Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

การวิจัยเชิงพรรณนาเปรียบเทียบ — การเปรียบเทียบเรื่องเล่าข้ามกรณี

ผู้เสนอ
D. Jean Clandinin & F. Michael Connelly (narrative inquiry); comparative extension by the broader qualitative comparative tradition
ปี
1990s–2000s
ประเภท
Qualitative comparative research design
กลุ่มวิธี
Qualitative design / analysis

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

การวิจัยเชิงพรรณนาเปรียบเทียบ (Comparative narrative research) เป็นการออกแบบเชิงคุณภาพที่รวบรวมเรื่องเล่าส่วนบุคคลหรือประสบการณ์ชีวิตจากผู้เข้าร่วม กลุ่ม หรือบริบทตั้งแต่สองกลุ่มขึ้นไป และเปรียบเทียบเรื่องเล่าเหล่านั้นอย่างเป็นระบบเพื่อเปิดเผยรูปแบบ ความแตกต่าง และอิทธิพลของบริบท โดยอาศัยความใส่ใจของกระบวนการสืบเสาะเชิงพรรณนา (narrative inquiry) ต่อประสบการณ์ในฐานะเรื่องเล่า การวิจัยนี้ได้เพิ่มตรรกะการเปรียบเทียบโดยเจตนาเพื่อระบุว่าสิ่งใดคือสิ่งที่ใช้ร่วมกัน สิ่งใดคือสิ่งที่แตกต่าง และเหตุใดความแตกต่างจึงเกิดขึ้นในแต่ละกรณี

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

ลองนึกภาพการวิจัยเชิงพรรณนาเปรียบเทียบเสมือนการนำเรื่องเล่าชีวิตหลายๆ เรื่องมาวางเคียงข้างกันและอ่านเปรียบเทียบกัน การศึกษาเชิงพรรณนาเพียงเรื่องเดียวจะบอกคุณว่าประสบการณ์ของบุคคลหนึ่งเป็นอย่างไร แต่การศึกษาเชิงพรรณนาเปรียบเทียบจะถามว่าเกิดอะไรขึ้นเมื่อคุณได้ยินประสบการณ์ประเภทเดียวกันจากผู้คนในสถานการณ์ที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง — วัฒนธรรม รุ่น อาชีพ หรือเส้นทางการฟื้นฟูที่แตกต่างกัน การเปรียบเทียบนี้ไม่ใช่การเปรียบเทียบเชิงสถิติ แต่เป็นการทำงานโดยใส่ใจว่าโครงเรื่อง จุดเปลี่ยน และความหมายในเรื่องหนึ่งๆ จะช่วยให้เข้าใจหรือท้าทายสิ่งที่ปรากฏในอีกเรื่องหนึ่งได้อย่างไร

ประวัติศาสตร์

กระบวนการสืบเสาะเชิงพรรณนา (Narrative inquiry) ในฐานะระเบียบวิธีวิจัยได้รับการจัดระบบโดย D. Jean Clandinin และ F. Michael Connelly ผ่านชุดบทความในช่วงทศวรรษ 1980 และตำราพื้นฐานในปี 2000 โดยอาศัยปรัชญาประสบการณ์ของ Dewey และการหันเหสู่เรื่องเล่าในสังคมศาสตร์ที่จุดชนวนโดยนักวิชาการ เช่น Bruner, Polkinghorne และ Ricoeur การใช้เรื่องเล่าเปรียบเทียบมีรากฐานมาจากการวิจัยประวัติชีวิตข้ามวัฒนธรรมและประเพณีประวัติศาสตร์มุขปาฐะ ตำราเกี่ยวกับระเบียบวิธีของ Catherine Riessman (1993, 2008) ได้ทำให้ขั้นตอนการวิเคราะห์เชิงพรรณนาที่สามารถนำไปใช้กับการทำงานเปรียบเทียบเป็นรูปธรรม ภายในทศวรรษ 2010 การออกแบบเชิงพรรณนาเปรียบเทียบได้รับการยอมรับในการวิจัยสุขภาพ การศึกษา และการศึกษาการย้ายถิ่นฐานในฐานะแนวทางเปรียบเทียบเชิงคุณภาพที่เป็นเอกภาพ

ควรใช้เมื่อใด

ใช้การวิจัยเชิงพรรณนาเปรียบเทียบเมื่อคุณต้องการทำความเข้าใจว่าประสบการณ์ประเภทเดียวกันแตกต่างกันอย่างไรในกลุ่ม สถานที่ หรือช่วงเวลาทางประวัติศาสตร์ที่แตกต่างกัน — ตัวอย่างเช่น ผู้อพยพจากประเทศต่างๆ เล่าเรื่องการปรับตัวอย่างไร หรือพยาบาลและผู้ป่วยเล่าเรื่องการเผชิญหน้าทางคลินิกแตกต่างกันอย่างไร เหมาะสำหรับคำถามเกี่ยวกับอัตลักษณ์ การกระทำ การสร้างความหมาย และบทบาทของบริบทในการหล่อหลอมประสบการณ์ ต้องใช้ข้อมูลเชิงพรรณนา: การสัมภาษณ์เชิงลึกหรือข้อความอัตชีวประวัติจากกรณีศึกษาหรือกลุ่มผู้เข้าร่วมที่แตกต่างกันอย่างมีความหมายอย่างน้อยสองกลุ่ม อย่าใช้เมื่อเป้าหมายคือการวัดความชุกหรือทดสอบสมมติฐานเชิงสาเหตุ เมื่อผู้เข้าร่วมไม่สามารถหรือไม่เต็มใจที่จะให้ข้อมูลเชิงพรรณนาอย่างละเอียด หรือเมื่อการเปรียบเทียบเป็นไปตามอำเภอใจมากกว่ามีแรงจูงใจทางทฤษฎี

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • ต้องใช้ข้อมูลจำนวนมากจากแต่ละกรณีศึกษา: เรื่องเล่าเชิงลึกตั้งแต่สองเรื่องขึ้นไปทำให้ชุดข้อมูลมีขนาดใหญ่และใช้เวลาในการวิเคราะห์มาก
  • ผลการวิจัยอธิบายความหมายและรูปแบบในกลุ่มตัวอย่างที่เลือกตามวัตถุประสงค์ และไม่สามารถสรุปผลเชิงสถิติได้
  • กรอบการเปรียบเทียบต้องมีเหตุผลทางทฤษฎี กลุ่มเปรียบเทียบที่เลือกไม่ดีจะให้ผลการเปรียบเทียบที่ตื้นเขิน
  • การสร้างสมดุลระหว่างความลึก (การให้เกียรติเรื่องเล่าแต่ละเรื่อง) กับความกว้าง (การวิเคราะห์ข้ามกรณี) เป็นเรื่องที่ต้องใช้ความพยายามในการวิเคราะห์และสอนได้ยาก

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • เปิดเผยว่าบริบท วัฒนธรรม และสถานะทางสังคมหล่อหลอมความหมายที่ผู้คนสร้างขึ้นจากประสบการณ์ที่คล้ายคลึงกันได้อย่างไร
  • รักษาความสมบูรณ์ของเรื่องเล่าแต่ละเรื่องก่อนที่จะดำเนินการวิเคราะห์ข้ามกรณี ลดความเสี่ยงของการนำข้อมูลออกจากบริบท
  • สามารถสร้างผลลัพธ์ที่เข้มข้นทางทฤษฎีเกี่ยวกับความหลากหลายและความเหมือนที่การศึกษาเชิงพรรณนาเพียงกรณีเดียวไม่สามารถผลิตได้
  • มีความยืดหยุ่น: สามารถเปรียบเทียบระหว่างบุคคล กลุ่ม ช่วงเวลา หรือบริบททางวัฒนธรรมได้
  • มีประสิทธิภาพอย่างยิ่งในการทำความเข้าใจอัตลักษณ์ การกระทำ และประสบการณ์ชีวิตในประชากรที่หลากหลาย

การประยุกต์ใช้

  • การเปรียบเทียบว่าผู้ป่วยโรคเรื้อรังจากภูมิหลังทางวัฒนธรรมที่แตกต่างกันเล่าเรื่องอัตลักษณ์ของโรคและการรับมืออย่างไร
  • การตรวจสอบว่านักศึกษามหาวิทยาลัยรุ่นแรกและรุ่นต่อเนื่องเล่าเรื่องราวการเดินทางทางวิชาการของตนเองอย่างไร
  • การเปรียบเทียบเรื่องเล่าเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงองค์กรจากผู้บริหารและพนักงานแนวหน้า
  • การวิเคราะห์ว่าประชากรผู้ลี้ภัยและผู้อพยพในประเทศที่รองรับต่างกันสร้างความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งและอัตลักษณ์อย่างไร
  • การเปรียบเทียบเรื่องเล่าประวัติชีวิตของครูในแต่ละช่วงอาชีพเพื่อทำความเข้าใจการพัฒนาอัตลักษณ์ทางวิชาชีพ
  • การสำรวจว่าผู้รอดชีวิตจากภัยพิบัติเดียวกันเล่าเรื่องการฟื้นตัวแตกต่างกันอย่างไรในแต่ละชุมชนหรือกลุ่มประชากร

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

ผู้วิจัยกำหนดปรากฏการณ์เชิงพรรณนาที่น่าสนใจ และเลือกกรณีศึกษา (ผู้เข้าร่วม กลุ่ม หรือบริบท) ตั้งแต่สองกรณีขึ้นไป ซึ่งถูกเลือกเพราะการเปรียบเทียบมีความหมายในเชิงวิเคราะห์ การสุ่มตัวอย่างเป็นการสุ่มแบบเจาะจง (purposive sampling): เลือกกรณีศึกษาเพื่อแสดงความหลากหลายที่มีความหมาย (เช่น กลุ่มประชากร สถานที่ หรือผลลัพธ์ที่แตกต่างกัน) หรือเพื่อทดสอบการตีความที่เกิดขึ้นใหม่ผ่านตรรกะของกรณีที่ขัดแย้ง (negative-case logic) กรอบการเปรียบเทียบจะถูกทำให้ชัดเจนก่อนเริ่มการเก็บข้อมูล

2

รวบรวมข้อมูลเชิงพรรณนาที่สมบูรณ์ผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบปลายเปิดที่เชิญชวนให้ผู้เข้าร่วมเล่าเรื่องราวด้วยคำพูดของตนเองและตามจังหวะของตนเอง อาจมีการเพิ่มแหล่งข้อมูลเสริม — เช่น บันทึกประจำวัน จดหมาย เอกสาร หรือบันทึกภาคสนาม ผู้เข้าร่วมแต่ละคนจะถูกปฏิบัติต่อในฐานะหน่วยเรื่องเล่าแต่ละหน่วย และผู้วิจัยจะใส่ใจอย่างใกล้ชิดต่อโครงสร้างตามลำดับเวลา การดำเนินเรื่อง และเนื้อหาทางอารมณ์ของแต่ละเรื่องเล่า

3

สร้างประวัติเรื่องเล่ารายบุคคลหรือบทสรุปกรณีศึกษาสำหรับผู้เข้าร่วมแต่ละคน ขั้นตอนนี้เกี่ยวข้องกับการอ่านและอ่านซ้ำแต่ละบทถอดความเพื่อระบุโครงเรื่องหลัก เหตุการณ์สำคัญ จุดเปลี่ยน และความหมายที่ผู้เล่ากำหนดให้กับเหตุการณ์ต่างๆ ประวัติเรื่องเล่าจะรักษาความสมบูรณ์ของเรื่องเล่าแต่ละเรื่องก่อนที่จะเริ่มการเปรียบเทียบข้ามกรณี เพื่อป้องกันการแตกสลายของเรื่องเล่าก่อนเวลาอันควร

4

นำประวัติเรื่องเล่ามาวางเคียงข้างกันและวิเคราะห์เปรียบเทียบ ผู้วิจัยมองหารูปแบบที่สอดคล้องกัน (โครงเรื่องที่ใช้ร่วมกัน ธีมที่เกิดซ้ำ จุดเปลี่ยนที่เหมือนกัน) และรูปแบบที่แตกต่างกัน (ผลลัพธ์ที่แตกต่างกัน ความหมายที่ขัดแย้งกัน ความแตกต่างเฉพาะบริบท) อาจใช้เมทริกซ์การวิเคราะห์หรือตารางธีมเพื่อช่วยในการจัดระเบียบ แต่การตีความยังคงมุ่งเน้นไปที่ตรรกะของเรื่องเล่ามากกว่าการนับความถี่

5

ตีความรูปแบบที่ระบุได้ในการเปรียบเทียบโดยสัมพันธ์กับบริบททางสังคม วัฒนธรรม หรือโครงสร้าง ผู้วิจัยถามว่าทำไมเรื่องเล่าจึงแตกต่างกันหรือสอดคล้องกัน: เงื่อนไข ความสัมพันธ์เชิงอำนาจ หรือปัจจัยบริบทใดที่หล่อหลอมวิธีที่ผู้เข้าร่วมสร้างและทำความเข้าใจประสบการณ์ของตนเอง? โดยทั่วไปแล้ว ผลการวิจัยจะนำเสนอในรูปแบบของภาพเหมือนเชิงพรรณนา (narrative portraits) พร้อมกับคำอธิบายเชิงวิเคราะห์ข้ามกรณี

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การทำให้เรื่องเล่าแตกสลายเร็วเกินไป — การดำเนินการเข้ารหัสธีมก่อนที่จะสร้างประวัติเรื่องเล่ารายบุคคล จะทำลายโครงสร้างเรื่องเล่าที่ทำให้การวิจัยเชิงพรรณนามีคุณค่าที่โดดเด่น
  • การเปรียบเทียบที่ไม่มีเหตุผล — การเลือกกรณีศึกษาเพราะมีความสะดวก แทนที่จะเลือกเพราะความแตกต่างมีความหมายในเชิงวิเคราะห์ จะทำให้ได้ผลการวิจัยที่ไม่ตรงประเด็น
  • การปะปนการวิจัยเชิงพรรณนากับการวิเคราะห์ธีม — การวิจัยเชิงพรรณนาเปรียบเทียบใส่ใจต่อโครงเรื่อง ลำดับเวลา และโครงสร้างเรื่องเล่า ไม่ใช่แค่หัวข้อที่เกิดซ้ำ หากมีเพียงธีมที่สำคัญ การวิเคราะห์ธีมจะเหมาะสมกว่า
  • การละเลยตำแหน่งของผู้วิจัย — ข้อสมมติฐานเชิงพรรณนาของผู้วิจัยเองมีอิทธิพลต่อความสอดคล้องและความแตกต่างที่ดูเหมือนจะสำคัญ การบันทึกสะท้อนคิด (reflexive journaling) และการตรวจสอบโดยสมาชิก (member-checking) ช่วยจัดการสิ่งนี้
  • การปฏิบัติต่อการแปลเสมือนเป็นกลาง — เมื่อเปรียบเทียบเรื่องเล่าข้ามภาษาหรือบริบททางวัฒนธรรม การเลือกการแปลมีผลกระทบต่อการตีความที่ต้องจัดการอย่างชัดเจน

คำถามที่พบบ่อย

การวิจัยเชิงพรรณนาเปรียบเทียบแตกต่างจากการสืบเสาะเชิงพรรณนามาตรฐานอย่างไร?

โดยทั่วไป การสืบเสาะเชิงพรรณนามาตรฐานจะมุ่งเน้นไปที่ผู้เข้าร่วมจำนวนน้อย — บางครั้งเพียงคนเดียว — และมีเป้าหมายเพื่อทำความเข้าใจความลึกและรายละเอียดของประสบการณ์ของแต่ละบุคคล ในขณะที่การวิจัยเชิงพรรณนาเปรียบเทียบจะเลือกกรณีศึกษาหรือกลุ่มตั้งแต่สองกลุ่มขึ้นไปอย่างจงใจ และสร้างการวิเคราะห์โดยรอบการเปรียบเทียบที่เป็นระบบ ตรรกะการเปรียบเทียบถูกสร้างขึ้นในการออกแบบตั้งแต่เริ่มต้น ไม่ใช่สิ่งที่เพิ่มเข้ามาในภายหลัง

ฉันต้องใช้กรณีศึกษาหรือผู้เข้าร่วมกี่คน?

ไม่มีจำนวนขั้นต่ำที่แน่นอน แต่การเปรียบเทียบที่มีความหมายโดยทั่วไปต้องการกรณีศึกษาหรือกลุ่มผู้เข้าร่วมที่แตกต่างกันอย่างชัดเจนอย่างน้อยสองกลุ่ม โดยแต่ละกลุ่มมีเรื่องเล่าหลายเรื่องเป็นตัวแทน เกณฑ์สำคัญคือความเพียงพอในการวิเคราะห์: ข้อมูลเชิงพรรณนาเพียงพอจากแต่ละหน่วยเปรียบเทียบเพื่อสร้างประวัติเรื่องเล่าที่สอดคล้องกัน การศึกษาที่เปรียบเทียบสองกลุ่ม กลุ่มละห้าคน มีความน่าเชื่อถือมากกว่าการศึกษาที่เปรียบเทียบเรื่องเล่ารายบุคคลยี่สิบเรื่องโดยไม่มีกรอบการเปรียบเทียบที่ชัดเจน

ฉันสามารถรวมการวิจัยเชิงพรรณนาเปรียบเทียบกับการวิเคราะห์ธีมได้หรือไม่?

ได้ และงานวิจัยที่ตีพิมพ์หลายชิ้นก็ทำเช่นนั้น ผู้วิจัยมักจะสร้างประวัติเรื่องเล่ารายบุคคลก่อน จากนั้นจึงใช้การวิเคราะห์ธีมเพื่อระบุรูปแบบข้ามกรณี สิ่งสำคัญคือต้องดำเนินการวิเคราะห์ระดับเรื่องเล่าให้เสร็จสิ้นก่อนที่จะดำเนินการเข้ารหัสธีม เพื่อให้โครงสร้างเรื่องเล่าของแต่ละเรื่องเล่าได้รับการทำความเข้าใจในแบบของตนเองก่อนที่จะถูกแยกย่อย

การวิจัยเชิงพรรณนาเปรียบเทียบเหมาะสมกับการเปรียบเทียบข้ามวัฒนธรรมหรือไม่?

เหมาะสมอย่างยิ่งกับงานข้ามวัฒนธรรม แต่ต้องจัดการเรื่องภาษาและการแปลอย่างระมัดระวัง ความหมายเชิงพรรณนาฝังรากลึกอยู่ในขนบธรรมเนียมทางวัฒนธรรม — สิ่งที่ถือว่าเป็นเรื่องเล่าที่เหมาะสม สิ่งที่สามารถพูดได้ และวิธีการเล่าเรื่องสาเหตุแตกต่างกันไปในแต่ละวัฒนธรรม การทำงานกับผู้ช่วยวิจัยสองภาษาและการใส่ใจต่อการเลือกการแปลในฐานะการตัดสินใจเชิงตีความ แทนที่จะเป็นการถ่ายทอดที่เป็นกลาง เป็นสิ่งจำเป็น

ฉันจะรับรองความเข้มงวดในการวิจัยเชิงพรรณนาเปรียบเทียบได้อย่างไร?

เกณฑ์คุณภาพที่สำคัญ ได้แก่: ความโปร่งใสเกี่ยวกับพื้นฐานทางทฤษฎีของการเลือกกรณีศึกษา; การสร้างประวัติเรื่องเล่ารายบุคคลอย่างละเอียดก่อนการวิเคราะห์ข้ามกรณี; การสะท้อนคิดเกี่ยวกับข้อสมมติฐานเชิงพรรณนาของผู้วิจัยเอง; และการพรรณนาอย่างละเอียด (thick description) ที่ช่วยให้ผู้อ่านประเมินความสามารถในการถ่ายทอดได้ การตรวจสอบโดยสมาชิก — การส่งคืนการตีความให้กับผู้เข้าร่วม — เป็นเรื่องปกติแต่ไม่จำเป็น และความเป็นไปได้จะแตกต่างกันไปตามบริบท

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. Clandinin, D. J., & Connelly, F. M. (2000). Narrative Inquiry: Experience and Story in Qualitative Research. Jossey-Bass.

    ISBN: 978-0787943523
    คัดลอกแล้ว
  2. Riessman, C. K. (2008). Narrative Methods for the Human Sciences. Sage.

    ISBN: 978-0761929987
    คัดลอกแล้ว