การวิจัยเชิงปฏิบัติการ
- ผู้เสนอ
- Kurt Lewin; expanded by Kemmis, McTaggart, Reason & Bradbury
- ปี
- 1946
- ประเภท
- Method
- กลุ่มวิธี
- change-oriented-collaborative
ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ
ใช้ทำอะไร?
การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action research) เป็นระเบียบวิธีวิจัยแบบร่วมมือ ซึ่งนักวิจัยทำงานร่วมกับผู้ปฏิบัติงานและสมาชิกชุมชนเพื่อตรวจสอบปัญหา ดำเนินการเปลี่ยนแปลง และประเมินผลลัพธ์ โดยผ่านกระบวนการสะท้อนคิด การปฏิบัติ และการเรียนรู้ การวิจัยเชิงปฏิบัติการซึ่งพัฒนาโดย Kurt Lewin (1946) เป็นการเชื่อมโยงระหว่างการวิจัยและการปฏิบัติ โดยมีเป้าหมายพร้อมกันในการสร้างองค์ความรู้และการปรับปรุงในทางปฏิบัติ
แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ
การวิจัยเชิงปฏิบัติการปฏิเสธแนวคิดที่ว่าการวิจัยต้องแยกออกจากการศึกษาโลกแห่งความเป็นจริง แต่นักวิจัยจะร่วมมือกับผู้ที่ประสบปัญหาเพื่อทำความเข้าใจปัญหา พัฒนาแนวทางแก้ไข ทดสอบ และปรับปรุงแนวทางตามสิ่งที่ได้เรียนรู้ กระบวนการนี้เป็นแบบวนซ้ำ: วางแผน—ปฏิบัติ—สังเกต—สะท้อนคิด—วางแผนใหม่ แต่ละรอบจะสร้างทั้งการปรับปรุงในทางปฏิบัติ (กระบวนการที่ดีขึ้น, แนวทางแก้ไข) และองค์ความรู้จากการวิจัย คุณลักษณะสำคัญ ได้แก่: ความร่วมมือ (ผู้ปฏิบัติงานเป็นผู้ร่วมวิจัย ไม่ใช่เพียงผู้ถูกศึกษา), การสืบสวนแบบวนซ้ำ (หลายรอบของการทดสอบและปรับปรุง), การทบทวนตนเอง (การตรวจสอบอย่างต่อเนื่องว่าอะไรได้ผลและเพราะเหตุใด), และการทำให้เป็นประชาธิปไตย (ผู้ที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาเข้าร่วมในการตรวจสอบและตัดสินใจแนวทางแก้ไข) การวิจัยเชิงปฏิบัติการมีประสิทธิภาพในการแก้ไขปัญหาในโลกแห่งความเป็นจริง สร้างขีดความสามารถ และสร้างหลักฐานเกี่ยวกับสิ่งที่ได้ผลในบริบทเฉพาะ
ประวัติศาสตร์
Kurt Lewin (1946) ได้นำเสนอการวิจัยเชิงปฏิบัติการในฐานะแนวทางในการแก้ไขปัญหาสังคมผ่านการสืบสวนแบบร่วมมือและการมีส่วนร่วมของประชาชน การวิจัยนี้ได้รับความนิยมในด้านการศึกษา (Stenhouse 1975, Kemmis & McTaggart) และกลายเป็นหัวใจสำคัญของแนวทางแบบมีส่วนร่วมในการพัฒนางานและสุขภาพชุมชน Reason และ Bradbury (2006) ได้ขยายการวิจัยเชิงปฏิบัติการให้ครอบคลุมประเพณีการมีส่วนร่วมและความร่วมมือที่หลากหลาย การวิจัยเชิงปฏิบัติการในปัจจุบันมักรวมมุมมองเชิงวิพากษ์ โดยตรวจสอบอำนาจและโครงสร้างทางสังคม การวิจัยเชิงปฏิบัติการได้กลายเป็นหัวใจสำคัญในศาสตร์แห่งการนำไปปฏิบัติ (implementation science), การปรับปรุงคุณภาพ (รอบการวางแผน-ปฏิบัติ-ศึกษา-ดำเนินการ หรือ Plan-Do-Study-Act cycles) และการพัฒนาองค์กร
ควรใช้เมื่อใด
ใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการเมื่อต้องการแก้ไขปัญหาในโลกแห่งความเป็นจริงหรือปรับปรุงแนวปฏิบัติผ่านการสืบสวนอย่างเป็นระบบและการทดสอบแบบร่วมมือ เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการปรับปรุงคุณภาพในด้านการดูแลสุขภาพ, การริเริ่มการเปลี่ยนแปลงองค์กร, นวัตกรรมทางการศึกษา, หรือการพัฒนาชุมชน การวิจัยเชิงปฏิบัติการมีคุณค่าอย่างยิ่งเมื่อคุณต้องการสร้างหลักฐานเกี่ยวกับสิ่งที่ได้ผลในบริบทเฉพาะของคุณ (แทนที่จะเป็นเพียงความรู้ที่สามารถสรุปอ้างอิงได้ทั่วไป), เมื่อคุณต้องการสร้างการมีส่วนร่วมและความเป็นเจ้าของของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย, หรือเมื่อคุณต้องการทำให้การวิจัยเป็นประชาธิปไตยโดยการรวมผู้ที่ได้รับผลกระทบเข้าสู่การสืบสวน การวิจัยเชิงปฏิบัติการไม่เหมาะสำหรับการวิจัยที่ต้องการสรุปผลการค้นพบในบริบทต่างๆ หรือสำหรับการสืบสวนที่ละเอียดอ่อนซึ่งความเป็นกลางของนักวิจัยเป็นสิ่งจำเป็น
ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา
- ความสามารถในการสรุปอ้างอิงได้ทั่วไปมีจำกัด แนวทางแก้ไขที่ทดสอบในบริบทหนึ่งอาจไม่ได้ผลในบริบทอื่น เนื่องจากเงื่อนไข วัฒนธรรม หรือข้อจำกัดที่แตกต่างกัน
- กระบวนการร่วมมืออาจใช้เวลานานและมีความซับซ้อนทางการเมือง การสร้างสมดุลระหว่างลำดับความสำคัญของนักวิจัยและผู้ปฏิบัติงาน การจัดการพลวัตกลุ่ม และการสร้างฉันทามติต้องใช้เวลา
- ความเป็นไปได้ที่จะเกิดอคติและความขัดแย้งทางผลประโยชน์ เมื่อนักวิจัยทำงานอย่างใกล้ชิดกับองค์กร การรักษาความเป็นกลางและความเป็นอิสระอาจเป็นเรื่องท้าทาย
- ความยากลำบากในการแยกผลกระทบของการแทรกแซง ในสภาพแวดล้อมจริง ปัจจัยหลายอย่างเปลี่ยนแปลงไปพร้อมๆ กัน ทำให้ยากที่จะระบุว่าอะไรเป็นสาเหตุของการปรับปรุง
เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้
จุดแข็ง
- สร้างองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับบริบทและนำไปปฏิบัติได้จริง แนวทางแก้ไขที่พัฒนาขึ้นในสภาพแวดล้อมเฉพาะมีแนวโน้มที่จะเป็นไปได้จริงและยั่งยืน
- สร้างการมีส่วนร่วมของผู้ปฏิบัติงานและชุมชน ผู้ร่วมวิจัยพัฒนาความเป็นเจ้าของในผลการค้นพบและมุ่งมั่นที่จะนำการเปลี่ยนแปลงไปปฏิบัติ
- สร้างทั้งองค์ความรู้และการปรับปรุงในทางปฏิบัติ การวิจัยเชิงปฏิบัติการมีประสิทธิภาพในการพัฒนาความเข้าใจพร้อมๆ กับการแก้ไขปัญหา
- การออกแบบแบบวนซ้ำช่วยให้เกิดการเรียนรู้และการปรับปรุง การทำซ้ำหลายครั้งช่วยให้แนวทางแก้ไขมีวิวัฒนาการตามหลักฐาน
การประยุกต์ใช้
- การปรับปรุงคุณภาพการดูแลสุขภาพ: รอบการวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อทดสอบและปรับปรุงระเบียบการสื่อสารกับผู้ป่วยใหม่, แนวปฏิบัติการล้างมือ, หรือกระบวนการประสานงานการดูแล
- นวัตกรรมทางการศึกษา: ครูร่วมกันตรวจสอบการมีส่วนร่วมของนักเรียนหรือความท้าทายด้านการรู้หนังสือ ทดสอบการแทรกแซงในห้องเรียน และปรับปรุงแนวทาง
- สุขภาพชุมชน: การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมที่ให้สมาชิกชุมชนเข้ามาตรวจสอบความเหลื่อมล้ำทางสุขภาพและร่วมออกแบบกลยุทธ์ส่งเสริมสุขภาพที่สอดคล้องกับวัฒนธรรม
- การเปลี่ยนแปลงองค์กร: การวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อสนับสนุนการปรับโครงสร้างองค์กร, การเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรม, หรือการนำระบบใหม่มาใช้ โดยให้พนักงานมีส่วนร่วมในฐานะผู้ร่วมวิจัย
- การพัฒนาบุคลากร: การวิจัยเชิงปฏิบัติการในโปรแกรมการฝึกอบรมเพื่อตรวจสอบว่าแนวทางการสอนใดได้ผล โดยให้ผู้สอนและผู้เรียนมีส่วนร่วมในรอบการสืบสวน
วิธีการทำงาน
วิธีการทำงาน
ระบุปัญหาหรือโอกาสในการปรับปรุงร่วมกับผู้ที่ประสบปัญหานั้น (เช่น หน่วยงานด้านสุขภาพที่ต้องการปรับปรุงการสื่อสารกับผู้ป่วย, โรงเรียนที่แก้ไขปัญหาการกลั่นแกล้ง) จัดตั้งทีมวิจัยร่วมซึ่งประกอบด้วยนักวิจัย ผู้ปฏิบัติงาน และควรมีสมาชิกชุมชนที่ได้รับผลกระทบจากปัญหานั้นด้วย กำหนดคำถามวิจัยและการเปลี่ยนแปลงที่ต้องการร่วมกัน ดำเนินการสำรวจเบื้องต้น: การสัมภาษณ์, การสนทนากลุ่ม, การทบทวนข้อมูลที่มีอยู่, และการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมเพื่อทำความเข้าใจปัญหาในบริบท จัดทำเอกสารสถานการณ์พื้นฐาน (แนวปฏิบัติปัจจุบัน, ผลลัพธ์, ความท้าทาย) กำหนดเป้าหมายที่วัดผลได้สำหรับการเปลี่ยนแปลง จัดโครงสร้างการประชุมอย่างสม่ำเสมอสำหรับทีมร่วมเพื่อรักษาความเป็นหุ้นส่วน
วางแผนรอบการปฏิบัติการครั้งแรก: ระบุว่าจะทดสอบอะไร ใครจะเป็นผู้ดำเนินการ เมื่อใด และอย่างไร ดำเนินการปฏิบัติหรือการแทรกแซง บันทึกสิ่งที่เกิดขึ้น (บันทึกภาคสนาม, การสังเกต, การเก็บข้อมูล) สังเกตและเก็บข้อมูลเกี่ยวกับกระบวนการและผลลัพธ์เบื้องต้น: การเปลี่ยนแปลงเป็นอย่างไร? อะไรได้ผล? มีอุปสรรคอะไรเกิดขึ้น? มีผลกระทบที่ไม่คาดคิดหรือไม่? ดำเนินการเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบควบคู่ไปกับการปฏิบัติ: การสัมภาษุณ์ผู้ที่เกี่ยวข้อง, ตัวชี้วัดเชิงปริมาณ (ถ้าเกี่ยวข้อง), การทบทวนเอกสาร, การสังเกต สะท้อนคิด: ทีมประชุมเพื่อตรวจสอบสิ่งที่เกิดขึ้น ทำไม และได้เรียนรู้อะไร ใช้การสะท้อนคิดอย่างมีโครงสร้าง: อะไรคือสิ่งที่ตั้งใจไว้? อะไรเกิดขึ้นจริง? เหตุใดจึงมีความแตกต่าง? เราได้เรียนรู้อะไร? วิเคราะห์ข้อมูลที่เก็บรวบรวมได้ในระหว่างรอบการปฏิบัติ ปรับปรุงความเข้าใจและตัดสินใจว่าจะปรับเปลี่ยนอะไรสำหรับรอบต่อไป วางแผนใหม่: การปรับเปลี่ยนการปฏิบัติโดยอาศัยการเรียนรู้ จากนั้นจึงเริ่มรอบใหม่ ทำซ้ำรอบจนกว่าการเปลี่ยนแปลงจะได้รับการปรับปรุงอย่างเพียงพอหรือฝังราก; โดยทั่วไปคือ 3–5 รอบในช่วงเวลาหลายเดือนหรือหลายปี
สังเคราะห์การเรียนรู้ข้ามรอบ: ได้ค้นพบอะไรเกี่ยวกับปัญหาและแนวทางแก้ไขใดที่ได้ผล? นำเสนอผลการค้นพบที่แสดงถึงวิวัฒนาการของความเข้าใจและการปฏิบัติข้ามรอบ จัดทำเอกสารทั้งความสำเร็จและความล้มเหลว วิเคราะห์ว่าอะไรเป็นปัจจัยที่นำไปสู่แต่ละอย่าง นำเสนอข้อมูลผลลัพธ์: การเปลี่ยนแปลงได้ปรับปรุงสถานการณ์ตามที่วัดได้จากตัวบ่งชี้ที่ตกลงกันไว้หรือไม่? อธิบายกระบวนการเปลี่ยนแปลง: ปัญหาและแนวทางแก้ไขมีวิวัฒนาการอย่างไร? เงื่อนไขใดที่เอื้อต่อความสำเร็จ? อุปสรรคใดที่ยังคงอยู่? อภิปรายผลกระทบต่อการขยายผลหรือการรักษาความยั่งยืนของการเปลี่ยนแปลง สะท้อนคิดเกี่ยวกับกระบวนการวิจัยเอง: ความร่วมมือส่งผลต่อการวิจัยอย่างไร? นักวิจัยได้เรียนรู้อะไรเกี่ยวกับการทำงานร่วมกับผู้ปฏิบัติงาน? นำเสนอข้อเสนอแนะสำหรับการปฏิบัติอย่างต่อเนื่องและรอบการปรับปรุงในอนาคต
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- การสะท้อนคิดไม่เพียงพอ รอบการปฏิบัติการที่รวมการปฏิบัติแต่ขาดการสะท้อนคิดอย่างมีโครงสร้างจะพลาดโอกาสในการเรียนรู้
- ความร่วมมือที่ไม่เท่าเทียมกัน หากนักวิจัยมีบทบาทนำหรือผู้ปฏิบัติงานเป็นเพียงผู้เข้าร่วมตามพิธี การวิจัยก็จะไม่ใช่ความร่วมมืออย่างแท้จริงและอาจทำซ้ำความไม่สมดุลของอำนาจ
- การมุ่งเน้นที่การปฏิบัติเพียงอย่างเดียวโดยไม่สร้างองค์ความรู้จากการวิจัย การวิจัยเชิงปฏิบัติการควรมีส่วนช่วยทั้งการเรียนรู้ในทางปฏิบัติและทางทฤษฎี
- การขาดการเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบ การสังเกตจากเรื่องเล่าไม่เพียงพอ การเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบ (ทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ) ช่วยเสริมความแข็งแกร่งให้กับการวิจัยเชิงปฏิบัติการ
คำถามที่พบบ่อย
อะไรคือความแตกต่างระหว่างการวิจัยเชิงปฏิบัติการกับการปรับปรุงคุณภาพ (QI)?
การวิจัยเชิงปฏิบัติการและการปรับปรุงคุณภาพ (เช่น รอบการวางแผน-ปฏิบัติ-ศึกษา-ดำเนินการ หรือ Plan-Do-Study-Act cycles) มีความเกี่ยวข้องกันอย่างใกล้ชิดและใช้แนวทางแบบวนซ้ำ การปรับปรุงคุณภาพมุ่งเน้นที่การปรับปรุงตัวชี้วัดหรือกระบวนการที่เฉพาะเจาะจงมากกว่า; การวิจัยเชิงปฏิบัติการมีความกว้างกว่า โดยมีเป้าหมายเพื่อทำความเข้าใจปัญหาและสร้างองค์ความรู้ควบคู่ไปกับการปรับปรุงในทางปฏิบัติ การวิจัยเชิงปฏิบัติการเน้นย้ำความร่วมมือและการทำให้เป็นประชาธิปไตยอย่างชัดเจนกว่า; การปรับปรุงคุณภาพอาจเป็นแบบบนลงล่างมากกว่า ทั้งสองแบบเกี่ยวข้องกับรอบของการปฏิบัติและการเรียนรู้ บางคนถือว่าการปรับปรุงคุณภาพเป็นรูปแบบหนึ่งของการวิจัยเชิงปฏิบัติการ; บางคนมองว่ามีความเกี่ยวข้องกันแต่แตกต่างกัน ความแตกต่างมีความสำคัญน้อยกว่าการทำให้แน่ใจว่าโครงการของคุณมีความเข้มงวด: มีเป้าหมายที่ชัดเจน, เกี่ยวข้องกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้อง, เก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบ, สะท้อนคิดเป็นประจำ, และบันทึกการเรียนรู้
ฉันควรดำเนินการวิจัยเชิงปฏิบัติการกี่รอบ?
ไม่มีจำนวนที่แน่นอน โดยทั่วไป 3–5 รอบในช่วง 6–18 เดือนจะช่วยให้เกิดการเรียนรู้และการปรับปรุงอย่างเพียงพอ รอบแรกๆ จะทดสอบแนวคิดเริ่มต้นและสร้างข้อมูลเชิงลึกที่ไม่คาดคิด; รอบหลังๆ จะปรับปรุงตามการเรียนรู้ กระบวนการจะเสร็จสมบูรณ์เมื่อแนวทางแก้ไขได้รับการปรับปรุงอย่างเพียงพอ ผลลัพธ์มีความเสถียรหรือดีขึ้น และข้อมูลเชิงลึกเพียงพอที่จะตอบคำถามวิจัยหรือชี้นำการปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง บันทึกว่าเมื่อใดและเหตุใดรอบจึงสิ้นสุดลง
ฉันจะแน่ใจได้อย่างไรว่ามีความร่วมมือที่แท้จริงในการวิจัยเชิงปฏิบัติการ?
ความร่วมมือที่แท้จริงหมายถึง: (1) การตัดสินใจร่วมกัน—ผู้ปฏิบัติงานและนักวิจัยร่วมกันกำหนดคำถามวิจัยและการตัดสินใจเกี่ยวกับการปฏิบัติและการเปลี่ยนแปลง; (2) การมีเสียงเท่าเทียมกัน—กลไกที่ทำให้มุมมองของผู้ปฏิบัติงานมีอิทธิพลต่อทิศทางการวิจัย; (3) การสร้างขีดความสามารถ—นักวิจัยสนับสนุนทักษะการวิจัยของผู้ปฏิบัติงาน; (4) กระบวนการที่โปร่งใส—การสื่อสารที่ชัดเจนเกี่ยวกับเป้าหมาย วิธีการ และผลการวิจัย; (5) การแบ่งปันผลประโยชน์—ผลการค้นพบและการเรียนรู้เป็นของทุกฝ่าย ไม่ใช่แค่นักวิจัย สร้างการสะท้อนคิดอย่างสม่ำเสมอเกี่ยวกับการร่วมมือเอง: เป็นความร่วมมือที่แท้จริงหรือไม่? ใครเป็นผู้ขับเคลื่อนการตัดสินใจ? มีความไม่สมดุลของอำนาจหรือไม่? ปรับเปลี่ยนตามความจำเป็น
ฉันควรเก็บข้อมูลประเภทใดในรอบการวิจัยเชิงปฏิบัติการ?
เก็บข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับคำถามวิจัยและเป้าหมายการปรับปรุงของคุณ โดยทั่วไปจะรวมถึง: (1) ข้อมูลกระบวนการ—เอกสารเกี่ยวกับสิ่งที่ดำเนินการ, อย่างไร, เมื่อใด (บันทึกภาคสนาม, บันทึก); (2) ข้อมูลผลลัพธ์—ตัวชี้วัดที่เกี่ยวข้องกับเป้าหมายการปรับปรุงของคุณ (เช่น คุณภาพการสื่อสาร, ความพึงพอใจของผู้ป่วย, อัตราข้อผิดพลาด); (3) มุมมองของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย—การสัมภาษณ์หรือแบบสำรวจกับผู้ที่เกี่ยวข้องเกี่ยวกับสิ่งที่ได้ผล, อุปสรรค, ผลกระทบที่ไม่คาดคิด; (4) ความเที่ยงตรงของการนำไปปฏิบัติ—การแทรกแซงถูกนำไปปฏิบัติอย่างที่วางแผนไว้หรือไม่? ตั้งใจวัดผล; ใช้หลายวิธี (ทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ) เมื่อเป็นไปได้
การวิจัยเชิงปฏิบัติการสามารถดำเนินการโดยนักวิจัยคนเดียวได้หรือไม่ หรือต้องทำร่วมกัน?
โดยหลักการแล้ว การวิจัยเชิงปฏิบัติการเกี่ยวข้องกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลายฝ่ายที่ร่วมมือกัน นักวิจัยคนเดียวสามารถทำการวิจัยเชิงปฏิบัติการได้หากพวกเขากำลังตรวจสอบแนวปฏิบัติของตนเอง (เช่น ครูทดสอบวิธีการสอนใหม่ในห้องเรียนของตนเอง) และมีการสนทนาอย่างแท้จริงกับเพื่อนร่วมงานหรือผู้ร่วมงานเพื่อการสะท้อนคิดและข้อเสนอแนะ อย่างไรก็ตาม ความร่วมมือที่แท้จริง—กับผู้ปฏิบัติงานนอกเหนือจากบทบาทโดยตรงของนักวิจัย—เป็นที่ต้องการมากกว่า เนื่องจากช่วยขยายมุมมองและเสริมสร้างการนำผลการค้นไปปฏิบัติ หากทำคนเดียว ให้สร้างโครงสร้างการให้คำปรึกษาภายนอกหรือการอภิปรายกับเพื่อนร่วมงาน
วิธีการที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
Lewin, K. (1946). Action research and minority problems. Journal of Social Issues, 2(4), 34–46.
เปิดเอกสารอ้างอิง DOIคัดลอกแล้วKemmis, S., & McTaggart, R. (2005). Participatory action research: Communicative action and the public sphere. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), The Sage handbook of qualitative research (3rd ed., pp. 559–603). Sage Publications.
เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์คัดลอกแล้วReason, P., & Bradbury, H. (Eds.). (2006). Handbook of action research: Participative inquiry and practice. Sage Publications.
เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์คัดลอกแล้ว