การวิเคราะห์เชิงตีความ — ความเข้าใจเชิงตีความของข้อความ
- ผู้เสนอ
- Friedrich Schleiermacher; Wilhelm Dilthey; Hans-Georg Gadamer; Paul Ricoeur
- ปี
- 19th–20th century (Schleiermacher ~1819; Dilthey ~1883; Gadamer 1960; Ricoeur 1969)
- ประเภท
- Qualitative interpretive method
- กลุ่มวิธี
- Domain-specific humanities/social science
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
การวิเคราะห์เชิงตีความ (Hermeneutic analysis) เป็นวิธีการเชิงคุณภาพแบบตีความเพื่อเปิดเผยความหมายของข้อความ เอกสาร วาทกรรมที่พูด หรือการกระทำของมนุษย์ มีรากฐานมาจากการศึกษาคัมภีร์ไบเบิลและกฎหมายในศตวรรษที่ 19 และได้รับการพัฒนาระบบโดย Schleiermacher, Dilthey, Gadamer และ Ricoeur โดยดำเนินงานผ่านวงกลมเชิงตีความ (hermeneutic circle): ความหมายของส่วนหนึ่งจะถูกเข้าใจผ่านส่วนทั้งหมด และความหมายของส่วนทั้งหมดจะถูกปรับปรุงเมื่อส่วนต่างๆ ได้รับการตีความ เป้าหมายไม่ใช่การวัดหรือการเข้ารหัส แต่เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ลึกซึ้งและเป็นการสนทนาเกี่ยวกับวัตถุแห่งการตีความ
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
ลองนึกถึงการอ่านจดหมายปรัชญาที่เขียนเมื่อหลายศตวรรษก่อน คุณไม่สามารถเข้าใจประโยคหนึ่งได้หากไม่ทราบย่อหน้า และคุณไม่สามารถเข้าใจย่อหน้าได้อย่างถ่องแท้หากไม่ทราบจดหมาย ผู้เขียน และช่วงเวลาทางประวัติศาสตร์ ขณะที่คุณเคลื่อนที่ไปมาระหว่างส่วนต่างๆ กับส่วนทั้งหมด และส่วนทั้งหมดกับส่วนต่างๆ ความเข้าใจของคุณจะลึกซึ้งขึ้นและแก้ไขตัวเองเป็นเกลียว การวิเคราะห์เชิงตีความทำให้กระบวนการอ่านตามธรรมชาติเป็นวิธีการวิจัยที่เข้มงวด นักตีความมีขอบเขตความเข้าใจของตนเองที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ซึ่งกำหนดสิ่งที่พวกเขาเห็น ดังนั้น Gadamer จึงยืนยันในการทำให้ขอบเขตนั้นชัดเจนและยอมให้มันหลอมรวมกับขอบเขตของข้อความ แทนที่จะแสร้งว่ามันไม่มีอยู่จริง
ประวัติศาสตร์
การตีความเชิงตีความเป็นระเบียบวินัยที่เป็นทางการสืบย้อนไปถึงการตีความข้อความในคัมภีร์ไบเบิลและกฎหมายในยุคสมัยใหม่ตอนต้น Friedrich Schleiermacher (~1819) ได้ขยายความเป็นการทฤษฎีสากลของความเข้าใจ โดยเน้นการสร้างเจตนาของผู้เขียนขึ้นใหม่ผ่านการตีความทางไวยากรณ์และจิตวิทยา Wilhelm Dilthey (~1883–1910) ได้ขยายการตีความเชิงตีความไปสู่วิทยาศาสตร์มนุษย์ โดยแยก 'ความเข้าใจ' (Verstehen) ออกจาก 'คำอธิบาย' เชิงสาเหตุ และวางรากฐานวิทยาศาสตร์สังคมในการตีความการแสดงออกของชีวิต Hans-Georg Gadamer ในหนังสือ Truth and Method (1960) ได้ปรับเปลี่ยนแนวทางนี้อย่างสิ้นเชิง: แทนที่จะเป็นการฟื้นฟูความหมายดั้งเดิมที่ตายตัว ความเข้าใจคือการหลอมรวมของขอบเขตของข้อความกับขอบเขตของนักตีความเอง ทำให้บริบทและการสนทนาเป็นศูนย์กลาง Paul Ricoeur (1969–1981) ได้บูรณาการการตีความเชิงตีความเข้ากับปรากฏการณ์วิทยาและโครงสร้างนิยม โดยกล่าวถึงเรื่องเล่า การกระทำ และ 'การตีความแห่งความสงสัย' (hermeneutics of suspicion) ที่เกี่ยวข้องกับ Marx, Nietzsche และ Freud
