การวิจัยแบบกลุ่มสนทนา — วิธีการสัมภาษณ์กลุ่ม
- ผู้เสนอ
- Robert K. Merton (sociological precursor, 1940s); popularised in applied research by Richard A. Krueger
- ปี
- 1940s (sociological origin); modern applied form from the 1980s–1990s
- ประเภท
- Qualitative data collection method
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
การวิจัยแบบกลุ่มสนทนาเป็นวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพที่ผู้นำการสนทนาที่ผ่านการฝึกอบรมจะนำการอภิปรายที่มีโครงสร้างกับกลุ่มผู้เข้าร่วมที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันจำนวนหกถึงสิบคน เพื่อสำรวจความคิด ทัศนคติ และการรับรู้ในหัวข้อที่กำหนด วิธีการนี้พัฒนามาจากรากฐานทางสังคมวิทยาในทศวรรษที่ 1940 และทำให้เป็นระบบสำหรับการวิจัยประยุกต์โดย Krueger และ Casey โดยอาศัยปฏิสัมพันธ์ของกลุ่มเป็นแหล่งข้อมูล ซึ่งไม่เพียงแต่เปิดเผยสิ่งที่ผู้คนคิดเท่านั้น แต่ยังรวมถึงวิธีการที่พวกเขาเจรจาต่อรองและแสดงความคิดเห็นในบริบททางสังคมด้วย
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
ในการสำรวจ แต่ละคนจะตอบคำถามเพียงลำพัง ในกลุ่มสนทนา ผู้เข้าร่วมจะต่อยอดจากความคิดเห็นของกันและกัน ท้าทายสมมติฐาน และเปิดเผยความหมายที่การสัมภาษณ์เดี่ยวหรือแบบสอบถามไม่สามารถเข้าถึงได้ พลังของวิธีการนี้อยู่ที่พลวัตของกลุ่ม: ความขัดแย้ง เสียงหัวเราะ การเล่าเรื่อง และการแสวงหาฉันทามติ ล้วนกลายเป็นข้อมูล ผู้นำการสนทนาที่มีทักษะจะนำทางการสนทนาโดยไม่ชี้นำ โดยทำให้กลุ่มยังคงมุ่งเน้นในขณะที่เปิดโอกาสให้ทิศทางที่ไม่คาดคิด
ประวัติศาสตร์
กลุ่มสนทนามีรากฐานมาจากการสัมภาษณ์โปรแกรมของ Robert K. Merton ที่มหาวิทยาลัยโคลัมเบียในทศวรรษที่ 1940 ซึ่งพัฒนาขึ้นเพื่อศึกษาการตอบสนองของผู้ชมต่อการออกอากาศทางวิทยุในช่วงสงคราม วิธีการนี้ได้เข้าสู่การวิจัยตลาดในช่วงทศวรรษที่ 1950 และ 1960 จากนั้นจึงเข้าสู่การวิจัยสังคมศาสตร์และสุขภาพในทศวรรษที่ 1980 คู่มือปฏิบัติของ Richard A. Krueger ซึ่งตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 1988 และปัจจุบันอยู่ในฉบับที่ห้า (2014 ร่วมกับ Mary Anne Casey) ได้กำหนดแนวทางคู่มือผู้นำการสนทนาที่มีโครงสร้างซึ่งยังคงเป็นมาตรฐานการประยุกต์ใช้ วิธีการนี้ปัจจุบันถูกใช้อย่างแพร่หลายในด้านสุขภาพ การศึกษา นโยบาย และการวิจัยองค์กร
ควรใช้เมื่อใด
กลุ่มสนทนาเหมาะสำหรับคำถามวิจัยเชิงสำรวจและเชิงพรรณนา ที่ซึ่งความเข้าใจในระดับความลึกของความคิดเห็น ความหมายร่วมกัน หรือพลวัตทางสังคมระดับกลุ่มมีความสำคัญมากกว่าความเป็นตัวแทนทางสถิติ เหมาะสำหรับบริบทด้านสุขภาพ สังคมศาสตร์ การศึกษา และธุรกิจ วิธีการนี้ต้องการคู่มือผู้นำการสนทนาและโครงสร้างพื้นฐานการบันทึก ผู้เข้าร่วมอย่างน้อยหกคนต่อกลุ่ม และอย่างน้อยสองถึงสามเซสชันแยกกันเพื่อให้สามารถเปรียบเทียบข้ามกลุ่มได้ เมื่อมีผู้เข้าร่วมทั้งหมดน้อยกว่าสิบคน การสัมภาษณ์เชิงลึกหรือการศึกษาเฉพาะกรณีจะเหมาะสมกว่า เนื่องจากการสนทนาแบบพลวัตไม่สามารถเกิดขึ้นได้ในระดับนั้น
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- ผลการวิจัยไม่มีความเป็นตัวแทนทางสถิติ วิธีการนี้ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อการสรุปอ้างอิงไปยังประชากร
- พลวัตของกลุ่มอาจกดทับมุมมองของชนกลุ่มน้อย — ผู้พูดที่โดดเด่นหรือแรงกดดันจากความปรารถนาทางสังคมอาจทำให้ความขัดแย้งเงียบลง
- ต้องใช้ผู้นำการสนทนาที่มีทักษะ การอำนวยความสะดวกที่ไม่ดีจะให้ข้อมูลที่ตื้นเขิน หรือปล่อยให้ความคิดของกลุ่มครอบงำ
- โลจิสติกส์ (การสรรหา การจัดตารางเวลา การบันทึก การถอดเทป) มีความต้องการสูงเมื่อเทียบกับวิธีการสำรวจ
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- ปฏิสัมพันธ์ของกลุ่มก่อให้เกิดข้อมูลที่สมบูรณ์และละเอียดอ่อนกว่าการสัมภาษณ์เดี่ยว — ผู้เข้าร่วมตอบสนองซึ่งกันและกัน ไม่ใช่แค่ผู้วิจัย
- มีประสิทธิภาพในการรวบรวมมุมมองที่หลากหลายจากผู้คนหลายคนในเซสชันเดียว
- เหมาะสำหรับงานสำรวจที่ยังไม่มีการตั้งสมมติฐาน และผู้วิจัยต้องการทำความเข้าใจว่าผู้คนกำหนดกรอบหัวข้อด้วยภาษาของตนเองอย่างไร
- มีความยืดหยุ่นเพียงพอสำหรับหัวข้อที่ละเอียดอ่อนเมื่อกลุ่มมีประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องร่วมกัน เนื่องจากแรงสนับสนุนทางสังคมสามารถส่งเสริมการเปิดเผยข้อมูลได้
การประยุกต์ใช้
- การสำรวจประสบการณ์ผู้ป่วยและการรับรู้พฤติกรรมสุขภาพในการวิจัยสาธารณสุขและคลินิก
- การให้ข้อมูลการออกแบบผลิตภัณฑ์หรือบริการโดยการเปิดเผยความต้องการและปฏิกิริยาของผู้ใช้ก่อนการสำรวจอย่างเป็นทางการ
- การพัฒนานโยบาย — การทำความเข้าใจว่าชุมชนรับรู้การเปลี่ยนแปลงหรือโครงการที่เสนออย่างไร
- การวิจัยทางการศึกษา — การตรวจสอบทัศนคติของนักเรียนหรือครูต่อนวัตกรรมหลักสูตร
- การศึกษาองค์กร — การเปิดเผยการรับรู้ของพนักงานเกี่ยวกับวัฒนธรรมในที่ทำงานหรือโครงการริเริ่มการเปลี่ยนแปลง
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
ผู้วิจัยกำหนดวัตถุประสงค์ของการศึกษาและร่างคู่มือผู้นำการสนทนา ซึ่งเป็นชุดคำถามตามลำดับที่ไล่จากทั่วไปไปสู่เฉพาะเจาะจง คำถามสนทนาเป็นคำถามปลายเปิดและไม่ชี้นำ จำนวนกลุ่ม (โดยทั่วไปคือสองถึงสามกลุ่ม) และองค์ประกอบของกลุ่มจะถูกตัดสินใจในขั้นตอนนี้ พร้อมกับการจัดการเรื่องการบันทึกและการขอความยินยอม
ผู้เข้าร่วมจะถูกคัดเลือกให้เข้าร่วมกลุ่มที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันภายในกลุ่ม — มีความคล้ายคลึงกันในลักษณะภูมิหลังที่เกี่ยวข้อง — เพื่อให้สมาชิกมีความรู้สึกสบายใจที่จะพูดอย่างเปิดเผย การสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงหรือตามเกณฑ์เป็นมาตรฐาน แต่ละกลุ่มมีผู้เข้าร่วมหกถึงสิบคน จำนวนน้อยกว่าหกคนจะจำกัดการแลกเปลี่ยนแบบพลวัต จำนวนมากกว่าสิบคนทำให้การอำนวยความสะดวกเป็นไปได้ยาก
ผู้นำการสนทนาจะเริ่มต้นด้วยการแนะนำตัวและกฎพื้นฐาน จากนั้นจึงดำเนินการตามคู่มือด้วยความเร็วที่ช่วยให้เกิดความลึกซึ้ง การดำเนินการอำนวยความสะดวกที่สำคัญ ได้แก่ การสอบถามคำตอบที่ไม่สมบูรณ์ การจัดการผู้พูดที่โดดเด่น การดึงผู้เข้าร่วมที่เงียบกว่าให้ออกมาแสดงความคิดเห็น และการสังเกตสัญญาณที่ไม่ใช่คำพูด เซสชันจะถูกบันทึก (เสียงหรือวิดีโอ) โดยได้รับความยินยอมจากผู้เข้าร่วม
การบันทึกจะถูกถอดเทปคำต่อคำ การถอดเทปจะบันทึกไม่เพียงแต่คำพูดเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการหยุดชั่วคราว การพูดแทรก และน้ำเสียงทางอารมณ์ที่เกี่ยวข้องด้วย บันทึกภาคสนามจากผู้นำการสนทนาและผู้สังเกตการณ์จะเสริมการถอดเทปและบันทึกบรรยากาศของห้องและพลวัตของกลุ่ม
การถอดเทปจะถูกเข้ารหัสอย่างเป็นระบบ — บ่อยครั้งผ่านการวิเคราะห์ตามหัวข้อ — เพื่อระบุหัวข้อที่เกิดซ้ำ รูปแบบของความเห็นพ้องและความขัดแย้ง และภาษาที่ผู้เข้าร่วมใช้ในการกำหนดกรอบหัวข้อ ผลการวิจัยจะถูกเปรียบเทียบข้ามกลุ่มเพื่อแยกความแตกต่างระหว่างความคิดเห็นเฉพาะกลุ่มกับรูปแบบที่คงที่ ผลลัพธ์จะถูกรายงานเป็นหัวข้อพร้อมคำพูดประกอบ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การดำเนินการเพียงกลุ่มเดียวและถือว่าเพียงพอ — จำเป็นต้องมีอย่างน้อยสองถึงสามเซสชันเพื่อแยกความแตกต่างของการตอบสนองเฉพาะกลุ่มออกจากรูปแบบที่กว้างขึ้น
- การจัดกลุ่มที่ไม่เหมือนกันซึ่งมีความแตกต่างด้านสถานะหรืออำนาจ (เช่น พนักงานกับผู้จัดการ) ขัดขวางการเปิดเผยข้อมูลอย่างตรงไปตรงมา ความคล้ายคลึงกันของกลุ่มในมิติที่เกี่ยวข้องเป็นสิ่งจำเป็น
- การตีความฉันทามติมากเกินไป — ความเห็นพ้องในการสนทนากลุ่มอาจสะท้อนถึงแรงกดดันทางสังคมมากกว่าความคิดเห็นที่แบ่งปันกันอย่างแท้จริง
- การละเลยบันทึกภาคสนามและข้อมูลที่ไม่ใช่คำพูด — ข้อสังเกตของผู้นำการสนทนามักจะจับพลวัตที่การถอดเทปเพียงอย่างเดียวไม่สามารถสื่อได้
- การใช้คำถามชี้นำหรือคำถามปิดในคู่มือผู้นำการสนทนา ซึ่งนำผู้เข้าร่วมไปสู่ความคาดหวังของผู้วิจัย แทนที่จะดึงเอาความคิดเห็นที่แท้จริงออกมา
คำถามที่พบบ่อย
ต้องใช้กลุ่มสนทนากี่กลุ่ม?
Krueger และ Casey แนะนำให้ใช้กลุ่มอย่างน้อยสองถึงสามกลุ่มต่อกลุ่มเป้าหมาย ดำเนินการกลุ่มเพิ่มเติมจนกว่าจะถึงจุดอิ่มตัวทางทฤษฎี — เมื่อเซสชันใหม่ๆ หยุดให้ข้อมูลเชิงลึกใหม่ๆ การใช้กลุ่มเดียวไม่เพียงพอสำหรับการสรุปผล
แต่ละกลุ่มควรมีขนาดเท่าใด?
หกถึงสิบคนเป็นช่วงมาตรฐาน น้อยกว่าหกคน การแลกเปลี่ยนแบบพลวัตที่ทำให้กลุ่มสนทนามีคุณค่ามักจะไม่เกิดขึ้น มากกว่าสิบคน ผู้นำการสนทนาจะประสบปัญหาในการมีส่วนร่วมกับทุกคน และเซสชันอาจแตกแยก
สามารถดำเนินการกลุ่มสนทนาออนไลน์ได้หรือไม่?
ได้ แพลตฟอร์มวิดีโอคอนเฟอเรนซ์รองรับกลุ่มสนทนาออนไลน์แบบซิงโครนัส และฟอรัมออนไลน์แบบอะซิงโครนัสก็ถูกนำมาใช้เช่นกัน รูปแบบออนไลน์สามารถช่วยให้การสรรหาง่ายขึ้นทั่วทั้งภูมิภาค แต่ก็อาจลดความไม่ยั้งคิดของพลวัตกลุ่มแบบเผชิญหน้า และทำให้การสังเกตการณ์ที่ไม่ใช่คำพูดทำได้ยากขึ้น
ผลการวิจัยกลุ่มสนทนาวิเคราะห์อย่างไร?
แนวทางที่พบบ่อยที่สุดคือการวิเคราะห์ตามหัวข้อของการถอดเทปคำต่อคำ: การถอดเทปจะถูกเข้ารหัส รหัสจะถูกจัดกลุ่มเป็นหัวข้อ และหัวข้อจะถูกเปรียบเทียบข้ามกลุ่ม หน่วยของการวิเคราะห์คือกลุ่ม ไม่ใช่ปัจเจกบุคคล — ซึ่งหมายความว่ารูปแบบโดยรวมและการแลกเปลี่ยนแบบพลวัตมีความสำคัญมากกว่าการนับการตอบสนองของแต่ละบุคคล
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Krueger, R.A. & Casey, M.A. (2014). Focus Groups: A Practical Guide for Applied Research (5th ed.). Sage.
ISBN: 978-1483365244คัดลอกแล้ว