Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

แบบประเมินผลกระทบของโรคไฟโบรไมอัลเจีย

ผู้เสนอ
Cynthia S. Burckhardt et al.
ปี
1991
ประเภท
Self-report symptom and functional impairment questionnaire
กลุ่มวิธี
Rheumatologic and Chronic Pain Conditions

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

FIQ เป็นเครื่องมือวัดผลลัพธ์ที่ผู้ป่วยรายงานด้วยตนเอง (patient-reported outcome measure) ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายที่สุดสำหรับภาระโรคไฟโบรไมอัลเจีย พัฒนาโดย Cynthia Burckhardt และคณะในปี 1991 แบบสอบถาม 10 ข้อนี้วัดผลกระทบของโรคไฟโบรไมอัลเจียต่อการทำงานทางกายภาพ ความสามารถในการทำงาน ภาวะซึมเศร้า ความวิตกกังวล การนอนหลับ อาการปวด และความเหนื่อยล้า รุ่นปรับปรุง (FIQR, 21 ข้อ) มีคุณสมบัติทางจิตวิทยาที่ดีขึ้น และเป็นมาตรฐานปัจจุบันในการทดลองทางคลินิกและการปฏิบัติเกี่ยวกับโรคไฟโบรไมอัลเจีย

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

ไฟโบรไมอัลเจียเป็นโรคที่เกิดจากประสบการณ์ของผู้ป่วย ผู้ป่วยรายงานอาการปวดกล้ามเนื้อและกระดูกทั่วร่างกาย ความเหนื่อยล้า ความสับสนทางความคิด ('fibro fog') การนอนหลับที่ผิดปกติ และความทุกข์ทางจิตใจ อย่างไรก็ตาม การค้นพบทางคลินิกที่เป็นรูปธรรมนั้นมีน้อย: ไม่มีการตรวจเลือดเพื่อยืนยัน ผลการตรวจภาพถ่ายปกติ และผลการตรวจร่างกายทางระบบประสาทก็ไม่ผิดปกติ ความไม่ตรงกันนี้สร้างความไม่แน่นอนในการวินิจฉัยและความสงสัย FIQ/FIQR แก้ปัญหานี้โดยการวัดผลกระทบที่ผู้ป่วยประสบจริง: คุณสามารถทำงานบ้านได้หรือไม่? อาการปวดส่งผลกระทบต่อการทำงานกี่วัน? คุณเหนื่อยล้าเพียงใด? แนวทางที่เน้นผู้ป่วยเป็นศูนย์กลางนี้ช่วยยืนยันโรคและชี้นำการจัดการที่มุ่งเน้นการฟื้นฟูสมรรถภาพมากกว่าการแสวงหา 'การรักษา' สำหรับรอยโรคที่ไม่มีอยู่จริง

ประวัติศาสตร์

FIQ พัฒนาขึ้นในปี 1991 โดย Cynthia S. Burckhardt, Sharose R. Clark และ Robert M. Bennett ที่ Oregon Health & Science University ตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Rheumatic Diseases เกิดจากความจำเป็นในการวัดผลกระทบต่อการทำงานของโรคไฟโบรไมอัลเจียสำหรับการทดลองทางคลินิกและการติดตามผู้ป่วยในยุคที่โรคไฟโบรไมอัลเจียเริ่มได้รับการยอมรับว่าเป็นภาวะวินิจฉัยที่แยกจากกัน (เกณฑ์ ACR ตีพิมพ์ปี 1990) FIQ ฉบับดั้งเดิมได้รับการตรวจสอบความถูกต้องในหลายภาษาและประชากร ในปี 2009 Bennett และคณะ ได้ตีพิมพ์แบบประเมินผลกระทบของโรคไฟโบรไมอัลเจียฉบับปรับปรุง (FIQR) ซึ่งแก้ไขข้อจำกัดของเครื่องมือฉบับดั้งเดิม: ชุดคำถามที่ปรับปรุงแล้ว (21 เทียบกับ 10 ข้อ) ความสอดคล้องของมาตรวัดที่ปรับปรุงแล้ว (ทั้งหมด 0-10) และโครงสร้างโดเมนที่ปรับปรุงแล้ว FIQR ได้กลายเป็นเครื่องมือมาตรฐานในการวิจัยโรคไฟโบรไมอัลเจีย และได้รับการแนะนำโดยสมาคมโรคข้อชั้นนำ การปรับปรุงเป็นระยะและเวอร์ชันที่ปรับปรุงแล้ว (เช่น สำหรับลักษณะเฉพาะของโรคไฟโบรไมอัลเจีย) ยังคงปรับปรุงการวัดผลลัพธ์อย่างต่อเนื่อง

ควรใช้เมื่อใด

FIQ หรือ FIQR เหมาะสำหรับการประเมินภาระโรคไฟโบรไมอัลเจียในทุกระดับของโรค การใช้งานรวมถึงการประเมินผลกระทบของโรค ณ จุดเริ่มต้นเพื่อชี้นำการวางแผนการรักษาแบบหลายรูปแบบ การติดตามการตอบสนองต่อการรักษาด้วยยา (pregabalin, duloxetine, milnacipran) หรือการรักษาที่ไม่ใช่ยา (การออกกำลังกาย การบำบัดพฤติกรรมทางปัญญา การให้ความรู้แก่ผู้ป่วย) การวัดผลลัพธ์ในการทดลองทางคลินิกในฐานะจุดยุติหลักหรือจุดยุติร่วม การวิจัยกลไกและประวัติธรรมชาติระยะยาว และการปรับปรุงคุณภาพในการปฏิบัติงานด้านโรคข้อ การใช้ FIQR จะดีกว่า FIQ ฉบับดั้งเดิมสำหรับการศึกษาใหม่ๆ เนื่องจากมีคุณสมบัติทางจิตวิทยาที่ดีกว่า เครื่องมือทั้งสองแบบเหมาะสมสำหรับประชากรโรคไฟโบรไมอัลเจีย แต่ไม่เหมาะสำหรับโรคข้ออื่นๆ เว้นแต่จะได้รับการปรับปรุง

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • ไม่สามารถวินิจฉัยโรคไฟโบรไมอัลเจียได้—วัดผลกระทบของโรคไฟโบรไมอัลเจียที่สงสัย ไม่สามารถยืนยันการวินิจฉัยได้ ซึ่งต้องใช้เกณฑ์ทางคลินิก (เกณฑ์ ACR ปี 2016: ดัชนีอาการปวดทั่วร่างกาย + มาตรวัดความรุนแรงของอาการ) ต้องใช้ร่วมกับการประเมินทางคลินิกและการตรวจจุดกดเจ็บหากจำเป็น
  • ความสัมพันธ์ปานกลางกับมาตรวัดที่เป็นรูปธรรม—FIQ/FIQR มีความสัมพันธ์ต่ำกับจำนวนจุดกดเจ็บ (r = 0.20-0.40) และผลการตรวจภาพถ่าย ภาระที่ผู้ป่วยรายงานมักเป็นอิสระจากการค้นพบทางคลินิก ซึ่งเน้นถึงลักษณะที่เป็นอัตวิสัยของโรคไฟโบรไมอัลเจีย
  • หลายเวอร์ชัน—การมีอยู่ของ FIQ ฉบับดั้งเดิมและ FIQR อาจทำให้เกิดความสับสนในการเปรียบเทียบงานวิจัย ระบุเวอร์ชันที่ใช้และตรวจสอบความสอดคล้องในการประเมินตามระยะเวลา
  • การประเมินค่าเกินจริงที่อาจเกิดขึ้นจากโรคร่วม—FIQ/FIQR ไม่สามารถแยกความแตกต่างระหว่างอาการปวด/ความเหนื่อยล้า/ภาวะซึมเศร้าที่เกิดจากโรคไฟโบรไมอัลเจียกับที่เกิดจากภาวะซึมเศร้า โรคต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ หรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ควรประเมินและจัดการโรคร่วมไปพร้อมกัน
  • บริบทการตีความคะแนนขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่น—ความสำคัญทางคลินิกของคะแนน FIQR ที่กำหนดจะแตกต่างกันไปตามความรุนแรงของโรค ระยะของการรักษา (เพิ่งได้รับการวินิจฉัยใหม่ หรือเป็นมานาน) และลำดับความสำคัญของผู้ป่วยแต่ละราย

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • เนื้อหาเฉพาะสำหรับโรคไฟโบรไมอัลเจีย—พัฒนาโดยตรงจากผู้ป่วยโรคไฟโบรไมอัลเจีย โดยครอบคลุมโดเมนที่เกี่ยวข้องกับโรค (ความเหนื่อยล้า 'fibro fog' การนอนหลับ อาการปวดทั่วร่างกาย) ที่มาตรวัดคุณภาพชีวิตทั่วไปมองข้าม
  • ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องอย่างกว้างขวาง—ใช้ในการทดลองและงานวิจัยเกี่ยวกับโรคไฟโบรไมอัลเจียหลายร้อยรายการ โดยแสดงให้เห็นถึงความน่าเชื่อถือ (Cronbach's α 0.70-0.95) ความเสถียรของการทดสอบซ้ำ และการตอบสนองต่อการรักษาด้วยยาและการรักษาทางพฤติกรรม
  • การปรับปรุง FIQR—รุ่นปรับปรุง (FIQR, 2009) แก้ไขข้อจำกัดของ FIQ ฉบับดั้งเดิมด้วยชุดคำถามที่ขยายออก การให้คะแนนที่ปรับปรุงแล้ว โดเมนย่อย และประสิทธิภาพทางจิตวิทยาที่ดีขึ้น
  • สั้นและทำได้จริง—FIQ ฉบับดั้งเดิม 10 ข้อ หรือ FIQR 21 ข้อ เหมาะสำหรับการใช้งานทางคลินิกตามปกติ เวลาในการตอบสนอง 5-15 นาที เป็นที่ยอมรับสำหรับผู้ป่วยส่วนใหญ่
  • ฟรีและหาได้ทั่วไป—เข้าถึงได้โดยไม่มีข้อจำกัดสำหรับการวิจัยและการใช้งานทางคลินิก ดาวน์โหลดแบบฟอร์มและอัลกอริทึมการให้คะแนนได้จากศูนย์วิชาการ
  • มาตรฐานที่ได้รับการยอมรับจากหน่วยงานกำกับดูแล—FIQR ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางจาก FDA และหน่วยงานกำกับดูแลในฐานะผลลัพธ์หลักในการพัฒนายาสำหรับโรคไฟโบรไมอัลเจีย

การประยุกต์ใช้

  • การทดลอง pregabalin: ในการทดลองระยะที่ III ของ pregabalin สำหรับโรคไฟโบรไมอัลเจีย FIQR เป็นจุดยุติร่วมกับมาตรวัดคะแนนความปวดด้วยตัวเลข แสดงให้เห็นการปรับปรุงเฉลี่ย 15-20 คะแนน (การเปลี่ยนแปลงที่มีความสำคัญทางคลินิกปานกลาง) สนับสนุนการอนุมัติของ FDA สำหรับข้อบ่งชี้โรคไฟโบรไมอัลเจีย
  • การบำบัดด้วยการออกกำลังกาย: การทดลองแบบสุ่มของการฝึกแบบแอโรบิกและการฝึกความต้านทานเทียบกับการควบคุม แสดงให้เห็นการปรับปรุง FIQR (-25 คะแนน) ในกลุ่มที่ออกกำลังกาย ซึ่งยืนยันว่ากิจกรรมทางกายเป็นองค์ประกอบหลักของการจัดการโรคไฟโบรไมอัลเจีย และแสดงให้เห็นถึงความไวของ FIQR ต่อประโยชน์ที่ไม่ใช่ยา
  • ประสิทธิภาพของการบำบัดพฤติกรรมทางปัญญา: การศึกษาที่รวม CBT กับการดูแลมาตรฐาน แสดงให้เห็นการลดลงของ FIQR (เฉลี่ย -18 คะแนน) พร้อมผลประโยชน์ที่ยั่งยืนที่การติดตามผล 1 ปี ซึ่งยืนยันว่าการบำบัดทางจิตวิทยาเป็นยาเสริมที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งสามารถตรวจจับได้ผ่าน FIQR
  • Long COVID ที่มีลักษณะคล้ายไฟโบรไมอัลเจีย: เมื่อกลุ่มอาการอ่อนเพลียหลังติดเชื้อโควิดปรากฏขึ้น FIQ/FIQR กำลังถูกนำมาปรับใช้เพื่อประเมินภาระโรคในผู้ป่วยที่มีอาการปวด ความเหนื่อยล้า และความผิดปกติทางความคิดคล้ายกับโรคไฟโบรไมอัลเจีย ซึ่งเป็นการขยายประโยชน์ในการใช้งานนอกเหนือจากโรคไฟโบรไมอัลเจียแบบดั้งเดิม

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

FIQ ฉบับดั้งเดิมประกอบด้วย 10 ข้อ ครอบคลุมการทำงานทางกายภาพ (3 ข้อ ใช้มาตรวัด 0-3) ผลกระทบต่องาน (2 ข้อ ใช้มาตรวัด 0-4) ภาวะซึมเศร้า/ความวิตกกังวล/คุณภาพการนอนหลับ (3 ข้อ ใช้มาตรวัด 0-10) และอาการปวด/ความเหนื่อยล้าโดยรวม (2 ข้อ ใช้มาตรวัด 0-10) FIQ ฉบับปรับปรุง (FIQR, ตีพิมพ์ปี 2009) ประกอบด้วย 21 ข้อ ใช้มาตรวัดคะแนนตัวเลข 0-10 ทั้งสองแบบเป็นแบบประเมินตนเอง ใช้เวลา 5-10 นาทีสำหรับ FIQ ฉบับดั้งเดิม และ 10-15 นาทีสำหรับ FIQR มีทั้งรูปแบบกระดาษและอิเล็กทรอนิกส์ ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องในกว่า 30 ภาษา และเหมาะสมสำหรับวัยรุ่นและผู้ใหญ่ที่เป็นโรคไฟโบรไมอัลเจีย

2

FIQ ฉบับดั้งเดิม: รวมคะแนนดิบของแต่ละข้อแล้วแปลงเป็นมาตรวัด 0-100 FIQR: 21 ข้อ (ข้อละ 0-10) รวมกันได้มาตรวัด 0-210 จากนั้นสามารถแปลงเป็น 0-100 คะแนนที่สูงขึ้นบ่งชี้ถึงผลกระทบของโรคไฟโบรไมอัลเจียที่มากขึ้น สามารถวิเคราะห์คะแนนรายข้อและคะแนนโดเมนย่อยได้ FIQR ให้คะแนนโดเมนที่ละเอียดกว่า (การทำงาน ผลกระทบโดยรวม อาการ)

3

การตีความคะแนน FIQ/FIQR: 0-39 = ผลกระทบเล็กน้อย (โรคไฟโบรไมอัลเจียระดับน้อย); 40-59 = ผลกระทบปานกลาง; 60-100 = ผลกระทบรุนแรง สำหรับ FIQR ในมาตรวัด 0-210: ≤52.5 = น้อย, 52.5-99.4 = ปานกลาง, >99.4 = รุนแรง ความสำคัญทางคลินิก: การเปลี่ยนแปลง 14-17 คะแนนใน FIQ (หรือสัดส่วนใน FIQR) ถือว่ามีความสำคัญทางคลินิก การตีความจะได้รับประโยชน์จากการเปรียบเทียบกับค่าเฉลี่ยประชากรโรคไฟโบรไมอัลเจียที่ตีพิมพ์ (โดยทั่วไปคือ 50-60 ในมาตรวัด FIQ 0-100)

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การใช้ FIQ/FIQR เป็นเครื่องมือวินิจฉัย—ไม่ใช่ การวินิจฉัยต้องใช้เกณฑ์ทางคลินิกและการตรวจร่างกาย คะแนน FIQ สูงอาจพบได้ในกลุ่มอาการปวดเรื้อรังอื่นๆ (กลุ่มอาการอ่อนเพลียเรื้อรัง Long COVID โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงจากการอักเสบ)
  • การเปรียบเทียบคะแนน FIQ และ FIQR โดยตรง—FIQ ฉบับดั้งเดิม (0-100) และ FIQR ฉบับปรับปรุง (0-210 หรือแปลงเป็น 0-100) ใช้มาตรวัดที่แตกต่างกัน อย่าผสมผสานเวอร์ชันในการวิเคราะห์ตามระยะเวลา
  • การละเลยโดเมนการนอนหลับและอารมณ์—ผู้ป่วยที่มีอาการปวดดีขึ้นแต่นอนหลับแย่ลง (โดเมนการนอนหลับของ FIQR เพิ่มขึ้น) อาจไม่รู้สึกดีขึ้นโดยรวม ให้พิจารณาทุกโดเมน ไม่ใช่แค่คะแนนรวม
  • การให้เหตุผลของการเปลี่ยนแปลงคะแนนต่อการรักษามากเกินไป—ปัจจัยภายนอก (ความเครียดในชีวิต การเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล การกำเริบของโรคร่วม) ส่งผลต่อคะแนน FIQ/FIQR พอๆ กับประสิทธิภาพของยา การประเมินทางคลินิกและการวัดผลเสริม (เช่น จำนวนจุดกดเจ็บ การประเมินปัจจัยทางจิตสังคม) จะช่วยให้เข้าใจการเปลี่ยนแปลงได้
  • การไม่ประเมินหาสาเหตุรอง—คะแนน FIQ/FIQR ที่สูงอย่างต่อเนื่องแม้ได้รับการรักษาโรคไฟโบรไมอัลเจียอย่างเหมาะสม อาจบ่งชี้ถึงโรคร่วมที่เป็นไปได้ (ภาวะซึมเศร้า ความวิตกกังวล โรคภูมิต้านตนเอง ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ) ควรส่งต่อเพื่อรับการประเมินอย่างครอบคลุม

คำถามที่พบบ่อย

ฉันควรใช้ FIQ ฉบับดั้งเดิมหรือ FIQR ฉบับปรับปรุง?

ใช้ FIQR สำหรับการศึกษา การทดลอง และการปฏิบัติทางคลินิกใหม่ๆ มีคุณสมบัติทางจิตวิทยาที่ดีกว่า การให้คะแนนรายการ 0-10 ที่สอดคล้องกันมากกว่า และเป็นมาตรฐานปัจจุบันของหน่วยงานกำกับดูแล หากเปรียบเทียบตามระยะเวลากับข้อมูล FIQ ในอดีต ให้ใช้ขั้นตอนการแปลงหากมี หรือทำการประเมิน FIQR ซ้ำในทุกช่วงเวลาต่อไปเพื่อให้แน่ใจว่ามีความสอดคล้องกัน

ผู้ป่วยมีคะแนน FIQR 95 (รุนแรง) แต่มีจุดกดเจ็บน้อยและไม่มีโรคร่วม อะไรคือคำอธิบายสำหรับสิ่งนี้?

ความรุนแรงของโรคไฟโบรไมอัลเจีย (FIQR) เป็นอิสระจากจำนวนจุดกดเจ็บ ดัชนีอาการปวดทั่วร่างกายและมาตรวัดความรุนแรงของอาการเป็นเกณฑ์การวินิจฉัยที่สำคัญ ไม่จำเป็นต้องตรวจจุดกดเจ็บ ผู้ป่วยรายนี้มีภาระทางอัตวิสัยที่สำคัญแม้จะมีผลการตรวจที่เป็นรูปธรรมจำกัด ซึ่งเป็นลักษณะทั่วไปของโรคไฟโบรไมอัลเจีย ตรวจสอบให้แน่ใจว่าการวินิจฉัยถูกต้อง (ตรงตามเกณฑ์ ACR ปี 2016) ประเมินหาสาเหตุอื่นของความเหนื่อยล้า (วิตามินบี 12 ไทรอยด์) และพิจารณาการรักษาแบบหลายรูปแบบ (การออกกำลังกาย CBT ยาหากจำเป็น) โดยมุ่งเป้าไปที่อาการที่ผู้ป่วยรายงาน

การเปลี่ยนแปลง FIQR เท่าใดจึงจะบ่งชี้ถึงการปรับปรุงทางคลินิกที่มีความหมาย?

การเปลี่ยนแปลง 14-17 คะแนนในมาตรวัด FIQ ฉบับดั้งเดิม 0-100 ถือว่ามีความสำคัญทางคลินิกน้อยที่สุด ใน FIQR (มาตรวัด 0-210) การเปลี่ยนแปลงตามสัดส่วนจะอยู่ที่ประมาณ 28-34 คะแนน หรืออาจใช้การปรับปรุงเป็นเปอร์เซ็นต์ (เช่น ลดลง ≥20% จากค่าเริ่มต้น) มีความแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ผู้ป่วยบางรายที่มีคะแนน FIQR เริ่มต้นสูงอาจมองว่าการเปลี่ยนแปลง 10 คะแนนมีความหมาย ในขณะที่บางรายต้องการการเปลี่ยนแปลงที่มากขึ้น ให้รวมการเปลี่ยนแปลง FIQR กับการประเมินโดยรวมของผู้ป่วยและเป้าหมายการทำงาน

FIQR เหมาะสำหรับการติดตามโรคไฟโบรไมอัลเจียในการดูแลผู้ป่วยตามปกติหรือไม่?

ใช่ FIQR 21 ข้อที่สั้น (10-15 นาที) เหมาะสำหรับการใช้งานในคลินิก ให้ประเมิน ณ จุดเริ่มต้น 4-8 สัปดาห์หลังเริ่มการรักษา และเป็นระยะๆ หลังจากนั้น (เช่น ทุกไตรมาส) เพื่อติดตามการตอบสนองและปรับแนวทางการรักษา การบริหารจัดการผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์หรือแบบฟอร์มที่ผู้ป่วยกรอกระหว่างการลงทะเบียนจะช่วยให้การทำงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น FIQR มีประโยชน์อย่างยิ่งในการตรวจจับผู้ที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ ทำให้สามารถปรับเปลี่ยนการรักษาได้อย่างทันท่วงที

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. Burckhardt, C. S., Clark, S. R., & Bennett, R. M. (1991). The Fibromyalgia Impact Questionnaire: Development and validation. The Journal of Rheumatic Diseases, 18(5), 728-735.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว
  2. Bennett, R. M., Friend, R., Jones, K. D., Ward, R., Han, B. K., & Ross, R. L. (2009). The Revised Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQR): Validation and psychometric properties. Seminars in Arthritis and Rheumatism, 39(6), 448-453.

    เปิดเอกสารอ้างอิง DOI
    คัดลอกแล้ว
  3. Häuser, W., Petzke, F., Üçeyler, N., & Köllner, V. (2012). Fibromyalgia. Nature Reviews Disease Primers, 1, 15022.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว