Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

การวิเคราะห์การเล่าเรื่องในภาพยนตร์

ผู้เสนอ
Gérard Genette, Mieke Bal
ปี
1980
ประเภท
Analytical pipeline for deconstructing cinematic narrative structure
กลุ่มวิธี
Qualitative film analysis

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

การวิเคราะห์การเล่าเรื่องในภาพยนตร์เป็นวิธีการเชิงคุณภาพในการตรวจสอบว่าเรื่องราวถูกเล่าผ่านเทคนิคและโครงสร้างของภาพยนตร์อย่างไร วิธีการนี้พัฒนามาจากการเล่าเรื่องในวรรณกรรมและปรับใช้สำหรับการศึกษาภาพยนตร์โดยนักวิชาการ เช่น David Bordwell และ Mieke Bal โดยแยกความสัมพันธ์ระหว่างเรื่อง (fabula) โครงเรื่อง (sjuzhet) และการเล่าเรื่อง เพื่อทำความเข้าใจว่าความหมายถูกสร้างขึ้นอย่างไร วิธีการนี้เป็นพื้นฐานของการวิจารณ์ภาพยนตร์และเป็นกรอบการทำงานที่เป็นระบบสำหรับการวิเคราะห์ว่าผู้ชมสร้างความสอดคล้องของเรื่องราวจากองค์ประกอบภาพและเสียงได้อย่างไร

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

ประเด็นสำคัญคือการเล่าเรื่องไม่ได้โปร่งใส—ภาพยนตร์ไม่ได้เพียงแค่แสดงเรื่องราวที่มีอยู่แล้ว แต่สร้างขึ้นอย่างแข็งขันผ่านการเลือกที่จะแสดงอะไร ซ่อนอะไร และลำดับเหตุการณ์อย่างไร โดยการแยกเหตุการณ์ในเรื่องออกจากลำดับการนำเสนอ การวิเคราะห์มุมมอง และการตรวจสอบความไม่น่าเชื่อถือของการเล่าเรื่อง เราสามารถเข้าใจได้ว่าภาพยนตร์สร้างการตีความได้อย่างไร วิธีการนี้ถามว่า: เรื่องราวที่กำลังเล่าคืออะไร เล่าอย่างไร และใครเป็นผู้เล่า? ความแตกต่างเหล่านี้เผยให้เห็นการทำงานเชิงอุดมการณ์และสุนทรียศาสตร์ของภาพยนตร์

ประวัติศาสตร์

การวิเคราะห์การเล่าเรื่องในภาพยนตร์เกิดขึ้นจากทฤษฎีวรรณกรรมเชิงโครงสร้างในช่วงทศวรรษที่ 1960-70 การแยกแยะระหว่าง fabula และ sjuzhet ของ Genette (ดัดแปลงมาจาก Russian Formalism) ได้ให้คำศัพท์พื้นฐาน 'Narration in the Fiction Film' (1985) ของ David Bordwell ได้สังเคราะห์ทฤษฎีการเล่าเรื่อง จิตวิทยาการรู้คิด และทฤษฎีภาพยนตร์ เพื่อสร้างกรอบการทำงานที่เป็นระบบสำหรับการวิเคราะห์ว่าภาพยนตร์มีส่วนร่วมกับกระบวนการตีความของผู้ชมอย่างไร 'Narratology' (1997) ของ Mieke Bal ได้ชี้แจงแนวคิดต่างๆ เช่น การโฟกัส และพัฒนาการวิเคราะห์การเล่าเรื่องให้เป็นเครื่องมือสหวิทยาการ วิธีการนี้กลายเป็นศูนย์กลางของการศึกษาภาพยนตร์ในช่วงทศวรรษที่ 1990 และยังคงเป็นมาตรฐานในการวิจารณ์ภาพยนตร์เชิงวิชาการ

ควรใช้เมื่อใด

ใช้วิธีการนี้เมื่อคำถามวิจัยของคุณเกี่ยวข้องกับว่าโครงสร้างการเล่าเรื่องของภาพยนตร์สร้างความหมายได้อย่างไร เช่น การวิเคราะห์การเล่าเรื่องแบบไม่เป็นเส้นตรง ผู้เล่าเรื่องที่ไม่น่าเชื่อถือ การพัฒนาตัวละครผ่านการจัดการโครงเรื่อง หรือรูปแบบการเล่าเรื่องทางวัฒนธรรม วิธีการนี้มีคุณค่าอย่างยิ่งสำหรับการเปรียบเทียบเทคนิคการเล่าเรื่องข้ามภาพยนตร์ การวิเคราะห์รูปแบบของผู้กำกับ หรือการตรวจสอบว่าการดัดแปลงเปลี่ยนแปลงเนื้อหาต้นฉบับอย่างไร วิธีการนี้ตั้งสมมติฐานว่าตัวบทการเล่าเรื่องนั้นคงที่และสามารถทำซ้ำได้ (อนุญาตให้ชมซ้ำได้หลายครั้ง) และรูปแบบภาพยนตร์มีอิทธิพลต่อการตีความเรื่องราวโดยเจตนา

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • อาจเน้นย้ำเจตนาของผู้กำกับมากเกินไป โดยอาจละเลยปัจจัยบังเอิญ ข้อจำกัดด้านงบประมาณ หรือการแทรกแซงของสตูดิโอ
  • ต้องการพื้นฐานความรู้ด้านภาพยนตร์อย่างกว้างขวาง คำศัพท์อาจดูซับซ้อนสำหรับผู้ที่ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญ
  • การตีความขึ้นอยู่กับอัตวิสัย นักวิเคราะห์ที่แตกต่างกันอาจระบุโครงสร้างการเล่าเรื่องที่แตกต่างกัน

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • จัดให้มีคำศัพท์และแนวคิดที่เป็นระบบสำหรับการอภิปรายว่ารูปแบบภาพยนตร์จัดโครงสร้างความหมายอย่างไร
  • ช่วยให้สามารถวิเคราะห์เทคนิคการเล่าเรื่องที่ซับซ้อนได้อย่างแม่นยำ (การย้อนอดีต การบอกล่วงหน้า การเปลี่ยนมุมมอง)
  • เผยให้เห็นการทำงานเชิงอุดมการณ์ที่ซ่อนอยู่ในเรื่องราวที่ดูเหมือนเป็นธรรมชาติ
  • สามารถนำไปใช้ได้กับภาพยนตร์ทุกประเภทและทุกแนว

การประยุกต์ใช้

  • การวิเคราะห์ภาพยนตร์ที่ไม่เป็นเส้นตรง เช่น 'Memento' หรือ 'Mulholland Drive' เพื่อทำความเข้าใจว่าโครงสร้างการเล่าเรื่องสร้างความสับสนหรือปริศนาในการตีความได้อย่างไร
  • การเปรียบเทียบกลยุทธ์เสียงบรรยาย (voice-over) ในภาพยนตร์ที่เน้นตัวละครกับภาพยนตร์แอ็คชั่นที่เน้นโครงเรื่อง
  • การศึกษาว่าภาพยนตร์สยองขวัญจัดการโครงสร้างเวลาและมุมมองอย่างไรเพื่อสร้างความตึงเครียดหรือความไม่น่าเชื่อถือ
  • การตรวจสอบว่าละครประวัติศาสตร์หรือภาพยนตร์ชีวประวัติเลือก บีบอัด และปรับเปลี่ยนเหตุการณ์อย่างไรเพื่อสร้างเรื่องราวที่เน้นตัวเอกเป็นศูนย์กลาง

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

จัดหาตัวบทภาพยนตร์ (ฉายโรง, ฉบับตัดต่อ, หรือเวอร์ชันที่ศึกษา) และรวบรวมวัสดุการชมหรือบทถอดเสียงที่จำเป็นสำหรับการวิเคราะห์โดยละเอียด

2

สร้างการแจกแจงโดยละเอียดแบบช็อตต่อช็อตหรือฉากต่อฉาก โดยบันทึกบทสนทนา องค์ประกอบภาพ รูปแบบการตัดต่อ และการออกแบบเสียง เพื่อเตรียมวัตถุดิบสำหรับการถอดรหัสเรื่องราว

3

ระบุโครงสร้างการเล่าเรื่องโดยการจับคู่เหตุการณ์ในเรื่อง (fabula) กับลำดับโครงเรื่อง (sjuzhet) วิเคราะห์มุมมองการเล่าเรื่อง การจัดการเวลา และรูปแบบการสร้างตัวละคร

4

สร้างแบบจำลองทางทฤษฎีที่แยกความแตกต่างระหว่างผู้เล่าเรื่องโดยนัย เสียงบรรยายที่ชัดเจน การเล่าเรื่องที่ไม่น่าเชื่อถือ และการโฟกัส (มุมมองของใครมีอิทธิพล) เพื่อจับการทำงานของการเล่าเรื่อง

5

สังเคราะห์ผลการวิจัยเป็นการตีความแบบบูรณาการว่ารูปแบบการเล่าเรื่องทำหน้าที่ตามวัตถุประสงค์เชิงเนื้อหา เชิงอุดมการณ์ หรือเชิงสุนทรียศาสตร์ในภาพยนตร์อย่างไร

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • สับสนลำดับโครงเรื่อง (sjuzhet) กับลำดับเวลาของเรื่อง (fabula) — แยกทั้งสองอย่างให้ชัดเจน
  • สมมติว่าเทคนิคการเล่าเรื่องมีวัตถุประสงค์ทางศิลปะโดยเจตนาเสมอ แทนที่จะพิจารณาปัจจัยทางอุตสาหกรรมหรือปัจจัยบังเอิญ
  • ตีความสัญญาณการเล่าเรื่องที่ละเอียดอ่อนมากเกินไป หรือกำหนดเจตนาให้กับสิ่งที่อาจเป็นเพียงความบังเอิญ

คำถามที่พบบ่อย

อะไรคือความแตกต่างระหว่าง fabula และ sjuzhet?

Fabula คือเรื่องราวตามลำดับเวลาตามที่ 'เกิดขึ้นจริง'; sjuzhet คือโครงเรื่องตามที่นำเสนอในภาพยนตร์ ภาพยนตร์อาจแสดงเหตุการณ์นอกลำดับ บีบอัดเวลา หรือเปิดเผยข้อมูลในภายหลัง การแยกสิ่งเหล่านี้เผยให้เห็นว่ารูปแบบการเล่าเรื่องสร้างความหมายได้อย่างไร เช่น การแสดงฉากฆาตกรรมก่อนที่จะแสดงให้เห็นเหยื่อยังมีชีวิตอยู่ สร้างความตึงเครียด แม้ว่าตามลำดับเวลาแล้วเหยื่อจะมีชีวิตอยู่ก่อนก็ตาม

ฉันจะระบุจุดยืนการเล่าเรื่องในภาพยนตร์ได้อย่างไร?

วิเคราะห์ว่ากล้องแสดงอะไรและจากมุมมองของใคร การโฟกัสภายใน (การมองผ่านสายตาของตัวละคร) แตกต่างจากการโฟกัสภายนอก (กล้องเป็นผู้สังเกตการณ์ที่เป็นกลาง) การเล่าเรื่องตามเวลาสามารถเป็นการย้อนหลัง (เสียงบรรยายเล่าเหตุการณ์ในอดีต) การเล่าเรื่องพร้อมกัน (แสดงเหตุการณ์ขณะที่เกิดขึ้น) หรือคลุมเครือ (ไม่ชัดเจนว่าการเล่าเรื่องเกิดขึ้นเมื่อใด) มุมมองภาพ รูปแบบการตัดต่อ และการออกแบบเสียง ล้วนสื่อสารจุดยืนการเล่าเรื่อง

วิธีการนี้สามารถนำไปใช้กับภาพยนตร์สารคดีหรือภาพยนตร์ทดลองได้หรือไม่?

ได้ ภาพยนตร์สารคดีก็ใช้โครงสร้างการเล่าเรื่องเช่นกัน—การลำดับการสัมภาษณ์ ฟุตเทจจากหอจดหมายเหตุ และเสียงบรรยาย สร้างการตีความเช่นเดียวกับการเล่าเรื่องสมมติ ภาพยนตร์ทดลองมักจะแยกย่อยขนบการเล่าเรื่องเอง ทำให้การวิเคราะห์ดังกล่าวเปิดเผยเป็นพิเศษ สิ่งสำคัญคือต้องตระหนักว่าภาพยนตร์ทุกเรื่องเกี่ยวข้องกับการเลือกการเล่าเรื่อง แม้ว่าจะปฏิเสธการเล่าเรื่องแบบดั้งเดิมก็ตาม

ผู้เล่าเรื่องที่ไม่น่าเชื่อถือในภาพยนตร์คืออะไร และฉันจะตรวจจับได้อย่างไร?

ผู้เล่าเรื่องที่ไม่น่าเชื่อถือจะนำเสนอข้อมูลที่ขัดแย้งกับหลักฐานภาพ หรือถูกเปิดเผยในภายหลังว่าไม่เป็นความจริง ตรวจจับได้โดยการเปรียบเทียบคำให้การของตัวละคร (บทสนทนา เสียงบรรยาย) กับสิ่งที่กล้องแสดงโดยอิสระ สังเกตความขัดแย้ง ช่องว่าง หรือการเปิดเผยในภายหลังที่บ่อนทำลายความน่าเชื่อถือของผู้เล่าเรื่อง ภาพยนตร์เช่น 'Fight Club' หรือ 'The Usual Suspects' ใช้การเล่าเรื่องที่ไม่น่าเชื่อถือเป็นกลไกโครงเรื่องหลัก

การแจกแจงการเล่าเรื่องของฉันต้องละเอียดแค่ไหน?

ความละเอียดขึ้นอยู่กับคำถามวิจัยของคุณ การวิเคราะห์ฉากหรือลำดับเดียวอาจต้องใช้รายละเอียดแบบช็อตต่อช็อต การวิเคราะห์โครงเรื่องทั้งหมดของภาพยนตร์อาจทำงานในระดับฉาก เริ่มต้นด้วยการระบุจุดเปลี่ยนที่สำคัญของการเล่าเรื่อง จากนั้นเจาะลึกฉากที่เกี่ยวข้องกับข้อโต้แย้งของคุณมากที่สุด

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. Bal, M. (1997). Narratology: Introduction to the Theory of Narrative. University of Toronto Press.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว
  2. Bordwell, D. (1985). Narration in the Fiction Film. University of Wisconsin Press.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว
  3. Thompson, K. (1999). Storytelling in the New Hollywood: Understanding Classical Narrative Technique. Harvard University Press.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว
  4. Seger, L. (1987). The Art of Adaptation: Turning Fact and Fiction Into Film. Henry Holt and Company.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว