คะแนนผลลัพธ์ข้อเท้าและเท้า
- ผู้เสนอ
- Ewa M. Roos, Mats Brandsson, H. Hugelhotz, M. Klassbo, L. Stefan Lohmander
- ปี
- 2001
- ประเภท
- Patient self-report
- กลุ่มวิธี
- foot-and-ankle-specific outcome
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
The Foot and Ankle Outcome Score (FAOS) เป็นแบบสอบถามที่ผู้ป่วยรายงานตนเอง 42 ข้อ ออกแบบมาเพื่อประเมินอาการ ความผิดปกติของการทำงาน และข้อจำกัดในการทำกิจกรรมในผู้ที่มีพยาธิสภาพของข้อเท้าและเท้า FAOS พัฒนาโดย Roos และคณะในปี 2001 และตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Orthopedic & Sports Physical Therapy ได้กลายเป็นมาตรฐานการวัดผลลัพธ์ในการวิจัยการผ่าตัดและการฟื้นฟูข้อเท้าและเท้า โดยให้การประเมินที่ครอบคลุมในด้านความเจ็บปวด ข้อติดขัด การทำงานของร่างกาย กีฬา/นันทนาการ และคุณภาพชีวิตที่เกี่ยวข้องกับข้อเท้าและเท้า
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
FAOS ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อแก้ไขช่องว่างในการวัดผลลัพธ์ของข้อเท้าและเท้า โดยการสร้างมาตรวัดที่ครอบคลุมและได้รับการตรวจสอบความถูกต้อง ซึ่งครอบคลุมผลลัพธ์ที่เกี่ยวข้องกับผู้ป่วยทั้งหมด ไม่ใช่แค่ความเจ็บปวดหรือความแข็งแรงเท่านั้น แต่ยังรวมถึงผลกระทบทางอารมณ์และสังคมของปัญหาข้อเท้าและเท้า FAOS จัดโครงสร้างเป็น 5 หมวดย่อย (อาการ ข้อติดขัด ความเจ็บปวด การทำงานในชีวิตประจำวัน กีฬา/นันทนาการ คุณภาพชีวิต) ทำให้สามารถวิเคราะห์หมวดย่อยอย่างละเอียดและสร้างโปรไฟล์สุขภาพข้อเท้าและเท้าโดยรวมได้ แต่ละหมวดย่อยให้คะแนน 0–100 (คะแนนสูง = ดีกว่า) ทำให้การตีความเข้าใจง่ายและเปรียบเทียบได้ในกลุ่มประชากรต่างๆ เครื่องมือนี้มีความไวต่อการเปลี่ยนแปลงผลลัพธ์จากการฟื้นฟูและการผ่าตัดเป็นอย่างดี ทำให้เหมาะสำหรับการติดตามการเปลี่ยนแปลงในช่วง 3–12 เดือน
ประวัติศาสตร์
FAOS พัฒนาโดย Roos และคณะ (นักวิจัยชาวสวีเดนด้านการฟื้นฟูสมรรถภาพกระดูกและข้อ) เพื่อสร้างเครื่องมือวัดผลลัพธ์ที่ครอบคลุมและได้รับการตรวจสอบความถูกต้องสำหรับพยาธิสภาพของข้อเท้าและเท้า ได้รับการออกแบบตามแบบ KOOS (Knee Outcome and Osteoarthritis Outcome Score) ที่ประสบความสำเร็จ โดยปรับโครงสร้าง 5 หมวดย่อยสำหรับข้อเฉพาะของข้อเท้าและเท้า เครื่องมือนี้ได้รับการตีพิมพ์ในปี 2001 และผ่านการตรวจสอบความถูกต้องทางจิตวิทยาอย่างละเอียดในกลุ่มผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม ข้อเท้า ข้อบาดเจ็บของเส้นเอ็นข้อเท้า และการฟื้นฟูหลังผ่าตัด ตั้งแต่นั้นมา FAOS ได้รับการแปลเป็นกว่า 30 ภาษา และถูกนำไปใช้อย่างกว้างขวางในการทดลองการผ่าตัดข้อเท้าและเท้าและทะเบียนผู้ป่วย กลายเป็นมาตรฐานโดยพฤตินัยในการวัดผลลัพธ์ข้อเท้าและเท้า
ควรใช้เมื่อใด
FAOS เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มีพยาธิสภาพของข้อเท้าหรือเท้าทุกชนิด รวมถึงข้อเท้าแพลง (เฉียบพลันและเรื้อรัง) ข้อเท้าไม่มั่นคง ข้อเข่าเสื่อม ข้อเท้า เอ็นร้อยหวายอักเสบ พังผืดใต้ฝ่าเท้าอักเสบ การบาดเจ็บที่กลางเท้า และการฟื้นฟูข้อเท้าและเท้าหลังผ่าตัด มีคุณค่าอย่างยิ่งในสถานพยาบาลศัลยกรรมกระดูกและเวชศาสตร์การกีฬาที่การวัดผลลัพธ์ข้อเท้าและเท้าเป็นมาตรฐานมีความสำคัญ ช่วยให้เปรียบเทียบระหว่างกลุ่มการรักษาในการทดลองทางคลินิกและการติดตามผลในระยะยาวในการปฏิบัติงานทางคลินิก FAOS เป็นที่นิยมมากกว่ามาตรวัดข้อเท้าและเท้าแบบเก่าที่ยังไม่ได้รับการตรวจสอบความถูกต้อง เนื่องจากมีโครงสร้าง 5 หมวดย่อยที่ครอบคลุมและคุณสมบัติทางจิตวิทยาที่แข็งแกร่ง ใช้ FAOS เมื่อต้องการทำความเข้าใจรายละเอียดว่าส่วนใดของข้อเท้าและเท้าที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด (เช่น ผู้ป่วยมีอาการเจ็บปวดหรือข้อติดขัดจำกัดการทำงานหรือไม่?)
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- ต้องใช้ทักษะการอ่านและการทำความเข้าใจในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6–8; เหมาะน้อยกว่าสำหรับประชากรที่มีความบกพร่องทางสติปัญญารุนแรง มีการรู้หนังสือต่ำ หรือผู้ที่พูดภาษาอื่นที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษ โดยไม่มีการแปลที่ได้รับการตรวจสอบความถูกต้อง
- ความยาว 42 ข้อนั้นยาวกว่ามาตรวัดคู่แข่งบางชนิด (เช่น มาตรวัดความเจ็บปวดแบบข้อเดียว); อาจเพิ่มภาระในการตอบในคลินิกที่มีผู้ป่วยจำนวนมาก แม้ว่าเวลาในการกรอกจะยังสมเหตุสมผล (10–15 นาที)
- ความเป็นอิสระของหมวดย่อยไม่สมบูรณ์; หมวดย่อยความเจ็บปวดและข้อติดขัดมีความสัมพันธ์กันปานกลาง ทำให้ยากที่จะแยกผลกระทบของความเจ็บปวดล้วนๆ กับการเคลื่อนไหวต่อความพิการ
- หมวดย่อยกีฬา/นันทนาการมีเพียง 4 ข้อ และอาจไม่ไวต่อการเปลี่ยนแปลงในประชากรที่ไม่ใช่นักกีฬา; สำหรับผู้ป่วยที่นั่งนิ่งๆ หมวดย่อยนี้อาจให้ข้อมูลน้อยลง
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- ความน่าเชื่อถือในการทดสอบซ้ำที่ยอดเยี่ยม (ICC 0.77–0.96 ต่อหมวดย่อย) และความสอดคล้องภายใน (Cronbach α 0.73–0.94); มีความแข็งแกร่งในทุกกลุ่มอายุและพยาธิสภาพของข้อเท้าและเท้า
- โครงสร้าง 5 หมวดย่อยให้ความเข้าใจเชิงลึกเกี่ยวกับปัญหาข้อเท้าและเท้า ช่วยระบุเป้าหมายการรักษาที่เฉพาะเจาะจง (เช่น การจัดการข้อติดขัดเทียบกับการควบคุมความเจ็บปวดเทียบกับการเตรียมพร้อมสำหรับการเล่นกีฬา)
- มีความไวต่อการเปลี่ยนแปลงสูง; มีความไวต่อการปรับปรุงทั้งจากการรักษาแบบอนุรักษ์นิยม (กายภาพบำบัด การใช้อุปกรณ์พยุง) และการผ่าตัด; MCID ได้รับการกำหนดไว้อย่างดี (~10–15 คะแนนต่อหมวดย่อย)
- มีการใช้งานอย่างกว้างขวางในการวิจัยการผ่าตัดและการฟื้นฟูข้อเท้าและเท้า; ให้บริการฟรีในกว่า 30 ภาษา; บูรณาการเข้ากับเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์; ช่วยให้สามารถวิเคราะห์อภิมาน (meta-analysis) ข้ามการศึกษาหลายศูนย์
การประยุกต์ใช้
- การฟื้นฟูหลังข้อเท้าแพลง: ติดตามอาการ ข้อติดขัด และการฟื้นตัวของการทำงานในช่วง 8–12 สัปดาห์; ระบุผู้ป่วยที่มีความผิดปกติเรื้อรัง (ข้อเท้าไม่มั่นคงเรื้อรัง) ที่อาจต้องการการรักษาเพิ่มเติม
- การจัดการข้อเท้าไม่มั่นคง: เปรียบเทียบผลลัพธ์ระหว่างการรักษาแบบอนุรักษ์นิยม (การฝึกการทรงตัว การใช้อุปกรณ์พยุง) กับการผ่าตัด (การสร้างเส้นเอ็นข้อเท้าด้านข้างใหม่); หมวดย่อยกีฬา/นันทนาการมีความไวต่อการปรับปรุงความมั่นคงเป็นพิเศษ
- ข้อเข่าเสื่อม ข้อเท้า และข้อต่อใต้ข้อเท้า: ติดตามความคืบหน้าของอาการและการเสื่อมของการทำงานในช่วงหลายเดือนถึงหลายปี; ประเมินประสิทธิภาพของยาแก้ปวด การฉีดข้อต่อ หรือการผ่าตัดเปลี่ยนข้อ
- เอ็นร้อยหวายอักเสบ และภาวะอื่นๆ ของเท้า: FAOS สามารถปรับใช้กับพยาธิสภาพของข้อเท้าและเท้าที่หลากหลาย; หมวดย่อยความเจ็บปวดและการทำงานในชีวิตประจำวันมีความไวต่อผลลัพธ์ของเอ็นร้อยหวาย
- การทดลองทางคลินิกและการศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิผล: ใช้เป็นผลลัพธ์หลักหรือรองในการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม (RCT) ที่ประเมินเทคนิคการผ่าตัดข้อเท้าและเท้า โปรโตคอลการฟื้นฟู และการรักษาด้วยยา; ช่วยให้สามารถวิเคราะห์อภิมาน (meta-analysis) ข้ามการศึกษาต่างๆ
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
FAOS ประกอบด้วย 42 ข้อ กระจายอยู่ใน 5 หมวดย่อย: (1) อาการ (7 ข้อ) (2) ข้อติดขัด (4 ข้อ) (3) ความเจ็บปวด (9 ข้อ) (4) การทำงานในชีวิตประจำวัน (17 ข้อ) และ (5) กีฬา/นันทนาการ คุณภาพชีวิต (4 ข้อ) แต่ละข้อตอบโดยใช้มาตรวัดแบบ Likert 5 ระดับ (0 = ไม่มีความยากลำบาก/ปัญหา ถึง 4 = มีความยากลำบาก/ปัญหาอย่างรุนแรง) ข้อต่างๆ เกี่ยวข้องกับตำแหน่งและความรุนแรงของความเจ็บปวด อาการบวม ข้อติดขัด ข้อจำกัดในการทำกิจกรรมประจำวัน (การเดิน การขึ้นบันได การยืน การวิ่ง การกระโดด การเปลี่ยนทิศทาง) และความสามารถในการเข้าร่วมกิจกรรมกีฬา ผู้ป่วยกรอกแบบสอบถามด้วยตนเองภายใน 10–15 นาที เหมาะสำหรับผู้ใหญ่ที่มีภาวะข้อเท้าและเท้าทุกชนิด (ข้อเท้าแพลงด้านข้าง ข้อเท้าไม่มั่นคง ข้อเข่าเสื่อม ข้อเท้า ข้อเท้าเจ็บ เอ็นร้อยหวายอักเสบ พังผืดใต้ฝ่าเท้าอักเสบ หรือการฟื้นฟูหลังผ่าตัด)
แต่ละหมวดย่อยให้คะแนนแยกต่างหาก คะแนนดิบของหมวดย่อยจะถูกแปลงเป็นมาตรวัด 0–100 โดยใช้สูตร: [(ผลรวมของข้อในหมวดย่อย - คะแนนต่ำสุดที่เป็นไปได้) / (คะแนนสูงสุดที่เป็นไปได้ - คะแนนต่ำสุดที่เป็นไปได้)] × 100 ช่วงคะแนนหมวดย่อย: อาการ 0–100, ข้อติดขัด 0–100, ความเจ็บปวด 0–100, การทำงานในชีวิตประจำวัน 0–100, กีฬา/นันทนาการ 0–100 คะแนนที่สูงขึ้นบ่งชี้ถึงการทำงานที่ดีขึ้นและอาการที่ลดลง บางข้อมีการให้คะแนนย้อนกลับ (เช่น 'ไม่มีปัญหา' คือ 0 คะแนน) คะแนน FAOS โดยรวม (ค่าเฉลี่ยของทั้งห้าหมวดย่อย) เป็นทางเลือก แต่มีการรายงานบ่อยครั้ง นักวิจัยบางคนรายงานเฉพาะคะแนนหมวดย่อยทั้งห้า คะแนนที่ขาดหายไปนั้นหายากหากแบบฟอร์มนำเสนอได้ดี หากมีข้อที่ขาดหายไป ≤1 ข้อต่อหมวดย่อย การใช้ค่าเฉลี่ยแทนถือว่ายอมรับได้
แต่ละหมวดย่อยมีช่วงคะแนน 0–100 โดยที่คะแนนที่สูงขึ้นบ่งชี้ถึงสภาวะข้อเท้าและเท้าที่ดีขึ้น คะแนน >80 โดยทั่วไปบ่งชี้ถึงอาการน้อยที่สุดและการทำงานที่ยอดเยี่ยม; 60–80 บ่งชี้ถึงข้อจำกัดเล็กน้อยถึงปานกลาง; 40–60 บ่งชี้ถึงข้อจำกัดปานกลาง; และ <40 บ่งชี้ถึงข้อจำกัดอย่างรุนแรง การตีความหมวดย่อยขึ้นอยู่กับบริบท: ผู้ป่วยที่มีคะแนนความเจ็บปวด = 70 อาจมีการควบคุมความเจ็บปวดที่ยอมรับได้ แต่คะแนนข้อติดขัด = 40 บ่งชี้ถึงช่วงการเคลื่อนไหวที่จำกัด (เช่น ข้อเข่าเสื่อม) ความแตกต่างทางคลินิกที่น้อยที่สุด (MCID) แตกต่างกันไปในแต่ละหมวดย่อย: ประมาณ 10–15 คะแนนต่อหมวดย่อย โดยทั่วไปถือว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงที่มีความหมาย หมวดย่อยกีฬา/นันทนาการมีความไวต่อการกลับไปเล่นกีฬาในนักกีฬามากที่สุด
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การให้ FAOS ทันทีหลังข้อเท้าแพลงเฉียบพลัน (48 ชั่วโมงแรก) เมื่ออาการบวมเด่นชัด; ปล่อยให้อาการอักเสบเฉียบพลันเริ่มสงบลงก่อนทำการประเมินพื้นฐาน
- การตีความหมวดย่อยอาการที่สูง (อาการบวม ข้อติดขัด) ผิดว่าเป็นความล้มเหลวในการทำงาน; ผู้ป่วยที่มีอาการบวมปานกลางอาจมีคะแนนการทำงานในชีวิตประจำวันและกีฬาปกติ ซึ่งบ่งชี้ถึงการปรับตัวในการทำงานที่ดี
- การไม่ให้ FAOS อย่างสม่ำเสมอในการนัดติดตามผล; ทำให้การกำหนดเวลาในการให้แบบสอบถามเป็นมาตรฐาน (เช่น ให้เสมอที่ 6, 12, 24 สัปดาห์) เพื่อลดความผันผวนตามเวลาในคะแนนการเปลี่ยนแปลง
- การละเลยหมวดย่อยกีฬา/นันทนาการในนักกีฬาหรือผู้ป่วยที่เคลื่อนไหว; การสันนิษฐานว่าคะแนนการทำงานในชีวิตประจำวันเพียงอย่างเดียวแสดงถึงความพร้อมในการกลับไปเล่นกีฬา; ให้ความสำคัญกับหมวดย่อยกีฬา/นันทนาการสำหรับประชากรนักกีฬา
คำถามที่พบบ่อย
ฉันจะตีความคะแนนหมวดย่อย FAOS ทั้งห้าคะแนนแทนที่จะเป็นคะแนนโดยรวมได้อย่างไร?
แต่ละหมวดย่อยบอกเล่าเรื่องราวที่แตกต่างกัน คะแนนความเจ็บปวดสูง ข้อติดขัดต่ำ การทำงานในชีวิตประจำวันปกติ = ผู้ป่วยมีปัญหาการควบคุมความเจ็บปวด แต่มีการเคลื่อนไหวที่ดี คะแนนความเจ็บปวดสูง ข้อติดขัดสูง การทำงานในชีวิตประจำวันต่ำ = ผู้ป่วยต้องการการรักษาทั้งความเจ็บปวดและการเคลื่อนไหว คะแนนกีฬา/นันทนาการต่ำกับการทำงานในชีวิตประจำวันปกติ = ปัญหาความพร้อมของนักกีฬา ไม่ใช่ความผิดปกติทั่วไป รายงานคะแนนทั้งห้าหมวดย่อยและระบุว่าส่วนใดที่ต้องการการรักษา
FAOS เหมาะสมสำหรับทั้งข้อเท้าแพลงเฉียบพลันและข้อเท้าไม่มั่นคงเรื้อรังหรือไม่?
ใช่ แต่เวลาเป็นสิ่งสำคัญ สำหรับข้อเท้าแพลงเฉียบพลัน (72 ชั่วโมงแรก) ให้รอให้อาการบวมเฉียบพลันสงบลงก่อนให้คะแนน FAOS พื้นฐานเพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบจากเพดานคะแนน สำหรับข้อเท้าไม่มั่นคงเรื้อรัง (หลายเดือนหลังบาดเจ็บ) FAOS เหมาะสมอย่างยิ่ง—หมวดย่อยอาการและกีฬา/นันทนาการสามารถจับลักษณะของข้อเท้าไม่มั่นคงเรื้อรังและการหลีกเลี่ยงจากความกลัวได้ พิจารณาให้คะแนนพื้นฐานที่ 2+ สัปดาห์หลังข้อเท้าแพลงสำหรับประชากรที่บาดเจ็บเฉียบพลัน
อะไรคือความแตกต่างระหว่าง FAOS กับมาตรวัดการทำงานของข้อเท้าแบบง่ายๆ?
FAOS มีความครอบคลุมและได้รับการตรวจสอบความถูกต้องพร้อมคุณสมบัติทางจิตวิทยาที่แข็งแกร่ง; วัดความเจ็บปวด ข้อติดขัด การทำงานในชีวิตประจำวัน กีฬา และคุณภาพชีวิต มาตรวัดแบบเก่าที่ไม่ได้รับการตรวจสอบความถูกต้อง (เช่น มาตรวัดความเจ็บปวดแบบข้อเดียว) มีความน่าเชื่อถือน้อยกว่าและไม่ไวต่อการเปลี่ยนแปลง FAOS เป็นมาตรฐานทองคำ; ใช้เพื่อผลลัพธ์ที่เป็นมาตรฐานและเปรียบเทียบได้ในการวิจัยและการติดตามผล
ฉันสามารถใช้ FAOS ได้ทั้งในคลินิกและในการวิจัยหรือไม่?
แน่นอน FAOS เหมาะสำหรับการติดตามผลลัพธ์ทางคลินิก (เช่น การเปรียบเทียบก่อน-หลังการฟื้นฟูในผู้ป่วยรายเดียว) การติดตามผลในระยะยาว และการวิจัยเปรียบเทียบ (การทดลองทางคลินิก การศึกษาเชิงสังเกต) โครงสร้าง 5 หมวดย่อยมีประโยชน์ในทั้งสองบริบท ตรวจสอบให้แน่ใจว่าเวลาและรูปแบบการให้แบบสอบถาม (กระดาษหรืออิเล็กทรอนิกส์) สอดคล้องกันเพื่อการติดตามผลที่น่าเชื่อถือ
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Roos EM, Brandsson M, Hugelhotz H, Klassbo M, Lohmander LS. Development and validation of the Foot and Ankle Outcome Score. J Orthop Sports Phys Ther. 2001;31(9):504-514.
เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์คัดลอกแล้ว