ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบ — การวิจัยปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบ
- ผู้เสนอ
- Edmund Husserl (foundational); systematised in comparative application by Amedeo Giorgi, Max van Manen, and others
- ปี
- Late 20th century (comparative applications prominent from the 1980s–1990s onward)
- ประเภท
- Qualitative comparative research design
- กลุ่มวิธี
- Qualitative design / analysis
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบ (Comparative phenomenology) ประยุกต์ใช้การสืบค้นเชิงปรากฏการณ์วิทยา (phenomenological inquiry) กับกลุ่ม วัฒนธรรม หรือบริบทที่แตกต่างกันตั้งแต่สองกลุ่มขึ้นไป โดยเปรียบเทียบอย่างชัดเจนว่าแต่ละกลุ่มมีประสบการณ์และสร้างความหมายจากปรากฏการณ์ร่วมกันอย่างไร แทนที่จะอธิบายแก่นแท้ที่เป็นหนึ่งเดียว วิธีการนี้เผยให้เห็นทั้งโครงสร้างร่วมกันและความแตกต่างที่มีความหมายในประสบการณ์ชีวิตจริงในหน่วยเปรียบเทียบต่างๆ แนวทางนี้มีพื้นฐานมาจากปรากฏการณ์วิทยาของ Husserl และปรากฏการณ์วิทยาเชิงตีความ (hermeneutic phenomenology) แต่ขยายการออกแบบกลุ่มเดียวมาตรฐานไปสู่การวิเคราะห์ข้ามกลุ่มที่มีโครงสร้าง
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
สมมติว่าคุณต้องการทราบไม่เพียงแค่ความรู้สึกของการเจ็บป่วยเรื้อรัง แต่ยังต้องการทราบว่าประสบการณ์นั้นแตกต่างกันอย่างเป็นระบบระหว่างผู้ป่วยในโรงพยาบาลในเมืองกับผู้ป่วยในคลินิกชนบทหรือไม่ ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบจะทำการสืบค้นเชิงปรากฏการณ์วิทยาอย่างเต็มรูปแบบภายในแต่ละกลุ่มแยกกัน จากนั้นนำโครงสร้างแก่นแท้ที่ได้ทั้งสองมาเปรียบเทียบกัน การเปรียบเทียบไม่ได้ลดทอนประสบการณ์ให้เป็นตัวเลข แต่ตั้งคำถามว่า: มีประเด็นร่วมกันอยู่ที่ใด และกลุ่มต่างๆ แตกต่างกันอย่างไร — และความแตกต่างนั้นหมายความว่าอย่างไร? ผลลัพธ์ที่ได้จะสมบูรณ์ยิ่งกว่าการศึกษาแบบกลุ่มเดียว เพราะความแตกต่างจะช่วยให้เห็นแง่มุมของปรากฏการณ์ที่กลุ่มตัวอย่างที่เป็นเนื้อเดียวกันจะมองไม่เห็น
ประวัติศาสตร์
ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบเกิดขึ้นเมื่อนักวิจัยเริ่มนำประเพณีปรากฏการณ์วิทยามาใช้กับคำถามที่ต้องการการเปรียบเทียบข้ามกลุ่มหรือข้ามวัฒนธรรม งานพื้นฐานของ Husserl, Heidegger และ Merleau-Ponty ไม่ได้กล่าวถึงการเปรียบเทียบอย่างชัดเจน แต่การเคลื่อนไหวปรากฏการณ์วิทยาเชิงประจักษ์ — พัฒนาโดย Amedeo Giorgi ที่ Duquesne University ตั้งแต่ทศวรรษ 1970 เป็นต้นมา และจัดระบบโดยตำราของ Max van Manen ในปี 1990 เกี่ยวกับการวิจัยประสบการณ์ชีวิตจริง — ได้จัดเตรียมโครงสร้างพื้นฐานทางระเบียบวิธี การออกแบบเชิงเปรียบเทียบมีความโดดเด่นเป็นพิเศษในสาขาวิทยาศาสตร์การพยาบาล จิตวิทยาข้ามวัฒนธรรม และการวิจัยการศึกษาตลอดทศวรรษ 1990 และ 2000 เนื่องจากนักวิจัยพยายามทำความเข้าใจว่าบริบททางสังคมและวัฒนธรรมกำหนดประสบการณ์อย่างไร
ควรใช้เมื่อใด
ใช้ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบเมื่อคำถามวิจัยของคุณเกี่ยวข้องอย่างชัดเจนว่าปรากฏการณ์หนึ่งๆ ได้รับประสบการณ์ที่แตกต่างกันอย่างไรในกลุ่ม วัฒนธรรม บทบาททางวิชาชีพ หรือช่วงชีวิตที่ระบุได้ — และเมื่อความหมายเชิงอัตวิสัย ไม่ใช่ความแตกต่างทางสถิติ เป็นความสนใจหลัก เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการวิจัยความเหลื่อมล้ำทางสุขภาพ จิตวิทยาข้ามวัฒนธรรม การประเมินนโยบายการศึกษา และการศึกษาองค์กรที่ความแตกต่างทางประสบการณ์มีความสำคัญ อย่าใช้เมื่อการเปรียบเทียบเป็นเพียงข้อมูลประชากรและไม่มีเหตุผลทางทฤษฎีว่าทำไมกลุ่มต่างๆ จึงมีประสบการณ์ที่แตกต่างกันในปรากฏการณ์นั้นๆ ในกรณีนั้น การศึกษาปรากฏการณ์วิทยาแบบกลุ่มเดียวมาตรฐานจะเหมาะสมกว่า นอกจากนี้ ควรหลีกเลี่ยงเมื่อขนาดตัวอย่างต่อกลุ่มน้อยกว่าประมาณห้าคน หรือเมื่อเป้าหมายการวิจัยคือการสร้างแบบจำลองเชิงสาเหตุมากกว่าการอธิบายประสบการณ์ชีวิตจริง
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- ต้องมีการคัดเลือกและสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่างที่เพียงพอในแต่ละกลุ่มเปรียบเทียบ ทำให้การเก็บข้อมูลต้องใช้ทรัพยากรมากกว่าการศึกษาแบบกลุ่มเดียว
- การวิเคราะห์ภายในกลุ่มจะต้องดำเนินการอย่างอิสระ การเปรียบเทียบข้ามกลุ่มก่อนเวลาอันควรอาจทำให้คำอธิบายแก่นแท้ของแต่ละกลุ่มปนเปื้อนได้
- การเปรียบเทียบเป็นการตีความและไม่สามารถสนับสนุนข้ออ้างเชิงสาเหตุว่าทำไมกลุ่มต่างๆ จึงแตกต่างกัน
- ผลการวิจัยไม่สามารถสรุปผลเชิงสถิติได้ แต่สามารถถ่ายทอดไปยังบริบทที่มีลักษณะโครงสร้างคล้ายคลึงกันได้
- การเปรียบเทียบกลุ่มที่แตกต่างกันในหลายมิติพร้อมกันทำให้ยากต่อการระบุความแตกต่างทางประสบการณ์ว่าเป็นผลมาจากปัจจัยเดียว
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- เผยให้เห็นความแตกต่างทางประสบการณ์ที่ปรากฏการณ์วิทยาแบบกลุ่มเดียวไม่สามารถตรวจจับได้ ทำให้ความแตกต่างเชิงโครงสร้างที่ซ่อนอยู่ปรากฏให้เห็น
- รักษาความลึกและความสมบูรณ์ของปรากฏการณ์วิทยาในขณะที่ขยายไปสู่คำถามเชิงเปรียบเทียบที่มีความเกี่ยวข้องในทางปฏิบัติและนโยบาย
- ลำดับการวิเคราะห์แบบภายในกลุ่มก่อนช่วยปกป้องความสมบูรณ์ของประสบการณ์ของแต่ละกลุ่มก่อนที่จะเริ่มการเปรียบเทียบ
- ให้ข้อมูลเชิงลึกที่ละเอียดอ่อนเกี่ยวกับมิติทางวัฒนธรรม บริบท หรือบทบาทของปรากฏการณ์ที่การสำรวจเปรียบเทียบมองข้ามไป
- ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้ในการแทรกแซง นโยบาย หรือการออกแบบการศึกษาเฉพาะกลุ่ม โดยมีพื้นฐานมาจากประสบการณ์ชีวิตจริงที่แท้จริง
- กรอบการเปรียบเทียบที่ชัดเจนช่วยเสริมสร้างคุณูปการของการศึกษาให้เหนือกว่าสิ่งที่เรื่องเล่าเดียวสามารถนำเสนอได้
การประยุกต์ใช้
- การเปรียบเทียบว่าผู้ป่วยจากภูมิหลังทางวัฒนธรรมที่แตกต่างกันมีประสบการณ์ในการจัดการความเจ็บปวดเรื้อรังและการปฏิสัมพันธ์กับผู้ให้บริการด้านสุขภาพอย่างไร
- การตรวจสอบว่าครูมือใหม่และครูที่มีประสบการณ์มีประสบการณ์อัตลักษณ์ทางวิชาชีพที่แตกต่างกันหรือไม่ และอะไรคือแก่นแท้ร่วมกันของอัตลักษณ์การสอน
- การตรวจสอบว่านักศึกษามหาวิทยาลัยรุ่นแรกและรุ่นต่อเนื่องมีประสบการณ์การเป็นส่วนหนึ่งทางวิชาการอย่างไร
- การเปรียบเทียบประสบการณ์ชีวิตจริงของพนักงานที่ทำงานทางไกลและพนักงานที่ทำงานในสถานที่เกี่ยวกับความโดดเดี่ยวทางวิชาชีพและชุมชนในที่ทำงาน
- การสำรวจว่าผู้จัดการและพนักงานแนวหน้ามีประสบการณ์ในการริเริ่มการเปลี่ยนแปลงองค์กรเดียวกันจากภายในสถาบันเดียวกันอย่างไร
- การศึกษาความแตกต่างระหว่างประเทศว่าวัยรุ่นมีประสบการณ์การเปลี่ยนผ่านจากโรงเรียนมัธยมศึกษาไปสู่การศึกษาระดับอุดมศึกษาอย่างไร
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
ระบุกลุ่ม บริบท หรือช่วงเวลาเปรียบเทียบที่กำหนดไว้อย่างชัดเจนตั้งแต่สองกลุ่มขึ้นไป ซึ่งความสัมพันธ์ที่แตกต่างกันกับปรากฏการณ์นั้นเป็นประเด็นที่น่าสนใจในการวิจัย กลุ่มต่างๆ ควรมีปรากฏการณ์เดียวกัน (เช่น ทั้งสองกลุ่มเคยประสบกับการตกงาน) แต่แตกต่างกันในมิติที่มีความหมายทางทฤษฎี (เช่น ภาคอุตสาหกรรม ภูมิหลังทางวัฒนธรรม กลุ่มอายุ) อธิบายเหตุผลสำหรับการเปรียบเทียบก่อนที่จะเริ่มเก็บข้อมูล
ก่อนที่จะเก็บข้อมูลใดๆ นักวิจัยจะบันทึกและระงับสมมติฐานของตนเองเกี่ยวกับแต่ละกลุ่ม และเกี่ยวกับวิธีที่กลุ่มต่างๆ อาจแตกต่างกัน การระงับอคติ (epoché) นี้ครอบคลุมถึงสมมติฐานเกี่ยวกับกลุ่มใดที่จะรายงานประสบการณ์ที่สมบูรณ์หรือยากลำบากกว่า นักวิจัยจะต้องเปิดใจเท่าเทียมกันต่อผลการวิจัยที่น่าประหลาดใจในแต่ละหน่วยเปรียบเทียบ
มีการรวบรวมเรื่องเล่าจากมุมมองบุคคลที่หนึ่งที่สมบูรณ์จากผู้เข้าร่วมในแต่ละกลุ่ม โดยทั่วไปจะผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบรายบุคคล มีการใช้ระเบียบวิธีปลายเปิดเดียวกันในทุกกลุ่มเพื่อให้มั่นใจถึงความสามารถในการเปรียบเทียบ ในขณะที่ยังคงมีความยืดหยุ่นเพียงพอที่จะช่วยให้ความหมายเฉพาะกลุ่มปรากฏขึ้น ขนาดตัวอย่างเป็นไปตามแนวทางปรากฏการณ์วิทยามาตรฐาน (ประมาณ 5–15 คนต่อกลุ่ม) โดยแต่ละกลุ่มจะถึงจุดอิ่มตัวทางแนวคิดของตนเอง
มีการวิเคราะห์ปรากฏการณ์วิทยาภายในกลุ่มอย่างเต็มรูปแบบสำหรับแต่ละกลุ่มแยกกัน: มีการระบุข้อความสำคัญ มีการจัดกลุ่มหน่วยความหมาย และมีการสร้างคำอธิบายแก่นแท้เฉพาะกลุ่ม การวิเคราะห์ภายในกลุ่มเหล่านี้จะเสร็จสมบูรณ์ก่อนที่จะเริ่มการเปรียบเทียบข้ามกลุ่มใดๆ เพื่อป้องกันการสรุปก่อนเวลาอันควรเกี่ยวกับความคล้ายคลึงหรือความแตกต่างที่คาดการณ์ไว้
คำอธิบายแก่นแท้ที่สร้างขึ้นสำหรับแต่ละกลุ่มจะถูกนำมาเปรียบเทียบกันอย่างเป็นระบบ นักวิเคราะห์จะระบุประเด็นที่บรรจบกัน — ซึ่งปรากฏเป็นแก่นแท้ของประสบการณ์ในทุกกลุ่ม — และประเด็นที่แตกต่างกันซึ่งโดดเด่นในบางกลุ่มแต่ไม่มีอยู่หรือมีการกำหนดค่าที่แตกต่างกันในกลุ่มอื่น การเปรียบเทียบเป็นการตีความ ไม่ใช่เชิงสถิติ: เป้าหมายคือการทำความเข้าใจว่าเหตุใดจึงมีความแตกต่าง ไม่ใช่การวัดขนาดผลกระทบ
ผลการวิจัยจะถูกรวมเข้ากับการสังเคราะห์เชิงเปรียบเทียบที่นำเสนอทั้งแก่นของประสบการณ์ร่วมกันและคำอธิบายที่แตกต่างกันว่าประสบการณ์แตกต่างกันอย่างไรและเพราะเหตุใดในแต่ละกลุ่ม การสังเคราะห์ควรตอบคำถามวิจัยว่า: ประสบการณ์นี้เป็นประสบการณ์สากลของมนุษย์ในแง่ใด และในแง่ใดที่ประสบการณ์นี้ถูกกำหนดโดยการเป็นสมาชิกกลุ่ม วัฒนธรรม หรือบริบท?
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การข้ามการวิเคราะห์ภายในกลุ่มและกระโดดไปสู่การเปรียบเทียบโดยตรง — สิ่งนี้จะลบโครงสร้างแก่นแท้ของประสบการณ์ของแต่ละกลุ่มออกไป และสร้างความแตกต่างที่ผิวเผินมากกว่าข้อมูลเชิงลึกเชิงปรากฏการณ์วิทยาที่แท้จริง
- การใช้ระเบียบวิธีสัมภาษณ์ที่แตกต่างกันในแต่ละกลุ่ม — การใช้ถ้อยคำคำถามที่ไม่สอดคล้องกันทำให้การเปรียบเทียบข้ามกลุ่มสับสน ระเบียบวิธีหลักจะต้องคงที่ในขณะที่ยังคงเปิดกว้างสำหรับรายละเอียดเฉพาะของแต่ละกลุ่ม
- การถือว่าความแตกต่างทางประชากรเป็นเหตุผลที่เพียงพอ — ควรเลือกกลุ่มเพราะทฤษฎีหรือหลักฐานก่อนหน้านี้ชี้ให้เห็นว่าพวกเขามีประสบการณ์ในปรากฏการณ์ที่แตกต่างกัน ไม่ใช่เพียงเพราะพวกเขามีอายุหรือเพศที่แตกต่างกัน
- การปล่อยให้การวิเคราะห์ของกลุ่มหนึ่งมีอิทธิพลต่ออีกกลุ่มหนึ่ง — ทำการเข้ารหัสและการพัฒนาประเด็นภายในกลุ่มทั้งหมดให้เสร็จสิ้นก่อนที่จะเริ่มขั้นตอนการเปรียบเทียบ
- การอ้างความเป็นสากลมากเกินไป — เมื่อประเด็นต่างๆ บรรจบกันในแต่ละกลุ่ม ควรนำเสนอสิ่งนี้เป็นผลการศึกษา ไม่ใช่สมมติไว้ล่วงหน้า
คำถามที่พบบ่อย
ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบแตกต่างจากการทำวิจัยปรากฏการณ์วิทยาแยกกันสองเรื่องอย่างไร?
ในปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบ การเปรียบเทียบข้ามกลุ่มถูกสร้างขึ้นในการออกแบบตั้งแต่เริ่มต้น: ปรากฏการณ์เดียวกัน ระเบียบวิธีหลักเดียวกัน และขั้นตอนการตีความที่ชัดเจนซึ่งนำคำอธิบายแก่นแท้ภายในกลุ่มมาเปรียบเทียบกัน การศึกษาแยกกันสองเรื่องอาจกล่าวถึงหัวข้อที่ทับซ้อนกัน แต่ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อการเปรียบเทียบโดยตรง และโดยทั่วไปจะใช้เกณฑ์การสุ่มตัวอย่าง ระเบียบวิธี และกรอบการวิเคราะห์ที่แตกต่างกัน ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบต้องการสถาปัตยกรรมการศึกษาที่เป็นหนึ่งเดียวซึ่งรับประกันความสามารถในการเปรียบเทียบโดยการออกแบบ
ฉันต้องการผู้เข้าร่วมกี่คนต่อกลุ่ม?
แนวทางปรากฏการณ์วิทยามาตรฐานใช้ได้กับแต่ละกลุ่ม: โดยทั่วไปประมาณ 5–15 คนต่อกลุ่ม โดยจะเลือกจำนวนที่สูงขึ้นเมื่อกลุ่มมีความหลากหลายภายใน แต่ละกลุ่มควรถึงจุดอิ่มตัวทางแนวคิดอย่างอิสระ จำนวนตัวอย่างทั้งหมด 10–30 คนในสองกลุ่มเป็นเรื่องปกติในการศึกษาปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบที่ตีพิมพ์ แม้ว่าขนาดที่เหมาะสมจะขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของปรากฏการณ์และระดับความแปรปรวนภายในกลุ่มที่คาดไว้
ฉันสามารถเปรียบเทียบมากกว่าสองกลุ่มได้หรือไม่?
ได้ ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบสามารถรองรับสามกลุ่มขึ้นไปได้ แม้ว่าแต่ละกลุ่มที่เพิ่มเข้ามาจะเพิ่มภาระงานการวิเคราะห์ภายในกลุ่ม เมื่อมีมากกว่าสามกลุ่ม การสังเคราะห์ข้ามกลุ่มจะซับซ้อนและเสี่ยงต่อการสูญเสียความลึกเชิงปรากฏการณ์วิทยาเพื่อแลกกับการจัดหมวดหมู่ระดับผิวเผิน โดยปกติแล้ว การเปรียบเทียบสองกลุ่มที่มุ่งเน้นจะให้ผลผลิตมากกว่า และการศึกษาเพิ่มเติมจะกล่าวถึงกลุ่มเพิ่มเติม
อะไรที่ทำให้ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบแตกต่างจากการวิจัยเชิงคุณภาพข้ามวัฒนธรรมโดยรวม?
ปรากฏการณ์วิทยาเชิงเปรียบเทียบเป็นการออกแบบเฉพาะที่ใช้ลำดับการวิเคราะห์ปรากฏการณ์วิทยาอย่างเต็มรูปแบบ — การระงับอคติ หน่วยความหมาย คำอธิบายแก่นแท้ — ภายในแต่ละกลุ่มก่อนที่จะเปรียบเทียบ การวิจัยเชิงคุณภาพข้ามวัฒนธรรมเป็นหมวดหมู่ที่กว้างกว่าซึ่งครอบคลุมถึงชาติพันธุ์วรรณนา การวิเคราะห์เชิงประเด็น และแนวทางอื่นๆ รูปแบบปรากฏการณ์วิทยามีความโดดเด่นในความมุ่งมั่นที่จะอธิบายโครงสร้างแก่นแท้ของประสบการณ์ชีวิตจริงภายในแต่ละกลุ่มวัฒนธรรมก่อนและเป็นเงื่อนไขของการเปรียบเทียบข้ามกลุ่ม
นักวิจัยคนเดียวกันควรทำการสัมภาษณ์ทั้งหมดในทุกกลุ่มหรือไม่?
ตามหลักการแล้วควรเป็นเช่นนั้น เพื่อให้มั่นใจถึงการสร้างความสัมพันธ์และการประยุกต์ใช้ระเบียบวิธีที่สอดคล้องกัน เมื่อนักวิจัยหลายคนแบ่งกลุ่มกัน จะต้องสร้างความสอดคล้องระหว่างนักวิเคราะห์ผ่านการฝึกอบรมร่วมกัน การเขียนบันทึก และการอภิปรายอย่างสม่ำเสมอ นักวิจัยคนใดก็ตามที่ทำการสัมภาษณ์ในกลุ่มที่แตกต่างจากภูมิหลังของตนเองควรให้ความสนใจเป็นพิเศษกับการระงับสมมติฐานเกี่ยวกับกลุ่มนั้น
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
van Manen, M. (1990). Researching Lived Experience: Human Science for an Action Sensitive Pedagogy. State University of New York Press.
ISBN: 978-0791404645คัดลอกแล้วGiorgi, A. (2009). The Descriptive Phenomenological Method in Psychology: A Modified Husserlian Approach. Duquesne University Press.
ISBN: 978-0820704104คัดลอกแล้ว