EDSS: มาตรวัดระดับความทุพพลภาพแบบขยายของ Kurtzke (Kurtzke Expanded Disability Status Scale)
- ผู้เสนอ
- John F. Kurtzke
- ปี
- 1983
- ประเภท
- Clinician-rated
- กลุ่มวิธี
- Multiple sclerosis disability staging
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
EDSS เป็นมาตรวัดระดับความทุพพลภาพทางคลินิกที่ใช้กันอย่างแพร่หลายที่สุดในการวิจัยและการปฏิบัติทางคลินิกของโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง (multiple sclerosis) พัฒนาโดย John Kurtzke ในปี 1983 มาตรวัดนี้เป็นมาตรวัดเชิงอันดับ (ordinal scale) 0-10 ที่ใช้วัดความรุนแรงของโรคในระบบการทำงานของระบบประสาทแปดระบบและสถานะการทำงาน EDSS ยังคงเป็นจุดยุติหลัก (primary endpoint) ในการทดลองทางคลินิกและงานวิจัยติดตามผู้ป่วยโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งระยะยาวทั่วโลก โดยมีข้อมูลการพยากรณ์โรคและข้อมูลเปรียบเทียบสะสมมานานหลายทศวรรษ
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
โรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งทำให้เกิดรอยโรคที่ทำลายปลอกไมอีลินในระบบประสาทส่วนกลาง ซึ่งส่งผลต่อการทำงานของระบบสั่งการ (motor), ระบบรับความรู้สึก (sensory), การมองเห็น (visual) และระบบประสาทอัตโนมัติ (autonomic) ภาระของโรคแสดงออกแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล: ผู้ป่วยรายหนึ่งอาจมีอาการอ่อนแรงของระบบพีระมิดัล (pyramidal weakness) รุนแรงแต่มีการรับรู้ปกติ ในขณะที่อีกรายอาจมีอาการเส้นประสาทตาอักเสบ (optic neuritis) เด่นชัดแต่ยังคงเดินได้ EDSS สามารถจับความซับซ้อนนี้ได้โดยการให้คะแนนแต่ละระบบการทำงานทั้งแปดระบบแยกกันก่อน จากนั้นจึงนำมารวมกันเป็นคะแนนความทุพพลภาพเดียวที่ให้น้ำหนักกับการเดิน มาตรวัดนี้เน้นความสามารถในการเดินเนื่องจากผู้ป่วยโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งให้ความสำคัญกับการรักษาสมรรถภาพในการเคลื่อนที่มากกว่าด้านอื่น ๆ คะแนน EDSS มีความสัมพันธ์อย่างมากกับการจ้างงาน คุณภาพชีวิต และภาระของผู้ดูแล การเพิ่มขึ้นทีละ 0.5 จุดช่วยให้สามารถตรวจจับการเปลี่ยนแปลงได้อย่างละเอียด
ประวัติศาสตร์
Kurtzke ได้พัฒนามาตรวัดสถานะความทุพพลภาพ (Disability Status Scale หรือ DSS) ในปี 1955 สำหรับผู้ป่วยโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งที่เป็นทหารผ่านศึก และปรับปรุงมาตลอดทศวรรษ 1960 ในปี 1983 เขาได้ตีพิมพ์มาตรวัดระดับความทุพพลภาพแบบขยาย (Expanded Disability Status Scale หรือ EDSS) ซึ่งรวมการประเมินระบบการทำงานอย่างละเอียด ปรับปรุงความไวต่อความทุพพลภาพเล็กน้อย และลดผลกระทบของเพดาน (ceiling effects) ของ DSS ดั้งเดิม EDSS กลายเป็นมาตรฐานสากลในทศวรรษ 1990 และยังคงเป็นมาตรวัดความทุพพลภาพหลักในโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง แม้จะมีการรับรู้ถึงข้อจำกัด (FDA/EMA รับรองในการทดลองโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งทั้งหมดตั้งแต่ทศวรรษ 1990 เป็นต้นไป) การประเมินโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งในปัจจุบันได้รวม EDSS เข้ากับตัวชี้วัด MRI และการทดสอบการรับรู้ แต่ EDSS ยังคงเป็นมาตรฐานทองคำสำหรับการเปรียบเทียบ
ควรใช้เมื่อใด
จำเป็นสำหรับการทดลองทางคลินิกของโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งทั้งหมดในฐานะจุดยุติประสิทธิภาพหลักหรือร่วมหลัก แนะนำให้ประเมินเมื่อวินิจฉัยโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งครั้งแรกและทำซ้ำเป็นระยะ ๆ (6-12 เดือน) ในคลินิกผู้เชี่ยวชาญด้านโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง จำเป็นสำหรับการให้คำปรึกษาผู้ป่วยเกี่ยวกับประวัติธรรมชาติและการพยากรณ์โรค เป็นที่นิยมมากกว่ามาตรวัดโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งอื่น ๆ ในการวิจัยเนื่องจากมีประวัติยาวนานกว่า 40 ปี มีข้อมูลมาตรฐานที่ครอบคลุม และสามารถเปรียบเทียบได้ตลอดหลายทศวรรษของการทดลองที่ตีพิมพ์ มีคุณค่าอย่างยิ่งในโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งชนิดดำเนินโรค (progressive MS phenotypes) ที่การคัดกรองการรับรู้เพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ ไม่ใช่ผลลัพธ์หลักในโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งในเด็ก (มีเวอร์ชันที่ปรับปรุงแล้ว); ความถูกต้องในภาวะที่ทำลายปลอกไมอีลินอื่น ๆ (ADEM, NMO) มีจำกัด
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- คุณสมบัติของมาตรวัดเชิงอันดับจำกัดการวิเคราะห์ทางสถิติแบบพาราเมตริก; การเปลี่ยนแปลงจาก EDSS 3 เป็น 4 อาจไม่แสดงถึงการเปลี่ยนแปลงความทุพพลภาพที่เทียบเท่ากับการเปลี่ยนแปลงจาก 6 เป็น 7; ความสัมพันธ์ที่ไม่เป็นเชิงเส้นกับพยาธิสภาพของระบบประสาทส่วนกลางที่อยู่เบื้องหลัง
- ให้น้ำหนักกับการเดินอย่างมากในช่วงความทุพพลภาพที่สูงขึ้น: ผู้ป่วยสองรายที่มีอาการอ่อนแรงของระบบพีระมิดัลเหมือนกันแต่มีการทรงตัวที่แตกต่างกัน อาจมีคะแนน EDSS ต่างกัน 2+ จุด ซึ่งเป็นการรวมโดเมนทางระบบประสาทที่แตกต่างกันเข้าด้วยกัน
- ไม่ไวต่อการลดลงของการรับรู้, ความเหนื่อยล้า, ความเจ็บปวดในระยะเริ่มต้นของโรค: ผู้ป่วยอาจรายงานอาการคิดช้าอย่างรุนแรงหรือความเจ็บปวด แต่ได้คะแนน EDSS ต่ำหากการทำงานของระบบพีระมิดัล/การเคลื่อนไหวยังคงปกติ
- ความแปรปรวนระหว่างผู้ประเมินสูงแม้จะได้รับการฝึกอบรม โดยเฉพาะในระบบการทำงาน 3-5 (ก้านสมอง, การรับความรู้สึก, ลำไส้/กระเพาะปัสสาวะต้องอาศัยการตีความเชิงอัตวิสัย)
- ใช้เวลาในการบริหาร 20-30 นาที; ต้องใช้ความเชี่ยวชาญทางระบบประสาทซึ่งจำกัดการนำไปใช้ในการดูแลเบื้องต้น
- ไม่สามารถจับกิจกรรมของโรค (การกำเริบ, ภาระรอยโรค MRI) หรือชีวภาพบ่งชี้การอักเสบที่จำเป็นสำหรับการประเมินโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งในปัจจุบัน; มักใช้ร่วมกับการถ่ายภาพและชีวภาพบ่งชี้
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- ข้อมูลการพยากรณ์โรคระยะยาวหลายทศวรรษ: คะแนน EDSS พื้นฐานสามารถทำนายการเปลี่ยนเป็นโรคชนิดดำเนินโรครองและสถานะการเดินในระยะยาวได้อย่างแม่นยำ
- คะแนนรวมเดียวช่วยให้การสื่อสารทางคลินิกเป็นไปอย่างรวดเร็วและอำนวยความสะดวกในการเปรียบเทียบระหว่างการทดลอง ประเทศ และยุคสมัย
- รวมระบบการทำงานและการให้น้ำหนักกับการเดิน ซึ่งสะท้อนถึงลำดับความสำคัญที่เน้นผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง (การรักษาสมรรถภาพในการเดิน)
- มีความไวต่อการดำเนินของโรค: สามารถตรวจจับการเปลี่ยนแปลง 1-2 จุดในช่วง 1-2 ปีในกลุ่มผู้ป่วยที่มีประวัติธรรมชาติของโรค
- เป็นเครื่องมือที่เลือกใช้ในการทดลองควบคุมหลัก; มีแบบอย่างที่ครอบคลุมสำหรับการตีความและการอนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแล
- ไม่จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ใด ๆ; สามารถใช้ได้ในทุกสถานพยาบาลที่มีผู้ตรวจที่ได้รับการฝึกอบรม
การประยุกต์ใช้
- จุดยุติหลักของการทดลองทางคลินิก: การเปลี่ยนแปลง EDSS จากค่าพื้นฐานใช้วัดประสิทธิภาพของการบำบัดที่ปรับเปลี่ยนโรค; การตัดสินใจอนุมัติของ FDA/EMA มักอ้างถึงอัตราการดำเนินของ EDSS และขนาดของผลการรักษา
- การพยากรณ์โรคและการให้คำปรึกษา: EDSS พื้นฐานและอายุเมื่อเริ่มมีอาการร่วมกันทำนายจุดสำคัญของความทุพพลภาพใน 5/10/20 ปี ซึ่งให้ข้อมูลแก่ผู้ป่วยในการคาดการณ์และวางแผนอาชีพ
- การติดตามการดำเนินโรคในคลินิกผู้เชี่ยวชาญด้านโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง: EDSS แบบอนุกรมในช่วง 6-12 เดือนจะวัดแนวโน้มของโรค ระบุผู้ป่วยที่มีการดำเนินโรคอย่างรวดเร็วที่ต้องการการบำบัดที่เข้มข้นขึ้น และบันทึกการตอบสนองต่อการรักษา
- การจำแนกกลุ่มผู้ป่วยในการวิจัย: การแบ่งชั้นตาม EDSS พื้นฐานช่วยให้สามารถวิเคราะห์ชนิดย่อยทางคลินิก (RRMS ที่มีการดำเนินโรคเร็วเทียบกับช้า, PPMS phenotypes) และความสัมพันธ์ทางพันธุกรรม/ชีวภาพบ่งชี้กับความทุพพลภาพ
- การยื่นขออนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแลและหลักฐานในโลกแห่งความเป็นจริง: การวิเคราะห์เศรษฐศาสตร์สุขภาพใช้ระยะความทุพพลภาพตาม EDSS เพื่อประมาณการการสูญเสียผลิตภาพ, ภาระของผู้ดูแล, และความคุ้มค่าของการแทรกแซง
- การวัดผลลัพธ์การฟื้นฟูสมรรถภาพ: การเปรียบเทียบ EDSS ก่อน/หลังการทำกายภาพบำบัดหรือการใช้อุปกรณ์ช่วย (ไม้เท้า, โครงช่วยเดิน, วีลแชร์) บันทึกการเพิ่มขึ้นของการทำงานที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติทางคลินิก
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
นักประสาทวิทยาหรือพยาบาลผู้เชี่ยวชาญด้านโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งที่ได้รับการฝึกอบรมจะทำการตรวจระบบประสาทมาตรฐานเพื่อประเมิน: (1) การทำงานของระบบพีระมิดัล: ความแข็งแรงของแขนขาบน/ล่างผ่านการทดสอบด้วยมือ; (2) การทำงานของสมองน้อย: อาการสั่นเมื่อตั้งใจ (intention tremor), ตาลาย (nystagmus), การเคลื่อนไหวไม่ประสานกัน (ataxia), พูดไม่ชัด (dysarthria); (3) การทำงานของก้านสมอง: ความชัดเจนของการพูด, การกลืน, การรับความรู้สึก/ความแข็งแรงของใบหน้า, การได้ยิน; (4) การทำงานของระบบรับความรู้สึก: การสั่นสะเทือน, การรับรู้อากัปกิริยา (proprioception), อุณหภูมิในแขนขาบน/ล่าง; (5) การทำงานของลำไส้/กระเพาะปัสสาวะ: การกลั้น, ความถี่, การปัสสาวะตอนกลางคืน (nocturia), การใส่สายสวนปัสสาวะ; (6) การทำงานของการมองเห็น: ความคมชัดของการมองเห็น, ลานสายตา, การมองเห็นสี, ความผิดปกติของรูม่านตา (afferent pupillary defect); (7) การทำงานของสมองใหญ่/จิตใจ: การรับรู้, อารมณ์; (8) ระบบอื่น ๆ: ความเหนื่อยล้า, อาการสั่น, เวียนศีรษะ ระบบการทำงานจะถูกให้คะแนนแยกกัน; ระยะทางในการเดินจะถูกสังเกตหรือรายงานโดยผู้ป่วย (โดยใช้อุปกรณ์ช่วย/ไม้เท้าหากจำเป็นสำหรับการประเมินที่น่าเชื่อถือ) ไม่จำเป็นต้องมีการทดสอบทางห้องปฏิบัติการ
สูตร
Neurological examination by trained clinician assessing eight functional systems: pyramidal, cerebellar, brainstem, sensory, bowel/bladder, visual, cerebral, and other. Each system rated independently on 0-5 or 0-6 scale depending on system-specific anchors. Overall disability determined by combined functional system scores and ambulation distance. Administration approximately 20-30 minutes for experienced examiner.
ระบบการทำงานทั้งแปดระบบแต่ละระบบจะถูกให้คะแนนตามมาตรวัดที่กำหนดให้ 0=ปกติ และ 4-6=บกพร่องสูงสุด (มาตรวัดแตกต่างกันไปในแต่ละระบบ) คะแนนระบบการทำงาน (Functional System Scores หรือ FSS) มีช่วงตั้งแต่ 0-5 หรือ 0-6 คะแนน EDSS รวม 0-10 โดยเพิ่มขึ้นทีละ 0.5 จุด กำหนดโดย: (a) หาก FSS ในทุกระบบ ≤3, EDSS = FSS สูงสุด; (b) หาก FSS ใด ๆ ≥4, EDSS จะขึ้นอยู่กับการรวมกันของคะแนน FSS และการเดิน: เดิน 500 ม. = EDSS 3.5-4.5 ขึ้นอยู่กับการมีส่วนร่วมของระบบพีระมิดัล/สมองน้อย; เดิน 200 ม. = EDSS 5.0-5.5; เดิน 100 ม. = EDSS 6.0; เดิน <25 ม. = EDSS 6.5; ใช้วีลแชร์ = EDSS 7.0+ อัลกอริทึมมีความซับซ้อน; เครื่องคำนวณด้วยคอมพิวเตอร์และการฝึกอบรมเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับความสอดคล้อง
สูตร
EDSS yields ordinal score 0-10 in 0.5-point increments: 0=normal neurologic exam, 1.0-3.5=ambulatory without aid, 4.0-5.5=ambulatory with unilateral/bilateral aid, 6.0=walking aid required for 100 meters, 6.5=walking aid required for <25 meters, 7.0=wheelchair dependent, 7.5=wheelchair dependent except short distances with aid, 8.0=bed-confined but independent upper extremities, 8.5=bed-confined with partial upper extremity dependence, 9.0=bed-confined with nearly total dependence, 9.5=total dependence/hospitalized, 10.0=death from multiple sclerosis.
คะแนน EDSS กำหนดจุดสำคัญของความทุพพลภาพ: EDSS 0-1 = กลุ่มอาการแยกทางคลินิก (clinically isolated syndrome) หรือความบกพร่องทางระบบประสาทน้อยที่สุด; 2-3 = ความทุพพลภาพเล็กน้อยที่ไม่จำกัดการเดิน; 4 = ข้อจำกัดที่สำคัญในการเดินเป็นเวลานานแต่เดินด้วยความเร็วปกติ; 5 = ข้อจำกัดในการเดินทั้งหมด อาจต้องใช้อุปกรณ์ช่วย; 6 = ต้องใช้อุปกรณ์ช่วยเดินสำหรับ 100 ม.; 7 = ต้องใช้วีลแชร์ยกเว้นการเคลื่อนย้าย การดำเนินโรค (progression) กำหนดโดยการเพิ่มขึ้นของคะแนน EDSS ≥1.0 จุดอย่างต่อเนื่องเป็นเวลา ≥3 เดือน (หรือ ≥0.5 หากคะแนนพื้นฐาน ≥5.5) โรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งชนิดดำเนินโรครอง (secondary progressive MS) มักแสดงการดำเนินโรคของ EDSS 1-2 จุดต่อทศวรรษ; ชนิดดำเนินโรคปฐมภูมิ (primary progressive) มีการดำเนินโรคที่เร็วกว่า EDSS >4 มีความสำคัญในการพยากรณ์โรค: สัมพันธ์กับการลดลงของการรับรู้ที่เร็วขึ้น, การว่างงาน, และอัตราการกำเริบของโรคที่เพิ่มขึ้นในโรคชนิดกำเริบ-ทุเลา (relapse-remitting disease)
สูตร
EDSS stratifies MS disability into clinically meaningful stages: 0-2.0 = minimal symptoms, normal or near-normal ambulation unaffected; 2.5-4.0 = walking ability preserved but with increasing fatigue/coordination limitations; 4.5-5.5 = significant ambulatory restriction with unilateral or bilateral walking aids; 6.0-6.5 = walking severely limited, regular aid necessary; 7.0+ = wheelchair dependence. Higher scores strongly predict relapse risk, cognitive decline rate, and disease progression. Progression defined as sustained (3 months) increase ≥1.0 EDSS point (≥0.5 if baseline EDSS ≥5.5).
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การบริหารโดยไม่ได้รับการฝึกอบรมอย่างเป็นทางการหรืออ้างอิงคำจำกัดความ FSS ของ Kurtzke และอัลกอริทึม EDSS ส่งผลให้มีการประเมินสูงเกินไปหรือต่ำเกินไปอย่างเป็นระบบ; ควรใช้ผู้ตรวจที่ได้รับการรับรองและเครื่องคำนวณที่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้อง
- การระบุความผันผวนเล็กน้อยของ EDSS ว่าเป็นการดำเนินของโรคโดยไม่ยืนยันการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืนเป็นเวลา ≥3 เดือน; ความแปรปรวนของคะแนนในการเยี่ยมครั้งเดียว ±0.5-1.0 จุดเป็นเรื่องปกติ
- การใช้ EDSS เป็นผลลัพธ์เดียวในการทดลองโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งชนิดกำเริบ-ทุเลา: การกำเริบ, การลดลงของการรับรู้, และกิจกรรม MRI อาจดีขึ้นในขณะที่ EDSS ไม่เปลี่ยนแปลง (ไม่ไวต่อการอักเสบในโรคที่ไม่ดำเนิน)
- การตีความ EDSS สูง (≥6) เกินไปว่าเป็นตัวบ่งชี้ความทุพพลภาพรุนแรงที่สม่ำเสมอ: ผู้ป่วย EDSS 6-7 มีความหลากหลายอย่างมากในการทำงานของการรับรู้, ความเจ็บปวด, คุณภาพชีวิต; ต้องมีการประเมินหลายโดเมน
- การไม่ประเมินซ้ำหากผู้ป่วยมีระบบประสาทพื้นฐานที่ผิดปกติ (เช่น การขาดดุลของระบบพีระมิดัลที่ไม่สมมาตรรุนแรงจากรอยโรคที่ทำลายปลอกไมอีลินก่อนหน้า): EDSS พื้นฐานอาจสูงแม้ว่าโรคจะคงที่ในปัจจุบัน
- การสันนิษฐานมาตรวัดการแปลง EDSS ระหว่าง EDSS เวอร์ชันเก่า (DSS) และมาตรฐานปัจจุบัน; คะแนนที่บันทึกไว้ต้องระบุเวอร์ชันของมาตรวัดที่ใช้
คำถามที่พบบ่อย
อะไรคือความแตกต่างระหว่าง EDSS และ FSS?
คะแนนระบบการทำงาน (Functional System Scores หรือ FSS) คือคะแนนโดเมนแต่ละส่วน (ระบบพีระมิดัล 0-5, สมองน้อย 0-5, ก้านสมอง 0-5, การรับความรู้สึก 0-6, ลำไส้/กระเพาะปัสสาวะ 0-6, การมองเห็น 0-5, สมองใหญ่ 0-3, อื่น ๆ 0-5) EDSS คือคะแนนเชิงอันดับรวม (0-10 โดยเพิ่มขึ้นทีละ 0.5) ที่ได้มาจาก FSS ทั้งแปดระบบผ่านอัลกอริทึมของ Kurtzke FSS เพียงอย่างเดียวไม่สามารถให้คะแนนเปรียบเทียบเดียวได้; การสังเคราะห์ EDSS ช่วยให้สามารถเปรียบเทียบระหว่างผู้ป่วยและการทดลองได้ การรายงานทั้ง FSS และ EDSS ให้ข้อมูลที่ละเอียดและเปรียบเทียบได้
EDSS ใช้ได้กับโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งในเด็กหรือไม่?
EDSS ได้รับการพัฒนาในผู้ใหญ่และมีความไวต่อชนิดของโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งในเด็กน้อยกว่า ซึ่งมักมีอาการทางปัญญา/พฤติกรรมที่เด่นชัดโดยมีความบกพร่องทางการเคลื่อนไหวน้อยที่สุด มาตรวัด Pediatric MS Functional Composite (PAFSMC) เป็นที่นิยมใช้ในเด็ก EDSS สามารถใช้ได้ในวัยรุ่นตอนปลาย (16-18 ปี) ที่มีอาการทางระบบสั่งการเป็นหลัก แต่ไม่ใช่ทางเลือกแรก; ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งในเด็กแนะนำให้ใช้มาตรวัดที่เหมาะสมกับโรค
การเปลี่ยนแปลง EDSS กำหนดการดำเนินของโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งอย่างไร?
การดำเนินความทุพพลภาพที่ได้รับการยืนยัน (Confirmed Disability Progression หรือ CDP) กำหนดโดยการเพิ่มขึ้นของคะแนน EDSS ≥1.0 จุดอย่างต่อเนื่องจากค่าพื้นฐาน ซึ่งได้รับการยืนยันในการเยี่ยมติดตามผล ≥3 เดือนต่อมา สำหรับผู้ป่วยที่มี EDSS พื้นฐาน ≥5.5 การเพิ่มขึ้น ≥0.5 จุดเป็นเวลา ≥3 เดือน กำหนดการดำเนินโรคเนื่องจากผลกระทบของเพดาน (floor effects) ที่ความทุพพลภาพสูง เกณฑ์การดำเนินโรคแตกต่างกันไปตามการออกแบบการทดลอง; ควรยืนยันคำจำกัดความเฉพาะในระเบียบวิธีวิจัย การกำเริบของโรคอาจทำให้ EDSS เพิ่มขึ้นชั่วคราว; การดำเนินโรคที่ยั่งยืนต้องมีความคงที่หลังการกำเริบ
สามารถประเมิน EDSS ผ่านการแพทย์ทางไกลได้หรือไม่?
การประเมินทางไกลบางส่วนเป็นไปได้: ระบบการทำงาน 5 (ลำไส้/กระเพาะปัสสาวะ), 7 (สมองใหญ่), และ 8 (อื่น ๆ) สามารถคัดกรองทางไกลได้ อย่างไรก็ตาม การประเมินระบบพีระมิดัล, สมองน้อย, ก้านสมอง, การรับความรู้สึก, และการมองเห็นต้องอาศัยการตรวจระบบประสาทด้วยตนเองเพื่อความน่าเชื่อถือ การประเมินการเดิน (เดิน 500 ม., 100 ม. เป็นต้น) ต้องอาศัยการสังเกตโดยตรง ไม่แนะนำให้ให้คะแนน EDSS ทางไกลทั้งหมดสำหรับการตัดสินใจทางคลินิก; ควรใช้วิธีการแบบผสมผสานกับการตรวจร่างกายระบบสั่งการ/รับความรู้สึกด้วยตนเองและการคัดกรองการรับรู้ทางไกล
อะไรคือการเปลี่ยนแปลง EDSS ที่มีความหมายทางคลินิก?
ความแตกต่างขั้นต่ำที่มีความสำคัญทางคลินิก (Minimal clinically important difference หรือ MCID) ขึ้นอยู่กับบริบท: การเปลี่ยนแปลง 1.0 จุดโดยทั่วไปถือว่ามีความหมายทางคลินิก อย่างไรก็ตาม ความแปรปรวนในการประเมิน EDSS ซ้ำ (ความน่าเชื่อถือของการทดสอบซ้ำ) คือ ±0.5-1.0 จุดในผู้ตรวจที่มีประสบการณ์; การเปลี่ยนแปลง <0.5 จุดควรตีความด้วยความระมัดระวัง ในโรคชนิดกำเริบ-ทุเลา ความคงที่ของ EDSS ตลอด 1 ปีแม้จะมีการกำเริบของโรค บ่งชี้ถึงการบำบัดที่ปรับเปลี่ยนโรคที่มีประสิทธิภาพ ในโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งชนิดดำเนินโรค การเพิ่มขึ้นของ EDSS >1 จุดต่อปีสัมพันธ์กับการพยากรณ์โรคที่ไม่ดี
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Kurtzke, J. F. (1983). Rating neurologic impairment in multiple sclerosis: An expanded disability status scale (EDSS). Neurology, 33(11), 1444-1452.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้ว