Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

อัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนา — การวิจัยเชิงพรรณนาส่วนบุคคล

ผู้เสนอ
Carolyn Ellis, Arthur Bochner, Norman Denzin (prominent theorists); David Hayano coined the term in 1979
ปี
Late 20th century (term coined 1979; method consolidated 1990s–2000s)
ประเภท
Qualitative research method
กลุ่มวิธี
Ethnography

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

อัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนา (Autoethnography) เป็นระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพที่ผู้วิจัยใช้การสะท้อนตนเองอย่างเป็นระบบและการเล่าเรื่องส่วนบุคคลเพื่อตรวจสอบประสบการณ์ของตนเองภายในบริบททางวัฒนธรรม สังคม หรือองค์กร โดยถือว่าตนเองเป็นทั้งผู้ถูกศึกษาและเครื่องมือ อัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนาเชื่อมโยงประสบการณ์ชีวิตส่วนบุคคลเข้ากับรูปแบบทางวัฒนธรรมที่กว้างขึ้น ทำให้เรื่องราวส่วนบุคคลมีความสำคัญเชิงวิเคราะห์และสังคม มันเป็นการผสมผสานระหว่างอัตชีวประวัติ (autobiography) และชาติพันธุ์วรรณนา (ethnography) เพื่อสร้างสรรค์เรื่องราวที่ทั้งกระตุ้นอารมณ์และมีความเป็นวิชาการ

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

ลองนึกภาพพยาบาลที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งและต้องการทำความเข้าใจประสบการณ์ของผู้ป่วยจากภายใน แทนที่จะสัมภาษณ์ผู้อื่น เธอเขียนบันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับประสบการณ์การรักษา อารมณ์ และการเผชิญหน้ากับระบบการดูแลสุขภาพของตนเองอย่างละเอียด จากนั้นจึงถอยออกมาเพื่อตั้งคำถามว่ารายละเอียดส่วนบุคคลเหล่านี้บ่งบอกอะไรเกี่ยวกับวัฒนธรรมการพยาบาล อัตลักษณ์ของผู้ป่วย และอำนาจของสถาบัน นั่นคืออัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนา: ชีวิตของผู้วิจัยกลายเป็นข้อมูล และการวิเคราะห์ข้อมูลนั้นอย่างเป็นระบบนำไปสู่ความเข้าใจเกี่ยวกับโลกทางวัฒนธรรมที่ผู้วิจัยอาศัยอยู่ ระเบียบวิธีนี้ต้องการทั้งความกล้าที่จะเปิดเผยตัวตนและความมีวินัยในการก้าวจากเรื่องราวส่วนบุคคลไปสู่ข้อสรุปเชิงวิเคราะห์

ประวัติศาสตร์

คำว่าอัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนาถูกบัญญัติขึ้นโดยนักมานุษยวิทยา David Hayano ในบทความปี 1979 ที่อธิบายถึงนักชาติพันธุ์วรรณนาที่ศึกษาวัฒนธรรมของตนเอง รากฐานทางทฤษฎีและกระบวนการของระเบียบวิธีนี้ได้รับการพัฒนาอย่างมากในช่วงทศวรรษ 1990 และ 2000 โดย Carolyn Ellis และ Arthur Bochner ซึ่งหนังสือที่พวกเขาเป็นบรรณาธิการชื่อ Composing Ethnography (1996) และหนังสือของ Ellis ชื่อ The Ethnographic I (2004) กลายเป็นตำราสำคัญ การมีส่วนร่วมของ Norman Denzin ได้ขยายความเชื่อมโยงของระเบียบวิธีนี้กับการแสดง (performance) และทฤษฎีเชิงวิพากษ์ ระเบียบวิธีนี้เกิดขึ้นบางส่วนเพื่อตอบสนองต่อวิกฤตการนำเสนอ (crisis of representation) ในสังคมศาสตร์ — การตระหนักว่าการวิจัยทั้งหมดได้รับอิทธิพลจากตำแหน่งของผู้วิจัย และการทำให้สิ่งนี้มองเห็นได้แทนที่จะกดข่ม สามารถเป็นก้าวที่เข้มงวดทางวิชาการได้

ควรใช้เมื่อใด

อัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนาเหมาะสมเมื่อผู้วิจัยมีประสบการณ์ตรงและต่อเนื่องในฐานะคนในของปรากฏการณ์ที่กำลังศึกษา และความรู้ในฐานะคนในนั้นให้การเข้าถึงที่ไม่เหมือนใครซึ่งระเบียบวิธีภายนอกไม่สามารถทำซ้ำได้ เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการวิจัยเกี่ยวกับประสบการณ์ที่ถูกตีตรา (stigmatized) ประสบการณ์ชายขอบ (marginal) หรือประสบการณ์ที่เข้าถึงได้ยาก; อัตลักษณ์และการปฏิบัติวิชาชีพ; วัฒนธรรมองค์กรที่ศึกษาจากภายใน; และกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม การบาดเจ็บทางใจ หรือการเปลี่ยนแปลง มันไม่เหมาะสมเมื่อคำถามวิจัยสามารถตอบได้ด้วยระเบียบวิธีที่เน้นผู้เข้าร่วม (participant-centered methods) อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่า เมื่อประสบการณ์ของผู้วิจัยมีความเกี่ยวข้องเพียงเล็กน้อยหรือสั้นเกินไปที่จะสร้างข้อมูลเชิงลึกที่เป็นระบบ หรือเมื่อบรรทัดฐานของกลุ่มวัฒนธรรมห้ามการเปิดเผยตัวตนในระดับที่ระเบียบวิธีนี้ต้องการ

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • ผลการวิจัยมีรากฐานมาจากมุมมองเพียงมุมมองเดียว (หรือจำนวนน้อย) และไม่สามารถสรุปเป็นนัยทั่วไปทางสถิติไปยังประชากรได้
  • ผู้วิจัยเป็นทั้งผู้เขียน นักวิเคราะห์ และผู้ถูกศึกษาในเวลาเดียวกัน ซึ่งก่อให้เกิดความเสี่ยงโดยธรรมชาติของการตีความที่เข้าข้างตนเองและอคติในการยืนยัน (confirmation bias)
  • การควบคุมคุณภาพเป็นสิ่งที่ท้าทาย: ความแตกต่างระหว่างอัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนาที่เข้มงวดกับการเขียนบันทึกความทรงจำที่ไม่ได้วิเคราะห์ขึ้นอยู่กับการรวบรวมข้อมูลอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์ทางวัฒนธรรมที่แท้จริง ซึ่งผู้ตรวจสอบและผู้อ่านไม่ได้แยกแยะเสมอไป
  • ความเสี่ยงทางจริยธรรมจะทวีความรุนแรงขึ้นเมื่อเรื่องราวของผู้วิจัยเกี่ยวข้องกับบุคคลอื่นโดยจำเป็นซึ่งไม่ได้ให้ความยินยอมในการถูกนำเสนอ
  • การต่อต้านจากสถาบัน: บางสาขาวิชาและผู้ตรวจสอบวารสารยังคงสงสัยในความชอบธรรมทางวิทยาศาสตร์ของระเบียบวิธีนี้

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • ให้การเข้าถึงจากภายในอย่างมีเอกลักษณ์ต่อประสบการณ์ที่ยากหรือเป็นไปไม่ได้ที่จะเข้าถึงผ่านการสังเกตภายนอกหรือการสัมภาษณ์แบบดั้งเดิม
  • ทำให้การวิจัยมีความเป็นมนุษย์มากขึ้นโดยเน้นอารมณ์ ความเปราะบาง และกระบวนการสัมพันธ์ ซึ่งเป็นมิติที่มักถูกทำให้แบนราบโดยระเบียบวิธีแบบดั้งเดิม
  • เชื่อมโยงระหว่างส่วนบุคคลและวัฒนธรรม ทำให้เรื่องราวส่วนบุคคลสามารถสร้างองค์ความรู้เชิงวิเคราะห์เพื่อความเข้าใจทางสังคมที่กว้างขึ้น
  • มีพลังอย่างยิ่งในการให้ความกระจ่างเกี่ยวกับประสบการณ์ที่ถูกตีตรา ชายขอบ หรือต้องห้าม ซึ่งผู้เข้าร่วมที่มีศักยภาพอาจไม่ยินยอมให้ทำการศึกษาแบบดั้งเดิม
  • รูปแบบการนำเสนอที่ยืดหยุ่น (เรื่องเล่า บทกวี การแสดง) สามารถเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายนอกสถาบันการศึกษาได้

การประยุกต์ใช้

  • การตรวจสอบประสบการณ์ในฐานะคนในของการเจ็บป่วย ความพิการ ความโศกเศร้า หรือการฟื้นตัว โดยที่ผู้วิจัยได้ผ่านปรากฏการณ์นั้นมาแล้ว และการเข้าถึงจากภายนอกจะถูกจำกัดอย่างมาก
  • การศึกษาการขัดเกลาทางสังคมและกระบวนการสร้างอัตลักษณ์ทางวิชาชีพในสาขาต่างๆ เช่น การพยาบาล การสอน งานสังคมสงเคราะห์ และสถาบันการศึกษา จากมุมมองของนักปฏิบัติการ-นักวิจัย
  • การวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม — การย้ายถิ่นฐาน การเปลี่ยนศาสนา การรับราชการทหาร การจำคุก — จากมุมมองของบุคคลที่เคยผ่านประสบการณ์เหล่านั้นมา
  • การตรวจสอบวัฒนธรรมองค์กร การกลั่นแกล้งในที่ทำงาน หรือการเหยียดเชื้อชาติในสถาบัน โดยนักวิจัยที่ฝังตัวอยู่ในสถาบันที่กำลังศึกษา
  • อัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนาร่วม (Collaborative autoethnography): ทีมวิจัยจากชุมชนวัฒนธรรมเดียวกันเปรียบเทียบและวิเคราะห์ประสบการณ์ชีวิตที่ขนานกันเพื่อสร้างทฤษฎีที่มีรากฐานทางวัฒนธรรม

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

ผู้วิจัยระบุตำแหน่งของตนเองอย่างชัดเจน — ประสบการณ์ส่วนบุคคล การเป็นสมาชิกทางวัฒนธรรม หรือช่วงเวลาสำคัญที่ทำให้พวกเขามีความชอบธรรมและเกี่ยวข้องในฐานะคนในของปรากฏการณ์ที่กำลังศึกษา การระบุตำแหน่งนี้จะถูกบันทึกไว้และทำหน้าที่เป็นเหตุผลเชิงระเบียบวิธีในการใช้ตนเองเป็นแหล่งข้อมูล ผู้วิจัยยังอธิบายคำถามทางวัฒนธรรมหรือสังคมที่กว้างขึ้นซึ่งประสบการณ์ส่วนบุคคลช่วยให้กระจ่าง ซึ่งเป็นการแยกอัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนาออกจากการเขียนบันทึกความทรงจำ (memoir) ทั่วไป

2

ข้อมูลถูกรวบรวมผ่านการสังเกตตนเองอย่างต่อเนื่องและเป็นระบบ: บันทึกประจำวัน การจดบันทึกภาคสนามที่เขียนขึ้นพร้อมกันกับประสบการณ์ เอกสารและสิ่งประดิษฐ์ส่วนบุคคล รูปถ่าย อีเมล และหากเหมาะสม การสัมภาษณ์หรือการสนทนากับผู้อื่นที่เคยมีประสบการณ์ร่วมกัน วินัยที่สำคัญคือการรวบรวมข้อมูลอย่างเป็นระบบตามช่วงเวลา แทนที่จะเป็นการบันทึกย้อนหลังเพียงครั้งเดียว และผู้วิจัยจะบันทึกการสังเกตดิบก่อนเริ่มการตีความเชิงวิเคราะห์

3

ข้อมูลส่วนบุคคลที่รวบรวมได้จะถูกนำไปวิเคราะห์เชิงคุณภาพที่มีโครงสร้าง — บ่อยครั้งเป็นการเข้ารหัสตามหัวข้อ (thematic coding) การวิเคราะห์เชิงพรรณนา (narrative analysis) หรือแนวทางการเล่าเรื่องแบบซ้อนชั้น (layered account approach) ที่ Ellis และ Bochner สนับสนุน ผู้วิจัยอ่านข้อมูลของตนเองซ้ำๆ เพื่อระบุหัวข้อที่เกิดขึ้นซ้ำ ความตึงเครียด และจุดเปลี่ยนที่เชื่อมโยงเรื่องราวส่วนบุคคลเข้ากับรูปแบบทางวัฒนธรรม การหยั่งรู้ (epiphanies) — ช่วงเวลาของประสบการณ์ที่เข้มข้นซึ่งตกผลึกความจริงที่ใหญ่กว่า — จะได้รับความสนใจเชิงวิเคราะห์เป็นพิเศษ

4

หัวข้อที่เกิดขึ้นจะถูกตีความผ่านเลนส์ของทฤษฎี วรรณกรรม และความรู้ทางวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้อง นี่คือขั้นตอนที่เปลี่ยนเรื่องเล่าส่วนบุคคลให้กลายเป็นการศึกษาทางวิชาการ: ผู้วิจัยตั้งคำถามว่าเรื่องราวนี้มีความหมายอย่างไร ไม่ใช่แค่สำหรับตนเอง แต่สำหรับกลุ่มวัฒนธรรม สถาบัน หรือพลวัตทางสังคมที่มันเป็นตัวอย่าง วรรณกรรมที่มีอยู่ในการศึกษาชาติพันธุ์วรรณนา สังคมวิทยา จิตวิทยา หรือวัฒนธรรม จะถูกนำมาสนทนาโต้ตอบกับเรื่องเล่าส่วนบุคคลเพื่อสร้างความลึกในการตีความ

5

ผลการวิจัยจะถูกนำเสนอในรูปแบบการเขียนหรือหลายรูปแบบ (multimodal representation) ที่สร้างสมดุลระหว่างความน่าประทับใจของเรื่องเล่ากับความชัดเจนเชิงวิเคราะห์ รูปแบบที่พบบ่อย ได้แก่ การเล่าเรื่องแบบซ้อนชั้น เรื่องสั้น บทกวี บทละคร และบทความวิชาการแบบดั้งเดิมที่มีส่วนแทรกของเรื่องเล่า การเลือกรูปแบบการนำเสนอถือเป็นการตัดสินใจเชิงระเบียบวิธี: รูปแบบควรส่งเสริมทั้งการเข้าถึงของผู้อ่านและความสมบูรณ์ของข้อโต้แย้งเชิงวิเคราะห์

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การหมกมุ่นอยู่กับตนเอง (Navel-gazing) — การเขียนเกี่ยวกับประสบการณ์ส่วนตัวอย่างกว้างขวางโดยไม่ได้ทำการวิเคราะห์ไปสู่ความหมายทางวัฒนธรรม เรื่องราวต้องให้ความกระจ่างในสิ่งที่นอกเหนือไปจากตนเอง
  • ข้อมูลที่เบาบาง (Thin data) — การพึ่งพาความทรงจำย้อนหลังเพียงอย่างเดียว แทนที่จะเป็นการรวบรวมบันทึกประจำวัน บันทึกภาคสนาม และสิ่งประดิษฐ์ในเวลาเดียวกัน ซึ่งสร้างเรื่องราวที่ชัดเจนแต่ไม่มีรากฐานที่เป็นระบบ
  • การละเลยจริยธรรมของผู้อื่น — การรวมบุคคลที่สามที่สามารถระบุตัวตนได้ในเรื่องเล่าโดยไม่ได้รับความยินยอมอย่างเหมาะสม หรือการตรวจสอบกับสมาชิก (member-checking) ซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายและบ่อนทำลายความสมบูรณ์ของการวิจัย
  • การถือว่าความเป็นอารมณ์เพียงพอ — การเขียนที่กระตุ้นอารมณ์เป็นจุดแข็งของระเบียบวิธีนี้ แต่การสะท้อนอารมณ์ไม่สามารถทดแทนความเข้มงวดเชิงวิเคราะห์ได้ ทฤษฎีและวรรณกรรมต้องได้รับการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง
  • การเลือกใช้ระเบียบวิธีเพื่อความสะดวก — อัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนาควรถูกเลือกเพราะประสบการณ์ในฐานะคนในเป็นแหล่งข้อมูลที่เหมาะสมที่สุด ไม่ใช่เพราะหลีกเลี่ยงการสรรหาผู้เข้าร่วมหรือการขออนุมัติจริยธรรมสำหรับการวิจัยที่เน้นผู้เข้าร่วม

คำถามที่พบบ่อย

อัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนาเหมือนกับบันทึกความทรงจำหรือเรียงความส่วนบุคคลหรือไม่?

ไม่ บันทึกความทรงจำและเรียงความส่วนบุคคลให้ความสำคัญกับการแสดงออกทางวรรณกรรมของตนเอง อัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนาต้องการการรวบรวมข้อมูลอย่างเป็นระบบ การมีส่วนร่วมทางทฤษฎีที่ชัดเจน และข้อโต้แย้งเชิงวิเคราะห์ที่เชื่อมโยงส่วนบุคคลเข้ากับวัฒนธรรม การทดสอบคือเรื่องราวจะผ่านการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (peer review) ในฐานะงานวิชาการได้หรือไม่ — ซึ่งต้องการให้ผู้วิจัยแสดงให้เห็นว่าเรื่องราวส่วนบุคคลให้ความกระจ่างแก่ปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรมที่กว้างขึ้นได้อย่างไร ไม่ใช่เพียงแค่เล่าเรื่องให้ดี

ฉันจะมั่นใจในความเข้มงวดของการวิจัยอัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนาได้อย่างไร?

ความเข้มงวดในอัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนาอาศัยแนวปฏิบัติหลายประการ: การรวบรวมข้อมูลอย่างเป็นระบบและในเวลาเดียวกัน (บันทึกประจำวัน สิ่งประดิษฐ์ บันทึกภาคสนาม แทนที่จะใช้เพียงความจำ); การวิเคราะห์เชิงสะท้อนที่ระบุสมมติฐานและตรวจสอบอย่างมีวิจารณญาณ; การมีส่วนร่วมกับทฤษฎีและวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง; การตรวจสอบกับสมาชิก (member-checking) กับผู้ที่เคยมีประสบการณ์ร่วมกัน; และการรายงานระเบียบวิธีที่โปร่งใส พลังในการกระตุ้นอารมณ์และความลึกเชิงวิเคราะห์ต้องมีอยู่ทั้งคู่

ฉันมีพันธกรณีทางจริยธรรมอะไรบ้างเมื่อมีบุคคลอื่นปรากฏในอัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนาของฉัน?

เมื่อบุคคลจริงที่สามารถระบุตัวตนได้ปรากฏในเรื่องเล่าอัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนา — เพื่อนร่วมงาน สมาชิกในครอบครัว นักเรียน — พวกเขากลายเป็นผู้เข้าร่วมการวิจัยโดยไม่ได้ถูกสรรหามาเช่นนั้น แนวปฏิบัติทางจริยธรรมกำหนดให้ต้องได้รับความยินยอมโดยได้รับข้อมูล (informed consent) หากเป็นไปได้ การปกปิดชื่อหรือการรวมตัวละคร (anonymizing or compositing characters) เมื่อไม่สามารถได้รับความยินยอม และความเต็มใจที่จะละเว้นหรือแก้ไขรายละเอียดที่อาจก่อให้เกิดอันตราย สิทธิ์ของผู้วิจัยในการเล่าเรื่องของตนเองไม่ได้มีอำนาจเหนือกว่าสิทธิ์ในความเป็นส่วนตัวของผู้อื่นโดยอัตโนมัติ

สามารถใช้อัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนาในวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกได้หรือไม่?

ได้ และได้รับการยอมรับเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในสาขาสังคมศาสตร์ การศึกษา วิชาชีพสุขภาพ และมนุษยศาสตร์ ความสำเร็จขึ้นอยู่กับการยอมรับของสถาบันและอาจารย์ที่ปรึกษา เหตุผลเชิงระเบียบวิธีที่ชัดเจนซึ่งแสดงให้เห็นว่าเหตุใดประสบการณ์ในฐานะคนในจึงเป็นแหล่งข้อมูลที่เหมาะสมที่สุด และการแสดงให้เห็นว่างานนั้นเป็นไปตามมาตรฐานทางวิชาการของการวิเคราะห์อย่างเป็นระบบและการมีส่วนร่วมทางทฤษฎี — ไม่ใช่เพียงแค่การโน้มน้าวใจทางอารมณ์

อัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนาแตกต่างจากการฝึกสะท้อนคิด (reflective practice) หรือบันทึกการวิจัย (research diary) อย่างไร?

การฝึกสะท้อนคิดและบันทึกการวิจัยเป็นเครื่องมือที่ใช้ภายในระเบียบวิธีอื่นเพื่อติดตามความคิดของผู้วิจัย อัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนาคือระเบียบวิธีเอง: ประสบการณ์ของผู้วิจัยคือแหล่งข้อมูลหลักและวัตถุของการวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ บันทึกการวิจัยให้ข้อมูลแก่งานวิจัยอื่น ในอัตชีวประวัติชาติพันธุ์วรรณนา บันทึกนั้นคือข้อมูล

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. Ellis, C. (2004). The Ethnographic I: A Methodological Novel about Autoethnography. AltaMira Press.

    ISBN: 978-0759100947
    คัดลอกแล้ว
  2. Chang, H., Ngunjiri, F. W., & Hernandez, K.-A. C. (2013). Collaborative Autoethnography. Left Coast Press.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว