Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

การวิเคราะห์แนวภาพยนตร์

ผู้เสนอ
Rick Altman, Steve Neale
ปี
1984
ประเภท
Analytical method for identifying genre conventions, evolution, and ideological work in cinema
กลุ่มวิธี
Film classification and type analysis

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

การวิเคราะห์แนวภาพยนตร์ (Genre Analysis in Film) เป็นวิธีการตรวจสอบอย่างเป็นระบบว่าภาพยนตร์เข้าพวกและสร้างสรรค์สิ่งใหม่ภายในหมวดหมู่ที่สามารถระบุได้ เช่น สยองขวัญ คาวบอย วิทยาศาสตร์ เมโลดราม่า หรือตลก อย่างไร โดยแต่ละประเภทมีขนบธรรมเนียม สไตล์ภาพ โครงสร้างการเล่าเรื่อง และประเด็นทางอุดมการณ์ที่เป็นลักษณะเฉพาะ วิธีการนี้พัฒนาขึ้นผ่านการศึกษาภาพยนตร์โดยนักวิชาการ เช่น ริค อัลท์แมน และ สตีฟ นีล โดยตระหนักว่าแนวภาพยนตร์ไม่ใช่หมวดหมู่ธรรมชาติที่ตายตัว แต่เป็นระบบที่ถูกสร้างขึ้นทางสังคมและขึ้นอยู่กับบริบททางประวัติศาสตร์ ซึ่งเป็นโครงสร้างทั้งการผลิตภาพยนตร์และความคาดหวังของผู้ชม การวิเคราะห์แนวภาพยนตร์จะตรวจสอบว่าขนบธรรมเนียมใดที่กำหนดแนวภาพยนตร์นั้นๆ ภาพยนตร์แต่ละเรื่องสอดคล้องหรือท้าทายขนบธรรมเนียมเหล่านั้นอย่างไร แนวภาพยนตร์มีการพัฒนาเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลาอย่างไร และขนบธรรมเนียมของแนวภาพยนตร์มีบทบาททางอุดมการณ์อย่างไร

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

แนวคิดหลักคือแนวภาพยนตร์เปรียบเสมือนสัญญาที่ทำขึ้นระหว่างผู้สร้างภาพยนตร์และผู้ชม ผู้ชมจะเข้าชมภาพยนตร์แนวคาวบอยโดยคาดหวังฉาก ตัวละคร ความขัดแย้ง และบทสรุปที่เป็นลักษณะเฉพาะ ในขณะที่ผู้สร้างภาพยนตร์จะผลิตผลงานที่ตอบสนองและบางครั้งก็บิดเบือนความคาดหวังเหล่านั้น ขนบธรรมเนียมเหล่านี้ไม่ได้มีอยู่ในตัวภาพยนตร์โดยธรรมชาติ แต่เรียนรู้ผ่านการสัมผัสกับภาพยนตร์และเรื่องเล่าทางวัฒนธรรมอื่นๆ การวิเคราะห์ว่าขนบธรรมเนียมใดเป็นลักษณะเฉพาะของแนวภาพยนตร์นั้นๆ มีการเปลี่ยนแปลงไปตามประวัติศาสตร์อย่างไร และภาพยนตร์แต่ละเรื่องมีการปรับเปลี่ยนขนบธรรมเนียมเหล่านั้นอย่างไร ทำให้เราเข้าใจว่าภาพยนตร์สร้างรูปแบบการเล่าเรื่องอย่างไร และแนวภาพยนตร์มีส่วนร่วมในอุดมการณ์อย่างไร แนวภาพยนตร์อาจนำเสนอภาพบทบาททางเพศ ความสัมพันธ์เชิงอำนาจ หรืออัตลักษณ์ของชาติในลักษณะเฉพาะอย่างสม่ำเสมอ การศึกษาแนวภาพยนตร์เผยให้เห็นถึงงานทางวัฒนธรรมของภาพยนตร์

ประวัติศาสตร์

การวิจารณ์แนวภาพยนตร์พัฒนาจากการศึกษาเชิงวรรณกรรมมาสู่การศึกษาภาพยนตร์ในช่วงทศวรรษ 1970-80 หนังสือ 'Film/Genre' (1999) ของริค อัลท์แมน เสนอว่าแนวภาพยนตร์เป็นระบบเชิงความหมาย (องค์ประกอบภาพและการเล่าเรื่อง) เชิงวากยสัมพันธ์ (โครงสร้างพล็อตและตัวละคร) และเชิงปฏิบัติ (ความคาดหวังของผู้ชมและแนวปฏิบัติทางอุตสาหกรรม) งานของสตีฟ นีล เน้นว่าแนวภาพยนตร์ไม่ได้มีอยู่ในตัวภาพยนตร์ แต่มาจากการที่ภาพยนตร์ถูกทำการตลาด จัดหมวดหมู่ และได้รับการตอบรับอย่างไร ทเวทซาน โทโดรอฟและแนวทางโครงสร้างนิยมระบุรูปแบบการเล่าเรื่องที่เกิดขึ้นซ้ำๆ ในหลายแนว ทฤษฎีแนวภาพยนตร์ร่วมสมัยตระหนักว่าแนวภาพยนตร์เป็นสิ่งที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา—ซึ่งถูกต่อรองอย่างต่อเนื่องระหว่างผลประโยชน์ทางอุตสาหกรรม การจัดประเภทเชิงวิพากษ์ และความคาดหวังของผู้ชม แทนที่จะเป็นการจัดประเภทที่ตายตัว ปัจจุบันนักวิชาการตรวจสอบว่าแนวภาพยนตร์จัดการกับอุดมการณ์อย่างไร โรงภาพยนตร์ทั่วโลกสร้างแนวภาพยนตร์ทางเลือกได้อย่างไร และแพลตฟอร์มดิจิทัลปรับเปลี่ยนนิยามของแนวภาพยนตร์อย่างไร

ควรใช้เมื่อใด

ใช้วิธีการนี้เมื่อวิเคราะห์ว่าภาพยนตร์แต่ละเรื่องสัมพันธ์กับขนบธรรมเนียมของแนวภาพยนตร์อย่างไร ศึกษาการพัฒนาของแนวภาพยนตร์ตามกาลเวลาหรือประเพณีของชาติ ตรวจสอบรูปแบบทางอุดมการณ์ข้ามแนวภาพยนตร์ หรือทำความเข้าใจความคาดหวังของผู้ชมและรูปแบบการผลิต มีคุณค่าสำหรับการตรวจสอบว่าแนวภาพยนตร์ตอบสนองต่อช่วงเวลาทางประวัติศาสตร์อย่างไร (เช่น คาวบอยเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรในช่วงสงครามเย็น สยองขวัญสะท้อนความวิตกกังวลทางสังคมอย่างไร) วิเคราะห์ภาพยนตร์ลูกผสมหรือทดลองที่ผสมผสานแนวภาพยนตร์ หรือศึกษาว่าแนวภาพยนตร์ทำงานอย่างไรข้ามวัฒนธรรม วิธีการนี้ตั้งสมมติฐานว่าแนวภาพยนตร์เป็นระบบ สามารถวิเคราะห์ได้ และมีผลกระทบทางอุดมการณ์

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • ขอบเขตของแนวภาพยนตร์นั้นไม่ชัดเจน ภาพยนตร์มักจะต่อต้านการจัดหมวดหมู่หรือผสมผสานหลายแนว
  • การมุ่งเน้นไปที่ขนบธรรมเนียมอาจมองข้ามการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ การอ้างอิงถึงงานอื่น หรือวิธีที่ภาพยนตร์แต่ละเรื่องก้าวข้ามขอบเขตของแนวภาพยนตร์
  • การรับรู้แนวภาพยนตร์ของผู้ชมอาจแตกต่างจากการจัดประเภททางวิชาการ กรอบแนวคิดหลายอย่างอาจอยู่ร่วมกัน

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • เผยให้เห็นว่าขนบธรรมเนียมสร้างโครงสร้างทั้งการสร้างภาพยนตร์และการตีความของผู้ชมอย่างไร
  • อธิบายว่าเหตุใดภาพยนตร์บางเรื่องจึงรู้สึกคุ้นเคยหรือน่าประหลาดใจ—ภาพยนตร์เหล่านั้นปรับเปลี่ยนความคาดหวังของแนวภาพยนตร์อย่างไร
  • แสดงให้เห็นถึงความเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของหมวดหมู่แนวภาพยนตร์
  • ระบุรูปแบบทางอุดมการณ์ที่ฝังอยู่ในขนบธรรมเนียมของแนวภาพยนตร์

การประยุกต์ใช้

  • การวิเคราะห์ว่าแนวสยองขวัญมีวิวัฒนาการอย่างไร ตั้งแต่วายร้ายสากล (ทศวรรษ 1930) ผ่านสยองขวัญจิตวิทยา (ทศวรรษ 1970) ไปจนถึงสยองขวัญแบบ found-footage (ทศวรรษ 2000) ซึ่งสะท้อนถึงความวิตกกังวลทางสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป
  • การตรวจสอบว่าภาพนำเสนอเกี่ยวกับเชื้อชาติ เพศ และที่ดินในแนวคาวบอยมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรในช่วงเวลาทางประวัติศาสตร์ต่างๆ และภาพยนตร์คาวบอยร่วมสมัยตั้งคำถามหรือสืบทอดอุดมการณ์แนวภาพยนตร์แบบดั้งเดิมอย่างไร
  • การศึกษาว่าแนวเมโลดราม่าสร้างอัตลักษณ์ อารมณ์ และครอบครัวอย่างไร เปรียบเทียบขนบธรรมเนียมเมโลดราม่าข้ามภาพยนตร์ฮอลลีวูดและภาพยนตร์นานาชาติ
  • การวิเคราะห์สมมติฐานทางอุดมการณ์ที่คงอยู่ของภาพยนตร์วิทยาศาสตร์เกี่ยวกับเทคโนโลยี ความก้าวหน้า และธรรมชาติของมนุษย์ตลอดหลายทศวรรษ และสำรวจว่าประเภทภาพยนตร์แนว SF ที่แตกต่างกัน (ยูโทเปีย ดิสโทเปีย ไซเบอร์พังก์) จัดการกับธีมเหล่านี้อย่างไร

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

เลือกแนวภาพยนตร์และรวบรวมคลังภาพยนตร์ที่เป็นตัวแทนของแนวภาพยนตร์นั้นๆ ในช่วงเวลาต่างๆ ประเภทภาพยนตร์ย่อย และประเพณีของชาติ (หากเกี่ยวข้อง) รวมถึงตัวอย่างที่เป็นแบบฉบับ ภาพยนตร์ยอดนิยม และผลงานที่อยู่ชายขอบ เพื่อจับขอบเขตของแนวภาพยนตร์

2

สำหรับภาพยนตร์แต่ละเรื่อง ให้บันทึก: ฉากของเรื่องราว ประเภทตัวละคร ความขัดแย้งหลัก ประเภทของบทสรุป ขนบธรรมเนียมทางสุนทรียศาสตร์ (แสง สี องค์ประกอบภาพ) และองค์ประกอบสำคัญของโครงเรื่อง สร้างรายการองค์ประกอบที่เกิดขึ้นซ้ำๆ ในกลุ่มตัวอย่าง

3

ระบุขนบธรรมเนียมของแนวภาพยนตร์ในหลายระดับ: (1) ฉากและโลก—ภาพยนตร์เกิดขึ้นที่ไหน/เมื่อไหร่? (2) ประเภทตัวละคร—ใครปรากฏตัวซ้ำๆ? (3) ประเภทความขัดแย้ง—ปัญหาประเภทใดที่ขับเคลื่อนเรื่องราว? (4) รหัสภาพ—มีสไตล์ภาพที่เป็นเอกลักษณ์หรือไม่? (5) โครงสร้างการเล่าเรื่อง—ภาพยนตร์ดำเนินตามรูปแบบที่เป็นลักษณะเฉพาะหรือไม่? (6) ประเภทบทสรุป—ความขัดแย้งจบลงอย่างไร?

4

พัฒนาทฤษฎีของแนวภาพยนตร์โดยการระบุขนบธรรมเนียมหลักที่กำหนดแนวภาพยนตร์นั้นๆ องค์ประกอบรองหรือทางเลือก วิธีที่ขนบธรรมเนียมต่างๆ สัมพันธ์กัน และสมมติฐานทางอุดมการณ์หรือวัฒนธรรมใดที่รองรับขนบธรรมเนียมเหล่านั้น ตรวจสอบว่าขนบธรรมเนียมมีการพัฒนาตามลำดับเวลาและข้ามอุตสาหกรรมภาพยนตร์หรือผู้กำกับที่แตกต่างกันอย่างไร

5

อธิบายว่าแนวภาพยนตร์มีบทบาททางอุดมการณ์หรือวัฒนธรรมอย่างไร นำเสนอโลกทัศน์หรือค่านิยมใดอย่างสม่ำเสมอ จัดการกับความวิตกกังวลหรือความปรารถนาทางสังคมใด และขนบธรรมเนียมของแนวภาพยนตร์มีอิทธิพลต่อการเล่าเรื่องประเภทใดและส่งเสริมการตีความแบบใด

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การปฏิบัติต่อหมวดหมู่แนวภาพยนตร์เสมือนเป็นประเภทธรรมชาติ แทนที่จะเป็นประเภทที่ถูกสร้างขึ้นทางสังคม
  • การสันนิษฐานว่าภาพยนตร์ทุกเรื่องในแนวเดียวกันมีเนื้อหาทางอุดมการณ์เหมือนกันทุกประการ แทนที่จะตระหนักถึงการต่อสู้และความหมายทางเลือกภายในแนวภาพยนตร์
  • การกำหนดแนวภาพยนตร์ให้ตายตัวตามประวัติศาสตร์—แนวภาพยนตร์มีการพัฒนาอยู่เสมอ สยองขวัญร่วมสมัยแตกต่างอย่างมากจากสยองขวัญยุคทศวรรษ 1920 แต่ทั้งสองก็ยังคงเป็น 'สยองขวัญ'

คำถามที่พบบ่อย

หากภาพยนตร์ไม่เข้ากับแนวใดแนวหนึ่งอย่างสมบูรณ์ แล้วมันคือแนวอะไร?

ภาพยนตร์มักจะอยู่ในหลายแนวพร้อมกันหรือต่อต้านการจัดหมวดหมู่ ภาพยนตร์อาจเป็น 'โรแมนติกคอมเมดี้-ระทึกขวัญ' หรือ 'ไซไฟคาวบอย' แทนที่จะบังคับภาพยนตร์ให้เข้าสู่หมวดหมู่เดียว การวิเคราะห์แนวภาพยนตร์ตระหนักว่าภาพยนตร์ปรับเปลี่ยนขนบธรรมเนียมหลายแนวอย่างไร และผลลัพธ์ที่เกิดจากการผสมผสานแนวภาพยนตร์นั้นเป็นอย่างไร การผสมผสานเป็นเรื่องปกติและมักจะก่อให้เกิดผลดี—สามารถสร้างความหมายใหม่หรือวิพากษ์สมมติฐานทั่วไปได้

ผู้ชมคิดเกี่ยวกับแนวภาพยนตร์มากน้อยเพียงใดเมื่อดูภาพยนตร์?

ผู้ชมใช้ความรู้เกี่ยวกับแนวภาพยนตร์โดยสัญชาตญาณ ใครก็ตามที่ดูภาพยนตร์คาวบอยเป็นครั้งแรกจะจดจำองค์ประกอบของแนวภาพยนตร์ได้ทันที (ฉาก เครื่องแต่งกาย ความขัดแย้ง) ผ่านการสัมผัสทางวัฒนธรรมและภาพยนตร์ก่อนหน้า อย่างไรก็ตาม ความซับซ้อนของการจดจำแนวภาพยนตร์นั้นแตกต่างกันไป นักวิชาการภาพยนตร์วิเคราะห์แนวภาพยนตร์อย่างเป็นระบบมากกว่าผู้ชมทั่วไป การวิเคราะห์แนวภาพยนตร์ทำให้ความรู้ที่ผู้ชมนำไปใช้อย่างไม่รู้ตัวนั้นชัดเจนขึ้น

ขนบธรรมเนียมของแนวภาพยนตร์เหมือนกันทั่วโลกหรือไม่?

ไม่ อุตสาหกรรมภาพยนตร์ที่แตกต่างกันพัฒนาแนวภาพยนตร์และขนบธรรมเนียมที่แตกต่างกัน ภาพยนตร์สยองขวัญญี่ปุ่นแตกต่างจากภาพยนตร์สยองขวัญอเมริกัน เมโลดราม่าฝรั่งเศสแตกต่างจากเมโลดราม่าฮอลลีวูด แม้ว่าบางแนวภาพยนตร์จะเป็นสากล (แอ็คชั่น วิทยาศาสตร์) แต่ก็มีรูปแบบที่แตกต่างกันในแต่ละประเพณีของชาติ การวิเคราะห์แนวภาพยนตร์ทั่วโลกเผยให้เห็นทั้งรูปแบบการเล่าเรื่องสากลและขนบธรรมเนียมเฉพาะทางวัฒนธรรม

ภาพยนตร์เรื่องเดียวสามารถกำหนดหรือปรับเปลี่ยนแนวภาพยนตร์ทั้งแนวได้หรือไม่?

ไม่บ่อยนัก แต่ภาพยนตร์ที่มีนวัตกรรมอย่างมีนัยสำคัญสามารถเปลี่ยนแปลงขนบธรรมเนียมของแนวภาพยนตร์ได้ 'Psycho' (1960) นำเสนอสยองขวัญจิตวิทยาที่ปรับเปลี่ยนแนวสยองขวัญให้ห่างจากการเล่าเรื่องที่อิงตามตัวประหลาด 'Jaws' (1975) สร้างสูตรสำเร็จของภาพยนตร์บล็อกบัสเตอร์ช่วงฤดูร้อน 'The Sixth Sense' ฟื้นฟูขนบธรรมเนียมของตอนจบแบบหักมุม ภาพยนตร์ส่วนใหญ่ทำงานภายใต้ขนบธรรมเนียมที่มีอยู่ ภาพยนตร์ที่มีอิทธิพลจะเปลี่ยนแปลงขนบธรรมเนียมที่ภาพยนตร์รุ่นต่อมานำไปใช้

การระบุขนบธรรมเนียมของแนวภาพยนตร์เป็นวิธีที่จะมองข้ามภาพยนตร์ว่าเป็นสูตรสำเร็จหรือไม่?

ไม่จำเป็นเสมอไป การรับรู้ขนบธรรมเนียมช่วยให้ชื่นชมว่าภาพยนตร์ทำงานภายในหรือต่อต้านขนบธรรมเนียมเหล่านั้นได้อย่างไร ไม่ใช่การมองข้าม ผลงานชิ้นเอกหลายชิ้นทำงานกับขนบธรรมเนียมของแนวภาพยนตร์ แทนที่จะเพิกเฉย การวิเคราะห์แนวภาพยนตร์สามารถเผยให้เห็นความซับซ้อนในการที่ผู้กำกับจัดการกับความคาดหวัง การเลือกที่จะมองว่าขนบธรรมเนียมเป็นข้อจำกัดหรือเป็นกรอบที่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์นั้นขึ้นอยู่กับการตีความ

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. Altman, R. (1999). Film/Genre. British Film Institute.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว
  2. Neale, S. (2000). Genre and Hollywood. Routledge.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว
  3. Grant, B. K. (Ed.). (2007). Film Genre Reader III. University of Texas Press.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว
  4. Todorov, T. (1975). The Fantastic: A Structural Approach to a Literary Genre. Cornell University Press.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว