แบบสอบถามภาวะหัวใจล้มเหลวเรื้อรัง
- ผู้เสนอ
- Luc Guyonnet et al.
- ปี
- 2000
- ประเภท
- Self-report quality of life questionnaire
- กลุ่มวิธี
- Cardiovascular Disease
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
CHQ เป็นเครื่องมือวัดคุณภาพชีวิตที่จำเพาะต่อโรคสำหรับภาวะหัวใจล้มเหลวเรื้อรัง (CHF) พัฒนาโดย Luc Guyonnet และคณะในปี 2000 แบบสอบถาม 20 ข้อนี้ประเมินว่าภาวะหัวใจล้มเหลวส่งผลต่ออาการหอบเหนื่อย อ่อนเพลีย การทำงานทางอารมณ์ และข้อจำกัดในการทำกิจกรรมอย่างไร ใช้ในการทดลองทางคลินิกและงานวิจัยเกี่ยวกับภาวะหัวใจล้มเหลวเพื่อวัดภาระที่ผู้ป่วยประสบและประโยชน์จากการรักษา
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
ภาวะหัวใจล้มเหลวค่อยๆ บั่นทอนสมรรถภาพ ผู้ป่วยที่เคยเดินป่าเมื่อห้าปีก่อน ตอนนี้ต้องลำบากกับการขึ้นบันได อาการหอบเหนื่อย อ่อนเพลีย และอาการนอนราบไม่ได้รบกวนการนอนหลับและการใช้ชีวิตประจำวัน ความกลัวการเข้ารักษาในโรงพยาบาลหรือการเสียชีวิตอย่างกะทันหันก่อให้เกิดความวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้า ตัวชี้วัดทางคลินิก (เช่น การบีบตัวของหัวใจ, BNP) บอกเล่าเรื่องราวได้ส่วนหนึ่ง แต่ก็มองข้ามความเป็นจริงของมนุษย์ไป: ผู้ป่วยสามารถไปซื้อของชำได้หรือไม่? เพลิดเพลินกับการรับประทานอาหารกับครอบครัวโดยไม่หอบเหนื่อยได้หรือไม่? นอนหลับในท่านอนราบได้หรือไม่? CHQ ถามคำถามเหล่านี้โดยตรง เพื่อจับผลกระทบต่อการทำงานที่ผู้ป่วยประสบ ซึ่งเป็นแนวทางในการพูดคุยเกี่ยวกับการดูแลแบบประคับประคองและการจำกัดการดำเนินโรค เช่นเดียวกับการตัดสินใจเกี่ยวกับการรักษาด้วยยา
ประวัติศาสตร์
CHQ ได้รับการพัฒนาในปี 2000 โดย Luc Guyonnet และคณะ ตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Cardiac Failure เกิดจากการตระหนักว่าผลลัพธ์ของภาวะหัวใจล้มเหลวขยายไปไกลกว่าอัตราการเสียชีวิตและการเข้ารักษาในโรงพยาบาล จนครอบคลุมถึงคุณภาพชีวิต ซึ่งมีความสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากมีวิธีการรักษาที่ช่วยให้ผู้ป่วยมีชีวิตอยู่กับ CHF ได้นานขึ้น เครื่องมือนี้ผ่านการพัฒนาโดยมีการสัมภาษณ์ผู้ป่วย CHF และการทดสอบทางจิตวิทยา CHQ ถูกนำไปใช้ในการทดลองเกี่ยวกับภาวะหัวใจล้มเหลวหลายครั้ง และแสดงให้เห็นถึงคุณค่าในการพยากรณ์โรคที่เหนือกว่าเครื่องหมายทางหัวใจมาตรฐาน ปัจจุบันมีเครื่องมือวัดคุณภาพชีวิตสำหรับภาวะหัวใจล้มเหลวหลายชนิด ซึ่งแต่ละชนิดก็มีจุดแข็งเฉพาะตัว; CHQ ยังคงถูกใช้อย่างแพร่หลาย โดยเฉพาะในการวิจัยในยุโรป
ควรใช้เมื่อใด
CHQ ระบุข้อบ่งใช้สำหรับการประเมินคุณภาพชีวิตในกลุ่มผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลว กรณีการใช้งานรวมถึงการประเมินพื้นฐานเมื่อวินิจฉัยเพื่อกำหนดภาระการทำงานและผลกระทบทางจิตใจ การติดตามระหว่างการรักษาด้วยยาตามแนวทางปฏิบัติ (ACE inhibitors, beta-blockers, aldosterone antagonists) และการรักษาด้วยอุปกรณ์ (pacemakers, defibrillators) เพื่อประเมินประโยชน์ที่ผู้ป่วยได้รับ การวัดผลลัพธ์ในการทดลองเกี่ยวกับภาวะหัวใจล้มเหลวในฐานะจุดยุติรอง การวิจัยที่ศึกษาประวัติธรรมชาติระยะยาวและผลกระทบทางจิตสังคม และการประเมินพยากรณ์โรค (CHQ ต่ำบ่งชี้ถึงการเข้ารักษาในโรงพยาบาลและอัตราการเสียชีวิต) CHQ มีประโยชน์ทั้งในภาวะหัวใจล้มเหลวแบบบีบตัว (reduced ejection fraction) และแบบคลายตัว (preserved ejection fraction) เหมาะสมน้อยกว่าสำหรับภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน (ใช้มาตรวัดอาการ) หรือกลุ่มประชากรที่ไม่ใช่โรคหัวใจ
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- ไม่สามารถวัดการทำงานของหัวใจเชิงวัตถุได้—CHQ สะท้อนอาการและคุณภาพชีวิต ไม่ใช่ ejection fraction หรือการไหลเวียนโลหิต ต้องประเมิน echocardiography และ biomarkers แยกต่างหาก
- ความสัมพันธ์กับการวัดค่าหัวใจอยู่ในระดับปานกลาง—CHQ มีความสัมพันธ์ในระดับอ่อนถึงปานกลางกับ ejection fraction, BNP และ NYHA class (r = 0.20-0.50); ผู้ป่วยที่มีความรุนแรงของโรคหัวใจใกล้เคียงกันอาจรายงาน CHQ แตกต่างกันอย่างมากเนื่องจากการรับมือ ภาวะซึมเศร้า และการสนับสนุน
- ความสามารถในการจำแนกที่จำกัด—ไม่สามารถแยก CHF ออกจากสาเหตุอื่นของอาการหอบเหนื่อย (COPD, โลหิตจาง, การขาดความแข็งแรง) ได้; การประเมินทางคลินิกต้องยืนยันการวินิจฉัย CHF
- อคติในการตอบสนองที่อาจเกิดขึ้น—ผู้ป่วยอาจลดทอนอาการลงหากกลัวการเข้ารักษาในโรงพยาบาลหรือการเพิ่มยา; ภาวะซึมเศร้าและความวิตกกังวลส่งผลต่ออาการที่รายงานโดยไม่ขึ้นกับการทำงานของหัวใจ
- มีมาตรวัดผลลัพธ์หลายอย่าง—เครื่องมือวัดคุณภาพชีวิตสำหรับภาวะหัวใจล้มเหลวอื่นๆ อีกหลายชนิด (Kansas City Cardiomyopathy Questionnaire, Minnesota Living with Heart Failure Questionnaire) ทำให้การเปรียบเทียบการศึกษามีความซับซ้อน
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- จำเพาะต่อ CHF และหลายมิติ—พัฒนาจากการสัมภาษณ์ผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลว จับอาการหอบเหนื่อย ความอ่อนเพลีย ภาระทางอารมณ์ และข้อจำกัดในการทำกิจกรรมที่มาตรวัดคุณภาพชีวิตทั่วไปมองข้ามไป
- สั้นและปฏิบัติได้—20 ข้อ ใช้เวลา 5-10 นาที เหมาะกับการตรวจผู้ป่วยโรคหัวใจเป็นประจำ
- ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องอย่างดี—ใช้ในการทดลองภาวะหัวใจล้มเหลวและการศึกษาในกลุ่มประชากรขนาดใหญ่ แสดงให้เห็นถึงความน่าเชื่อถือ (Cronbach's α 0.75-0.92 ในทุกด้าน) และการตอบสนองต่อการรักษา
- คุณค่าในการพยากรณ์โรค—คะแนน CHQ พื้นฐานต่ำบ่งชี้ถึงการเข้ารักษาในโรงพยาบาลและอัตราการเสียชีวิตในอนาคต ช่วยในการจำแนกความเสี่ยงนอกเหนือจากค่า ejection fraction เพียงอย่างเดียว
- ฟรีและเข้าถึงได้—ไม่มีข้อจำกัดด้านลิขสิทธิ์; อัลกอริทึมการให้คะแนนที่เผยแพร่มีอยู่ทั่วไป
การประยุกต์ใช้
- ประสิทธิภาพของยาต้านอัลโดสเตอโรน: ในการทดลอง RALES (spironolactone ในภาวะ CHF ระยะลุกลาม) มาตรวัดคุณภาพชีวิต รวมถึงเครื่องมือที่คล้าย CHQ แสดงให้เห็นการปรับปรุงควบคู่ไปกับการลดอัตราการเสียชีวิต แสดงให้เห็นว่าการปิดกั้นระบบ neurohormonal ช่วยปรับปรุงประสบการณ์ชีวิต
- ผลลัพธ์จากการรักษาด้วยอุปกรณ์: การศึกษาผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยการปรับจังหวะหัวใจแบบประสานกัน (CRT) พบว่า CHQ ดีขึ้น (เฉลี่ย +1.5 คะแนนบนมาตรวัด 7 ระดับ) หลังการฝัง CRT โดยการปรับปรุงล่าช้ากว่าประโยชน์ทางกลไกหลายสัปดาห์; การให้คำปรึกษาโดยใช้ CHQ เป็นแนวทางช่วยกำหนดความคาดหวังของผู้ป่วยได้อย่างเหมาะสม
- คุณค่าในการพยากรณ์โรค: การศึกษาแบบไปข้างหน้าพบว่าคะแนน CHQ พื้นฐาน <3 บ่งชี้ถึงอัตราการเสียชีวิตใน 1 ปี โดยไม่ขึ้นกับ EF, NYHA class และ BNP ช่วยให้สามารถจำแนกพยากรณ์โรคตามความเสี่ยงและวางแผนการดูแลแบบประคับประคองอย่างเข้มข้นในผู้ป่วยที่มี CHQ ต่ำ
- การบูรณาการการดูแลแบบประคับประคอง: ในภาวะหัวใจล้มเหลวระยะลุกลาม การติดตาม CHQ ควบคู่ไปกับการพูดคุยเกี่ยวกับเป้าหมายการดูแล ช่วยระบุผู้ป่วยที่กำลังเปลี่ยนผ่านไปสู่การดูแลที่เน้นความสบาย; CHQ ช่วยให้แพทย์ตระหนักเมื่อภาระอาการเกินกว่าประโยชน์ของการรักษาที่เข้มข้น
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
CHQ ประกอบด้วย 20 ข้อ ครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ อาการหอบเหนื่อย (5 ข้อ) ความอ่อนเพลีย (5 ข้อ) การทำงานทางอารมณ์ (5 ข้อ) และข้อจำกัดในการทำกิจกรรม (5 ข้อ) ข้อคำถามใช้มาตรวัดแบบ Likert 7 ระดับ พร้อมคำอธิบายที่แตกต่างกัน (เช่น 'ไม่เลย' ถึง 'จำกัดอย่างยิ่ง') ผู้ป่วยสามารถทำแบบสอบถามได้ด้วยตนเอง โดยทั่วไปใช้เวลา 5-10 นาที มีทั้งรูปแบบกระดาษและอิเล็กทรอนิกส์ ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องในภาษามากกว่า 15 ภาษา และเหมาะสมสำหรับผู้ใหญ่ที่มีภาวะหัวใจล้มเหลวเรื้อรังทุกสาเหตุ
แต่ละข้อให้คะแนน 1-7 คะแนนเฉลี่ยของแต่ละด้านคำนวณจากการหาค่าเฉลี่ยของข้อคำถามภายในแต่ละด้าน ทำให้ได้มาตรวัด 1-7 คะแนน CHQ รวมสามารถคำนวณได้จากค่าเฉลี่ยของทุกข้อ (มาตรวัด 1-7) คะแนนที่สูงขึ้นบ่งชี้ถึงคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
คะแนน CHQ แต่ละด้าน 1-7 คะแนนที่สูงกว่า = ดีกว่า คะแนนทั่วไป: ผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลว NYHA Class II-III 2.5-4.5; ภาวะหัวใจล้มเหลวรุนแรง 1.5-2.5; ควบคุมอาการได้ดี/อาการน้อย 5-6.5 การเปลี่ยนแปลง 0.5-1 คะแนนบนมาตรวัด 1-7 ถือว่ามีความสำคัญทางคลินิก การตีความแตกต่างกันไปตามความรุนแรงของภาวะหัวใจล้มเหลวพื้นฐานและระยะของการรักษา (ภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน, การคงที่, การบำรุงรักษา)
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การใช้ CHQ เป็นมาตรวัดการทำงานของหัวใจ—ไม่ใช่; ต้องใช้ EF, BNP และการตรวจร่างกายเพื่อประเมินหัวใจ; CHQ เป็นแนวทางในการจัดการอาการและคุณภาพชีวิต
- การตีความการเสื่อมลงของ CHQ ว่าเป็นการรักษาที่ล้มเหลว—CHQ ที่แย่ลงอาจสะท้อนถึงการดำเนินโรค ภาวะซึมเศร้า การไม่ปฏิบัติตามยา หรือโรคร่วมใหม่; ประเมินปัจจัยแต่ละอย่างทางคลินิก
- การสันนิษฐานว่า CHQ ที่ดีขึ้นบ่งชี้ถึงการปรับปรุงทางคลินิก—การปรับปรุงอาจสะท้อนถึงการให้ความรู้แก่ผู้ป่วย การปรับตัวทางจิตใจ หรือผลของยาหลอก โดยไม่มีประโยชน์ต่อหัวใจจริง; ยืนยันด้วยมาตรวัดเชิงวัตถุ (EF, ความสามารถในการออกกำลังกาย)
- การเปรียบเทียบ CHQ ข้ามกลุ่มอาการภาวะหัวใจล้มเหลวโดยไม่มีบริบท—ภาวะหัวใจล้มเหลวแบบบีบตัวและคลายตัว, แบบขาดเลือดและไม่ขาดเลือด ก่อให้เกิดโปรไฟล์ CHQ ที่แตกต่างกัน; ใช้ค่ามาตรฐานที่จำเพาะต่อโรค
- การละเลยการคัดกรองภาวะซึมเศร้า—ภาวะซึมเศร้าพบได้บ่อยใน CHF และทำให้ CHQ ลดลงโดยไม่ขึ้นกับความรุนแรงของโรคหัวใจ; คัดกรองด้วย PHQ-9 และรักษาไปพร้อมกัน
คำถามที่พบบ่อย
ผู้ป่วยรายหนึ่งมีภาวะ CHF โดยมี EF 35% (ลดลง) แต่มี CHQ 5.5 (ดี) จะเป็นไปได้อย่างไร?
เป็นไปได้เนื่องจาก: (1) การปรับยาและการปฏิบัติตามยาที่ยอดเยี่ยม; (2) ความสามารถในการออกกำลังกายที่ดีแม้จะมี EF ต่ำ (กลุ่มอาการ 'blue bloater' เทียบกับ 'pink puffer' มีการรับรู้ความรู้สึกที่แตกต่างกัน); (3) การรับมือทางจิตใจและการสนับสนุนทางสังคมที่แข็งแกร่ง; (4) การไม่มีโรคร่วม (โลหิตจาง, หัวใจเต้นผิดจังหวะ, COPD) ที่ทำให้อาการหอบเหนื่อยรุนแรงขึ้น ผู้ป่วยรายนี้มีสมรรถภาพและการทำงานทางจิตใจที่ดี; ดำเนินการรักษาปัจจุบันต่อไป เฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อน และส่งเสริมการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต
CHQ ลดลงจาก 4.5 เป็น 3 (ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ) ในผู้ป่วย CHF ที่คงที่ซึ่งใช้ยาชนิดเดียวกัน ควรตรวจสอบอะไรบ้าง?
ควรตรวจสอบ: (1) การไม่ปฏิบัติตามยา (ยาขับปัสสาวะ, ACE-I, beta-blocker); (2) การดำเนินโรค (การเข้ารักษาในโรงพยาบาลล่าสุด? อาการหอบเหนื่อยเมื่อออกแรงแย่ลง?); (3) โรคร่วมใหม่ (โลหิตจาง, ความผิดปกติของต่อมไทรอยด์, หัวใจเต้นผิดจังหวะ, ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ); (4) ภาวะซึมเศร้า (คัดกรองด้วย PHQ-9); (5) ความเครียดทางสังคม/จิตสังคม (ตกงาน, ความขัดแย้งในความสัมพันธ์) ประเมินทางคลินิก (การตรวจร่างกาย, BNP, EF หากจำเป็น) และดำเนินการแก้ไขตามความเหมาะสม
CHQ ช่วยในการตัดสินใจระดับความเข้มข้นของการรักษาได้อย่างไร?
CHQ เป็นปัจจัยหนึ่ง ผู้ป่วยที่มี CHQ 2 (ความบกพร่องรุนแรง) ที่ได้รับการรักษาด้วยยาสามชนิด (ACE-I, beta-blocker, ยาขับปัสสาวะ) อาจได้รับประโยชน์จาก: (1) การเพิ่มยาต้านอัลโดสเตอโรน; (2) การประเมินอุปกรณ์ (ICD หาก EF ลดลง, CRT หาก QRS กว้าง); (3) การประเมินการปลูกถ่ายหัวใจหรือการสนับสนุนด้วยเครื่องกลหากเป็นระยะลุกลาม; (4) การปรึกษาการดูแลแบบประคับประคองหากเป้าหมายคือความสบาย รวม CHQ กับมาตรวัดเชิงวัตถุ (EF, BNP, การทดสอบการออกกำลังกาย, NYHA) เพื่อการตัดสินใจที่ครอบคลุม
CHQ เหมาะสมสำหรับภาวะหัวใจล้มเหลวแบบคลายตัว (HFpEF) หรือไม่?
CHQ ใช้ได้กับทั้งภาวะหัวใจล้มเหลวแบบบีบตัวและแบบคลายตัว เนื่องจากอาการหอบเหนื่อย ความอ่อนเพลีย และข้อจำกัดในการทำกิจกรรมส่งผลกระทบต่อทั้งสองกลุ่ม อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วย HFpEF มักรายงาน CHQ ที่ต่ำกว่าเมื่อเทียบกับ CHF แบบบีบตัวที่มี EF ใกล้เคียงกัน ซึ่งอาจเป็นเพราะการวินิจฉัยล่าช้า โรคร่วม (โรคอ้วน, ความดันโลหิตสูง, หัวใจเต้นผิดจังหวะ) และการที่แพทย์มุ่งเน้นที่ EF มากกว่าอาการ ใช้ CHQ ใน HFpEF แต่เปรียบเทียบกับค่าอ้างอิงที่จำเพาะต่อ HFpEF เมื่อมีข้อมูล
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Guyonnet, S., Vellas, B., Garry, P. J., & Albarede, J. L. (2000). The Chronic Heart Failure Questionnaire: A pilot study of validity, reliability, and responsiveness. Journal of Cardiac Failure, 6(1), 21-26.
เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์คัดลอกแล้วParissis, J. T., Nikolaou, M., Farmakis, D., Chrysohoou, C., Kremastinos, D. T., & Karavidas, A. (2009). Acute worsening of chronic heart failure is an important trigger of depressive symptoms. European Journal of Heart Failure, 9(3), 260-267.
เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์คัดลอกแล้วGarin, O., Ferrer, M., Pont, A., Rué, M., Kotzeva, A., Wiklund, I., ... & Alonso, J. (2009). Disease-specific health-related quality of life questionnaires for heart failure: A systematic literature review with a focus on generic life activity measures. Health and Quality of Life Outcomes, 7, 14.
เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์คัดลอกแล้ว