การวิเคราะห์เอกสาร
- ผู้เสนอ
- Max Weber and Karl Mannheim
- ปี
- 1920
- ประเภท
- Method
- กลุ่มวิธี
- data-collection
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
การวิเคราะห์เอกสารเป็นวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพที่เป็นระบบสำหรับการตรวจสอบแหล่งข้อมูลที่เป็นลายลักษณ์อักษร ทัศนภาพ หรือโสตทัศน์—เช่น เอกสารนโยบาย บันทึกทางประวัติศาสตร์ บันทึกองค์กร รายงานสื่อ อีเมล โพสต์บนโซเชียลมีเดีย ภาพถ่าย หรือวิดีโอ—เพื่อสกัดความหมาย ระบุรูปแบบ และทำความเข้าใจปรากฏการณ์ทางสังคม วิธีการนี้ซึ่งพัฒนาโดย Weber และ Mannheim ในสาขาสังคมวิทยาช่วงต้นศตวรรษที่ 20 เป็นสะพานเชื่อมระหว่างการวิจัยเชิงประวัติศาสตร์ การวิเคราะห์เนื้อหา และการตีความข้อความ การวิเคราะห์เอกสารถูกนำไปใช้ในหลากหลายสาขาวิชาเพื่อทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงขององค์กร วิวัฒนาการของนโยบาย การนำเสนอของสื่อ เหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ และความหมายทางวัฒนธรรม เอกสารให้หลักฐานเกี่ยวกับสิ่งที่องค์กร สถาบัน หรือสังคมให้คุณค่า ตัดสินใจ และสื่อสาร ซึ่งมักจะเผยให้เห็นความขัดแย้งระหว่างนโยบายและการปฏิบัติจริง
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
เอกสารเป็นร่องรอยของกิจกรรมและความหมายของมนุษย์ เอกสารแสดงถึงสิ่งที่องค์กร สถาบัน หรือบุคคลเห็นว่ามีความสำคัญเพียงพอที่จะบันทึกและเก็บรักษาไว้ แตกต่างจากการสัมภาษณ์หรือการสังเกตการณ์ ซึ่งบันทึกสิ่งที่ผู้คนพูดหรือทำในบริบทของการวิจัย เอกสารจะบันทึกสิ่งที่ผู้คนเขียน ตัดสินใจ หรือสร้างขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ที่มักไม่เกี่ยวข้องกับการวิจัย สิ่งนี้จึงเป็นแหล่งข้อมูลที่มีปฏิกิริยาน้อยกว่า—เอกสารมีอยู่โดยอิสระจากคำถามของนักวิจัย การวิเคราะห์เอกสารมีคุณค่าอย่างยิ่งในการทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงทางประวัติศาสตร์ (เปรียบเทียบเอกสารข้ามเวลา) การตัดสินใจขององค์กร (ติดตามว่าการตัดสินใจเกิดขึ้นและให้เหตุผลอย่างไร) หรือลำดับความสำคัญของสถาบัน (สิ่งที่ถูกบันทึกและอย่างไร) การวิเคราะห์สิ่งที่เขียนเผยให้เห็นสิ่งที่ให้คุณค่า การวิเคราะห์สิ่งที่ขาดหายไปเผยให้เห็นสิ่งที่ถูกละเลยหรือถูกกดขี่
ประวัติศาสตร์
การวิเคราะห์เอกสารเกิดขึ้นในสาขาสังคมวิทยาช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ผ่านการตรวจสอบข้อความของ Weber และ Mannheim ในฐานะแหล่งที่มาของความหมายและอุดมการณ์ กรอบการทำงานของ Scott (1990) ได้ทำให้การวิเคราะห์เอกสารเป็นระบบโดยเน้นความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ ความเป็นตัวแทน และความหมาย—เกณฑ์ในการประเมินคุณภาพเอกสารและการตีความผลการวิจัย Prior (2003) ได้พัฒนาความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีที่เอกสารมีอิทธิพลต่อการปฏิบัติทางสังคมและถูกหล่อหลอมโดยสิ่งเหล่านั้น การวิเคราะห์เนื้อหาพัฒนาขึ้นคู่ขนานกัน (Krippendorff 1980) โดยนำเสนอวิธีการเข้ารหัสที่เป็นระบบซึ่งสามารถนำไปใช้กับการวิเคราะห์เอกสาร การวิเคราะห์เอกสารในปัจจุบันครอบคลุมเอกสารดิจิทัล (อีเมล โซเชียลมีเดีย) เอกสารทัศนภาพ (ภาพถ่าย อินโฟกราฟิก) และการวิเคราะห์หลายรูปแบบ (การรวมข้อความ รูปภาพ และวิดีโอ) การเพิ่มขึ้นของข้อมูลขนาดใหญ่และการทำเหมืองข้อความได้เปิดใช้งานการวิเคราะห์ชุดเอกสารขนาดใหญ่ แม้ว่าการอ่านอย่างใกล้ชิดและการตีความยังคงเป็นหัวใจสำคัญของการวิเคราะห์เอกสารเชิงคุณภาพ
ควรใช้เมื่อใด
การวิเคราะห์เอกสารมีคุณค่ามากที่สุดในการทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงและวิวัฒนาการทางประวัติศาสตร์ (เปรียบเทียบเอกสารข้ามเวลา) การตรวจสอบการตัดสินใจขององค์กรและลำดับความสำคัญของสถาบัน การวิเคราะห์การพัฒนานโยบายและช่องว่างในการนำไปปฏิบัติ การตรวจสอบว่าสถาบันนำเสนอตัวเองและวางกรอบประเด็นอย่างไร การศึกษาค่านิยมทางวัฒนธรรมและอุดมการณ์ที่แสดงออกในวาทกรรมสาธารณะหรือส่วนตัว การทำความเข้าใจปรากฏการณ์ที่หาได้ยากหรือไม่สามารถเข้าถึงได้ (จดหมายในหอจดหมายเหตุ เหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์) หรือการตรวจสอบความถูกต้องของผลการสัมภาษณ์ (ความทรงจำของผู้เข้าร่วมตรงกับบันทึกเอกสารหรือไม่?) วิธีการนี้ไม่เหมาะสมเมื่อต้องการข้อมูลเกี่ยวกับความคิดหรืออารมณ์ภายในของบุคคล (แนะนำให้สัมภาษณ์) เมื่อเอกสารมีจำกัดมาก หรือเมื่อการวิจัยต้องการการสังเกตพฤติกรรมโดยตรง
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- อคติในการเลือกเอกสารที่มีอยู่: บันทึกจากหอจดหมายเหตุสะท้อนถึงสิ่งที่ถูกเก็บรักษาไว้ ซึ่งมักจะเอนเอียงไปทางมุมมองของผู้มีอำนาจ เสียงของกลุ่มชายขอบมีน้อยเกินไป
- บันทึกที่ไม่สมบูรณ์: การตัดสินใจหรือการสื่อสารที่สำคัญอาจไม่เคยถูกบันทึกไว้ การขาดหายไปนั้นตีความได้ยาก
- การสูญเสียบริบท: ความเข้าใจในบริบทการผลิตดั้งเดิม (เหตุใดเอกสารจึงถูกสร้างขึ้น ใครเป็นผู้สร้าง เพื่อวัตถุประสงค์ใด) มักจะไม่สมบูรณ์
- อคติของผู้เขียนและกลุ่มเป้าหมาย: เอกสารถูกเขียนขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์อื่นนอกเหนือจากการวิจัย เจตนา มุมมอง และข้อจำกัดของผู้เขียนมีผลต่อเนื้อหา
- ความท้าทายในการตีความ: การอนุมานความหมายจากข้อความเพียงอย่างเดียว โดยไม่สามารถถามคำถามเพื่อความกระจ่างได้เหมือนกับการสัมภาษณ์
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- แหล่งข้อมูลที่ไม่ก่อให้เกิดปฏิกิริยา: เอกสารมีอยู่โดยอิสระจากการวิจัย ไม่ปนเปื้อนจากการปรากฏตัวหรือคำถามของนักวิจัย
- ความลึกทางประวัติศาสตร์: การเข้าถึงเอกสารที่ครอบคลุมหลายปีหรือหลายทศวรรษช่วยให้เข้าใจการเปลี่ยนแปลงและการพัฒนาเมื่อเวลาผ่านไป
- ข้อมูลบริบทที่สมบูรณ์: เอกสารมักมีภูมิหลังและบริบทโดยละเอียดที่การสัมภาษณ์อาจไม่สามารถจับได้
- คุ้มค่า: เอกสารจำนวนมากมีให้สาธารณะหรือเก็บไว้ในหอจดหมายเหตุ ไม่จำเป็นต้องสรรหาผู้เข้าร่วมหรือการอนุมัติจากคณะกรรมการจริยธรรมหากวิเคราะห์เอกสารที่เปิดเผยต่อสาธารณะ
- เผยให้เห็นค่านิยมและลำดับความสำคัญขององค์กร: สิ่งที่ถูกบันทึกและวิธีการนำเสนอเผยให้เห็นสิ่งที่สถาบันให้ความสำคัญ
การประยุกต์ใช้
- การวิจัยองค์กร: การวิเคราะห์เอกสารภายใน (บันทึกช่วยจำ นโยบาย อีเมล) เพื่อทำความเข้าใจวัฒนธรรมองค์กร กระบวนการตัดสินใจ หรือการนำความคิดริเริ่มในการเปลี่ยนแปลงไปปฏิบัติ
- นโยบายสุขภาพและการดูแลสุขภาพ: การตรวจสอบเอกสารนโยบาย แนวทางปฏิบัติทางคลินิก เวชระเบียน หรือการรายงานข่าว เพื่อทำความเข้าใจว่าประเด็นด้านสุขภาพถูกนำเสนออย่างไรและนโยบายมีวิวัฒนาการอย่างไร
- การวิจัยด้านการศึกษา: การวิเคราะห์เอกสารของโรงเรียน (นโยบาย วัสดุหลักสูตร เวชระเบียนนักเรียน) ตำราเรียน หรือสื่อการศึกษา เพื่อทำความเข้าใจลำดับความสำคัญของสถาบันและวิธีการสอน
- การวิจัยทางสังคมและประวัติศาสตร์: การตรวจสอบบันทึกจากหอจดหมายเหตุ เอกสารทางประวัติศาสตร์ บทถอดเสียงประวัติศาสตร์บอกเล่า หรือการรายงานข่าว เพื่อสร้างเหตุการณ์ขึ้นใหม่และทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงทางสังคม
- การประเมินโครงการ: การทบทวนเอกสารโครงการ รายงาน และการสื่อสาร เพื่อประเมินว่าโครงการถูกนำไปปฏิบัติอย่างไร ผลลัพธ์ใดที่ถูกจัดลำดับความสำคัญ และการปฏิบัติสอดคล้องกับนโยบายหรือไม่
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
ระบุขอบเขตของเอกสารที่เกี่ยวข้อง กำหนดเกณฑ์การรวม/ยกเว้น: ประเภทเอกสาร (นโยบาย อีเมล รายงานการประชุม บทความข่าว ภาพถ่าย) ช่วงวันที่ ผู้เขียน ภาษา ความเกี่ยวข้องของหัวข้อ ค้นหาเอกสาร: บันทึกจากหอจดหมายเหตุ คลังข้อมูลองค์กร คำขอข้อมูลตามกฎหมายอิสรภาพ แหล่งข้อมูลตีพิมพ์ โซเชียลมีเดีย วรรณกรรมสีเทา สำหรับชุดเอกสารขนาดใหญ่ ให้ใช้การสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงหรือแบบเป็นระบบ (เช่น เอกสารทุกฉบับที่สิบ หรือการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นตามช่วงเวลา) จัดหาเอกสารในรูปแบบดั้งเดิมเมื่อเป็นไปได้ บันทึกข้อมูลเมตา (ผู้เขียน วันที่ แหล่งที่มา บริบทการผลิต) สร้างบันทึกเอกสารที่ระบุว่าคุณรวมหรือยกเว้นอะไรและเพราะเหตุใด ตรวจสอบความถูกต้อง: เอกสารต้นฉบับจะดีกว่าบทสรุปหรือการตีความ สำหรับเอกสารที่ละเอียดอ่อน ให้บันทึกข้อจำกัดในการเข้าถึงและวิธีที่ข้อจำกัดเหล่านี้อาจทำให้บันทึกที่มีอยู่เอนเอียง
ตรวจสอบลักษณะพื้นผิวของเอกสารแต่ละฉบับ: อัตลักษณ์และอำนาจของผู้เขียน กลุ่มเป้าหมาย วันที่และบริบททางประวัติศาสตร์ วัตถุประสงค์และประเภท (นโยบายเทียบกับความคิดเห็นเทียบกับเรื่องเล่า) ดำเนินการวิเคราะห์เนื้อหาที่ปรากฏ: สิ่งที่ระบุไว้อย่างชัดเจน? เข้ารหัสเอกสารโดยใช้การเข้ารหัสเชิงคุณภาพ: กำหนดป้ายกำกับให้กับส่วนที่มีความหมาย ใช้การเข้ารหัสแบบเปิด (หมวดหมู่เกิดขึ้นจากข้อมูล) หรือการเข้ารหัสแบบมีโครงสร้าง (กรอบงานที่กำหนดไว้ล่วงหน้า) จัดระเบียบรหัสเป็นหมวดหมู่และธีม ตรวจสอบเนื้อหาที่ซ่อนอยู่: ความหมายเบื้องหลัง อุดมการณ์ อคติ หรือสมมติฐานที่สะท้อนในภาษาและการนำเสนอ วิเคราะห์วาทกรรม: หัวข้อต่างๆ ถูกกล่าวถึงอย่างไร ภาษาที่ใช้คืออะไร สิ่งที่ขาดหายไปหรือซ่อนอยู่คืออะไร สร้างเมทริกซ์เนื้อหาเปรียบเทียบเอกสาร (ธีมที่มี/ไม่มีในเอกสารต่างๆ การเปลี่ยนแปลงตามกาลเวลา) ติดตามแหล่งที่มา: แหล่งที่มาของเอกสาร เวอร์ชัน และบริบทการเข้าถึง สำหรับชุดเอกสารขนาดใหญ่ ให้พิจารณาการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพ (การวัดความถี่ของรหัส) หรือการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงปริมาณ (การนับจำนวนครั้งที่คำหรือธีมเฉพาะปรากฏ)
ตีความเอกสารภายในบริบทการผลิต: ใครเป็นผู้สร้างเอกสาร เพื่อวัตถุประสงค์ใด สำหรับกลุ่มเป้าหมายใด? พิจารณาตำแหน่งของผู้เขียนและอคติที่อาจเกิดขึ้น แยกแยะระหว่างเนื้อหาที่ชัดเจน (สิ่งที่กล่าว) และความหมายโดยนัย (สิ่งที่ถูกสมมติหรือซ่อนอยู่) วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างข้อความ: เอกสารอ้างอิงถึงกันอย่างไร หรือสะท้อนวาทกรรมที่กว้างขึ้นอย่างไร? มองหาความขัดแย้ง: ระหว่างสิ่งที่เอกสารกล่าวกับสิ่งที่เกิดขึ้น ระหว่างเอกสารต่างๆ หรือระหว่างนโยบายอย่างเป็นทางการกับการปฏิบัติอย่างไม่เป็นทางการ ประเมินความสำคัญของการขาดหายไป: อะไรที่ไม่ถูกบันทึก? เสียงหรือมุมมองใดที่ขาดหายไป? ใช้เอกสารเพื่อสร้างเรื่องเล่าทางประวัติศาสตร์หรือไทม์ไลน์ขององค์กร ตรวจสอบความถูกต้องของเอกสารด้วยการสัมภาษณ์หรือการสังเกตการณ์: ผู้มีส่วนร่วมในองค์กรจำเหตุการณ์ได้ตามที่เอกสารอธิบายไว้หรือไม่? ใช้ผลการวิจัยเพื่อสร้างทฤษฎีเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงขององค์กร อำนาจ วาทกรรม หรือกระบวนการทางสังคม
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การรับเอกสารตามที่ปรากฏ: การไม่ตรวจสอบมุมมองของผู้เขียน กลุ่มเป้าหมาย วัตถุประสงค์ และบริบท การยอมรับข้อกล่าวอ้างที่ระบุไว้โดยปราศจากการวิเคราะห์เชิงวิพากษ์
- การเลือกยกคำพูดเพียงบางส่วน: การเลือกเอกสารหรือข้อความที่สนับสนุนมุมมองที่มีอยู่เดิม แทนที่จะวิเคราะห์ชุดเอกสารทั้งหมดอย่างเป็นระบบ
- การละเลยข้อมูลเมตาและแหล่งที่มา: การไม่ติดตามว่าเอกสารมาจากไหน ถูกสร้างขึ้นเมื่อใด ใครเป็นผู้เขียน หรือถูกเก็บรักษาไว้อย่างไร
- การตีความการขาดหายไปมากเกินไป: การสันนิษฐานว่าสิ่งที่ไม่ได้บันทึกไว้ไม่เคยเกิดขึ้น ทั้งที่จริงแล้วงานที่สำคัญอาจไม่ได้ถูกเขียนลงไป
- การปฏิบัติต่อหลักฐานเอกสารเสมือนความจริงเชิงวัตถุ: การลืมว่าเอกสารคือการนำเสนอความเป็นจริงของผู้เขียน ไม่ใช่หน้าต่างที่โปร่งใสสู่เหตุการณ์
คำถามที่พบบ่อย
ฉันต้องขออนุมัติจากคณะกรรมการจริยธรรมเพื่อวิเคราะห์เอกสารหรือไม่?
หากวิเคราะห์เอกสารที่เปิดเผยต่อสาธารณะ (รายงานที่ตีพิมพ์ บันทึกทางประวัติศาสตร์ สื่อที่เผยแพร่ฟรี) โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการจริยธรรม หากวิเคราะห์เอกสารที่เป็นความลับหรือละเอียดอ่อน (ไฟล์ภายในองค์กร บันทึกส่วนตัว เวชระเบียน) คุณต้องได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการจริยธรรม แม้ว่าเอกสารจะมีอยู่แล้วก็ตาม บันทึกสถานะของเอกสารแต่ละฉบับ (สาธารณะ เทียบกับ จำกัด) ในระเบียบวิธีของคุณ
จะทำอย่างไรหากฉันมีเอกสารหลายร้อยฉบับที่ต้องวิเคราะห์?
ใช้การสุ่มตัวอย่างแบบเป็นระบบ: กำหนดเกณฑ์การรวม/ยกเว้น จากนั้นสุ่มตัวอย่างเอกสารอย่างเป็นระบบ (เช่น เอกสารทุกฉบับที่ห้า หรือแบ่งชั้นตามประเภทหรือวันที่) หรือใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพ: เข้ารหัสตัวอย่างเอกสารอย่างละเอียด จากนั้นใช้กรอบการเข้ารหัสกับเอกสารที่เหลือ โดยวัดความถี่ของรหัส พิจารณาซอฟต์แวร์ (NVivo, ATLAS.ti) เพื่อจัดการและเข้ารหัสชุดเอกสารขนาดใหญ่
ฉันจะตีความเอกสารที่ฉันไม่มีบริบทเต็มได้อย่างไร?
ใช้ข้อมูลเมตาที่มีอยู่ (ผู้เขียน วันที่ แหล่งที่มา ประเภท) เพื่ออนุมานบริบท วิจัยช่วงเวลาทางประวัติศาสตร์หรือองค์กร หากเป็นไปได้ ให้สัมภาษณ์ผู้ที่สร้างหรือใช้เอกสาร (การตรวจสอบความถูกต้อง) บันทึกสมมติฐานและข้อจำกัดในการตีความ: 'จากข้อมูลที่มีอยู่ เอกสารนี้ดูเหมือนว่า...' แทนที่จะอ้างความแน่นอน
ฉันควาวิเคราะห์เอกสารดิจิทัล (อีเมล โซเชียลมีเดีย) แตกต่างกันหรือไม่?
เอกสารดิจิทัลมีลักษณะเฉพาะ: มักมีประทับเวลา อาจเป็นส่วนหนึ่งของเธรดหรือการสนทนาที่มองเห็นได้ (ให้บริบท) และอาจเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายที่กว้าง ใช้ขั้นตอนการวิเคราะห์เดียวกัน (เนื้อหาที่ปรากฏและซ่อนอยู่ การวิเคราะห์ผู้เขียน/กลุ่มเป้าหมาย การกำหนดบริบท) แต่คำนึงถึงคุณสมบัติและข้อจำกัดของสื่อดิจิทัล (ความถาวร การมองเห็น การค้นหาได้)
ฉันควรทำอย่างไรหากเอกสารมีข้อมูลที่ขัดแย้งกัน?
ความขัดแย้งนั้นน่าสนใจสำหรับการวิเคราะห์: ผู้เขียนที่แตกต่างกันอาจมีมุมมองหรือแรงจูงใจที่แตกต่างกันในการนำเสนอข้อมูล วิเคราะห์ว่าเหตุใดความขัดแย้งจึงเกิดขึ้น: การตีความเหตุการณ์เดียวกันที่แตกต่างกัน การเปลี่ยนแปลงตามกาลเวลา หรือการบิดเบือนโดยเจตนา ใช้ความขัดแย้งเพื่อสำรวจอำนาจและเรื่องเล่าที่แข่งขันกัน แทนที่จะพยายามแก้ไขให้เป็นความจริงเดียว
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Scott, J. (1990). A Matter of Record: Documentary Sources in Social Research. Polity Press.
ISBN: 978-0745608419คัดลอกแล้วPrior, L. (2003). Using Documents in Social Research. SAGE Publications.
ISBN: 978-0761959052คัดลอกแล้วBowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้วFlick, U. (2014). An Introduction to Qualitative Research (5th ed.). SAGE Publications.
ISBN: 978-1446282921คัดลอกแล้ว