Asthma Control Test
- ผู้เสนอ
- Robert A. Nathan et al.
- ปี
- 2004
- ประเภท
- Self-report symptom control questionnaire
- กลุ่มวิธี
- Respiratory and Allergic Disease
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
ACT เป็นมาตรวัดการควบคุมโรคหืดที่เรียบง่าย รวดเร็ว และเน้นผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง พัฒนาโดย Robert Nathan และคณะในปี 2004 แบบสอบถาม 5 ข้อนี้วัดปริมาณว่าอาการหืด ข้อจำกัดในการทำกิจกรรม และการตื่นกลางคืนส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันอย่างไร เป็นมาตรวัดการควบคุมโรคหืดที่ใช้กันอย่างแพร่หลายที่สุดในการปฏิบัติทางคลินิก และได้รับการแนะนำโดยแนวทางปฏิบัติโรคหืดหลักๆ ในฐานะเครื่องมือประเมินมาตรฐาน
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
โรคหืดที่ควบคุมได้ดีหมายถึงการทำงานของปอดปกติและมีอาการน้อยที่สุดในระหว่างวันและกลางคืน อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยมักยอมรับอาการไอเรื้อรัง การหลีกเลี่ยงกิจกรรม หรือการรบกวนการนอนหลับว่าเป็น 'โรคหืดปกติ' และแพทย์อาจมองข้ามผลกระทบเหล่านี้ไปในขณะที่มุ่งเน้นไปที่การตรวจสมรรถภาพปอดเพียงอย่างเดียว ACT ถามโดยตรงว่า: อาการหืดของคุณเกิดขึ้นบ่อยแค่ไหนในระหว่างวันหรือกลางคืน? บ่อยแค่ไหนที่โรคหืดของคุณขัดขวางกิจกรรมปกติ? มุมมองของผู้ป่วยนี้เป็นแนวทางในการตัดสินใจปรับยา: คะแนน ACT ที่ต่ำบ่งชี้ถึงความจำเป็นในการเพิ่มการรักษา แม้ว่าการตรวจสมรรถภาพปอดจะดูคงที่ก็ตาม ในทางตรงกันข้าม คะแนน ACT ที่สูง (ควบคุมได้ดี) อาจเป็นเหตุผลในการคงไว้หรือลดการรักษาได้อย่างปลอดภัย
ประวัติศาสตร์
ACT ได้รับการพัฒนาในปี 2004 โดย Robert A. Nathan และคณะ ตีพิมพ์ใน Allergy and Asthma Proceedings เกิดจากความต้องการมาตรวัดการควบคุมโรคหืดที่สั้นและใช้งานได้จริง เหมาะสำหรับคลินิกปฐมภูมิและคลินิกที่ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งแบบสอบถามที่ยาวกว่า (เช่น Asthma Control Questionnaire, ACQ) ถูกมองว่าเป็นภาระ ACT ได้รับการพัฒนาอย่างเข้มงวด ซึ่งรวมถึงการคัดเลือกข้อ การสัมภาษณ์เชิงพรรณนา และการตรวจสอบความถูกต้องในประชากรโรคหืดที่หลากหลาย (เล็กน้อย-ปานกลางและรุนแรง เด็กและผู้ใหญ่ เชื้อชาติที่หลากหลาย) ต่อมาได้มีการพัฒนาเวอร์ชันสำหรับเด็ก (cACT, 7 ข้อ) ปัจจุบัน ACT ได้รับการแนะนำโดยแนวทางปฏิบัติโรคหืดหลักๆ (Global Initiative for Asthma, National Asthma Education Prevention Program) ในฐานะเครื่องมือประเมินการควบคุมมาตรฐาน โดยมีจุดตัด ACT รวมอยู่ในแผนการจำแนกความรุนแรงและความเสี่ยงของโรคหืด
ควรใช้เมื่อใด
ACT มีข้อบ่งชี้สำหรับการประเมินการควบคุมโรคหืดในผู้ป่วยโรคหืดทุกราย การใช้งานรวมถึงการประเมินพื้นฐานเพื่อวัดปริมาณการควบคุมและเป็นแนวทางในการรักษาเบื้องต้น การติดตามผลในการเยี่ยมคลินิกแต่ละครั้ง (รายไตรมาสหรือบ่อยขึ้นสำหรับโรคหืดที่ควบคุมไม่ได้) เพื่อติดตามการตอบสนองและแจ้งการปรับการรักษา การระบุผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อการกำเริบ (ACT ต่ำคาดการณ์การกำเริบในอนาคต) การประเมินผลลัพธ์ในการทดลองทางคลินิกในฐานะจุดสิ้นสุดหลักหรือจุดสิ้นสุดร่วม และการปรับปรุงคุณภาพในการดูแลโรคหืด ACT มีประโยชน์ทั้งในการดูแลปฐมภูมิ (คัดกรองการควบคุมที่ไม่เพียงพอ) และคลินิกโรคหืดเฉพาะทาง (ติดตามประสิทธิภาพการรักษา) มี ACT สำหรับเด็ก (cACT, 7 ข้อ) สำหรับเด็กอายุ 4-11 ปี; ACT มาตรฐานใช้สำหรับอายุ 12 ปีขึ้นไป
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- เฉพาะอาการ—ไม่สามารถวัดการทำงานของปอดเชิงวัตถุ (FEV1) การตอบสนองของหลอดลมที่มากเกินไป หรือการอักเสบได้ การตรวจสมรรถภาพปอดและเครื่องหมายภูมิแพ้/การอักเสบต้องได้รับการประเมินแยกต่างหาก
- ไม่สามารถวินิจฉัยโรคหืดได้—วัดการควบคุมในผู้ป่วยโรคหืดที่สงสัย; ไม่สามารถยืนยันการวินิจฉัยได้ ซึ่งต้องอาศัยประวัติทางคลินิกและหลักฐานเชิงประจักษ์ (การตรวจสมรรถภาพปอด, ความแปรปรวนของ peak flow, การทดสอบการกระตุ้นหลอดลม)
- ความจำเพาะในการจำแนกประเภทที่จำกัด—ไม่สามารถแยกแยะการควบคุมโรคหืดจากการควบคุมภาวะอื่นๆ (เช่น อาการไอที่เกิดจาก GERD, การทำงานผิดปกติของเส้นเสียงที่แสดงออกเป็นอาการหอบเหนื่อย) การประเมินทางคลินิกต้องยืนยันการวินิจฉัยโรคหืด
- อคติในการตอบสนองที่อาจเกิดขึ้น—ผู้ป่วยอาจรายงานอาการน้อยเกินไปหากพวกเขาประเมินความรุนแรงของโรคต่ำหรือกลัวการเพิ่มยา ในทางตรงกันข้าม อาจรายงานมากเกินไปหากต้องการการยืนยันหรือเพิ่มการรักษา
- ไม่สามารถประเมินความถี่ของการกำเริบได้โดยตรง—แม้ว่า ACT ต่ำจะคาดการณ์การกำเริบในอนาคต แต่คะแนน ACT เพียงครั้งเดียวไม่สามารถเปิดเผยประวัติการกำเริบในอดีตได้ ต้องสอบถามแยกต่างหาก
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- ความกระชับเป็นเลิศ—5 ข้อ, ใช้เวลา 1-2 นาที, เข้ากันได้อย่างลงตัวกับขั้นตอนการทำงานของคลินิกใดๆ เพิ่มโอกาสในการใช้งานเป็นประจำ
- คุณสมบัติทางจิตวิทยาที่แข็งแกร่ง—ได้รับการตรวจสอบอย่างกว้างขวางในประชากรโรคหืดที่หลากหลาย พร้อมความสอดคล้องภายใน (Cronbach's α 0.80-0.90) ความน่าเชื่อถือในการทดสอบซ้ำ (ICC 0.80-0.95) และการตอบสนองต่อการรักษาที่แสดงให้เห็น
- จุดตัดที่มีความหมายทางคลินิก—ACT ≥20 บ่งชี้ถึงการควบคุมโรคหืดได้ชัดเจน; <20 สัญญาณบ่งชี้ถึงความจำเป็นในการดำเนินการ เป็นแนวทางในการตัดสินใจเพิ่มการรักษา
- คาดการณ์ความเสี่ยงต่อการกำเริบ—ACT พื้นฐานที่ต่ำคาดการณ์การกำเริบของโรคหืดภายใน 3-6 เดือน ช่วยให้สามารถแทรกแซงเชิงรุกในผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูง
- ฟรีและเข้าถึงได้ทั่วโลก—ไม่มีข้อจำกัดด้านลิขสิทธิ์; มีให้บริการในหลายภาษาผ่านสมาคมโรคหืด (Global Initiative for Asthma, American Academy of Allergy Asthma & Immunology)
- รุ่นสำหรับเด็กและผู้ใหญ่—cACT (อายุ 4-11 ปี) และ ACT มาตรฐาน (อายุ 12 ปีขึ้นไป) ช่วยให้สามารถประเมินตามช่วงชีวิตได้
การประยุกต์ใช้
- การติดตามโรคหืดตามปกติ: ในการดูแลปฐมภูมิ ACT ที่ใช้ในการเยี่ยมแต่ละครั้งช่วยให้สามารถระบุโรคหืดที่ควบคุมได้ไม่ดี (ACT <20) ได้อย่างรวดเร็วและเป็นแนวทางในการปรับยา การศึกษาแสดงให้เห็นว่าการจัดการโดยใช้ ACT ช่วยปรับปรุงผลลัพธ์เมื่อเทียบกับการควบคุมที่ประเมินโดยแพทย์เพียงอย่างเดียว
- การคาดการณ์การกำเริบ: การศึกษาเชิงคาดการณ์พบว่า ACT พื้นฐาน <20 คาดการณ์การกำเริบของโรคหืดปานกลางถึงรุนแรงใน 6 เดือนถัดไปด้วยความไว 70% ช่วยให้สามารถแทรกแซงเชิงรุก (การปรับยาพ่นสเตียรอยด์, การทบทวนแผนการจัดการโรคหืด) ในผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูง
- ประสิทธิภาพของ LTRA: การทดลองแบบสุ่มของ leukotriene receptor antagonist (LTRA) เทียบกับยาหลอกที่เพิ่มยาพ่นสเตียรอยด์ พบว่า ACT ดีขึ้น (เฉลี่ย +3 คะแนน) ในกลุ่ม LTRA สนับสนุน LTRA เป็นยาเสริมในการรักษาโรคหืดที่ควบคุมไม่ได้
- การปฏิบัติตามแผนการจัดการโรคหืด: การศึกษาการปรับปรุงคุณภาพพบว่าผู้ป่วยที่ได้ ACT ≥20 มีโอกาส 3 เท่าที่จะมีแผนการจัดการโรคหืดที่เป็นลายลักษณ์อักษรและใช้ได้อย่างถูกต้อง บ่งชี้ว่าการควบคุมที่ดีสนับสนุนพฤติกรรมการจัดการตนเอง
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
ACT ประกอบด้วย 5 ข้อ: ข้อจำกัดในการทำกิจกรรมเนื่องจากโรคหืด ความถี่ของอาการหอบ ความถี่ของอาการกลางคืน ความถี่ของอาการกลางวัน และการควบคุมโรคหืดโดยรวม แต่ละข้อใช้มาตรวัดแบบ Likert scale 5 ระดับ (เช่น 1 = ตลอดเวลา, 5 = ไม่เลย หรือเพียง 2 วัน) เป็นแบบประเมินตนเอง โดยทั่วไปใช้เวลา 1-2 นาที มีทั้งรูปแบบกระดาษและอิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายและรวมอยู่ในเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องในกว่า 40 ภาษา และเหมาะสมสำหรับเด็กอายุ 4 ปีขึ้นไป (พร้อมคำศัพท์เฉพาะสำหรับเด็ก) และผู้ใหญ่
แต่ละข้อมีคะแนน 1-5 คะแนน ACT รวมคือผลรวมของทั้ง 5 ข้อ โดยมีช่วงคะแนนตั้งแต่ 5-25 คะแนนที่สูงขึ้นบ่งชี้ถึงการควบคุมโรคหืดที่ดีขึ้น
การแปลผลคะแนน ACT: ≤19 = โรคหืดควบคุมได้ไม่ดี; 20-24 = โรคหืดควบคุมได้ดี; 25 = โรคหืดควบคุมได้สมบูรณ์ จุดตัดที่ 19/20 แยกแยะระหว่างโรคหืดที่ควบคุมได้และควบคุมไม่ได้ด้วยความไวและความจำเพาะสูง การเปลี่ยนแปลง ≥3 คะแนนถือว่ามีความสำคัญทางคลินิก คะแนน ACT มีความสัมพันธ์ปานกลางกับมาตรวัดเชิงวัตถุ (FEV1, peak flow, ความถี่ของการตื่นกลางคืน) และตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงการรักษา
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การใช้ ACT เพียงอย่างเดียวในการจัดการโรคหืด—ACT เป็นแนวทางในการประเมินการควบคุมตามอาการ; รวมกับมาตรวัดเชิงประจักษ์ (FEV1, peak flow) และความถี่ของการกำเริบ (การจำแนกประเภท GINA ABCD) เพื่อการประเมินความเสี่ยงโรคหืดที่สมบูรณ์
- การตีความคะแนน ACT 19 เพียงครั้งเดียวมากเกินไป—การควบคุมที่ก้ำกึ่ง (ACT 19) อาจบ่งชี้ถึงการควบคุมที่ไม่เหมาะสมที่แท้จริงหรือความแปรปรวนของการตอบสนอง; ประเมินซ้ำหลังจาก 2-4 สัปดาห์ และในช่วงที่อาการคงที่และมีอาการ
- การเพิกเฉยต่อการเสื่อมของ ACT—การลดลงจาก ACT 24 เป็น 20 บ่งชี้ถึงการสูญเสียการควบคุมที่เกิดขึ้นใหม่; ตรวจสอบและรักษาทันที แทนที่จะรอให้ลดลงอีก
- การสันนิษฐานว่าการปรับปรุง ACT สะท้อนถึงประสิทธิภาพของยาเท่านั้น—การปรับปรุงอาจเกิดขึ้นหลังจากการหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ การควบคุมสิ่งแวดล้อม การให้ความรู้แก่ผู้ป่วย หรือการหายของโรคตามธรรมชาติ บริบททางคลินิกเป็นแนวทางในการระบุสาเหตุ
- การไม่ประเมินปัจจัยกระตุ้น—ACT สูง (ควบคุมได้) ในผู้ป่วยที่มีการสัมผัสสารก่อภูมิแพ้ที่ทราบ บ่งชี้ถึงการรักษาด้วยยาที่ดี แต่การจัดการปัจจัยกระตุ้นไม่เพียงพอ; จัดการปัจจัยกระตุ้นด้านสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัยไปพร้อมกัน
คำถามที่พบบ่อย
ผู้ป่วยมี ACT 19 (ควบคุมไม่ได้) แต่ FEV1 85% ของค่าคาดการณ์ ควรเพิ่มการรักษาหรือไม่?
ใช่ น่าจะเป็นเช่นนั้น ACT <20 บ่งชี้ถึงการควบคุมที่ไม่เหมาะสมตามอาการ ซึ่งคาดการณ์ความเสี่ยงต่อการกำเริบและคุณภาพชีวิตที่ลดลง โดยไม่คำนึงถึง FEV1 FEV1 85% อยู่ในเกณฑ์ต่ำ-ปกติ พิจารณาเพิ่มการรักษา: หากไม่ได้รับยาพ่นสเตียรอยด์ (ICS) ให้เริ่ม ICS; หากได้รับยา ICS ในปริมาณต่ำ ให้เพิ่มขนาดยาหรือเพิ่มยาขยายหลอดลมชนิดออกฤทธิ์ยาว (LABA); หากได้รับยา ICS/LABA ให้แน่ใจว่ามีการปฏิบัติตามยา เทคนิค และการควบคุมปัจจัยกระตุ้น ประเมิน ACT ซ้ำใน 4-6 สัปดาห์
การเปลี่ยนแปลง 3 คะแนนใน ACT หมายถึงอะไร?
การเปลี่ยนแปลง 3 คะแนน (เช่น ACT 17 ถึง 20) คือความแตกต่างที่สำคัญน้อยที่สุดและแสดงถึงการเปลี่ยนแปลงที่มีความหมายทางคลินิกในการควบคุมโรคหืด การปรับปรุงบ่งชี้ถึงประโยชน์ของการรักษา การเสื่อมถอยบ่งชี้ถึงการสูญเสียการควบคุมและความจำเป็นในการประเมินซ้ำและการปรับการรักษาที่เป็นไปได้
ควรใช้ ACT หรือ ACQ (Asthma Control Questionnaire) ดี?
ทั้งสองอย่างมีประโยชน์ ACT สั้นกว่า (5 ข้อ, 1-2 นาที) ง่ายกว่า มีจุดตัดที่ชัดเจน (≥20 = ควบคุมได้) เหมาะสำหรับคลินิกปฐมภูมิทั่วไป ACQ ยาวกว่า (6-7 ข้อ) ละเอียดกว่า จับความแปรปรวนของอาการเล็กน้อยได้ดีกว่า เหมาะสำหรับการวิจัยและการจัดการโรคหืดที่ซับซ้อนโดยผู้เชี่ยวชาญ ใช้ ACT สำหรับการคัดกรองและการติดตามผลเป็นประจำ; ใช้ ACQ สำหรับการวิจัยหรือการจำแนกประเภทโรคหืดโดยละเอียด
ACT เหมาะสมกับ ACOS (Asthma-COPD Overlap) หรือไม่?
ใช่ ACT วัดส่วนประกอบการควบคุมโรคหืดของ ACOS อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วย ACOS อาจมีภาระ COPD ที่สำคัญ (อาการหอบเหนื่อย การกำเริบ) ที่ ACT ไม่สามารถวัดได้ทั้งหมด ควรใช้ ACT ร่วมกับ CAT (COPD Assessment Test) หรือมาตรวัดอาการหอบเหนื่อย mMRC เพื่อการประเมินที่ครอบคลุมของส่วนประกอบทั้งสองโรค
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Nathan, R. A., Sorkness, C. A., Kosinski, M., Schatz, M., Li, J. T., Marcus, P., ... & Pendergraft, T. B. (2004). Development of the asthma control test: A survey for assessing asthma control in children and adults. Allergy and Asthma Proceedings, 25(1), 1-6.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้วSchatz, M., Kosinski, M., Yarlas, A. S., Pendergraft, T. B., Kowgier, M., & Lee, J. H. (2012). The minimally important difference of the Asthma Control Test. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 126(3), 581-587.e10.
เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์คัดลอกแล้วJuniper, E. F., O'Byrne, P. M., Guyatt, G. H., Ferrie, P. J., & King, D. R. (1999). Development and validation of a questionnaire to measure asthma control. European Respiratory Journal, 14(4), 902-907.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้ว