Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

แบบสอบถามการบกพร่องทางปัญญา (Cognitive Failures Questionnaire - CFQ)

ผู้เสนอ
Donald Broadbent
ปี
1982
ประเภท
Self-report questionnaire of everyday cognitive failures
กลุ่มวิธี
cognitive functioning self-report

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

แบบสอบถามการบกพร่องทางปัญญา (CFQ) เป็นเครื่องมือรายงานตนเอง 25 ข้อ ออกแบบมาเพื่อวัดความถี่ของความผิดพลาดทางปัญญาในชีวิตประจำวัน และความบกพร่องในการจำ สมาธิ และการกระทำที่ผิดพลาด CFQ พัฒนาโดย Broadbent และคณะที่มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดในปี 1982 ประเมินข้อร้องเรียนทางปัญญาเชิงอัตวิสัยในประชากรทั่วไป และในบริบททางคลินิกและอาชีพที่หลากหลาย คะแนนที่สูงขึ้นสะท้อนถึงความบกพร่องทางปัญญาเชิงอัตวิสัยที่เกิดขึ้นบ่อยขึ้น และสัมพันธ์กับความเครียด ความเหนื่อยล้า ความผิดปกติทางอารมณ์ และในบางกลุ่มประชากร อาจบ่งชี้ถึงความบกพร่องทางปัญญาเชิงประจักษ์

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

CFQ บันทึกข้อผิดพลาดและความบกพร่องทางปัญญาที่ผู้คนประสบในชีวิตประจำวัน เช่น การลืมชื่อ การทำของหาย การทำผิดพลาดโดยไม่ระมัดระวัง การไม่ตั้งใจฟัง ความบกพร่องในชีวิตประจำวันเหล่านี้แตกต่างจากภาวะสมองเสื่อมที่ผิดปกติ แต่ก็อาจเป็นสัญญาณของปัญหาด้านสมาธิ ความเครียด หรือการเสื่อมถอยทางปัญญาที่ยังไม่แสดงอาการชัดเจน CFQ เน้นประสบการณ์เชิงอัตวิสัยมากกว่าประสิทธิภาพของการทดสอบเชิงประจักษ์ ดังนั้นจึงมีความไวต่อภาระส่วนบุคคลของข้อร้องเรียนทางปัญญา และความสัมพันธ์กับความเป็นอยู่ที่ดีเชิงหน้าที่และจิตวิทยา

ประวัติศาสตร์

แบบสอบถามการบกพร่องทางปัญญา (CFQ) พัฒนาโดย Broadbent, Cooper, FitzGerald และ Parkes ที่หน่วยวิจัยการประยุกต์ทางจิตวิทยาของสภาวิจัยทางการแพทย์และมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ตีพิมพ์ในวารสาร British Journal of Clinical Psychology ในปี 1982 การศึกษาดั้งเดิมได้ตรวจสอบประสิทธิภาพของ CFQ ในผู้เข้าร่วมกว่า 200 คน และเชื่อมโยงคะแนนกับบุคลิกภาพ ความเครียด และข้อผิดพลาดในชีวิตประจำวัน นับตั้งแต่นั้นมา CFQ ได้รับการแปลเป็นภาษาต่างๆ กว่า 20 ภาษา และถูกนำไปใช้ในการศึกษาหลายพันรายการ ครอบคลุมจิตวิทยาอาชีพ ประสาทจิตวิทยา การวิจัยผู้สูงอายุ และจิตเวชศาสตร์คลินิก มีข้อมูลบรรทัดฐานสำหรับกลุ่มอายุ อาชีพ และประชากรทางคลินิกจำนวนมาก

ควรใช้เมื่อใด

CFQ มีประโยชน์ในการประเมินข้อร้องเรียนทางปัญญาเชิงอัตวิสัยในบริบทของการดูแลปฐมภูมิ สุขภาพอาชีวอนามัย การจัดการความเครียด และการวิจัย สามารถใช้คัดกรองความยากลำบากทางปัญญาที่รับรู้ได้ว่าเป็นเหตุผลในการทดสอบเชิงประจักษ์เพิ่มเติม หรือเป็นส่วนหนึ่งของการประเมินทางปัญญาที่ครอบคลุม CFQ มีคุณค่าอย่างยิ่งในการทำความเข้าใจข้อกังวลเชิงหน้าที่ของผู้ป่วยในบริบทของการทดสอบเชิงประจักษ์ที่ปกติ อย่างไรก็ตาม CFQ ไม่สามารถวินิจฉัยภาวะสมองเสื่อม ภาวะบกพร่องทางปัญญาเล็กน้อย หรือโรคสมาธิสั้น และไม่ควรใช้เป็นพื้นฐานเดียวในการตัดสินใจทางคลินิก

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • ความสัมพันธ์ที่อ่อนแอกับการทดสอบทางปัญญาเชิงประจักษ์ — คะแนน CFQ ที่สูงไม่จำเป็นต้องบ่งชี้ถึงภาวะสมองเสื่อมหรือความบกพร่องทางปัญญาที่แท้จริง เครื่องมือนี้วัดภาระเชิงอัตวิสัย ไม่ใช่ความบกพร่องเชิงประจักษ์
  • อ่อนไหวต่อผลกระทบของอารมณ์และความเครียด — ความวิตกกังวล ภาวะซึมเศร้า ความเหนื่อยล้า และความเครียดในชีวิต ทำให้คะแนน CFQ สูงขึ้นอย่างมากโดยไม่ขึ้นกับความสามารถทางปัญญาที่แท้จริง
  • ไม่สามารถวินิจฉัยได้ — CFQ ไม่สามารถวินิจฉัยความผิดปกติทางปัญญาใดๆ ได้ คะแนนต่ำไม่สามารถตัดภาวะสมองเสื่อมออกไปได้ และคะแนนสูงอาจสะท้อนถึงความเครียดปกติหรือความผิดปกติทางอารมณ์เท่านั้น
  • ความจำเพาะจำกัด — CFQ ไม่จำเพาะเจาะจง คะแนนที่คล้ายกันอาจเกิดจากภาวะซึมเศร้า ความเครียด ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ หรือความบกพร่องทางปัญญาที่แท้จริง

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • บริหารจัดการด้วยตนเองและสั้น — ใช้เวลา 5-10 นาที ไม่ต้องมีการฝึกอบรมแพทย์หรืออุปกรณ์ สามารถกรอกได้ในห้องรอหรือผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล
  • บันทึกภาระเชิงอัตวิสัย — ประเมินการรับรู้ของผู้ป่วยเกี่ยวกับความบกพร่องทางปัญญา ซึ่งมีความสำคัญต่อการวางแผนการรักษาและความเข้าใจผลกระทบเชิงหน้าที่
  • ความเสถียรทางจิตวิทยา — ความสอดคล้องภายใน (α ≈ 0.80–0.90) และความน่าเชื่อถือในการทดสอบซ้ำ (r ≈ 0.80) มีความดีในกลุ่มประชากรที่หลากหลาย
  • หลายมิติ — ปัจจัยย่อยบันทึกแง่มุมที่แตกต่างกันของปัญญาในชีวิตประจำวัน (ความจำ สมาธิ การเสียสมาธิ) ช่วยให้เข้าใจทางคลินิกได้อย่างละเอียด

การประยุกต์ใช้

  • การประเมินความเครียดในที่ทำงาน: เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยใช้ CFQ เพื่อคัดกรองคนงานในสภาพแวดล้อมการผลิตที่มีความเสี่ยงสูงสำหรับข้อร้องเรียนทางปัญญาเชิงอัตวิสัยที่อาจบ่งชี้ถึงความเครียดหรือความเหนื่อยล้า คนงานที่มีคะแนน CFQ ≥60 จะถูกส่งต่อไปเพื่อจัดการความเครียดและประเมินความพร้อมในการปฏิบัติงาน
  • การวิจัยเกี่ยวกับการสูงวัยทางปัญญา: การศึกษาติดตามผลผู้สูงอายุ ดำเนินการวัด CFQ ทุก 2 ปี ในผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในชุมชน 300 คน คะแนน CFQ ณ จุดเริ่มต้นมีความสัมพันธ์กับการเสื่อมถอยทางปัญญาเชิงประจักษ์ที่ตามมา แต่ผู้เข้าร่วมจำนวนมากที่มีปัญญาเชิงประจักษ์คงที่รายงานข้อร้องเรียนเชิงอัตวิสัยที่เพิ่มขึ้น ซึ่งบ่งชี้ถึงผลกระทบของอารมณ์หรือความเครียด
  • การประเมินข้อร้องเรียนทางปัญญาในการดูแลปฐมภูมิ: แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปพบผู้ป่วยอายุ 55 ปี ที่มีอาการขี้ลืมและปัญหาด้านสมาธิ คะแนน CFQ ของผู้ป่วยคือ 65 (สูง) แต่ MMSE คือ 29 (ปกติ) และการถ่ายภาพสมองปกติ การพูดคุยเผยให้เห็นความเครียดในที่ทำงานอย่างมีนัยสำคัญและการนอนหลับไม่ดี การปรับปรุง CFQ เกิดขึ้นหลังจากการลดความเครียด ไม่พบโรคทางปัญญา
  • มาตรวัดผลลัพธ์ในการทดลองทางคลินิก: การทดลองทางเภสัชกรรมเกี่ยวกับยาเสริมสร้างปัญญาใช้ CFQ เป็นมาตรวัดผลลัพธ์รอง ควบคู่ไปกับการทดสอบทางปัญญาเชิงประจักษ์ การเปลี่ยนแปลงของ CFQ อาจสะท้อนถึงการรับรู้ของผู้ป่วยเกี่ยวกับประโยชน์ของยา โดยไม่ขึ้นกับการเปลี่ยนแปลงของการทดสอบเชิงประจักษ์

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

CFQ เป็นแบบสอบถามรายงานตนเอง 25 ข้อ ผู้ตอบจะกรอกด้วยตนเอง (กระดาษหรือดิจิทัล) แต่ละข้ออธิบายถึงความบกพร่องทางปัญญาในชีวิตประจำวันที่พบบ่อย (เช่น 'คุณลืมว่าวางของไว้ที่ไหนหรือไม่?' 'คุณไม่ตั้งใจฟังชื่อคนหรือไม่?') ผู้ตอบจะให้คะแนนความถี่ของแต่ละความบกพร่องตามมาตรวัดแบบ Likert 5 ระดับ ตั้งแต่ 0 (ไม่เคยเลย) ถึง 4 (บ่อยมาก) โดยทั่วไปใช้เวลา 5-10 นาทีในการกรอก ไม่จำเป็นต้องมีการบริหารจัดการโดยแพทย์

2

คะแนนรวมของ CFQ ได้จากการรวมคำตอบทั้งหมด 25 ข้อ ทำให้ได้คะแนนตั้งแต่ 0 ถึง 100 คะแนนที่สูงขึ้นบ่งชี้ถึงความบกพร่องทางปัญญาเชิงอัตวิสัยที่เกิดขึ้นบ่อยขึ้น การวิเคราะห์ปัจจัยได้ระบุ 4 ปัจจัยย่อย ได้แก่ ความจำ (เช่น การลืมชื่อ) การเสียสมาธิ (เช่น ความยากลำบากในการมีสมาธิ) ความเลินเล่อ (เช่น การทำของหาย) และการกระตุ้นผิดพลาด (เช่น การพูดคำผิด) สามารถคำนวณคะแนนปัจจัยย่อยจากชุดข้อคำถามย่อยได้

3

คะแนนรวมของ CFQ ถูกตีความว่าเป็นมาตรวัดต่อเนื่อง ไม่มีเกณฑ์ตัดแบ่งเชิงหมวดหมู่สำหรับภาวะสมองเสื่อมหรือความบกพร่องทางคลินิก คะแนนเฉลี่ยในกลุ่มตัวอย่างชุมชนโดยทั่วไปอยู่ในช่วง 20 ถึง 40 คะแนนที่ ≥50 ถือว่าสูงเมื่อเทียบกับข้อมูลบรรทัดฐาน และบ่งชี้ถึงข้อร้องเรียนทางปัญญาที่เกิดขึ้นบ่อย อย่างไรก็ตาม คะแนน CFQ ที่สูงมีความสัมพันธ์เพียงเล็กน้อยกับประสิทธิภาพของการทดสอบทางปัญญาเชิงประจักษ์ CFQ สะท้อนถึงภาระเชิงอัตวิสัยมากกว่าสถานะการวินิจฉัย การตีความควรคำนึงถึงอารมณ์ ความเครียด การนอนหลับ และปัจจัยอื่นๆ ที่ทำให้ข้อร้องเรียนเชิงอัตวิสัยสูงขึ้น

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การตีความคะแนน CFQ ที่สูงเกินไปว่าเป็นหลักฐานของพยาธิสภาพ — คะแนน CFQ ที่สูงอาจสะท้อนถึงความเครียดปกติ การอดนอน หรือภาวะซึมเศร้า แทนที่จะเป็นความผิดปกติทางปัญญา ควรบูรณาการกับการทดสอบเชิงประจักษ์และการตัดสินใจทางคลินิกเสมอ
  • การใช้ CFQ แทนการทดสอบทางปัญญา — ข้อร้องเรียนเชิงอัตวิสัยต้องการการยืนยันเชิงประจักษ์ผ่านการทดสอบทางประสาทจิตวิทยา การถ่ายภาพ หรือตัวบ่งชี้ทางชีวภาพ
  • การละเลยอารมณ์และสถานการณ์ชีวิต — การไม่ประเมินภาวะซึมเศร้า ความวิตกกังวล ความเครียด หรือการเปลี่ยนแปลงชีวิตที่ส่งผลกระทบอย่างมากต่อการตอบสนองของ CFQ
  • การเปรียบเทียบ CFQ ระหว่างบุคคลที่มีสภาวะอารมณ์หรือความเครียดที่แตกต่างกันอย่างมาก — บุคคลสองคนที่มีคะแนน CFQ เท่ากันอาจมีสาเหตุที่แตกต่างกัน (คนหนึ่งเครียดและมีปัญญาปกติ อีกคนหนึ่งซึมเศร้าและมีความบกพร่องที่แท้จริง)

คำถามที่พบบ่อย

หากผู้ป่วยมีคะแนน CFQ สูง แต่มี MMSE ปกติ ฉันควรจะกังวลเกี่ยวกับภาวะสมองเสื่อมระยะเริ่มต้นหรือไม่?

ไม่จำเป็นเสมอไป CFQ วัดภาระข้อร้องเรียนเชิงอัตวิสัย ซึ่งมักจะขัดแย้งกับประสิทธิภาพของการทดสอบทางปัญญาเชิงประจักษ์ CFQ สูง + การทดสอบเชิงประจักษ์ปกติ บ่งชี้ถึงความผิดปกติทางอารมณ์ ความเครียด ปัญหาการนอนหลับ หรือปัญหาด้านสมาธิ มากกว่าภาวะสมองเสื่อม อย่างไรก็ตาม หากยังคงมีความกังวลทางคลินิก ควรพิจารณาการทดสอบทางประสาทจิตวิทยาที่ละเอียดขึ้น และการประเมินอารมณ์/ความเครียด

ความสัมพันธ์ระหว่าง CFQ กับภาวะซึมเศร้าหรือความวิตกกังวลเป็นอย่างไร?

CFQ มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับภาวะซึมเศร้า (r ≈ 0.5–0.6) และความวิตกกังวล (r ≈ 0.4–0.5) ผู้ที่มีภาวะซึมเศร้าหรือวิตกกังวลรายงานความบกพร่องทางปัญญาบ่อยขึ้น ซึ่งมักเกิดจากการลดลงของสมาธิและการจดจ่อ มากกว่าความบกพร่องทางปัญญาที่แท้จริง ควรประเมินอารมณ์ควบคู่ไปกับ CFQ ในการปฏิบัติทางคลินิกเสมอ

สามารถใช้ CFQ เพื่อคัดกรอง ADHD ได้หรือไม่?

CFQ อาจสูงขึ้นใน ADHD เนื่องจากปัญหาด้านสมาธิและการทำงานของสมองส่วนหน้า แต่ไม่สามารถวินิจฉัยได้ การประเมิน ADHD ต้องการการสัมภาษณ์ทางคลินิก ประวัติพัฒนาการโดยละเอียด การสังเกตพฤติกรรม และมักจะมีการทดสอบทางประสาทจิตวิทยาอย่างเป็นทางการ CFQ สามารถเป็นส่วนหนึ่งของการคัดกรอง ADHD ที่กว้างขึ้น แต่ไม่ใช่เครื่องมือที่ใช้เดี่ยวๆ ได้

คะแนน CFQ ปกติสำหรับผู้สูงอายุคือเท่าใด?

คะแนน CFQ เฉลี่ยในกลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุในชุมชน (อายุ 65 ปีขึ้นไป) โดยทั่วไปอยู่ในช่วง 30 ถึง 45 คะแนนที่สูงกว่า 50 ถือว่าสูงเมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยตามกลุ่มอายุ อย่างไรก็ตาม ความแปรปรวนรายบุคคลมีมาก คะแนนสูงอาจสะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงตามวัยปกติ ความเครียด อารมณ์ หรือความบกพร่องทางปัญญาที่แท้จริง การเปรียบเทียบกับค่าพื้นฐานของผู้ป่วยและการบูรณาการกับการประเมินทางคลินิกเป็นสิ่งจำเป็น

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. Broadbent, D. E., Cooper, P. F., FitzGerald, P., & Parkes, K. R. (1982). The Cognitive Failures Questionnaire (CFQ) and its correlates. British Journal of Clinical Psychology, 21(1), 1-16.

    เปิดเอกสารอ้างอิง DOI
    คัดลอกแล้ว
  2. Wallace, J. C., Kass, S. J., & Stanny, C. J. (2002). The Cognitive Failures Questionnaire revisited: Dimensions and correlates. The Journal of General Psychology, 129(3), 238-256.

    เปิดเอกสารอ้างอิง DOI
    คัดลอกแล้ว
  3. Mercier, L., & Desrochers, A. (2008). A cross-cultural study of the Cognitive Failures Questionnaire in younger and older adults. Journal of Psychoeducational Assessment, 26(2), 125-138.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว