Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

อรรถาธิบายปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์ — การวิจัยเชิงปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์

ผู้เสนอ
Lisa Guenther, Gayle Salamon, Alia Al-Saji (among others); draws on Husserl, Heidegger, Merleau-Ponty, and Frankfurt School critical theory
ปี
Late 20th–early 21st century (fully articulated ~2000s–2010s)
ประเภท
Qualitative research approach — interpretive and emancipatory
กลุ่มวิธี
Qualitative design / analysis

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

ปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์เป็นแนวทางการวิจัยเชิงคุณภาพที่ผสานวิธีการปรากฏการณ์วิทยาแบบดั้งเดิมเข้ากับทฤษฎีวิจารณ์ เพื่อตรวจสอบว่าพลังโครงสร้าง — เชื้อชาติ เพศ ชนชั้น ความพิการ และแกนอำนาจอื่นๆ — หล่อหลอมและจำกัดประสบการณ์ชีวิตอย่างไร แทนที่จะมุ่งสู่การพรรณนาที่เป็นกลางของแก่นแท้สากล แนวทางนี้จะตั้งคำถามว่าประสบการณ์ของใครที่ถูกให้ความสำคัญ ใครถูกทำให้ชายขอบ และโครงสร้างทางสังคมที่กดขี่ถูกสืบทอดในร่างกายและในชีวิตประจำวันอย่างไร แนวทางนี้ได้รับการรวบรวมเป็นสาขาวิชาที่ชัดเจนโดยนักวิชาการ เช่น Lisa Guenther, Gayle Salamon และ Alia Al-Saji

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

ปรากฏการณ์วิทยาแบบมาตรฐานตั้งคำถามว่า 'ประสบการณ์นี้เป็นอย่างไร?' ปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์ได้เพิ่มคำถามติดตามที่เร่งด่วนว่า 'และประสบการณ์นี้ถูกสร้างขึ้น ถูกจำกัด หรือถูกปฏิเสธโดยโครงสร้างอำนาจอย่างไร?' เมื่อนักวิจัยขอให้ผู้ต้องขังอธิบายประสบการณ์ชีวิตของการกักขังเดี่ยว หรือขอให้สตรีผิวสีอธิบายการเข้าถึงระบบการรักษาพยาบาล ปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์ยืนยันว่าคำบอกเล่าของพวกเขาไม่สามารถแยกออกจากระบบการเหยียดเชื้อชาติ การเมืองในเรือนจำ หรือการเหยียดเพศได้ วิธีการนี้ยึดการพรรณนาและการวิจารณ์เชิงโครงสร้างไว้ด้วยกัน ทำให้แตกต่างจากทั้งปรากฏการณ์วิทยาบริสุทธิ์และแนวทางวิจารณ์ที่เน้นวาทกรรมเท่านั้น

ประวัติศาสตร์

ปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์เกิดขึ้นจากความตึงเครียดที่ต่อเนื่องภายในปรัชญาปรากฏการณ์วิทยาเกี่ยวกับความสัมพันธ์กับการเมืองและอำนาจ นักปรากฏการณ์วิทยาในยุคแรก รวมถึง Husserl และ Merleau-Ponty ถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าสร้างคำบอกเล่าเกี่ยวกับประสบการณ์ที่ถือว่าผู้รับสารที่เป็นคนผิวขาว มีร่างกายปกติ ชายตะวันตก เป็นบรรทัดฐานสากลโดยปริยาย นักปรัชญาสตรีนิยม รวมถึง Iris Marion Young และ Sandra Lee Bartky เริ่มท้าทายความเป็นสากลนี้ในช่วงทศวรรษ 1980 และ 1990 โดยให้ความสนใจกับการมีร่างกายที่ถูกกำหนดโดยเพศและเชื้อชาติ ในช่วงทศวรรษ 2000 และ 2010 นักวิชาการ เช่น Lisa Guenther, Alia Al-Saji และ Gayle Salamon ได้รวบรวม 'ปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์' ให้เป็นโปรแกรมการวิจัยที่ชัดเจน ซึ่งนำไปสู่การตีพิมพ์หนังสือรวมเล่ม 50 Concepts for a Critical Phenomenology (Northwestern University Press) ในปี 2020 ซึ่งปัจจุบันเป็นเอกสารอ้างอิงสำคัญสำหรับสาขาวิชานี้

ควรใช้เมื่อใด

ใช้ปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์เมื่อคำถามวิจัยของคุณเกี่ยวข้องกับว่าผู้คนจากกลุ่มชายขอบหรือกลุ่มที่มีความเปราะบางเชิงโครงสร้างมีประสบการณ์กับปรากฏการณ์ที่ถูกหล่อหลอมด้วยอำนาจ การกดขี่ หรือการกีดกันเชิงระบบอย่างไร — ตัวอย่างเช่น ประสบการณ์ชีวิตของการถูกสอดแนมทางเชื้อชาติ การเลือกปฏิบัติเนื่องจากความพิการ ความรุนแรงทางเพศ หรือการถูกละเลยโดยสถาบัน แนวทางนี้เหมาะสมเมื่อการพรรณนาเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ และนักวิจัยมีความมุ่งมั่นที่จะวางกรอบผลการวิจัยไว้ในกรอบทฤษฎีวิจารณ์ จะไม่เหมาะสมเมื่อคำถามวิจัยเป็นกลางหรือเป็นการสำรวจโดยไม่มีมิติเชิงโครงสร้าง เมื่อนักวิจัยขาดพื้นฐานทางทฤษฎีในกรอบวิจารณ์ที่จำเป็นในการดำเนินการวิจารณ์อย่างเข้มงวด หรือเมื่อเป้าหมายคือการสร้างผลการวิจัยที่สามารถสรุปเป็นนัยทั่วไปทางสถิติได้ หากผู้เข้าร่วมไม่ได้มาจากตำแหน่งที่มีความเปราะบางเชิงโครงสร้าง ปรากฏการณ์วิทยามาตรฐานหรือปรากฏการณ์วิทยาเชิงตีความน่าจะเพียงพอ

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • กำหนดให้นักวิจัยต้องมีความเชี่ยวชาญทั้งในระเบียบวิธีปรากฏการณ์วิทยาและประเพณีทฤษฎีวิจารณ์อย่างน้อยหนึ่งอย่าง — การผสมผสานนี้ต้องการการเตรียมการที่สำคัญ
  • ผลการวิจัยไม่สามารถสรุปเป็นนัยทั่วไปทางสถิติได้ — ปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์กล่าวอ้างเกี่ยวกับเงื่อนไขเชิงโครงสร้าง ไม่ใช่ความชุกของประชากร
  • แนวทางการปลดปล่อยอาจสร้างความตึงเครียดกับกระบวนการพิจารณาด้านจริยธรรมของ IRB ของสถาบัน ซึ่งอาจไม่รองรับการออกแบบที่ได้รับแรงบันดาลใจจากการเคลื่อนไหวหรือการสนับสนุน
  • ตำแหน่งของนักวิจัยมีความสำคัญอย่างยิ่ง: หากไม่ได้รับการตรวจสอบอย่างแท้จริง กรอบวิจารณ์อาจกลายเป็นเพียงเปลือกนอกแทนที่จะเป็นการวิเคราะห์ที่สำคัญ
  • ผู้ทบทวนในวัฒนธรรมสาขาวิชาที่เน้นแนวทางเชิงปริมาณมากกว่าอาจต่อต้านแนวทางที่มีความเป็นรูปธรรมอย่างชัดเจนของวิธีการนี้

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • ยึดโยงความสมบูรณ์ของปรากฏการณ์และการอธิบายเชิงโครงสร้างไว้ในการศึกษาเดียว หลีกเลี่ยงการแยกการพรรณนาประสบการณ์ออกจากการวิจารณ์ทางสังคม
  • ทำให้การสืบสวนมีความเป็นรูปธรรมอย่างชัดเจน: ระบุว่าใครได้รับประโยชน์และใครได้รับความเสียหายจากปรากฏการณ์ที่ศึกษา ทำให้เห็นถึงเดิมพันของการวิจัย
  • ให้ความสำคัญกับคำบอกเล่าของกลุ่มที่มีประสบการณ์ซึ่งมักถูกกีดกันออกจากกระแสหลักของแนวทางการวิจัย
  • เข้ากันได้กับการออกแบบการวิจัยแบบมีส่วนร่วมและมุ่งเน้นการปฏิบัติ ทำให้ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้ได้โดยชุมชน ไม่ใช่เพียงแค่กลุ่มนักวิชาการ
  • มีความยืดหยุ่นทางทฤษฎี — สามารถใช้กรอบทฤษฎีสตรีนิยม ทฤษฎีเชื้อชาติวิจารณ์ ทฤษฎีเพศหลากหลาย การศึกษาความพิการ หรือทฤษฎีการปลดปล่อยอาณานิคม ขึ้นอยู่กับปรากฏการณ์
  • สร้างขึ้นบนรากฐานทางปรัชญาที่แข็งแกร่ง (Husserl, Merleau-Ponty, Heidegger) พร้อมทั้งขยายไปสู่ขอบเขตทางการเมืองร่วมสมัย

การประยุกต์ใช้

  • การตรวจสอบประสบการณ์ชีวิตของการถูกจำคุก การกักขังเดี่ยว หรือการติดต่อกับระบบยุติธรรมทางอาญา จากมุมมองของผู้ที่ถูกระบบเรือนจำควบคุม
  • การศึกษาว่าบุคคลที่มีเชื้อชาติถูกประสบกับการสอดแนมทางร่างกาย การสอดแนมทางเชื้อชาติ หรือการดูหมิ่นเล็กๆ น้อยๆ ในสภาพแวดล้อมสถาบันในชีวิตประจำวันอย่างไร
  • การสืบสวนประสบการณ์ของคนพิการในพื้นที่ที่ไม่สามารถเข้าถึงได้ การเผชิญหน้าทางการแพทย์ หรือการถูกกีดกันทางสังคมในลักษณะที่เชื่อมโยงคำบอกเล่าส่วนบุคคลกับโครงสร้างที่เอื้อต่อคนปกติ (ableist structures)
  • การสำรวจว่าสตรี บุคคลที่ไม่ใช่สองเพศ หรือบุคคลที่มีเพศสภาพไม่สอดคล้องกับเพศกำเนิด มีประสบการณ์กับระบบการรักษาพยาบาล สภาพแวดล้อมการทำงาน หรือพื้นที่สาธารณะอย่างไร
  • การวิเคราะห์ประสบการณ์ของผู้ลี้ภัยและผู้ขอลี้ภัยเกี่ยวกับการพลัดถิ่น การข้ามพรมแดน และการกีดกันภายในระบอบการเข้าเมือง
  • การวิจัยประสบการณ์ความยากจนเชิงโครงสร้างหรือความไม่มั่นคงด้านที่อยู่อาศัย เพื่อเชื่อมโยงคำบอกเล่าทางร่างกายและอารมณ์เข้ากับนโยบายและเงื่อนไขของสถาบัน

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

นักวิจัยจะต้องระบุตำแหน่งทางสังคมของตนเอง — เชื้อชาติ เพศ ชนชั้น ตำแหน่งในสถาบัน — และอธิบายว่าสิ่งเหล่านี้อาจส่งผลต่อการเข้าถึงผู้เข้าร่วม การตีความคำบอกเล่า และเดิมพันทางการเมืองของการศึกษาอย่างไร นี่ไม่ใช่เพียงการสะท้อนคิด แต่เป็นการยอมรับอย่างมีวิจารณญาณว่าการผลิตความรู้ตั้งอยู่บนฐานที่ตั้งและมีส่วนพัวพันทางการเมืองเสมอ ข้อสมมติฐานที่ถูกจำกัดขอบเขตในที่นี้ไม่เพียงแต่รวมถึงอคติส่วนบุคคลเท่านั้น แต่ยังรวมถึงอุดมการณ์กระแสหลักที่ทำให้ความไม่เท่าเทียมเป็นเรื่องปกติด้วย

2

รวบรวมคำบอกเล่าจากประสบการณ์ชีวิตส่วนบุคคลที่เข้มข้นผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มสนทนา การสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม หรือเรื่องเล่าอัตชีวประวัติกับผู้เข้าร่วมซึ่งโดยทั่วไปแล้วเป็นสมาชิกของกลุ่มชายขอบหรือกลุ่มที่มีความเปราะบางเชิงโครงสร้าง การเก็บรวบรวมข้อมูลถูกออกแบบมาเพื่อไม่ให้เป็นการสกัดกั้น: ผู้เข้าร่วมจะได้รับการปฏิบัติเสมือนผู้ตีความสถานการณ์ของตนเองร่วมกัน ไม่ใช่เพียงแหล่งข้อมูล ขนาดตัวอย่างทั่วไปจะคล้ายคลึงกับปรากฏการณ์วิทยา (5–25) แม้ว่าจะยอมรับกลุ่มตัวอย่างตามวัตถุประสงค์ที่เล็กกว่าได้เมื่อกลุ่มนั้นเข้าถึงได้ยาก

3

อ่านบทถอดความและบันทึกภาคสนามอย่างใส่ใจ ทั้งในส่วนของเนื้อหาปรากฏการณ์ — ลักษณะของสิ่งที่ผู้เข้าร่วมอธิบาย — และร่องรอยของการจำกัดเชิงโครงสร้าง: ช่วงเวลาที่อำนาจ การกีดกัน หรือการทำให้เป็นปกติปรากฏในภาษาของประสบการณ์ นักวิจัยจะระบุหน่วยความหมายและกลุ่มประเด็นในประเพณีปรากฏการณ์วิทยา ขณะเดียวกันก็ตั้งคำถามว่าเงื่อนไขทางสังคมและการเมืองใดที่ทำให้แต่ละกลุ่มประเด็นเป็นไปได้หรือหลีกเลี่ยงไม่ได้

4

นำผลการวิเคราะห์ตามประเด็นมาอภิปรายกับกรอบทฤษฎีวิจารณ์ — ทฤษฎีสตรีนิยม ทฤษฎีเชื้อชาติวิจารณ์ การศึกษาความพิการ ทฤษฎีเพศหลากหลาย หรือกรอบที่คล้ายคลึงกัน — เพื่อระบุพลังโครงสร้างที่คำบอกเล่าจากประสบการณ์ชีวิตบ่งชี้ ขั้นตอนนี้ก้าวข้ามจากการพรรณนาไปสู่การอธิบาย: รูปแบบในประสบการณ์จะเชื่อมโยงกับกลไกอำนาจที่สามารถสืบทอดได้ แทนที่จะถูกมองว่าเป็นปรากฏการณ์ส่วนบุคคลหรือจิตวิทยาล้วนๆ

5

การสังเคราะห์จะมุ่งสู่เป้าหมายแห่งการปลดปล่อย: ผลการวิจัยจะถูกเขียนและเผยแพร่ในรูปแบบที่ชุมชน ผู้สนับสนุน หรือผู้กำหนดนโยบายสามารถนำไปใช้เพื่อท้าทายเงื่อนไขที่จำกัดประสบการณ์ที่ศึกษาได้ นักวิจัยจะพิจารณาว่าความรู้จะถูกส่งคืนให้กับผู้เข้าร่วมอย่างไร และการวิจัยมีความเสี่ยงที่จะเสริมสร้างโครงสร้างที่ตนเองวิจารณ์หรือไม่

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การเพิ่มการวิจารณ์หลังจากข้อเท็จจริง — การปฏิบัติต่อการพรรณนาเชิงปรากฏการณ์เสมือนเป็นงานที่แท้จริงและเพิ่มย่อหน้าทฤษฎีวิจารณ์ในตอนท้าย จะไม่ก่อให้เกิดทั้งปรากฏการณ์วิทยาที่ดีหรือการวิจารณ์ที่แท้จริง การวิเคราะห์เชิงโครงสร้างจะต้องถูกถักทอผ่านกระบวนการทั้งหมด
  • การลดทอนผู้เข้าร่วมให้กลายเป็นเหยื่อ — ปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์ต้องระบุความเสียหายเชิงโครงสร้างโดยไม่ลบล้างเจตจำนง ความยืดหยุ่น หรือความซับซ้อนของผู้เข้าร่วม — คำบอกเล่าที่ถูกกำหนดมากเกินไปเกี่ยวกับการกดขี่จะทำให้ผู้คนที่ประสบการณ์ของพวกเขาถูกศึกษาแบนราบ
  • การเลือกกรอบวิจารณ์ที่ไม่เหมาะสมกับปรากฏการณ์ — การใช้ทฤษฎีสตรีนิยมกับประสบการณ์ที่หยั่งรากส่วนใหญ่ในโครงสร้างการจำคุกทางเชื้อชาติ หรือในทางกลับกัน จะก่อให้เกิดข้อผิดพลาดในการจำแนกประเภทที่บ่อนทำลายขั้นตอนการวิจารณ์
  • การละเลยการส่งคืนความรู้ — การอ้างถึงวัตถุประสงค์แห่งการปลดปล่อยในขณะที่สร้างผลการวิจัยที่สามารถเข้าใจได้เฉพาะกลุ่มนักวิชาการเท่านั้น ขัดแย้งกับพันธสัญญาของวิธีการนี้ — ควรพิจารณารูปแบบที่เข้าถึงได้ การตรวจสอบกับสมาชิก และการเผยแพร่สู่ชุมชน
  • การผสมผสานปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์กับการวิเคราะห์วาทกรรมวิจารณ์ — อย่างแรกมีรากฐานมาจากประสบการณ์ชีวิตที่สัมผัสได้และปรัชญาปรากฏการณ์วิทยา — อย่างหลังวิเคราะห์โครงสร้างภาษาและข้อความ — ทั้งสองอย่างสามารถเสริมกันได้ แต่ไม่สามารถใช้แทนกันได้

คำถามที่พบบ่อย

ปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์แตกต่างจากปรากฏการณ์วิทยามาตรฐานอย่างไร

ปรากฏการณ์วิทยามาตรฐานมุ่งหวังที่จะอธิบายโครงสร้างที่จำเป็นของประสบการณ์ชีวิตให้สมบูรณ์ที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ โดยทั่วไปจะจำกัดขอบเขตบริบทเชิงโครงสร้างหรือทางการเมืองเพื่อให้อยู่ใกล้กับปรากฏการณ์มากที่สุด ปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์ยังคงรักษาความเข้มงวดในการพรรณนาไว้นั้น แต่ปฏิเสธที่จะปฏิบัติต่อประสบการณ์เสมือนว่าสามารถแยกออกจากโครงสร้างอำนาจที่สร้าง จำกัด หรือปฏิเสธมันได้ ขั้นตอนการวิเคราะห์รวมถึงระยะการวิจารณ์ที่จำเป็น ซึ่งผลการวิเคราะห์ตามประเด็นจะเชื่อมโยงกับกรอบงาน เช่น ทฤษฎีเชื้อชาติวิจารณ์ ทฤษฎีสตรีนิยม หรือการศึกษาความพิการ

ควรจับคู่กรอบทฤษฎีวิจารณ์ใดกับปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์

กรอบงานควรได้รับการคัดเลือกให้เหมาะสมกับมิติเชิงโครงสร้างของปรากฏการณ์ ไม่ใช่เลือกตามอำเภอใจ หากประสบการณ์ที่ศึกษาถูกหล่อหลอมด้วยลำดับชั้นทางเชื้อชาติเป็นหลัก ทฤษฎีเชื้อชาติวิจารณ์จึงเป็นการจับคู่ที่เหมาะสม ประสบการณ์ที่ถูกกำหนดโดยเพศหรือมีลักษณะสหสัมพันธ์ (intersectional) ต้องการกรอบทฤษฎีสตรีนิยมหรือสหสัมพันธ์ ประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับความพิการต้องการการศึกษาความพิการวิจารณ์ การใช้กรอบงานหลายอย่างพร้อมกันเป็นไปได้ แต่ต้องมีการอธิบายอย่างชัดเจนว่ากรอบงานเหล่านั้นมีปฏิสัมพันธ์กันอย่างไร

ปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์จำเป็นต้องมีจุดยืนทางการเมืองหรือนักกิจกรรมหรือไม่

จำเป็นต้องมีแนวทางแห่งการปลดปล่อย — นักวิจัยต้องระบุให้ชัดเจนเกี่ยวกับพลังโครงสร้างที่หล่อหลอมประสบการณ์และมุ่งมั่นที่จะผลิตความรู้ที่สามารถนำไปใช้เพื่อท้าทายพลังเหล่านั้น นี่ไม่ใช่สิ่งเดียวกับการเป็นนักกิจกรรม — ภาระผูกพันหลักของนักวิจัยคือการสืบสวนอย่างเข้มงวด อย่างไรก็ตาม วิธีการนี้ไม่สามารถเข้ากันได้กับการอ้างสิทธิ์ในความเป็นกลางของค่านิยม และนักวิจัยควรเตรียมพร้อมที่จะอธิบายสิ่งนี้ให้กับผู้ทบทวนจากประเพณีเชิงปริมาณ

ปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์สามารถรวมกับวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมได้หรือไม่

ได้ — นี่เป็นหนึ่งในการผสมผสานที่มีประสิทธิผลมากที่สุด การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมมีพันธสัญญาเดียวกับปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์ในการร่วมผลิตความรู้กับชุมชนชายขอบ แทนที่จะผลิตความรู้เกี่ยวกับชุมชนเหล่านั้น และในการมุ่งเน้นผลการวิจัยไปสู่การเปลี่ยนแปลง การผสมผสานนี้ช่วยเสริมสร้างทั้งขั้นตอนแห่งการปลดปล่อยของปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์และรากฐานทางทฤษฎีของงานเชิงปฏิบัติการ

จะจัดการกับตำแหน่งของนักวิจัยในฐานะนักวิจัยภายในหรือภายนอกได้อย่างไร

ทั้งสองตำแหน่งมีความเสี่ยงที่แตกต่างกัน นักวิจัยภายในอาจปิดปากประสบการณ์ที่แตกต่างจากของตนเองโดยไม่ได้ตั้งใจ นักวิจัยภายนอกอาจตีความคำบอกเล่าผิดพลาดหรือสกัดกั้นความรู้โดยไม่ส่งคืนให้กับชุมชนอย่างเพียงพอ ปรากฏการณ์วิทยาวิจารณ์กำหนดให้นักวิจัยต้องตรวจสอบตำแหน่งของตนเองอย่างซื่อสัตย์ตลอดการเก็บรวบรวมข้อมูลและการวิเคราะห์ — ไม่ใช่แก้ไขเพียงครั้งเดียวในตอนเริ่มต้น แต่ให้ทบทวนเมื่อการศึกษาดำเนินไปและเมื่อขั้นตอนการวิจารณ์ต้องการการอ้างสิทธิ์เชิงโครงสร้างที่เฉพาะเจาะจงมากขึ้น

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. Guenther, L. (2020). Critical phenomenology. In G. Weiss, A. V. Murphy, & G. Salamon (Eds.), 50 Concepts for a Critical Phenomenology (pp. 11–16). Northwestern University Press.

    ISBN: 978-0810141018
    คัดลอกแล้ว
  2. Salamon, G. (2018). The Life of the Body: Phenomenology and Ethics. Columbia University Press.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว