Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

แบบสอบถามการควบคุมโรคหืด (Asthma Control Questionnaire - ACQ)

ผู้เสนอ
Elizabeth F. Juniper, McMaster University
ปี
1999
ประเภท
Self-report questionnaire
กลุ่มวิธี
asthma-control

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

ACQ เป็นแบบสอบถามแบบรายงานตนเอง 7 ข้อ พัฒนาโดย Juniper และคณะที่ McMaster University ในปี 1999 เพื่อประเมินระดับการควบคุมโรคหืดในช่วงหนึ่งถึงสองสัปดาห์ก่อนหน้า แตกต่างจากเครื่องมือวัดระบบทางเดินหายใจทั่วไป ACQ วัดการควบคุมตามอาการและการใช้ยาบรรเทาอาการ ทำให้เป็นวิธีการที่เรียบง่ายแต่มีความน่าเชื่อถือทางจิตวิทยา (psychometrically sound) ในการประเมินประสิทธิภาพของการรักษา ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในการทดลองทางคลินิก การดูแลตามแนวทางปฏิบัติ และการจัดการโรคหืดตามปกติ เพื่อเป็นแนวทางในการปรับยาและการประเมินการตอบสนองต่อการรักษา

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

ACQ ถูกออกแบบมาเพื่อตอบคำถามทางคลินิกที่ตรงไปตรงมา: ผู้ป่วยโรคหืดได้รับการควบคุมอย่างเพียงพอหรือไม่? แทนที่จะวัดคุณภาพชีวิตหรือข้อจำกัดในการทำงานโดยตรง แต่เน้นที่ตัวบ่งชี้การควบคุมที่สังเกตได้ซึ่งเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการรักษา คำถามเกี่ยวกับอาการ 5 ข้อครอบคลุมการตื่นกลางคืน การตื่นนอนตอนเช้า ข้อจำกัดในการทำกิจกรรม และความถี่ของการหายใจลำบาก ซึ่งเป็นสัญญาณสำคัญของการควบคุมที่ไม่เพียงพอ คำถามเพิ่มเติมอีกสองข้อวัดการใช้ยาขยายหลอดลมชนิดบรรเทาอาการ (ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ทางอ้อมของการมีอาการที่ไม่คาดคิด) และในฉบับที่ยาวกว่าคือค่า FEV₁ พื้นฐาน การวัดผสมผสานระหว่างอาการและตัวบ่งชี้ทางคลินิกนี้ช่วยสร้างสมดุลระหว่างการรับรู้ของผู้ป่วยกับตัวบ่งชี้ทางคลินิกที่สังเกตได้

ประวัติศาสตร์

Juniper และคณะได้พัฒนา ACQ ที่ McMaster University และตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 1999 ในวารสาร European Respiratory Journal การตรวจสอบความถูกต้องดั้งเดิมแสดงให้เห็นถึงความสามารถในการตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงที่เหนือกว่าเมื่อเทียบกับเครื่องมือทั่วไปในการทดลองทางคลินิกโรคหืด ต่อมาได้มีการนำเสนอฉบับย่อ (ACQ-5, ACQ-6) เพื่อลดภาระในการดูแลตามปกติ ปัจจุบัน ACQ ได้รับการแปลเป็นภาษาต่างๆ มากมาย และถูกรวมอยู่ในแนวทางการจัดการโรคหืดหลายฉบับ รวมถึงคำแนะนำของ Global Initiative for Asthma (GINA)

ควรใช้เมื่อใด

ACQ เหมาะสำหรับผู้ป่วยโรคหืดที่มีอาการต่อเนื่อง (โรคหืดเป็นครั้งคราวอาจมีผลกระทบจากค่าต่ำสุด - floor effects) เหมาะอย่างยิ่งในการทดลองทางคลินิกเพื่อวัดการตอบสนองต่อการรักษา ในการดูแลปฐมภูมิและคลินิกโรคหืดเฉพาะทางเพื่อเป็นแนวทางในการตัดสินใจปรับเพิ่ม/ลดการรักษา และในโปรแกรมการจัดการโรคเรื้อรังเพื่อประเมินแนวโน้มการควบคุม ACQ มีประโยชน์น้อยกว่าในการประเมินการกำเริบเฉียบพลันของโรคหืด หรือในผู้ป่วยที่มีการกำเริบของโรคหืดเกิดขึ้นน้อยกว่า 1 สัปดาห์ก่อนหน้า (เหตุการณ์ล่าสุดอาจทำให้คะแนนสูงเกินจริง)

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • การขึ้นกับช่วงเวลาที่ระลึกถึง: ประเมิน '1–2 สัปดาห์ที่ผ่านมา' รูปแบบการควบคุมโรคหืดในระยะยาวอาจถูกบดบัง
  • ผลกระทบจากค่าต่ำสุดในโรคหืดที่ควบคุมได้ดี: ผู้ป่วยที่ควบคุมโรคได้ดีมากอาจมีคะแนน ≤0.5 อย่างสม่ำเสมอ ทำให้มีพื้นที่จำกัดในการตรวจจับการปรับปรุงเพิ่มเติม
  • ข้อกำหนด FEV₁ ใน ACQ-7: ฉบับมาตรฐานรวมการตรวจสมรรถภาพปอดพื้นฐาน; ACQ-6 (ไม่มี FEV₁) อาจเหมาะสมกว่าเมื่อไม่มีการตรวจสมรรถภาพปอด

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • ความกระชับ: 7 ข้อ ใช้เวลาเพียง 2–3 นาที เพิ่มความเป็นไปได้ในการใช้งานในสถานพยาบาลที่มีผู้ป่วยจำนวนมาก
  • การผสมผสานระหว่างข้อมูลเชิงวัตถุวิสัยและอัตวิสัย: รวมรายงานอาการกับการใช้ยาบรรเทาอาการ (ตัวบ่งชี้การควบคุมเชิงวัตถุวิสัย) ลดอคติจากการรายงานตนเองเพียงอย่างเดียว
  • เกณฑ์ตัดที่ยอมรับกันอย่างแพร่หลาย: การแปลผลเกณฑ์ตัดที่ชัดเจน (≤0.75 = ควบคุมได้) ช่วยให้การตัดสินใจทางคลินิกตรงไปตรงมา
  • ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลง: ไวต่อผลของการรักษา การเปลี่ยนแปลง 0.5 หน่วย สามารถบ่งชี้การปรับปรุงหรือการเสื่อมลงที่มีนัยสำคัญทางคลินิกได้อย่างน่าเชื่อถือ

การประยุกต์ใช้

  • การทดลองทางคลินิก: จุดยุติหลักหรือรองในการประเมินยาหรือการรักษาโรคหืดใหม่ๆ มีความไวต่อการเปลี่ยนแปลงการควบคุมที่เกิดจากการรักษา
  • การติดตามโรคหืดในการดูแลปฐมภูมิ: เครื่องมือ ณ จุดดูแลเพื่อคัดกรองการควบคุมที่ไม่เพียงพอและเป็นแนวทางในการตัดสินใจปรับเพิ่มหรือคงระดับการรักษาในการตรวจเยี่ยมตามปกติ
  • คลินิกโรคหืดเฉพาะทาง: การประเมินพื้นฐานและการติดตามระยะยาวในผู้ป่วยโรคหืดที่ควบคุมได้ยากหรือรุนแรง เพื่อประเมินแผนการรักษาที่ซับซ้อน
  • แนวทางการวางแผนการจัดการโรคหืด: เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจอย่างเป็นรูปธรรมว่าเมื่อใดผู้ป่วยควรเพิ่มหรือลดการใช้ยาบรรเทาอาการ และเมื่อใดควรขอรับการดูแลเร่งด่วน

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

ACQ-7 ประกอบด้วยข้อคำถามเกี่ยวกับอาการ 5 ข้อ และข้อคำถามเพิ่มเติมอีก 2 ข้อ (การใช้ยาบรรเทาอาการ และสมรรถภาพปอดพื้นฐาน; ในบางฉบับ ข้อหลังนี้คือค่า FEV₁ ที่วัดโดยแพทย์ แทนที่จะเป็นรายงานของผู้ป่วย) แต่ละข้อให้คะแนนในช่วง 0–6 โดยมีคำอธิบายที่แตกต่างกัน: 'ไม่เลย' (0) ถึง 'ตลอดเวลา' (6) สำหรับข้อคำถามเกี่ยวกับอาการ และคำอธิบายความถี่สำหรับการใช้ยาบรรเทาอาการ แบบสอบถามนี้ผู้ป่วยกรอกด้วยตนเอง ใช้เวลาประมาณ 2–3 นาที มีฉบับย่อ (ACQ-6) และฉบับดั้งเดิม 5 ข้อที่เน้นเฉพาะอาการ (ACQ-5) ด้วย

สูตร
Respondent completes 7-item questionnaire with mixed scoring anchors
2

คะแนนเฉลี่ยของ ACQ-7 คำนวณจากค่าเฉลี่ยของทั้งเจ็ดข้อ ให้ผลเป็นค่าต่อเนื่องในช่วง 0–6 คะแนนเฉลี่ย ≤0.75 บ่งชี้ว่าโรคหืดถูกควบคุมได้ดี คะแนนเฉลี่ย >1.5 บ่งชี้ว่าโรคหืดถูกควบคุมได้ไม่เพียงพอ คะแนนระหว่าง 0.75 และ 1.5 แสดงถึงการควบคุมในระดับปานกลาง บางฉบับใช้เกณฑ์ตัด: ≤1.0 = ควบคุมได้, >1.0 = ควบคุมไม่ได้ การเปลี่ยนแปลงของคะแนนก็มีความสำคัญทางคลินิกเช่นกัน การลดลง ≥0.5 หน่วย สะท้อนถึงการปรับปรุงที่มีนัยสำคัญ

สูตร
Each item scored 0–6; mean calculated across all items
3

การแปลผล ACQ-7: ค่าเฉลี่ย ≤0.75 = โรคหืดควบคุมได้ดี (อาการระหว่างวันน้อยมาก การตื่นกลางคืนน้อยครั้ง ไม่จำกัดกิจกรรม) ค่าเฉลี่ย 0.75–1.5 = ควบคุมระดับปานกลาง (มีอาการหรือข้อจำกัดเป็นครั้งคราว) ค่าเฉลี่ย >1.5 = โรคหืดควบคุมได้ไม่ดี (มีอาการบ่อย ใช้ยาบรรเทาอาการเป็นประจำ มีข้อจำกัดในการทำกิจกรรม) การตัดสินใจทางคลินิก: ผู้ป่วยที่มีคะแนน >1.5 ควรได้รับการปรับเพิ่มการรักษา ผู้ที่มีคะแนน ≤0.75 อาจเป็นผู้ที่เหมาะสมสำหรับการปรับลดการรักษา ACQ ติดตามการควบคุมโรคในแต่ละเดือนและเป็นข้อมูลประกอบการปรับการรักษาแบบเรียลไทม์

สูตร
Mean score interpreted as degree of asthma control

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การละเลยการกำเริบของโรคที่เพิ่งเกิดขึ้น: การกำเริบของโรคเพียงครั้งเดียว <1 สัปดาห์ก่อนหน้า สามารถทำให้คะแนน ACQ สูงกว่าระดับการควบคุมพื้นฐานที่แท้จริง ควรพิจารณาควบคู่กับประวัติเหตุการณ์ล่าสุดเสมอ
  • การใช้เกณฑ์ตัดการควบคุมที่ไม่ถูกต้อง: เกณฑ์ตัด 'ควบคุมได้ดี' ที่ ≤0.75 ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องสำหรับการตัดสินใจในระดับกลุ่มในการทดลอง การตัดสินใจทางคลินิกส่วนบุคคลยังคงมีความสำคัญ
  • การปะปนกันระหว่างการควบคุมกับการไม่มีอาการ: ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการพื้นฐานต่ำเนื่องจากพฤติกรรมการหลีกเลี่ยง (เช่น จำกัดกิจกรรม) แทนที่จะเป็นการควบคุมที่แท้จริง ควรประเมินร่วมกับรายงานอาการในเชิงวัตถุวิสัย

คำถามที่พบบ่อย

ความแตกต่างระหว่าง ACQ-7, ACQ-6 และ ACQ-5 คืออะไร?

ACQ-7 ประกอบด้วยอาการทั้งห้าข้อ บวกกับการใช้ยาบรรเทาอาการ บวกกับค่า FEV₁ พื้นฐาน (วัดโดยแพทย์) ACQ-6 ไม่รวม FEV₁ (รายงานโดยผู้ป่วยหรือแพทย์) ACQ-5 ประกอบด้วยข้อคำถามเกี่ยวกับอาการทั้งห้าข้อเท่านั้น ทั้งสามฉบับมีเกณฑ์ตัดที่ใช้ได้ การเลือกขึ้นอยู่กับว่ามีสมรรถภาพปอดหรือไม่ และข้อจำกัดด้านเวลา

ผู้ป่วยได้คะแนน 0.9 ใน ACQ โรคหืดของพวกเขาควบคุมได้หรือไม่?

คะแนน 0.9 อยู่ในช่วง 'ควบคุมระดับปานกลาง' (0.75–1.5) แม้ว่าจะไม่อยู่ในช่วง 'ควบคุมได้ดี' (≤0.75) แต่ก็ไม่ถึงเกณฑ์ของการควบคุมที่ไม่ดี (>1.5) บริบททางคลินิกมีความสำคัญ: หากคะแนนพื้นฐานสูงกว่า 1.5 นี่แสดงถึงการปรับปรุง หากเป้าหมายคือการควบคุมที่เข้มงวดขึ้น อาจจำเป็นต้องปรับการรักษา

ACQ มีความไวต่อโรคหืดตามฤดูกาลหรือเป็นครั้งคราวเพียงใด?

ช่วงเวลา 1–2 สัปดาห์ที่ระลึกถึงของ ACQ จับภาพการควบคุมล่าสุดได้ แต่ อาจไม่สะท้อนรูปแบบตลอดทั้งปีในโรคหืดตามฤดูกาล การวัดซ้ำตลอดฤดูกาล หรือฉบับที่มีช่วงเวลาที่ระลึกถึงนานขึ้น อาจช่วยอธิบายรูปแบบตามฤดูกาลได้ดีขึ้น

ฉันควรใช้ ACQ หรือแบบสอบถามทั่วไปเช่น SF-36 สำหรับโรคหืดหรือไม่?

ใช้ ACQ สำหรับการติดตามการควบคุมโรคหืดและการตัดสินใจในการรักษา ACQ มีความไวและความจำเพาะต่อการควบคุมโรคหืดมากกว่า ใช้เครื่องมือทั่วไปเช่น SF-36 เมื่อคุณภาพชีวิตที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพในวงกว้างมีความสำคัญ (เช่น ผลกระทบของโรคหืดต่อการทำงาน/กิจกรรมทางสังคม) ควบคู่ไปกับ ACQ เพื่อให้ได้ภาพที่สมบูรณ์

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. Juniper, E. F., O'Byrne, P. M., Guyatt, G. H., Ferrie, P. J., & King, D. R. (1999). Development and validation of a questionnaire to measure asthma control. European Respiratory Journal, 14(4), 902-907.

    เปิดเอกสารอ้างอิง DOI
    คัดลอกแล้ว
  2. Juniper, E. F., Svensson, K., Mörk, A. C., & Ståhl, E. (2005). Measurement properties and interpretation of three shortened versions of the asthma control questionnaire. Respiratory Medicine, 99(5), 553-558.

    เปิดเอกสารอ้างอิง DOI
    คัดลอกแล้ว