ควรใช้เมื่อใด
ใช้การวิเคราะห์เชิงตีความเมื่อคำถามการวิจัยเกี่ยวข้องกับความหมาย การตีความ หรือนัยสำคัญของข้อความ เอกสาร เรื่องเล่า หรือการปฏิบัติทางวาทกรรม — และเมื่อความหมายนั้นเป็นที่ถกเถียง มีหลายชั้น หรือตั้งอยู่ในบริบททางประวัติศาสตร์ เหมาะสำหรับสาขาวิชา มนุษยศาสตร์ (ประวัติศาสตร์ ปรัชญา เทววิทยา กฎหมาย วรรณคดีศึกษา) และการวิจัยเชิงคุณภาพทางสังคมศาสตร์ (การศึกษา สุขภาพ นโยบาย) เลือกใช้วิธีนี้แทนการวิเคราะห์เนื้อหาเมื่อคุณต้องการความลึกและความสมบูรณ์เชิงตีความ แทนที่จะนับความถี่ เลือกใช้แทนทฤษฎีฐานราก (grounded theory) เมื่อเป้าหมายของคุณคือการทำความเข้าใจความหมาย แทนที่จะสร้างทฤษฎีที่เป็นรูปธรรมของกระบวนการทางสังคม อย่าใช้วิธีนี้เมื่อคุณต้องการผลลัพธ์ที่สามารถสรุปเป็นนัยทั่วไปทางสถิติได้ เมื่อคำถามการวิจัยต้องการการอนุมานเชิงสาเหตุ หรือเมื่อหลักฐานเชิงข้อความบางเกินไปหรือไม่สามารถแยกบริบทได้ที่จะรองรับการตีความซ้ำๆ
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- ผลการวิจัยขึ้นอยู่กับการตีความและไม่สามารถสรุปเป็นนัยทั่วไปทางสถิติได้ นักตีความที่มีทักษะสองคนอาจได้ข้อสรุปที่สามารถปกป้องได้แต่แตกต่างกันจากข้อความเดียวกัน
- ต้องการให้นักวิจัยมีความรู้พื้นฐานอย่างมากเกี่ยวกับบริบททางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของข้อความ ทำให้ต้องใช้ทรัพยากรมาก
- เกณฑ์ในการประเมินคุณภาพของการตีความ (ความสอดคล้อง ความกว้าง ความลึก ความสมเหตุสมผล) เป็นที่ถกเถียงกันมากกว่าเกณฑ์นัยสำคัญทางสถิติ
- วิธีการนี้ไม่มีกฎการหยุดที่เทียบเท่ากับความอิ่มตัวในทฤษฎีฐานราก การรู้ว่าวงกลมได้ถูกสำรวจเพียงพอแล้วหรือไม่นั้นขึ้นอยู่กับการตัดสินทางวิชาการ
- ความเสี่ยงของสัมพัทธนิยม: หากไม่มีพื้นฐานที่ชัดเจนในหลักฐานของข้อความ การตีความอาจกลายเป็นสิ่งที่พิสูจน์ไม่ได้
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- สร้างการตีความที่สมบูรณ์และมีบริบท ซึ่งจับความหมายหลายชั้นที่มองไม่เห็นด้วยวิธีการเชิงปริมาณหรือการเข้ารหัส
- ยอมรับและทฤษฎีบทบาทของนักตีความอย่างชัดเจน แทนที่จะปฏิบัติต่อมันในฐานะแหล่งที่มาของอคติที่จะต้องกำจัด
- ปรับเปลี่ยนได้หลากหลายสาขาวิชา — ใช้ได้กับเอกสารทางประวัติศาสตร์ ข้อความเชิงนโยบาย บทถอดความจากการสัมภาษณ์ และผลงานวรรณกรรม
- โครงสร้างวงกลมแบบซ้ำๆ ให้กลไกในตัวสำหรับการแก้ไขตนเองและการทำความเข้าใจที่ลึกซึ้งขึ้น
