Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบ — การวิจัยปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบ

ผู้เสนอ
Edmund Husserl (foundational); systematised in comparative application by Amedeo Giorgi, Max van Manen, and others
ปี
Late 20th century (comparative applications prominent from the 1980s–1990s onward)
ประเภท
Qualitative comparative research design
กลุ่มวิธี
Qualitative design / analysis

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบ (Comparative phenomenology) ประยุกต์ใช้การสืบค้นเชิงปรากฏการณ์วิทยา (phenomenological inquiry) กับกลุ่ม วัฒนธรรม หรือบริบทที่แตกต่างกันตั้งแต่สองกลุ่มขึ้นไป โดยเปรียบเทียบอย่างชัดเจนว่าแต่ละกลุ่มมีประสบการณ์และสร้างความหมายจากปรากฏการณ์ร่วมกันอย่างไร แทนที่จะอธิบายแก่นแท้ที่เป็นหนึ่งเดียว วิธีการนี้เผยให้เห็นทั้งโครงสร้างร่วมกันและความแตกต่างที่มีความหมายในประสบการณ์ชีวิตจริงในหน่วยเปรียบเทียบต่างๆ แนวทางนี้มีพื้นฐานมาจากปรากฏการณ์วิทยาของ Husserl และปรากฏการณ์วิทยาเชิงตีความ (hermeneutic phenomenology) แต่ขยายการออกแบบกลุ่มเดียวมาตรฐานไปสู่การวิเคราะห์ข้ามกลุ่มที่มีโครงสร้าง

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

สมมติว่าคุณต้องการทราบไม่เพียงแค่ความรู้สึกของการเจ็บป่วยเรื้อรัง แต่ยังต้องการทราบว่าประสบการณ์นั้นแตกต่างกันอย่างเป็นระบบระหว่างผู้ป่วยในโรงพยาบาลในเมืองกับผู้ป่วยในคลินิกชนบทหรือไม่ ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบจะทำการสืบค้นเชิงปรากฏการณ์วิทยาอย่างเต็มรูปแบบภายในแต่ละกลุ่มแยกกัน จากนั้นนำโครงสร้างแก่นแท้ที่ได้ทั้งสองมาเปรียบเทียบกัน การเปรียบเทียบไม่ได้ลดทอนประสบการณ์ให้เป็นตัวเลข แต่ตั้งคำถามว่า: มีประเด็นร่วมกันอยู่ที่ใด และกลุ่มต่างๆ แตกต่างกันอย่างไร — และความแตกต่างนั้นหมายความว่าอย่างไร? ผลลัพธ์ที่ได้จะสมบูรณ์ยิ่งกว่าการศึกษาแบบกลุ่มเดียว เพราะความแตกต่างจะช่วยให้เห็นแง่มุมของปรากฏการณ์ที่กลุ่มตัวอย่างที่เป็นเนื้อเดียวกันจะมองไม่เห็น

ประวัติศาสตร์

ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบเกิดขึ้นเมื่อนักวิจัยเริ่มนำประเพณีปรากฏการณ์วิทยามาใช้กับคำถามที่ต้องการการเปรียบเทียบข้ามกลุ่มหรือข้ามวัฒนธรรม งานพื้นฐานของ Husserl, Heidegger และ Merleau-Ponty ไม่ได้กล่าวถึงการเปรียบเทียบอย่างชัดเจน แต่การเคลื่อนไหวปรากฏการณ์วิทยาเชิงประจักษ์ — พัฒนาโดย Amedeo Giorgi ที่ Duquesne University ตั้งแต่ทศวรรษ 1970 เป็นต้นมา และจัดระบบโดยตำราของ Max van Manen ในปี 1990 เกี่ยวกับการวิจัยประสบการณ์ชีวิตจริง — ได้จัดเตรียมโครงสร้างพื้นฐานทางระเบียบวิธี การออกแบบเชิงเปรียบเทียบมีความโดดเด่นเป็นพิเศษในสาขาวิทยาศาสตร์การพยาบาล จิตวิทยาข้ามวัฒนธรรม และการวิจัยการศึกษาตลอดทศวรรษ 1990 และ 2000 เนื่องจากนักวิจัยพยายามทำความเข้าใจว่าบริบททางสังคมและวัฒนธรรมกำหนดประสบการณ์อย่างไร

ควรใช้เมื่อใด

ใช้ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบเมื่อคำถามวิจัยของคุณเกี่ยวข้องอย่างชัดเจนว่าปรากฏการณ์หนึ่งๆ ได้รับประสบการณ์ที่แตกต่างกันอย่างไรในกลุ่ม วัฒนธรรม บทบาททางวิชาชีพ หรือช่วงชีวิตที่ระบุได้ — และเมื่อความหมายเชิงอัตวิสัย ไม่ใช่ความแตกต่างทางสถิติ เป็นความสนใจหลัก เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการวิจัยความเหลื่อมล้ำทางสุขภาพ จิตวิทยาข้ามวัฒนธรรม การประเมินนโยบายการศึกษา และการศึกษาองค์กรที่ความแตกต่างทางประสบการณ์มีความสำคัญ อย่าใช้เมื่อการเปรียบเทียบเป็นเพียงข้อมูลประชากรและไม่มีเหตุผลทางทฤษฎีว่าทำไมกลุ่มต่างๆ จึงมีประสบการณ์ที่แตกต่างกันในปรากฏการณ์นั้นๆ ในกรณีนั้น การศึกษาปรากฏการณ์วิทยาแบบกลุ่มเดียวมาตรฐานจะเหมาะสมกว่า นอกจากนี้ ควรหลีกเลี่ยงเมื่อขนาดตัวอย่างต่อกลุ่มน้อยกว่าประมาณห้าคน หรือเมื่อเป้าหมายการวิจัยคือการสร้างแบบจำลองเชิงสาเหตุมากกว่าการอธิบายประสบการณ์ชีวิตจริง

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • ต้องมีการคัดเลือกและสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่างที่เพียงพอในแต่ละกลุ่มเปรียบเทียบ ทำให้การเก็บข้อมูลต้องใช้ทรัพยากรมากกว่าการศึกษาแบบกลุ่มเดียว
  • การวิเคราะห์ภายในกลุ่มจะต้องดำเนินการอย่างอิสระ การเปรียบเทียบข้ามกลุ่มก่อนเวลาอันควรอาจทำให้คำอธิบายแก่นแท้ของแต่ละกลุ่มปนเปื้อนได้
  • การเปรียบเทียบเป็นการตีความและไม่สามารถสนับสนุนข้ออ้างเชิงสาเหตุว่าทำไมกลุ่มต่างๆ จึงแตกต่างกัน
  • ผลการวิจัยไม่สามารถสรุปผลเชิงสถิติได้ แต่สามารถถ่ายทอดไปยังบริบทที่มีลักษณะโครงสร้างคล้ายคลึงกันได้
  • การเปรียบเทียบกลุ่มที่แตกต่างกันในหลายมิติพร้อมกันทำให้ยากต่อการระบุความแตกต่างทางประสบการณ์ว่าเป็นผลมาจากปัจจัยเดียว

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • เผยให้เห็นความแตกต่างทางประสบการณ์ที่ปรากฏการณ์วิทยาแบบกลุ่มเดียวไม่สามารถตรวจจับได้ ทำให้ความแตกต่างเชิงโครงสร้างที่ซ่อนอยู่ปรากฏให้เห็น
  • รักษาความลึกและความสมบูรณ์ของปรากฏการณ์วิทยาในขณะที่ขยายไปสู่คำถามเชิงเปรียบเทียบที่มีความเกี่ยวข้องในทางปฏิบัติและนโยบาย
  • ลำดับการวิเคราะห์แบบภายในกลุ่มก่อนช่วยปกป้องความสมบูรณ์ของประสบการณ์ของแต่ละกลุ่มก่อนที่จะเริ่มการเปรียบเทียบ
  • ให้ข้อมูลเชิงลึกที่ละเอียดอ่อนเกี่ยวกับมิติทางวัฒนธรรม บริบท หรือบทบาทของปรากฏการณ์ที่การสำรวจเปรียบเทียบมองข้ามไป
  • ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้ในการแทรกแซง นโยบาย หรือการออกแบบการศึกษาเฉพาะกลุ่ม โดยมีพื้นฐานมาจากประสบการณ์ชีวิตจริงที่แท้จริง
  • กรอบการเปรียบเทียบที่ชัดเจนช่วยเสริมสร้างคุณูปการของการศึกษาให้เหนือกว่าสิ่งที่เรื่องเล่าเดียวสามารถนำเสนอได้

การประยุกต์ใช้

  • การเปรียบเทียบว่าผู้ป่วยจากภูมิหลังทางวัฒนธรรมที่แตกต่างกันมีประสบการณ์ในการจัดการความเจ็บปวดเรื้อรังและการปฏิสัมพันธ์กับผู้ให้บริการด้านสุขภาพอย่างไร
  • การตรวจสอบว่าครูมือใหม่และครูที่มีประสบการณ์มีประสบการณ์อัตลักษณ์ทางวิชาชีพที่แตกต่างกันหรือไม่ และอะไรคือแก่นแท้ร่วมกันของอัตลักษณ์การสอน
  • การตรวจสอบว่านักศึกษามหาวิทยาลัยรุ่นแรกและรุ่นต่อเนื่องมีประสบการณ์การเป็นส่วนหนึ่งทางวิชาการอย่างไร
  • การเปรียบเทียบประสบการณ์ชีวิตจริงของพนักงานที่ทำงานทางไกลและพนักงานที่ทำงานในสถานที่เกี่ยวกับความโดดเดี่ยวทางวิชาชีพและชุมชนในที่ทำงาน
  • การสำรวจว่าผู้จัดการและพนักงานแนวหน้ามีประสบการณ์ในการริเริ่มการเปลี่ยนแปลงองค์กรเดียวกันจากภายในสถาบันเดียวกันอย่างไร
  • การศึกษาความแตกต่างระหว่างประเทศว่าวัยรุ่นมีประสบการณ์การเปลี่ยนผ่านจากโรงเรียนมัธยมศึกษาไปสู่การศึกษาระดับอุดมศึกษาอย่างไร

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

ระบุกลุ่ม บริบท หรือช่วงเวลาเปรียบเทียบที่กำหนดไว้อย่างชัดเจนตั้งแต่สองกลุ่มขึ้นไป ซึ่งความสัมพันธ์ที่แตกต่างกันกับปรากฏการณ์นั้นเป็นประเด็นที่น่าสนใจในการวิจัย กลุ่มต่างๆ ควรมีปรากฏการณ์เดียวกัน (เช่น ทั้งสองกลุ่มเคยประสบกับการตกงาน) แต่แตกต่างกันในมิติที่มีความหมายทางทฤษฎี (เช่น ภาคอุตสาหกรรม ภูมิหลังทางวัฒนธรรม กลุ่มอายุ) อธิบายเหตุผลสำหรับการเปรียบเทียบก่อนที่จะเริ่มเก็บข้อมูล

2

ก่อนที่จะเก็บข้อมูลใดๆ นักวิจัยจะบันทึกและระงับสมมติฐานของตนเองเกี่ยวกับแต่ละกลุ่ม และเกี่ยวกับวิธีที่กลุ่มต่างๆ อาจแตกต่างกัน การระงับอคติ (epoché) นี้ครอบคลุมถึงสมมติฐานเกี่ยวกับกลุ่มใดที่จะรายงานประสบการณ์ที่สมบูรณ์หรือยากลำบากกว่า นักวิจัยจะต้องเปิดใจเท่าเทียมกันต่อผลการวิจัยที่น่าประหลาดใจในแต่ละหน่วยเปรียบเทียบ

3

มีการรวบรวมเรื่องเล่าจากมุมมองบุคคลที่หนึ่งที่สมบูรณ์จากผู้เข้าร่วมในแต่ละกลุ่ม โดยทั่วไปจะผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบรายบุคคล มีการใช้ระเบียบวิธีปลายเปิดเดียวกันในทุกกลุ่มเพื่อให้มั่นใจถึงความสามารถในการเปรียบเทียบ ในขณะที่ยังคงมีความยืดหยุ่นเพียงพอที่จะช่วยให้ความหมายเฉพาะกลุ่มปรากฏขึ้น ขนาดตัวอย่างเป็นไปตามแนวทางปรากฏการณ์วิทยามาตรฐาน (ประมาณ 5–15 คนต่อกลุ่ม) โดยแต่ละกลุ่มจะถึงจุดอิ่มตัวทางแนวคิดของตนเอง

4

มีการวิเคราะห์ปรากฏการณ์วิทยาภายในกลุ่มอย่างเต็มรูปแบบสำหรับแต่ละกลุ่มแยกกัน: มีการระบุข้อความสำคัญ มีการจัดกลุ่มหน่วยความหมาย และมีการสร้างคำอธิบายแก่นแท้เฉพาะกลุ่ม การวิเคราะห์ภายในกลุ่มเหล่านี้จะเสร็จสมบูรณ์ก่อนที่จะเริ่มการเปรียบเทียบข้ามกลุ่มใดๆ เพื่อป้องกันการสรุปก่อนเวลาอันควรเกี่ยวกับความคล้ายคลึงหรือความแตกต่างที่คาดการณ์ไว้

5

คำอธิบายแก่นแท้ที่สร้างขึ้นสำหรับแต่ละกลุ่มจะถูกนำมาเปรียบเทียบกันอย่างเป็นระบบ นักวิเคราะห์จะระบุประเด็นที่บรรจบกัน — ซึ่งปรากฏเป็นแก่นแท้ของประสบการณ์ในทุกกลุ่ม — และประเด็นที่แตกต่างกันซึ่งโดดเด่นในบางกลุ่มแต่ไม่มีอยู่หรือมีการกำหนดค่าที่แตกต่างกันในกลุ่มอื่น การเปรียบเทียบเป็นการตีความ ไม่ใช่เชิงสถิติ: เป้าหมายคือการทำความเข้าใจว่าเหตุใดจึงมีความแตกต่าง ไม่ใช่การวัดขนาดผลกระทบ

6

ผลการวิจัยจะถูกรวมเข้ากับการสังเคราะห์เชิงเปรียบเทียบที่นำเสนอทั้งแก่นของประสบการณ์ร่วมกันและคำอธิบายที่แตกต่างกันว่าประสบการณ์แตกต่างกันอย่างไรและเพราะเหตุใดในแต่ละกลุ่ม การสังเคราะห์ควรตอบคำถามวิจัยว่า: ประสบการณ์นี้เป็นประสบการณ์สากลของมนุษย์ในแง่ใด และในแง่ใดที่ประสบการณ์นี้ถูกกำหนดโดยการเป็นสมาชิกกลุ่ม วัฒนธรรม หรือบริบท?

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การข้ามการวิเคราะห์ภายในกลุ่มและกระโดดไปสู่การเปรียบเทียบโดยตรง — สิ่งนี้จะลบโครงสร้างแก่นแท้ของประสบการณ์ของแต่ละกลุ่มออกไป และสร้างความแตกต่างที่ผิวเผินมากกว่าข้อมูลเชิงลึกเชิงปรากฏการณ์วิทยาที่แท้จริง
  • การใช้ระเบียบวิธีสัมภาษณ์ที่แตกต่างกันในแต่ละกลุ่ม — การใช้ถ้อยคำคำถามที่ไม่สอดคล้องกันทำให้การเปรียบเทียบข้ามกลุ่มสับสน ระเบียบวิธีหลักจะต้องคงที่ในขณะที่ยังคงเปิดกว้างสำหรับรายละเอียดเฉพาะของแต่ละกลุ่ม
  • การถือว่าความแตกต่างทางประชากรเป็นเหตุผลที่เพียงพอ — ควรเลือกกลุ่มเพราะทฤษฎีหรือหลักฐานก่อนหน้านี้ชี้ให้เห็นว่าพวกเขามีประสบการณ์ในปรากฏการณ์ที่แตกต่างกัน ไม่ใช่เพียงเพราะพวกเขามีอายุหรือเพศที่แตกต่างกัน
  • การปล่อยให้การวิเคราะห์ของกลุ่มหนึ่งมีอิทธิพลต่ออีกกลุ่มหนึ่ง — ทำการเข้ารหัสและการพัฒนาประเด็นภายในกลุ่มทั้งหมดให้เสร็จสิ้นก่อนที่จะเริ่มขั้นตอนการเปรียบเทียบ
  • การอ้างความเป็นสากลมากเกินไป — เมื่อประเด็นต่างๆ บรรจบกันในแต่ละกลุ่ม ควรนำเสนอสิ่งนี้เป็นผลการศึกษา ไม่ใช่สมมติไว้ล่วงหน้า

คำถามที่พบบ่อย

ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบแตกต่างจากการทำวิจัยปรากฏการณ์วิทยาแยกกันสองเรื่องอย่างไร?

ในปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบ การเปรียบเทียบข้ามกลุ่มถูกสร้างขึ้นในการออกแบบตั้งแต่เริ่มต้น: ปรากฏการณ์เดียวกัน ระเบียบวิธีหลักเดียวกัน และขั้นตอนการตีความที่ชัดเจนซึ่งนำคำอธิบายแก่นแท้ภายในกลุ่มมาเปรียบเทียบกัน การศึกษาแยกกันสองเรื่องอาจกล่าวถึงหัวข้อที่ทับซ้อนกัน แต่ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อการเปรียบเทียบโดยตรง และโดยทั่วไปจะใช้เกณฑ์การสุ่มตัวอย่าง ระเบียบวิธี และกรอบการวิเคราะห์ที่แตกต่างกัน ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบต้องการสถาปัตยกรรมการศึกษาที่เป็นหนึ่งเดียวซึ่งรับประกันความสามารถในการเปรียบเทียบโดยการออกแบบ

ฉันต้องการผู้เข้าร่วมกี่คนต่อกลุ่ม?

แนวทางปรากฏการณ์วิทยามาตรฐานใช้ได้กับแต่ละกลุ่ม: โดยทั่วไปประมาณ 5–15 คนต่อกลุ่ม โดยจะเลือกจำนวนที่สูงขึ้นเมื่อกลุ่มมีความหลากหลายภายใน แต่ละกลุ่มควรถึงจุดอิ่มตัวทางแนวคิดอย่างอิสระ จำนวนตัวอย่างทั้งหมด 10–30 คนในสองกลุ่มเป็นเรื่องปกติในการศึกษาปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบที่ตีพิมพ์ แม้ว่าขนาดที่เหมาะสมจะขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของปรากฏการณ์และระดับความแปรปรวนภายในกลุ่มที่คาดไว้

ฉันสามารถเปรียบเทียบมากกว่าสองกลุ่มได้หรือไม่?

ได้ ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบสามารถรองรับสามกลุ่มขึ้นไปได้ แม้ว่าแต่ละกลุ่มที่เพิ่มเข้ามาจะเพิ่มภาระงานการวิเคราะห์ภายในกลุ่ม เมื่อมีมากกว่าสามกลุ่ม การสังเคราะห์ข้ามกลุ่มจะซับซ้อนและเสี่ยงต่อการสูญเสียความลึกเชิงปรากฏการณ์วิทยาเพื่อแลกกับการจัดหมวดหมู่ระดับผิวเผิน โดยปกติแล้ว การเปรียบเทียบสองกลุ่มที่มุ่งเน้นจะให้ผลผลิตมากกว่า และการศึกษาเพิ่มเติมจะกล่าวถึงกลุ่มเพิ่มเติม

อะไรที่ทำให้ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบแตกต่างจากการวิจัยเชิงคุณภาพข้ามวัฒนธรรมโดยรวม?

ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบเป็นการออกแบบเฉพาะที่ใช้ลำดับการวิเคราะห์ปรากฏการณ์วิทยาอย่างเต็มรูปแบบ — การระงับอคติ หน่วยความหมาย คำอธิบายแก่นแท้ — ภายในแต่ละกลุ่มก่อนที่จะเปรียบเทียบ การวิจัยเชิงคุณภาพข้ามวัฒนธรรมเป็นหมวดหมู่ที่กว้างกว่าซึ่งครอบคลุมถึงชาติพันธุ์วรรณนา การวิเคราะห์เชิงประเด็น และแนวทางอื่นๆ รูปแบบปรากฏการณ์วิทยามีความโดดเด่นในความมุ่งมั่นที่จะอธิบายโครงสร้างแก่นแท้ของประสบการณ์ชีวิตจริงภายในแต่ละกลุ่มวัฒนธรรมก่อนและเป็นเงื่อนไขของการเปรียบเทียบข้ามกลุ่ม

นักวิจัยคนเดียวกันควรทำการสัมภาษณ์ทั้งหมดในทุกกลุ่มหรือไม่?

ตามหลักการแล้วควรเป็นเช่นนั้น เพื่อให้มั่นใจถึงการสร้างความสัมพันธ์และการประยุกต์ใช้ระเบียบวิธีที่สอดคล้องกัน เมื่อนักวิจัยหลายคนแบ่งกลุ่มกัน จะต้องสร้างความสอดคล้องระหว่างนักวิเคราะห์ผ่านการฝึกอบรมร่วมกัน การเขียนบันทึก และการอภิปรายอย่างสม่ำเสมอ นักวิจัยคนใดก็ตามที่ทำการสัมภาษณ์ในกลุ่มที่แตกต่างจากภูมิหลังของตนเองควรให้ความสนใจเป็นพิเศษกับการระงับสมมติฐานเกี่ยวกับกลุ่มนั้น

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. van Manen, M. (1990). Researching Lived Experience: Human Science for an Action Sensitive Pedagogy. State University of New York Press.

    ISBN: 978-0791404645
    คัดลอกแล้ว
  2. Giorgi, A. (2009). The Descriptive Phenomenological Method in Psychology: A Modified Husserlian Approach. Duquesne University Press.

    ISBN: 978-0820704104
    คัดลอกแล้ว