แบบวัดโรควิตกกังวลในผู้สูงอายุ
- ผู้เสนอ
- Nancy A. Pachana
- ปี
- 2007
- ประเภท
- Self-report questionnaire
- กลุ่มวิธี
- anxiety-disorders
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
แบบวัดโรควิตกกังวลในผู้สูงอายุ (Geriatric Anxiety Inventory - GAI) เป็นแบบสอบถามตนเอง (self-report questionnaire) จำนวน 20 ข้อ พัฒนาโดย Pachana และคณะในปี 2007 เพื่อประเมินอาการวิตกกังวลโดยเฉพาะในผู้สูงอายุ ออกแบบมาเพื่อแก้ไขข้อจำกัดของแบบวัดโรควิตกกังวลทั่วไปในการตรวจหาภาวะวิตกกังวลในกลุ่มประชากรผู้สูงอายุ ซึ่งภาวะวิตกกังวลอาจแสดงออกผิดปกติหรือไม่ชัดเจนเนื่องจากอาการทางกายและโรคร่วมทางการแพทย์ GAI มุ่งเน้นไปที่อาการวิตกกังวลด้านความคิดและอารมณ์ โดยให้ความสำคัญกับอาการทางกายน้อยที่สุด มีการใช้อย่างแพร่หลายในการปฏิบัติงานด้านเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ คลินิกสุขภาพจิต และการวิจัย เพื่อคัดกรองและประเมินโรควิตกกังวลในผู้สูงอายุ
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
โรควิตกกังวลพบได้บ่อยในผู้สูงอายุ แต่บ่อยครั้งที่ถูกมองข้ามเนื่องจากการแสดงออกของความวิตกกังวลแตกต่างจากในกลุ่มประชากรที่อายุน้อยกว่า ผู้สูงอายุอาจเน้นอาการทางกาย (เช่น เวียนศีรษะ เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก) มากกว่าที่จะยอมรับความกลัวหรือความกังวล และโรคร่วมทางการแพทย์อาจทำให้การระบุสาเหตุของอาการสับสน แบบวัดโรควิตกกังวลแบบดั้งเดิมจะเน้นอาการทางกาย (เช่น หัวใจเต้นเร็ว เหงื่อออก ตัวสั่น) ซึ่งทับซ้อนกับภาวะทางการแพทย์และยาที่ใช้บ่อยในผู้สูงอายุ GAI ได้รับการออกแบบมาโดยเฉพาะสำหรับผู้สูงอายุ โดยเน้นอาการด้านความคิด (ความกังวล ปัญหาการมีสมาธิ ความกลัว) และอารมณ์ (ความประหม่า ความกลัวว่าจะสูญเสียการควบคุม) ในขณะที่ลดรายการอาการทางกายให้น้อยที่สุด ทำให้สามารถแยกแยะภาวะวิตกกังวลจากโรคทางการแพทย์ได้ดีขึ้น ผลลัพธ์คือเครื่องมือวัดที่เหมาะสมกับวัยและมีความไวมากขึ้นในการตรวจหาภาวะวิตกกังวลในกลุ่มประชากรนี้
ประวัติศาสตร์
แบบวัดโรควิตกกังวลในผู้สูงอายุ (GAI) ได้รับการพัฒนาในปี 2007 โดย Nancy A. Pachana และคณะ ที่ University of Queensland และ Wesley Hospital ในเมืองบริสเบน ประเทศออสเตรเลีย ตีพิมพ์ในวารสาร International Psychogeriatrics สร้างขึ้นเพื่อตอบสนองต่อการขาดแคลนเครื่องมือประเมินความวิตกกังวลที่ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องสำหรับกลุ่มประชากรผู้สูงอายุโดยเฉพาะ ผู้พัฒนาได้ทำการศึกษาทางจิตวิทยาอย่างกว้างขวางในหลายสถานการณ์เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือและความถูกต้องในกลุ่มผู้สูงอายุที่หลากหลาย ทั้งที่มีและไม่มีโรควิตกกังวล เครื่องมือนี้ได้รับการแปลเป็นหลายภาษาและนำไปใช้ในระดับสากลทั้งในทางคลินิกและการวิจัย แบบสั้น (GAI-5) พัฒนาโดย Byrne และ Pachana ในปี 2011 เป็นทางเลือกที่สั้นสำหรับการคัดกรองอย่างรวดเร็วในสถานพยาบาลที่มีผู้ป่วยจำนวนมาก
ควรใช้เมื่อใด
แบบวัดโรควิตกกังวลในผู้สูงอายุ (GAI) ถูกใช้ในคลินิกปฐมภูมิ คลินิกผู้สูงอายุ บริการสุขภาพจิต และการวิจัย นำไปใช้กับผู้สูงอายุ (65 ปีขึ้นไป) ที่มาด้วยอาการกังวล ประหม่า มีปัญหาในการมีสมาธิ ปัญหาการนอนหลับ หรืออาการทางกายที่อาจแสดงถึงความวิตกกังวล ใช้ GAI เมื่อ (1) คัดกรองภาวะวิตกกังวลในผู้สูงอายุเป็นส่วนหนึ่งของการประเมินสุขภาพจิตตามปกติ (2) ประเมินผู้ป่วยสูงอายุที่มีโรคร่วมหลายอย่างและไม่สามารถระบุสาเหตุของอาการได้ชัดเจน (แยกแยะความวิตกกังวลจากโรคทางการแพทย์) (3) ประเมินระดับความวิตกกังวลพื้นฐานก่อนการบำบัดทางจิตหรือการรักษาด้วยยา (4) ติดตามการตอบสนองต่อการรักษาและปรับการรักษา (5) ระบุผู้ที่มีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนที่เกี่ยวข้องกับความวิตกกังวล (การไม่ปฏิบัติตามยา การเสื่อมถอยของการทำงาน การหกล้ม) หรือ (6) การวิจัยเกี่ยวกับความวิตกกังวลในกลุ่มประชากรผู้สูงอายุ
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- การพึ่งพาการรายงานตนเอง: อาการวิตกกังวลเป็นเรื่องส่วนบุคคล ผู้ป่วยอาจรายงานความวิตกกังวลน้อยเกินไปเนื่องจากความอัปยศ หรือการรับรู้ว่าความกังวลเป็นเรื่องปกติในวัยสูงอายุ หรือรายงานมากเกินไปเนื่องจากความกังวลด้านสุขภาพที่เพิ่มขึ้น
- การประเมินอาการทางกายที่จำกัด: แม้ว่าการมุ่งเน้นไปที่อาการทางความคิดจะเป็นข้อได้เปรียบในการแยกแยะ แต่ก็อาจมองข้ามการแสดงออกของความวิตกกังวลที่มีอาการทางกายเด่นชัด โดยเฉพาะในผู้ที่ไม่คุ้นเคยกับศัพท์ทางจิตวิทยา
- ไม่สามารถแยกแยะโรควิตกกังวลเฉพาะประเภทได้: GAI ระบุการมีอยู่และความรุนแรงของความวิตกกังวล แต่ไม่สามารถแยกแยะระหว่างโรควิตกกังวลทั่วไป โรควิตกกังวลทางสังคม โรคกลัวเฉพาะอย่าง หรือโรคตื่นตระหนกได้ จำเป็นต้องมีการสัมภาษณ์ทางคลินิกเพื่อการวินิจฉัย
- ผลกระทบเพดานปานกลาง: ผู้ที่มีความวิตกกังวลสูงอาจได้คะแนนสูงสุด (20) ทำให้ไม่สามารถตรวจจับการเพิ่มขึ้นได้อีก สำหรับการติดตามผู้ป่วยที่มีความวิตกกังวลรุนแรง อาจต้องใช้เครื่องมือวัดที่ไวต่อการเปลี่ยนแปลงมากกว่า
- ข้อมูลจำกัดในผู้สูงอายุมากหรือผู้ที่มีภาวะบกพร่องทางสติปัญญา: การศึกษาตรวจสอบส่วนใหญ่รวมถึงผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในชุมชนและมีสติปัญญาปกติ ความสามารถในการนำไปใช้กับประชากรที่อายุมากหรือผู้ป่วยภาวะสมองเสื่อมยังไม่ชัดเจน
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- การเลือกรายการที่เหมาะสมกับวัย: เน้นอาการวิตกกังวลด้านความคิดและอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุ และลดรายการอาการทางกายที่ทับซ้อนกับภาวะทางการแพทย์ ทำให้สามารถตรวจหาความวิตกกังวลในผู้สูงอายุที่มีภาวะทางการแพทย์ซับซ้อนได้ดีขึ้น
- ความไวและความจำเพาะสูง: ได้รับการตรวจสอบอย่างกว้างขวางในกลุ่มประชากรผู้สูงอายุ ด้วยความแม่นยำในการวินิจฉัยโรควิตกกังวลสูง; ทำงานได้ดีกว่าแบบวัดโรควิตกกังวลทั่วไปในกลุ่มประชากรผู้สูงอายุ
- สั้นและใช้งานได้จริง: 20 ข้อ ใช้เวลาประมาณ 5-10 นาทีในการทำ ทำให้สามารถใช้ได้ในสถานพยาบาลที่มีผู้ป่วยจำนวนมาก; มีแบบสั้น (GAI-5) สำหรับการคัดกรองที่รวดเร็วยิ่งขึ้น
- สามารถใช้ได้ในหลากหลายสถานการณ์และระดับการรู้หนังสือ: เหมาะสำหรับการกรอกด้วยตนเอง การสัมภาษณ์ หรือทางโทรศัพท์; ใช้ภาษาที่เข้าใจง่ายและรูปแบบการตอบ ใช่/ไม่ใช่ เหมาะสำหรับผู้ที่มีระดับการรู้หนังสือและความสามารถทางประสาทสัมผัสที่แตกต่างกัน
- ตอบสนองต่อการรักษา: มีความไวต่อการเปลี่ยนแปลงของความวิตกกังวลจากการบำบัดทางจิต ยา หรือการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต; มีประโยชน์ในการติดตามการตอบสนองต่อการรักษาและชี้นำการตัดสินใจทางคลินิก
การประยุกต์ใช้
- การคัดกรองสุขภาพจิตในปฐมภูมิ: การประเมินความวิตกกังวลตามปกติระหว่างการตรวจประจำปี หรือในผู้สูงอายุที่มีโรคร่วมหลายอย่าง เพื่อระบุภาวะวิตกกังวลที่ไม่ได้รับการวินิจฉัยซึ่งจำเป็นต้องได้รับการรักษา
- การประเมินทางจิตเวชในคลินิกเฉพาะทาง: การประเมินระดับความวิตกกังวลพื้นฐานในคลินิกจิตเวชผู้สูงอายุหรือคลินิกสุขภาพจิต เพื่อประกอบการวินิจฉัย การวางแผนการรักษา และการเลือกยา
- การติดตามการตอบสนองต่อการรักษา: การใช้ GAI เป็นระยะระหว่างการบำบัดทางจิตหรือการรักษาด้วยยาสำหรับโรควิตกกังวล เพื่อบันทึกการปรับปรุงและชี้นำการปรับการรักษา
- การวิจัยเกี่ยวกับความวิตกกังวลและวัยสูงอายุ: การนำไปใช้ในการศึกษาทางระบาดวิทยาและการทดลองรักษา เพื่อประเมินความชุกของความวิตกกังวลในกลุ่มประชากรผู้สูงอายุ ปัจจัยเสี่ยงของโรควิตกกังวล และประสิทธิภาพของการรักษา
- การประเมินภาวะแทรกซ้อนที่เกี่ยวข้องกับความวิตกกังวล: การประเมินความวิตกกังวลในผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงต่อการหกล้ม การไม่ปฏิบัติตามยา นอนไม่หลับ หรือการแยกตัวทางสังคม ซึ่งความวิตกกังวลอาจเป็นปัจจัยส่งเสริม
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
แบบวัดโรควิตกกังวลในผู้สูงอายุ (GAI) ถูกนำไปใช้เป็นแบบสอบถามตนเอง ประกอบด้วย 20 ข้อ แต่ละข้อเป็นข้อความเกี่ยวกับอาการวิตกกังวล (เช่น 'ฉันกังวลตลอดเวลา' 'ฉันรู้สึกประหม่า' 'ฉันกังวลเกี่ยวกับสิ่งที่อาจจะเกิดขึ้น' 'ฉันมีปัญหาในการผ่อนคลาย') และผู้ตอบจะระบุว่าเห็นด้วย (1 คะแนน) หรือไม่เห็นด้วย (0 คะแนน) กับแต่ละข้อ รายการต่างๆ นำเสนอในรูปแบบง่ายๆ ใช่/ไม่ใช่ หรือ เห็นด้วย/ไม่เห็นด้วย ซึ่งเหมาะสมกับผู้สูงอายุที่มีระดับการรู้หนังสือหรือความสามารถทางปัญญาแตกต่างกัน แบบสอบถามสามารถทำได้โดยการกรอกด้วยตนเอง การสัมภาษณ์ หรือการสัมภาษณ์ทางโทรศัพท์ การดำเนินการใช้เวลาประมาณ 5-10 นาที สำหรับผู้ที่มีภาวะบกพร่องทางสติปัญญารุนแรง ได้มีการพัฒนาแบบสั้น 5 ข้อ (GAI-5) โดยเลือกรายการจากแบบวัดฉบับเต็ม 20 ข้อ
การให้คะแนนแบบวัดโรควิตกกังวลในผู้สูงอายุ (GAI) ทำได้โดยการรวมคะแนนจากทุก 20 ข้อ โดยแต่ละข้อให้คะแนน 0 (ไม่เห็นด้วย) หรือ 1 (เห็นด้วย) คะแนน GAI รวมมีตั้งแต่ 0 ถึง 20 โดยคะแนนที่สูงขึ้นบ่งชี้ถึงความรุนแรงของความวิตกกังวลที่มากขึ้น บางรายการจะมีการให้คะแนนย้อนกลับ (เช่น 'ฉันรู้สึกสงบ' จะถูกให้คะแนนย้อนกลับ เพื่อให้การไม่เห็นด้วยบ่งชี้ถึงความวิตกกังวล) คะแนนรวมจะถูกตีความโดยใช้เกณฑ์ตัด: คะแนน 0-8 บ่งชี้ว่ามีความวิตกกังวลปกติ (ไม่มีความวิตกกังวลที่สำคัญทางคลินิก); คะแนน 9-20 บ่งชี้ว่ามีความวิตกกังวลที่สำคัญทางคลินิก ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการประเมินเพิ่มเติมและการรักษาที่เป็นไปได้
คะแนนแบบวัดโรควิตกกังวลในผู้สูงอายุ (GAI) สะท้อนถึงความรุนแรงของอาการวิตกกังวลในผู้สูงอายุ คะแนน 0-8 บ่งชี้ว่ามีความวิตกกังวลน้อยที่สุด โดยไม่มีข้อกังวลทางคลินิก คะแนน 9-20 บ่งชี้ว่ามีความวิตกกังวลที่สำคัญทางคลินิก ซึ่งอาจเข้าเกณฑ์สำหรับโรควิตกกังวล เช่น โรควิตกกังวลทั่วไป โรควิตกกังวลทางสังคม หรือโรคกลัวเฉพาะอย่าง ในช่วงทางคลินิก (9-20) คะแนนในช่วง 9-12 บ่งชี้ว่ามีความวิตกกังวลระดับน้อยถึงปานกลาง ในขณะที่คะแนน 13-20 บ่งชี้ว่ามีความวิตกกังวลระดับปานกลางถึงรุนแรง GAI มีความไวและความจำเพาะสูงในการตรวจหาโรควิตกกังวลในผู้สูงอายุ โดยใช้คะแนนตัดที่ 9-10 เพื่อระบุผู้ที่ต้องการการประเมินวินิจฉัยเพิ่มเติม การประเมินตามลำดับเวลาจะติดตามการตอบสนองต่อการรักษา (จิตบำบัด ยา การปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต) และสามารถนำทางการปรับยาหรือการวางแผนการรักษาทางจิตสังคม
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การใช้คะแนน GAI เพียงอย่างเดียวในการวินิจฉัย: GAI ใช้คัดกรองภาวะวิตกกังวลที่สำคัญทางคลินิก แต่ไม่สามารถวินิจฉัยโรควิตกกังวลเฉพาะประเภทได้ คะแนน ≥9 จำเป็นต้องมีการสัมภาษณ์ทางคลินิกเพื่อระบุประเภทของโรคและสาเหตุ
- การตีความอาการทางกายผิดว่าเป็นความวิตกกังวลโดยไม่ได้รับการตรวจทางการแพทย์: ผู้สูงอายุที่มีอาการวิตกกังวลและเจ็บหน้าอก จำเป็นต้องได้รับการประเมินหัวใจก่อนที่จะสรุปว่าอาการทั้งหมดเกิดจากความวิตกกังวล ต้องแยกสาเหตุทางการแพทย์ออกไปก่อน
- การรักษาภาวะวิตกกังวลระดับน้อยเกินไป: คะแนน 8 (ต่ำกว่าเกณฑ์เล็กน้อย) ไม่จำเป็นต้องได้รับการรักษาด้วยยา การให้ความรู้ การให้ความมั่นใจ และการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตอาจเพียงพอ
- การมองข้ามโรควิตกกังวลร่วมด้วย: ความวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้ามักเกิดขึ้นร่วมกันในผู้สูงอายุ ผู้ที่มีคะแนน GAI สูงอาจเข้าเกณฑ์ภาวะซึมเศร้าด้วย และต้องการการรักษาที่ครอบคลุมทั้งสองภาวะ
คำถามที่พบบ่อย
ความสำคัญของคะแนน GAI ที่ 9 พอดี และคะแนน 8 ปฏิเสธโรควิตกกังวลหรือไม่?
คะแนน 9 อยู่ที่เกณฑ์ของความวิตกกังวลที่สำคัญทางคลินิก และจำเป็นต้องได้รับการประเมินทางคลินิกเพิ่มเติม คะแนน 8 (ต่ำกว่าเกณฑ์เล็กน้อย) ไม่ได้ปฏิเสธโรควิตกกังวล แต่บ่งชี้ว่าการคัดกรองด้วย GAI แสดงถึงความวิตกกังวลน้อยที่สุด อย่างไรก็ตาม ต้องใช้ดุลยพินิจทางคลินิก หากผู้ป่วยรายงานความกังวล ความกลัว หรือการทำงานที่บกพร่องอย่างมีนัยสำคัญ แม้จะมีคะแนน 8 ก็ตาม ควรดำเนินการประเมินทางคลินิกต่อไปโดยไม่คำนึงถึงเกณฑ์การคัดกรอง
ควรตีความ GAI ในผู้สูงอายุที่มีโรคร่วมทางการแพทย์ที่สำคัญและมีอาการทางกายหลายอย่างอย่างไร?
โรคทางการแพทย์และความวิตกกังวลมักเกิดขึ้นร่วมกันในผู้สูงอายุ คะแนน GAI ที่สูงเมื่อมีโรคร่วมทางการแพทย์อาจสะท้อนถึงความวิตกกังวล โรคทางการแพทย์ ผลของยา หรือการผสมผสานกัน การที่ GAI มุ่งเน้นไปที่อาการทางความคิด/อารมณ์ แทนที่จะเป็นอาการทางกาย ช่วยแยกแยะความวิตกกังวลจากโรคทางการแพทย์ได้ แต่ก็ยังคงต้องมีการประเมินทางการแพทย์เพื่อแยกสาเหตุทางการแพทย์ออกไป (เช่น ความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ โรคหัวใจ ผลข้างเคียงจากยา) ก่อนที่จะสรุปว่าอาการทั้งหมดเกิดจากความวิตกกังวล
สามารถใช้ GAI เพื่อวินิจฉัยโรควิตกกังวลทั่วไป โรควิตกกังวลทางสังคม หรือโรควิตกกังวลเฉพาะประเภทอื่นๆ ได้หรือไม่?
ไม่สามารถทำได้ GAI ใช้คัดกรองอาการวิตกกังวลที่สำคัญทางคลินิก แต่ไม่สามารถแยกแยะการวินิจฉัยโรควิตกกังวลเฉพาะประเภทได้ คะแนน GAI ที่สูงบ่งชี้ว่ามีความวิตกกังวลอยู่และจำเป็นต้องได้รับการประเมินเพิ่มเติม แต่จำเป็นต้องมีการสัมภาษณ์วินิจฉัยทางคลินิกเพื่อระบุประเภทของโรคที่เฉพาะเจาะจง และเพื่อพิจารณาว่าเข้าเกณฑ์การวินิจฉัย DSM-5 ที่เฉพาะเจาะจงหรือไม่
แบบวัด GAI 20 ข้อ เปรียบเทียบกับแบบสั้น 5 ข้อ (GAI-5) ในแง่ของความไวและความจำเพาะอย่างไร?
GAI-5 เป็นเครื่องมือคัดกรองสั้นๆ ที่ได้มาจาก 5 รายการที่มีความสามารถในการแยกแยะมากที่สุดจาก GAI ฉบับเต็ม 20 ข้อ มีประสิทธิภาพสูง (ประมาณ 2 นาที) และมีประโยชน์สำหรับการคัดกรองอย่างรวดเร็วในสถานพยาบาลที่มีผู้ป่วยจำนวนมาก แต่มีความไวลดลงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับแบบวัดฉบับเต็ม GAI 20 ข้อ แนะนำสำหรับการประเมินที่ครอบคลุม ส่วน GAI-5 เหมาะสำหรับการคัดกรองสั้นๆ เมื่อมีเวลาจำกัด
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Pachana, N. A., Byrne, G. J., Looi, J. C., Krishnan, V., & Hilbert, M. M. (2007). Development and validation of the Geriatric Anxiety Inventory. Int Psychogeriatr, 19(1), 103-114.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้วByrne, G. J., & Pachana, N. A. (2011). Development and validation of a short form of the Geriatric Anxiety Inventory—the GAI-SF. Int Psychogeriatr, 23(1), 137-143.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้วGerolimatos, L. A., Egan, J., & Stawasz, M. (2015). Associations between health status, cognitive status, and anxiety in older adults. Psychol Aging, 30(1), 75-88.
เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์คัดลอกแล้ว