- จัดการกับข้อความที่เป็นที่ถกเถียง มีหลายความหมาย หรือห่างไกลทางประวัติศาสตร์ได้ดีกว่าวิธีการที่สันนิษฐานความหมายที่คงที่และระดับพื้นผิว
การประยุกต์ใช้
- การตีความเอกสารเชิงนโยบายทางประวัติศาสตร์หรือข้อความทางกฎหมายเพื่อทำความเข้าใจเจตนาและสมมติฐานที่เข้ารหัสอยู่ในภาษาของเอกสารเหล่านั้น
- การวิเคราะห์เรื่องเล่าของผู้ป่วยหรือบันทึกทางคลินิกเพื่อทำความเข้าใจว่าประสบการณ์และความเจ็บป่วยได้รับการสื่อสารอย่างไรในบริบททางวัฒนธรรมต่างๆ
- การอ่านหลักสูตรการศึกษาหรือตำราการสอนเพื่อเปิดเผยสมมติฐานเชิงอุดมการณ์ที่ซ่อนอยู่เกี่ยวกับความรู้และผู้เรียน
- การตีความข้อความศักดิ์สิทธิ์หรือข้อความที่เป็นแบบอย่างในเทววิทยา ศาสนศึกษา หรือศาสนาเปรียบเทียบ
- การตรวจสอบบทถอดความจากการสัมภาษณ์ในการวิจัยสุขภาพหรือสังคมเชิงคุณภาพเพื่อทำความเข้าใจว่าผู้เข้าร่วมสร้างความหมายให้กับเหตุการณ์สำคัญในชีวิตอย่างไร
- การตรวจสอบความหมายของเอกสารองค์กร คำแถลงพันธกิจ หรือรายงานเชิงนโยบายในการวิจัยการจัดการและการบริหารสาธารณะ
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
นักวิจัยกำหนดขอบเขตของคลังข้อความ (corpus) — เอกสารเดียว ชุดบันทึกทางประวัติศาสตร์ บทถอดความจากการสัมภาษณ์ ข้อความเชิงนโยบาย หรือผลงานวรรณกรรม — และตั้งคำถามเชิงตีความ การคัดเลือกจะต้องมีจุดประสงค์: ข้อความต้องสามารถตอบคำถามที่ถามได้ ในขั้นตอนนี้ นักวิจัยยังบันทึกความเข้าใจเบื้องต้นของตนเอง (Vorverstaendnis) โดยยอมรับขอบเขตการตีความที่พวกเขานำมาสู่ข้อความ
คลังข้อความถูกอ่านอย่างครบถ้วน โดยไม่มีการเข้ารหัสหรือการจัดหมวดหมู่ก่อนกำหนด เพื่อสร้างความประทับใจแรกที่สมบูรณ์ การอ่านแบบไม่ตั้งใจนี้จะระบุความหมายที่ปรากฏ ข้อความที่น่าฉงน ความตึงเครียด และความเงียบ บันทึกเกี่ยวกับความประทับใจเบื้องต้นจะถูกบันทึกไว้เพื่อทำให้ขอบเขตเริ่มต้นของนักวิจัยชัดเจน และเพื่อเป็นพื้นฐานในการติดตามการปรับปรุงการตีความในภายหลัง
นักวิจัยเคลื่อนที่ไปมาระหว่างส่วนต่างๆ (คำ ประโยค วรรค) และส่วนทั้งหมด (ข้อความทั้งหมดและบริบท) อย่างซ้ำๆ โดยปรับปรุงการตีความในแต่ละระดับเมื่อความเข้าใจใหม่สะสมขึ้น การวนซ้ำนี้ไม่ใช่เรื่องตามอำเภอใจ แต่มีระเบียบวินัย: การกลับมาแต่ละครั้งควรให้ผลลัพธ์การตีความที่สมบูรณ์และสอดคล้องกันมากขึ้น วงกลมนี้จะถูกสำรวจหลายครั้งจนกว่าจะไม่มีความหมายใหม่ที่สำคัญปรากฏขึ้น — สภาวะที่บางครั้งเรียกว่าความอิ่มตัวเชิงตีความ (interpretive saturation)
การตีความจะสมบูรณ์ยิ่งขึ้นโดยการวางข้อความไว้ในบริบททางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ชีวประวัติ และระหว่างข้อความ สำหรับ Dilthey หมายถึงการฟื้นฟูเจตนาของผู้เขียนผ่านการสร้างโครงสร้างทางประวัติศาสตร์ สำหรับ Gadamer หมายถึงการยอมให้โลกของข้อความพูดผ่านการหลอมรวมของขอบเขต (Horizontverschmelzung) แทนที่จะเป็นการฟื้นฟูความหมายดั้งเดิมที่ตายตัว แนวทางใดก็ตามต้องอาศัยการมีส่วนร่วมกับวรรณกรรมพื้นหลัง เอกสารยุคสมัย หรือบริบทของผู้ให้สัมภาษณ์
นักวิจัยจะอธิบายคำอธิบายเชิงตีความที่ต่อเนื่อง — คำอธิบายที่หนาแน่นและมีเหตุผลเกี่ยวกับความหมายของข้อความ สมมติฐานที่ถูกเข้ารหัส และสิ่งที่ข้อความส่องสว่างเกี่ยวกับสถานการณ์ของมนุษย์ภายใต้การศึกษา การตีความจะถูกนำเสนอในฐานะการอ่านที่สามารถปกป้องได้ดีที่สุด โดยพิจารณาจากหลักฐานและขอบเขตที่นักวิจัยประกาศไว้ ไม่ใช่ในฐานะการอ่านที่เป็นไปได้เพียงอย่างเดียว การตีความที่แข่งขันกันจะถูกยอมรับและจัดการ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การละเลยความเข้าใจเบื้องต้นของนักวิจัย — การไม่เปิดเผยขอบเขตของตนเองทำให้อคติที่ไม่ได้ตรวจสอบมามีอิทธิพลต่อการตีความอย่างเงียบๆ ความโปร่งใสเกี่ยวกับจุดยืนไม่ใช่ทางเลือกในการวิจัยเชิงตีความ
- การทำให้วงกลมเชิงตีความเป็นเพียงการผ่านครั้งเดียว — การอ่านข้อความเพียงครั้งเดียวแล้วเขียนออกมาเป็นข้อผิดพลาดทั่วไป งานเชิงตีความที่แท้จริงต้องการการกลับไปที่ข้อความซ้ำๆ หลายครั้งเมื่อการตีความพัฒนาขึ้น
- การผสมผสานการตีความเชิงตีความกับการเข้ารหัสตามหัวข้อ — การดึงหัวข้อโดยไม่เกี่ยวข้องกับวิภาษวิธีส่วน-ทั้งหมดหรือขอบเขตบริบท จะสร้างการวิเคราะห์เนื้อหา ไม่ใช่การวิเคราะห์เชิงตีความ
- การกล่าวอ้างความแน่นอนเชิงตีความเกินจริง — การนำเสนอการตีความเดียวว่าเป็นที่สิ้นสุดโดยไม่ยอมรับบทบาทของขอบเขตนักวิจัยหรือการมีส่วนร่วมกับการอ่านทางเลือก ถือเป็นการละเมิดความซื่อสัตย์ทางญาณวิทยาที่การตีความเชิงตีความต้องการ
- การละเลยบริบททางประวัติศาสตร์ — โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับข้อความทางประวัติศาสตร์หรือคลาสสิก การตีความที่แยกออกจากบริบทการผลิต มีความเสี่ยงที่จะเกิดการอ่านที่ผิดยุคสมัย
คำถามที่พบบ่อย
วงกลมเชิงตีความคืออะไรและทำไมจึงสำคัญ?
วงกลมเชิงตีความคือข้อคิดพื้นฐานที่ว่าการทำความเข้าใจส่วนใดส่วนหนึ่งของข้อความต้องอาศัยความเข้าใจทั้งหมด และการทำความเข้าใจทั้งหมดต้องอาศัยความเข้าใจส่วนต่างๆ สิ่งนี้สร้างการเคลื่อนไหวแบบวงกลม — หรือแม่นยำกว่านั้นคือแบบเกลียว — ในการตีความ: การสำรวจวงกลมแต่ละครั้งจะสร้างความเข้าใจที่สมบูรณ์และละเอียดอ่อนยิ่งขึ้น สิ่งสำคัญคือเพราะมันอธิบายว่าการอ่านอย่างระมัดระวังเกี่ยวข้องกับอะไรและกำหนดวิธีการตีความควรดำเนินไปอย่างไร: เป็นแบบซ้ำๆ และให้ความสนใจอย่างต่อเนื่องกับความสอดคล้องระหว่างส่วนกับทั้งหมด
การวิเคราะห์เชิงตีความแตกต่างจากการวิเคราะห์เนื้อหาอย่างไร?
การวิเคราะห์เนื้อหาจัดหมวดหมู่และนับลักษณะที่ปรากฏของข้อความอย่างเป็นระบบเพื่อสร้างผลลัพธ์ที่สามารถทำซ้ำได้ ซึ่งมักจะเป็นเชิงปริมาณ การวิเคราะห์เชิงตีความมุ่งทำความเข้าใจความหมายที่มีหลายชั้นและมีบริบทของข้อความผ่านกระบวนการตีความแบบซ้ำๆ ที่เกี่ยวข้องกับขอบเขตของนักวิจัยอย่างชัดเจน การวิเคราะห์เนื้อหาให้ความสำคัญกับการทำซ้ำได้ การวิเคราะห์เชิงตีความให้ความสำคัญกับความลึกและความสมบูรณ์เชิงตีความ พวกมันตอบคำถามประเภทต่างๆ และไม่สามารถใช้แทนกันได้
ฉันต้องเลือกระหว่าง Gadamer และ Ricoeur หรือไม่?
ไม่จำเป็น แต่คุณควรมีความชัดเจนเกี่ยวกับจุดยืนเชิงตีความของคุณ แนวทางของ Gadamer เน้นการหลอมรวมของขอบเขตและความเป็นไปไม่ได้ของ 'มุมมองจากที่ไหนเลย' เหมาะสำหรับการวิจัยที่มุ่งทำความเข้าใจความหมายในฐานะความสำเร็จเชิงสนทนา แนวทางของ Ricoeur เพิ่มมิติเชิงโครงสร้างและ 'การตีความแห่งความสงสัย' ที่มองข้ามความหมายระดับพื้นผิวไปยังชั้นเชิงอุดมการณ์หรือจิตไร้สำนึก เหมาะสำหรับการอ่านเชิงวิพากษ์หรือการอ่านที่ได้รับอิทธิพลจากจิตวิเคราะห์ นักวิจัยหลายคนใช้ทั้งสองแนวทาง แต่เหตุผลควรชัดเจน
ฉันจะแสดงความเข้มงวดในการวิจัยเชิงตีความได้อย่างไร?
ความเข้มงวดในการวิจัยเชิงตีความแสดงให้เห็นผ่านความโปร่งใส (การประกาศขอบเขตและความเข้าใจเบื้องต้นของนักวิจัย) ความเป็นระบบ (แสดงให้เห็นว่าวงกลมได้รับการสำรวจหลายครั้งพร้อมบันทึกการปรับปรุง) การอิงตามข้อความ (ข้อเรียกร้องเชิงตีความทุกข้อจะยึดตามข้อความที่เฉพาะเจาะจง) และการมีส่วนร่วมกับการตีความทางเลือก (การยอมรับและตอบสนองต่อการอ่านที่แข่งขันกัน) การตรวจสอบโดยสมาชิก (member checking) เส้นทางการตรวจสอบ (audit trails) และการอภิปรายโดยผู้เชี่ยวชาญ (peer debriefing) สามารถเสริมได้ แต่ไม่สามารถทดแทนแนวปฏิบัติหลักเหล่านี้ได้
การวิเคราะห์เชิงตีความสามารถใช้กับข้อมูลการสัมภาษณ์แทนข้อความที่เขียนได้หรือไม่?
ได้ Ricoeur โต้แย้งว่าการกระทำที่มีความหมาย รวมถึงวาทกรรมที่พูดออกมา สามารถปฏิบัติต่อได้เหมือนข้อความ (text-analogue) และอยู่ภายใต้การตีความเชิงตีความ บทถอดความจากการสัมภาษณ์ บันทึกการสนทนากลุ่ม และบันทึกภาคสนามจากการสังเกตการณ์ ล้วนเป็นวัตถุที่ถูกต้องของการวิเคราะห์เชิงตีความ โดยมีเงื่อนไขว่านักวิจัยให้ความสนใจกับบริบทที่วาทกรรมนั้นถูกสร้างขึ้น และไม่แยกคำพูดออกจากความหมายของการสนทนาและสถานการณ์
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Gadamer, H.-G. (1975). Truth and Method (G. Barden & J. Cumming, Trans.). Seabury Press. (Original work published 1960 as Wahrheit und Methode).
ISBN: 978-0826400185คัดลอกแล้วRicoeur, P. (1981). Hermeneutics and the Human Sciences: Essays on Language, Action and Interpretation (J. B. Thompson, Ed. & Trans.). Cambridge University Press.
ISBN: 978-0521280167คัดลอกแล้ว