มาตรวัดการทำงานของโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงชนิด ALS ฉบับปรับปรุง (ALSFRS-R)
- ผู้เสนอ
- James M. Cedarbaum, NIH/NINDS
- ปี
- 1999
- ประเภท
- Clinician-rated and patient-reported hybrid
- กลุ่มวิธี
- disease-specific functional rating
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
ALSFRS-R เป็นมาตรวัดการทำงานของผู้ป่วย 12 ข้อ ที่ประเมินโดยแพทย์ ออกแบบมาเพื่อประเมินความก้าวหน้าของโรคและสถานะการทำงานในผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงชนิด ALS (ALS) แนะนำโดย Cedarbaum และคณะในปี 1999 โดยขยายจาก ALSFRS เดิม ด้วยการเพิ่มการประเมินการทำงานของระบบทางเดินหายใจ ถือเป็นตัวชี้วัดผลลัพธ์หลักในการทดลองทางคลินิก ALS และการติดตามผลทางคลินิกทั่วไป ให้การติดตามเชิงปริมาณของการเสื่อมถอยของโรคที่สามารถทำนายการรอดชีวิตและชี้นำการตัดสินใจในการจัดการ
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
ALS เป็นโรคทางระบบประสาทที่เสื่อมถอยอย่างต่อเนื่อง ซึ่งมีลักษณะเฉพาะคือการตายของเซลล์ประสาทสั่งการ นำไปสู่การเป็นอัมพาตที่เพิ่มขึ้น ความล้มเหลวของระบบทางเดินหายใจ และเสียชีวิต โดยทั่วไปภายใน 2-5 ปีหลังเริ่มมีอาการ ต่างจากโรคเรื้อรังหลายชนิดที่การเสื่อมถอยของการทำงานเป็นไปอย่างช้าๆ การเสื่อมถอยของ ALS นั้นไม่หยุดยั้งและมักจะรวดเร็ว ALSFRS-R วัดปริมาณการเสื่อมถอยของการทำงานในโดเมนหลัก: การทำงานของก้านสมอง (การพูดและการกลืน), แขนขาบน, แขนขาล่าง และการทำงานของระบบทางเดินหายใจ อัตราการเสื่อมถอยของการทำงาน (ความชันของการลดลงของ ALSFRS-R เมื่อเวลาผ่านไป) เป็นตัวบ่งชี้การพยากรณ์โรคที่แข็งแกร่งในตัวเอง ผู้ป่วยที่มีการลดลงอย่างรวดเร็วมีอัตราการรอดชีวิตสั้นลง การวัดผลเชิงวัตถุช่วยให้สามารถติดตามผลการรักษาได้อย่างแม่นยำ การตรวจพบภาวะหายใจล้มเหลวแต่เนิ่นๆ (ที่ต้องได้รับการแทรกแซง) และการให้คำปรึกษาด้านการพยากรณ์โรค
ประวัติศาสตร์
มาตรวัดการทำงานของโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงชนิด ALS (ALSFRS) เดิมถูกนำมาใช้ในช่วงทศวรรษ 1990 เป็นมาตรวัดผลลัพธ์มาตรฐานของ ALS Cedarbaum และคณะได้ตีพิมพ์ฉบับปรับปรุง (ALSFRS-R) ในปี 1999 โดยเพิ่มข้อเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจเพื่อแก้ไขช่องว่างที่สำคัญ—การเสื่อมถอยของระบบทางเดินหายใจใน ALS การปรับปรุงนี้ได้เปลี่ยนมาตรวัดให้เป็นเครื่องมือ 12 ข้อที่ครอบคลุมซึ่งใช้กันทั่วโลก ALSFRS-R ได้รับการยอมรับจากหน่วยงานกำกับดูแล (FDA, EMA) ให้เป็นจุดสิ้นสุดประสิทธิภาพหลักในการทดลองยา ALS ซึ่งตอกย้ำบทบาทสำคัญในการวิจัยทางคลินิก ALS มาตรวัดนี้ได้รับการแปลเป็นภาษามากกว่า 40 ภาษาและใช้ในการทดลองทางคลินิกทั่วโลก โปรแกรมฝึกอบรมแพทย์เน้นการบริหารจัดการ ALSFRS-R ที่เป็นมาตรฐานเพื่อให้แน่ใจในความสม่ำเสมอ
ควรใช้เมื่อใด
ALSFRS-R เป็นตัวชี้วัดผลลัพธ์หลักที่จำเป็นในการทดลองรักษา ALS ทั้งหมดตามที่หน่วยงานกำกับดูแล (FDA, EMA) กำหนด มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการติดตามผลทางคลินิกทั่วไปในคลินิก ALS เพื่อวัดปริมาณความก้าวหน้าของโรคและชี้นำเวลาในการแทรกแซง (สายให้อาหาร การช่วยหายใจ การดูแลแบบประคับประคอง) ใช้ในการศึกษาวิวัฒนาการของโรคและการวิจัยกลุ่มประชากรที่ศึกษาปัจจัยการพยากรณ์โรค ความหลากหลายของโรค และตัวทำนายการรอดชีวิต ให้เอกสารหลักฐานเชิงวัตถุสำหรับการประเมินความพิการ การเรียกร้องค่าสินไหมทดแทน และการอภิปรายวางแผนการดูแลล่วงหน้า เหมาะสมน้อยลงเมื่อการประเมินต้องทำจากระยะไกลหรือโดยบุคลากรที่ไม่มีการฝึกอบรม โดยหลักแล้วต้องการการติดต่อและการสังเกตการณ์โดยแพทย์โดยตรง
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- ต้องการการประเมินโดยแพทย์โดยตรง ไม่สามารถทำได้โดยการรายงานตนเองของผู้ป่วยเพียงอย่างเดียวอย่างน่าเชื่อถือ จำกัดการบริหารจัดการจากระยะไกล
- ข้อเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ (ขึ้นอยู่กับ FVC) อาจถูกทำให้สับสนโดยปัจจัยที่ไม่ใช่ ALS (โรคอ้วน โรคปอดแบบจำกัด การเป็นอัมพาตของกะบังลมในระยะต่างๆ)
- อาจมีผลกระทบที่ขอบล่างและขอบบนในช่วงต้นของโรค (หลายคนได้คะแนน 48) หรือระยะท้ายของโรค (หลายคนได้คะแนน 0-10) ลดความสามารถในการจำแนกในข่วงคะแนนเหล่านั้น
- ความน่าเชื่อถือระหว่างผู้ประเมินแตกต่างกันไปหากไม่มีการฝึกอบรมที่เป็นมาตรฐาน ประสบการณ์และความสม่ำเสมอของแพทย์ส่งผลต่อการให้คะแนน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการเปลี่ยนแปลงการทำงานที่ละเอียดอ่อน
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- การวัดผลเชิงวัตถุของการเสื่อมถอยของการทำงานช่วยให้สามารถวัดปริมาณความก้าวหน้าของโรคและผลการรักษาได้อย่างแม่นยำ โดยไม่ขึ้นกับการรับรู้เชิงอัตวิสัย
- อัตราการลดลงของ ALSFRS-R เป็นตัวบ่งชี้การพยากรณ์โรคที่ทรงพลัง แข็งแกร่งกว่าคะแนนพื้นฐานเพียงอย่างเดียว ในการทำนายการรอดชีวิตและให้คำปรึกษา
- การบริหารจัดการที่สั้น (5 นาที) และมาตรวัดการให้คะแนน 0-4 ที่เรียบง่าย ทำให้สามารถนำไปใช้ได้จริงในการใช้งานทางคลินิกทั่วไปและการติดตามผลแบบอนุกรม
- ครอบคลุมโดเมนการทำงานหลักทั้งหมดที่ได้รับผลกระทบจาก ALS (ก้านสมอง แขนขาบน แขนขาล่าง ระบบทางเดินหายใจ) รวมถึงการเสื่อมถอยของระบบทางเดินหายใจที่สำคัญซึ่งส่งสัญญาณถึงความเร่งด่วนในการแทรกแซง
- มาตรฐานทองคำของหน่วยงานกำกับดูแล—จุดสิ้นสุดที่จำเป็นในการทดลอง ALS ทำให้ข้อมูลสามารถเปรียบเทียบกันได้และช่วยให้สามารถวิเคราะห์อภิมานข้ามการศึกษา
การประยุกต์ใช้
- การทดลองทางคลินิกเกี่ยวกับยาที่ปรับเปลี่ยนโรค สารป้องกันระบบประสาท หรือการจัดการอาการ เพื่อวัดปริมาณการชะลอตัวของการเสื่อมถอยของการทำงานเป็นหลักฐานของประโยชน์ทางการรักษา
- การศึกษากลุ่มประชากรตามธรรมชาติที่ศึกษาลักษณะการดำเนินโรค ปัจจัยการพยากรณ์โรค (พันธุกรรม ประชากรศาสตร์ ลักษณะปรากฏ) และกลุ่มย่อยของโรคที่อาจมีวิถีที่แตกต่างกัน
- การติดตามผลทางคลินิกทั่วไปในคลินิก ALS เพื่อติดตามการเสื่อมถอยของผู้ป่วยแต่ละราย กำหนดเวลาการเพิ่มระดับการแทรกแซง (สายให้อาหาร การช่วยหายใจ) และชี้นำการสนทนาเกี่ยวกับการวางแผนการดูแลล่วงหน้า
- การวิจัยบริการสุขภาพที่ประเมินรูปแบบคลินิกสหสาขาวิชาชีพ ALS การบูรณาการการดูแลแบบประคับประคอง หรือโปรแกรมสนับสนุนผู้ดูแลต่อผลลัพธ์ที่รายงานโดยผู้ป่วยและการรอดชีวิต
- การแบ่งชั้นการพยากรณ์โรคในการปฏิบัติทางคลินิกและการทดลอง โดยใช้คะแนนพื้นฐานและอัตราการลดลงเพื่อระบุกลุ่มอาการที่ดำเนินไปอย่างรวดเร็วซึ่งต้องการการติดตามอย่างเข้มข้นหรือคุณสมบัติในการเข้าร่วมการทดลอง
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
ALSFRS-R ประกอบด้วย 12 ข้อ ให้คะแนนตามมาตรวัดอันดับ 0-4 (โดย 4 คือการทำงานปกติ และ 0 คือการสูญเสียการทำงานโดยสมบูรณ์) สามข้อเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจใช้มาตรวัด 0-4; เก้าข้อเกี่ยวกับระบบกล้ามเนื้อใช้มาตรวัด 0-4 การบริหารจัดการโดยทั่วไปจะดำเนินการโดยแพทย์ที่ผ่านการฝึกอบรม (นักประสาทวิทยา พยาบาล หรือนักกายภาพบำบัด) ผ่านการสังเกตการณ์สั้นๆ และการสัมภาษณ์ผู้ป่วย ไม่จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ทดสอบอย่างเป็นทางการ แต่ละข้อจะกล่าวถึงงานที่ต้องทำเฉพาะอย่าง (การพูด การหลั่งน้ำลาย การกลืน การเขียนลายมือ การตัดอาหาร การแต่งกาย การพลิกตัวบนเตียง การเดิน การขึ้นบันได อาการหอบเหนื่อย อาการนอนราบแล้วหอบ อาการช่วยหายใจ) ระยะเวลาในการบริหารจัดการประมาณ 5 นาที ผู้ป่วยแสดงหรือรายงานการทำงานแต่ละอย่าง และแพทย์ให้คะแนนตามการสังเกตและประวัติ
แต่ละ 12 ข้อ ให้คะแนน 0-4: 0=สูญเสียการทำงานทั้งหมด, 1=สูญเสียส่วนใหญ่, 2=สูญเสียบางส่วน, 3=ความบกพร่องเล็กน้อย, 4=ปกติ คะแนนรวม ALSFRS-R คือผลรวมของทั้ง 12 ข้อ โดยมีช่วงคะแนนตั้งแต่ 0-48 คะแนนที่สูงกว่าบ่งชี้ถึงสถานะการทำงานที่ดีกว่า บางครั้งมีการคำนวณคะแนนย่อย: ก้านสมอง (ข้อ 1-3, ช่วง 0-12), แขนขาบน (ข้อ 4-6, ช่วง 0-12), แขนขาล่าง (ข้อ 7-9, ช่วง 0-12), และระบบทางเดินหายใจ (ข้อ 10-12, ช่วง 0-12) อัตราการลดลงคำนวณจาก (คะแนนเริ่มต้น - คะแนนปัจจุบัน) / (เวลาเป็นเดือน) ให้ผลลัพธ์เป็นคะแนน/เดือน; การลดลงเฉลี่ยของ ALS ประมาณ 1-2 คะแนน/เดือน โดยอัตราที่เร็วขึ้นบ่งชี้ถึงการรอดชีวิตที่สั้นลง
คะแนนรวม ALSFRS-R อยู่ในช่วง 0-48: คะแนน 36-48 บ่งชี้ความบกพร่องเล็กน้อย, 24-35 ความบกพร่องปานกลาง, และ <24 ความบกพร่องรุนแรง อย่างไรก็ตาม คะแนนสัมบูรณ์มีประโยชน์ทางคลินิกน้อยกว่าอัตราการเปลี่ยนแปลง ผู้ป่วยที่ลดลงจาก 48 เป็น 40 ใน 2 เดือน (อัตราการลดลง 4 คะแนน/เดือน) กำลังมีความก้าวหน้าอย่างรวดเร็วและอาจต้องการการแทรกแซงเร่งด่วน (เช่น การวางแผนการช่วยหายใจแบบไม่รุกราน การพิจารณาใส่สายให้อาหาร) ผู้ป่วยที่คงที่ที่คะแนน 30 เป็นเวลา 4 เดือน แสดงถึงความก้าวหน้าที่ช้าลง เกณฑ์การพยากรณ์โรค: คะแนน ALSFRS-R <16 บ่งชี้ความเสี่ยงภาวะหายใจล้มเหลวที่ต้องการการช่วยหายใจแบบไม่รุกราน; คะแนน <10 มักบ่งชี้การพิจารณาใส่ท่อเจาะคอ แนวโน้มคะแนนย่อยชี้นำการแทรกแซง: การลดลงของคะแนนย่อยก้านสมองกระตุ้นให้ประเมินการกลืนและข้อควรระวังด้านโภชนาการ/การสำลัก; การลดลงของคะแนนย่อยระบบทางเดินหายใจกระตุ้นให้ทดสอบสมรรถภาพปอด (FVC) และวางแผนการช่วยหายใจ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- อย่าตีความคะแนน ALSFRS-R เพียงครั้งเดียวโดยลำพัง อัตราการเปลี่ยนแปลงมีความหมายในการพยากรณ์โรคมากกว่าคะแนนสัมบูรณ์
- อย่าสับสนความชันของการลดลงของ ALSFRS-R กับระยะเวลาของโรคเมื่อเริ่มมีอาการ—ผู้ป่วยสองรายที่มีคะแนนพื้นฐานเท่ากันอาจมีการพยากรณ์โรคที่แตกต่างกันหากรายหนึ่งมีการดำเนินโรคช้าๆ จนถึงจุดนั้น
- หลีกเลี่ยงการให้คะแนนข้อเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจโดยไม่มีการทดสอบ FVC อย่างเป็นทางการ การประมาณค่าจากประวัติทางคลินิกอาจทำให้คะแนนย่อยระบบทางเดินหายใจเอนเอียงอย่างเป็นระบบ
- อย่าสันนิษฐานว่าคะแนน <16 หมายถึงการเสียชีวิตที่ใกล้จะมาถึง มันบ่งชี้ถึงความเสี่ยงภาวะหายใจล้มเหลวที่ต้องการการแทรกแซง แต่ด้วยการช่วยหายใจแบบไม่รุกรานหรือรุกราน อัตราการรอดชีวิตจะยืดออกไปหลายปี
คำถามที่พบบ่อย
คะแนน ALSFRS-R ใดที่บ่งชี้ถึงความจำเป็นในการใส่สายให้อาหารหรือการช่วยหายใจแบบไม่รุกราน?
การตัดสินใจเหล่านี้ขึ้นอยู่กับบริบททางคลินิก ไม่ใช่คะแนนเพียงอย่างเดียว การพิจารณาใส่สายให้อาหารมักเกิดขึ้นเมื่อคะแนนย่อยก้านสมองลดลงต่ำกว่า 9 หรือเมื่อผู้ป่วยรายงานความเสี่ยงในการสำลัก น้ำหนักลดลง หรือปัญหาในการกลืน การช่วยหายใจแบบไม่รุกราน (BiPAP) มักจะเริ่มเมื่อ FVC ลดลงต่ำกว่า 50% ของค่าที่คาดการณ์ไว้ หรือเมื่อมีอาการหอบเหนื่อย ALSFRS-R <16 บ่งชี้ถึงการเกี่ยวข้องกับระบบทางเดินหายใจ เมื่อรวมกับ FVC ที่ลดลง จะบ่งชี้ว่าพร้อมสำหรับการปรึกษาเรื่องการช่วยหายใจ การตัดสินใจควรคำนึงถึงความต้องการของผู้ป่วย คำสั่งล่วงหน้า และข้อมูลจากทีมสหสาขาวิชาชีพ
อัตราการลดลงของ ALSFRS-R คำนวณอย่างไร และการลดลง 1 คะแนน/เดือน หมายถึงอะไร?
อัตราการลดลง (ความชัน) = (คะแนนพื้นฐาน - คะแนนปัจจุบัน) / จำนวนเดือนที่ผ่านไป ตัวอย่างเช่น การลดลงจาก 48 เป็น 44 ในช่วง 4 เดือน = 1 คะแนน/เดือน การลดลงเฉลี่ยของ ALS คือ 0.9-1.5 คะแนน/เดือน การลดลง 1 คะแนน/เดือน ถือเป็นเรื่องปกติ การลดลงที่เร็วขึ้น (>2 คะแนน/เดือน) บ่งชี้ถึงโรคที่รุนแรงและการพยากรณ์โรคที่แย่ลง การลดลงที่ช้าลง (<0.5 คะแนน/เดือน) บ่งชี้ถึงแนวโน้มของโรคที่สงบลง อัตราการลดลงทำนายการรอดชีวิตได้ดีกว่าคะแนนพื้นฐาน—ผู้ที่มีการลดลงอย่างรวดเร็วจะเสียชีวิตเร็วขึ้น แม้ว่าคะแนนพื้นฐานจะสูงก็ตาม
ผู้ป่วยสามารถกรอก ALSFRS-R ด้วยตนเองได้หรือไม่ หรือต้องให้แพทย์เป็นผู้ดำเนินการ?
การประเมินโดยแพทย์เป็นที่ต้องการเนื่องจากข้อต่างๆ ต้องการการสังเกต (เช่น ความชัดเจนของการพูด ลายมือ การขึ้นบันได) ข้อเกี่ยวกับระบบกล้ามเนื้อบางข้อสามารถรวมการรายงานของผู้ป่วยได้ แต่ข้อเกี่ยวกับก้านสมองโดยเฉพาะอย่างยิ่งได้รับประโยชน์จากการสังเกตโดยตรง ในการทดลองทางคลินิก การให้คะแนนโดยแพทย์เป็นสิ่งจำเป็น ในการปฏิบัติทั่วไป หากไม่มีการประเมินโดยแพทย์ การสัมภาษณ์ผู้ป่วย/ผู้ดูแลอย่างมีโครงสร้างพร้อมคำจำกัดความการปฏิบัติงานที่ชัดเจนสามารถให้การติดตามผลที่มีประโยชน์ แต่ความน่าเชื่อถือจะต่ำกว่าการประเมินโดยตรงของแพทย์
ความสัมพันธ์ระหว่าง ALSFRS-R กับ Modified Rankin Scale ใน ALS คืออะไร?
ALSFRS-R (0-48, ความละเอียดของการทำงาน) และ Modified Rankin (0-6, มาตรวัดความพิการเชิงอันดับ) วัดโครงสร้างที่เกี่ยวข้องกันแต่แตกต่างกัน ALSFRS-R มีความไวต่อการเปลี่ยนแปลงของการทำงานมากกว่าและตอบสนองได้ดีกว่าในช่วงต้น/กลางของโรค; Rankin จับภาพการพึ่งพาโดยรวมในมาตรวัดที่ง่ายกว่า บางการศึกษาใช้ทั้งสองอย่าง: ALSFRS-R สำหรับการติดตามผลที่แม่นยำในการทดลอง, Rankin สำหรับการแบ่งระยะความพิการที่ง่ายขึ้น สำหรับ ALS, ALSFRS-R เป็นที่นิยมใช้มากกว่าและเป็นที่ต้องการมากกว่าเนื่องจากมีความสามารถในการตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของโรคได้ดีกว่า
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Cedarbaum, J. M., Stambler, N., Malta, E., Fuller, C., Hilt, D., Thurmond, B., & Nakanishi, A. (1999). The ALSFRS-R: A revised ALS functional rating scale that incorporates assessments of respiratory function. Journal of the Neurological Sciences, 169(1-2), 13-21.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้ว