พารามิเตอร์ Denavit-Hartenberg
- ผู้เสนอ
- Denavit, J. and Hartenberg, R. S.
- ปี
- 1955
- ประเภท
- Mathematical convention for describing articulated mechanisms
- กลุ่มวิธี
- Kinematic representation
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
หลักการ Denavit-Hartenberg (DH) เป็นวิธีการทางคณิตศาสตร์ที่เป็นระบบสำหรับการกำหนดกรอบพิกัดให้กับข้อต่อของหุ่นยนต์หรือกลไกที่มีข้อต่อ ซึ่งช่วยให้สามารถแสดงและคำนวณจลนศาสตร์ไปข้างหน้าและย้อนกลับได้อย่างกระชับ วิธีการนี้ถูกนำเสนอโดย Denavit และ Hartenberg ในปี 1955 โดยใช้เพียงสี่พารามิเตอร์ต่อข้อต่อเพื่ออธิบายความสัมพันธ์เชิงพื้นที่ระหว่างข้อต่อที่อยู่ติดกัน ซึ่งช่วยลดความซับซ้อนของการวิเคราะห์จลนศาสตร์และการควบคุมระบบหลายข้อต่อที่ซับซ้อนได้อย่างมาก
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
แนวคิดหลักคือกลไกที่มีข้อต่อใดๆ สามารถอธิบายได้โดยการกำหนดกรอบพิกัดหนึ่งกรอบต่อข้อต่อ และเชื่อมโยงกรอบที่อยู่ติดกันผ่านชุดพารามิเตอร์สี่ตัวที่สอดคล้องกัน ได้แก่ ความยาวข้อต่อ, มุมบิด, ระยะออฟเซ็ตข้อต่อ และมุมข้อต่อ แทนที่จะจัดการกับการแปลง 3 มิติแบบสุ่ม หลักการ DH กำหนดโครงสร้างที่เข้มงวดในการกำหนดพิกัด ซึ่งช่วยลดระดับความเป็นอิสระและทำให้ระบบจัดการได้ง่ายขึ้น แต่ละข้อต่อมีพารามิเตอร์ตัวแปรหนึ่งตัว (มุมข้อต่อสำหรับข้อต่อแบบหมุน หรือการยืดออกสำหรับข้อต่อแบบเลื่อน) ในขณะที่พารามิเตอร์อีกสามตัวเป็นค่าคงที่ทางเรขาคณิตที่ตายตัว
ประวัติศาสตร์
Denavit และ Hartenberg ได้นำเสนอหลักการของพวกเขาในปี 1955 เพื่อจัดระบบการวิเคราะห์กลไกเชื่อมโยง วิธีการนี้ได้รับการยอมรับในช่วงทศวรรษ 1970-1980 เมื่อหุ่นยนต์อุตสาหกรรมเริ่มแพร่หลาย และได้กลายเป็นมาตรฐานโดยพฤตินัยในตำราและแนวปฏิบัติทางหุ่นยนต์ การขยายเพิ่มเติม เช่น หลักการ DH แบบปรับปรุง ได้แก้ไขข้อจำกัดในการจัดเรียงบางอย่าง แต่หลักการ DH ดั้งเดิมยังคงเป็นที่สอนและประยุกต์ใช้อย่างกว้างขวางที่สุด
ควรใช้เมื่อใด
ใช้พารามิเตอร์ Denavit-Hartenberg สำหรับระบบหุ่นยนต์หรือระบบที่มีข้อต่อใดๆ ที่มีข้อต่อหลายข้อ: หุ่นยนต์อุตสาหกรรม, แขนหุ่นยนต์, ระบบโครงสำหรับตั้งสิ่งของ หรือเครื่องจักรที่มีขา เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการจำลองจลนศาสตร์, การออกแบบระบบควบคุม และการเขียนโปรแกรม สมมติว่ากลไกมีความแข็งเกร็งและมีข้อต่อที่กำหนดไว้อย่างดี; ใช้หลักการนี้เมื่อออกแบบหรือวิเคราะห์กลไกเชื่อมโยงใดๆ
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- ต้องมีการกำหนดกรอบอย่างระมัดระวังและสอดคล้องกัน; ข้อผิดพลาดในการกำหนดพารามิเตอร์นำไปสู่จลนศาสตร์ที่ไม่ถูกต้อง
- ไม่ได้เข้ารหัสคุณสมบัติทางพลวัตโดยตรง (มวล, ความเฉื่อย) ที่จำเป็นสำหรับการควบคุม
- การจัดเรียงข้อต่อแบบขนานหรือไม่เป็นมาตรฐานอาจเป็นเรื่องยากที่จะแสดงด้วยหลักการ DH
- อาจเกิดภาวะเอกฐานเชิงตัวเลขและ gimbal lock ในบางการจัดเรียง
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- การแสดงผลที่กระชับและเป็นระบบ โดยใช้เพียงสี่พารามิเตอร์ต่อข้อต่อ
- ช่วยให้การคำนวณจลนศาสตร์ไปข้างหน้ามีประสิทธิภาพโดยใช้การคูณเมทริกซ์
- ให้สัญกรณ์ที่เป็นมาตรฐานซึ่งอำนวยความสะดวกในการสื่อสารระหว่างนักวิจัยและวิศวกร
- ลดความซับซ้อนของการหาจลนศาสตร์ย้อนกลับสำหรับสถาปัตยกรรมหุ่นยนต์ทั่วไปหลายแบบ
- ปรับขนาดได้อย่างเป็นธรรมชาติสำหรับกลไกที่มีระดับความเป็นอิสระจำนวนมาก
การประยุกต์ใช้
- แขนหุ่นยนต์อุตสาหกรรม: การเขียนโปรแกรมหุ่นยนต์ SCARA, แบบมีข้อต่อ และ DELTA สำหรับงานการผลิต
- หุ่นยนต์เคลื่อนที่: การอธิบายจลนศาสตร์ของหุ่นยนต์เดินหลายขาและแพลตฟอร์มล้อเลื่อน
- หุ่นยนต์ผ่าตัด: การสร้างแบบจำลองที่แม่นยำของเครื่องมือผ่าตัดผ่านกล้องและระบบประเภท da Vinci
- หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์: การวิเคราะห์จลนศาสตร์ที่ซับซ้อนของการเคลื่อนที่แบบสองขาและสี่ขา
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
ระบุมิติทางกายภาพและการจัดเรียงของกลไกที่มีข้อต่อ: ความยาวข้อต่อ, แกนข้อต่อ, ระยะออฟเซ็ตระหว่างแกน และระบุว่าแต่ละข้อต่อเป็นแบบหมุน (revolute) หรือแบบเลื่อน (prismatic)
กำหนดกรอบฐาน (base frame) และกรอบเครื่องมือ (tool frame หรือ end-effector); กำหนดหมายเลขข้อต่อตามลำดับจากฐานไปยังเครื่องมือ
สำหรับแต่ละข้อต่อ ให้ระบุเส้นตั้งฉากร่วมระหว่างแกนข้อต่อของข้อต่อที่อยู่ติดกัน และกำหนดความสัมพันธ์ของทิศทาง
กำหนดพารามิเตอร์ DH สำหรับแต่ละข้อต่อ: a_i (ความยาวข้อต่อ), alpha_i (มุมบิด), d_i (ระยะออฟเซ็ตข้อต่อ), theta_i (มุมข้อต่อ) สร้างเมทริกซ์การแปลงเอกพันธ์สำหรับแต่ละข้อต่อ และประกอบเข้าด้วยกันเพื่อหาการแปลงโดยรวมจากฐานไปยังเครื่องมือ
ใช้เมทริกซ์การแปลงเพื่อคำนวณจลนศาสตร์ไปข้างหน้า (ตำแหน่งและทิศทางของเครื่องมือเมื่อทราบมุมข้อต่อ) หรือแก้จลนศาสตร์ย้อนกลับ (มุมข้อต่อที่ต้องการสำหรับตำแหน่งเครื่องมือเป้าหมาย)
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- หลักการกำหนดกรอบที่ไม่สอดคล้องกัน (DH แบบปรับปรุงเทียบกับ DH มาตรฐาน) นำไปสู่ความไม่เข้ากันของพารามิเตอร์
- สับสนระหว่างมุมข้อต่อกับพารามิเตอร์ข้อต่อ ส่งผลให้แบบจำลองจลนศาสตร์ไม่ถูกต้อง
- ละเลยการพิจารณาลำดับการดำเนินการ (การหมุนก่อนการเลื่อน) ในลำดับการแปลง DH
คำถามที่พบบ่อย
ความแตกต่างระหว่างหลักการ DH มาตรฐานและหลักการ DH แบบปรับปรุงคืออะไร?
หลักการ DH มาตรฐานกำหนดให้แกน z อยู่ตามแกนข้อต่อปัจจุบัน ในขณะที่เวอร์ชันที่ปรับปรุงกำหนดให้แกน z อยู่ตามแกนข้อต่อถัดไป บางครั้ง DH แบบปรับปรุงเป็นที่นิยมมากกว่าเพื่อความชัดเจนในการแสดงกลไกบางอย่าง แต่ทั้งสองแบบเทียบเท่ากัน; ให้เลือกใช้แบบใดแบบหนึ่งและใช้ให้สอดคล้องกัน
ฉันจะกำหนดพารามิเตอร์ DH สำหรับแขน 2 ข้อต่อแบบระนาบได้อย่างไร?
สำหรับแขน 2 ข้อต่อแบบระนาบที่มีข้อต่อแบบหมุน: กรอบ 0 ที่ฐาน, กรอบ 1 ที่ข้อต่อ 2, กรอบ 2 ที่ปลายแขน พารามิเตอร์คือ: a1 (ความยาวของข้อต่อ 1), a2 (ความยาวของข้อต่อ 2), โดยมีระยะออฟเซ็ตและมุมบิดเป็นศูนย์ มุมข้อต่อ theta1 และ theta2 เป็นตัวแปร
จะเกิดอะไรขึ้นถ้าแกนข้อต่อสองแกนที่อยู่ติดกันขนานกัน?
แกนที่ขนานกันมีมุมบิดเป็นศูนย์ (alpha = 0) จากนั้นระยะออฟเซ็ตข้อต่อ d จะกำหนดระยะห่างตั้งฉากระหว่างแกน นี่เป็นการจัดเรียงที่พบบ่อยและหลักการ DH จัดการได้อย่างเป็นธรรมชาติ
ฉันสามารถใช้พารามิเตอร์ DH สำหรับหุ่นยนต์ที่มีโซ่จลนศาสตร์แบบวงปิดได้หรือไม่?
พารามิเตอร์ DH ได้รับการออกแบบมาสำหรับกลไกแบบโซ่เปิด (trees) วงปิดต้องมีข้อจำกัดเพิ่มเติมและโดยทั่วไปจะวิเคราะห์โดยใช้สมการข้อจำกัด หรือโดยการพิจารณาว่าเป็นโซ่เปิดที่ซ้ำซ้อนพร้อมข้อจำกัด
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Denavit, J., & Hartenberg, R. S. (1955). A kinematic notation for lower-pair mechanisms based on matrices. Journal of Applied Mechanics, 22(2), 215-221.
เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์คัดลอกแล้วCraig, J. J. (2005). Introduction to Robotics: Mechanics and Control (3rd ed.). Pearson Education.
ISBN: 0-13-123629-6คัดลอกแล้วSpong, M. W., Hutchinson, S., & Vidyasagar, M. (2006). Robot Modeling and Control. John Wiley & Sons.
ISBN: 0-471-64990-2คัดลอกแล้ว