Skip to content
กลับไปยังผลการค้นหา

สัทศาสตร์เชิงอะคูสติก

ผู้เสนอ
Peter Ladefoged
ปี
1962
ประเภท
Empirical process pipeline
กลุ่มวิธี
Experimental Phonetics

ข้อความนี้เป็นการแปลด้วยเครื่องและยังไม่ได้รับการตรวจทาน อ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษ

ขนาดตัวอักษร

ใช้ทำอะไร?

สัทศาสตร์เชิงอะคูสติก คือ การศึกษาคุณสมบัติทางกายภาพของเสียงพูดโดยใช้อุปกรณ์เพื่อวัดและวิเคราะห์คลื่นเสียง วิธีการนี้ซึ่งริเริ่มโดย Peter Ladefoged และ Kenneth Stevens ใช้สเปกโตรแกรม การวิเคราะห์ฟอร์แมนต์ และการวัดรูปคลื่น เพื่อจำแนกลักษณะสระ พยัญชนะ และลักษณะน้ำเสียงอย่างแม่นยำ สัทศาสตร์เชิงอะคูสติกเชื่อมโยงโลกของการผลิตเสียงพูดเชิงการออกเสียงและโลกของการรับรู้ของผู้ฟัง โดยให้ข้อมูลเชิงปริมาณที่เที่ยงตรงเกี่ยวกับวิธีการผลิตและรับรู้เสียงพูด

แนวคิดเบื้องหลังวิธีการ

เสียงพูดเป็นกระแสคลื่นเสียงที่ต่อเนื่อง แต่หูของเราได้ยินเป็นหน่วยที่แยกจากกัน ได้แก่ คำและเสียง สัทศาสตร์เชิงอะคูสติกเผยให้เห็นโครงสร้างที่ซ่อนอยู่ในคลื่นเสียงเหล่านั้น สเปกโตรแกรมเปรียบเสมือนโน้ตดนตรีของเสียงพูด: เวลาจะวิ่งจากซ้ายไปขวา ความถี่ (ระดับเสียง) จะวิ่งจากล่างขึ้นบน และความเข้มของสีแสดงถึงความดังของเสียง สระจะปรากฏเป็นแถบแนวนอน (ฟอร์แมนต์ ซึ่งเป็นการสะท้อนของช่องเสียง) พยัญชนะจะปรากฏเป็นเสียงรบกวนสั้นๆ หรือการหยุดชะงัก การวัดตำแหน่งของแถบเหล่านั้น (ความถี่ฟอร์แมนต์) นักสัทศาสตร์สามารถระบุได้อย่างแม่นยำว่าออกเสียงสระใด และเปรียบเทียบสระนั้นในระหว่างผู้พูดและภาษาต่างๆ ได้

ประวัติศาสตร์

การวิเคราะห์อะคูสติกของเสียงพูดเริ่มต้นอย่างจริงจังในช่วงทศวรรษที่ 1940-1950 ด้วยการพัฒนาเครื่องสเปกโตรกราฟเสียงโดยนักวิทยาศาสตร์ของ Bell Labs Peter Ladefoged เป็นผู้บุกเบิกสัทศาสตร์เชิงเครื่องมือและทำให้เป็นหัวใจสำคัญของการทำงานภาคสนามทางภาษาศาสตร์ งานทฤษฎีของ Kenneth Stevens เกี่ยวกับความสัมพันธ์เชิงอะคูสติก-การออกเสียงได้สร้างกรอบการทำงานสำหรับการทำความเข้าใจว่าการออกเสียงเชื่อมโยงกับผลลัพธ์เชิงอะคูสติกอย่างไร สัทศาสตร์สมัยใหม่ต้องอาศัยการวิเคราะห์อะคูสติกดิจิทัล สเปกโตรแกรม และวิธีการคำนวณเป็นอย่างมาก

ควรใช้เมื่อใด

ใช้สัทศาสตร์เชิงอะคูสติกเมื่อคุณต้องการหลักฐานเชิงปริมาณที่เที่ยงตรงสำหรับคุณสมบัติทางสัทศาสตร์ของภาษา เมื่อคุณต้องการแยกความแตกต่างของคู่เสียงที่น้อยที่สุดในเชิงอะคูสติก หรือเมื่อศึกษาว่าระบบสัทวิทยามีการแสดงออกอย่างไรในเสียงพูดจริง มีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับเทคโนโลยีการรู้จำเสียงพูด (การรู้จำเสียงพูด การสังเคราะห์เสียง) เพื่อทำความเข้าใจความแปรปรวนและการออกเสียงร่วมกัน และเพื่อบันทึกภาษาที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างแม่นยำ วิธีการนี้ต้องเข้าถึงอุปกรณ์บันทึกเสียงและซอฟต์แวร์วิเคราะห์อะคูสติก แต่ให้ผลลัพธ์ที่สามารถทำซ้ำได้และวัดปริมาณได้

ข้อจำกัดและข้อควรพิจารณา

  • ต้องใช้อุปกรณ์ราคาแพงและซอฟต์แวร์เฉพาะทาง ทำให้เข้าถึงได้ยากในสภาพแวดล้อมที่มีทรัพยากรจำกัด
  • การวัดเชิงอะคูสติกเพียงอย่างเดียวไม่สามารถระบุหมวดหมู่ทางสัทวิทยาได้อย่างชัดเจนเสมอไป การตีความต้องอาศัยความรู้ทางภาษาศาสตร์และบริบท
  • ความแปรปรวนของผู้พูด ความแตกต่างของสำเนียง และลักษณะเฉพาะตัวของผู้พูดแต่ละคนอาจทำให้การตีความซับซ้อน ผลลัพธ์ต้องรวบรวมจากผู้พูดหลายคน
  • ขึ้นอยู่กับคุณภาพของการบันทึก เสียงรบกวนรอบข้าง สิ่งแปลกปลอมจากไมโครโฟน และการบีบอัดอาจทำให้สัญญาณและผลการวัดเชิงอะคูสติกผิดเพี้ยน

เงื่อนไขจากแหล่งที่มาไม่สามารถใช้แทนการทบทวนทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นอิสระหรือการตรวจสอบโดยเอนจินวิเคราะห์ได้

จุดแข็ง

  • ให้การวัดคุณสมบัติของเสียงเชิงปริมาณที่เที่ยงตรง ขจัดความไม่แน่นอนในการอธิบายทางสัทศาสตร์
  • ช่วยให้สามารถเปรียบเทียบเสียงระหว่างผู้พูด สำเนียง และภาษาต่างๆ ได้อย่างแม่นยำในมาตราส่วนอุปกรณ์เดียวกัน
  • เผยให้เห็นรายละเอียดทางสัทศาสตร์ที่ละเอียดซึ่งหูเปล่าไม่สามารถมองเห็นได้ เช่น การออกเสียงร่วมกัน จังหวะของน้ำเสียง และความแปรปรวนของผู้พูด
  • สร้างข้อมูลที่สามารถทำซ้ำได้ซึ่งสามารถจัดเก็บในรูปแบบดิจิทัลและวิเคราะห์ใหม่ได้ สนับสนุนมาตรฐานทางวิทยาศาสตร์ที่เข้มงวด

การประยุกต์ใช้

  • การอธิบายคุณสมบัติเชิงอะคูสติกของระบบสระในภาษาต่างๆ และการบันทึกว่าคุณภาพสระแตกต่างกันไปตามสำเนียง อายุ และเพศอย่างไร
  • การวัดเวลาเริ่มต้นของการเปล่งเสียง (VOT) ในพยัญชนะกักเพื่อระบุความแตกต่างของการก้องทางสัทวิทยาในภาษาต่างๆ ทั่วโลก
  • การวิเคราะห์ความถี่พื้นฐาน (F0) และรูปแบบระยะเวลาเพื่อจำแนกลักษณะระบบเสียงวรรณยุกต์และเสียงเน้นในภาษาที่มีวรรณยุกต์
  • การสนับสนุนการประเมินพยาธิวิทยาการพูดโดยการวัดปริมาณความบกพร่องในการออกเสียงและติดตามความคืบหน้าของการรักษาในความผิดปกติของการพูด
  • การฝึกอบรมระบบรู้จำเสียงพูดอัตโนมัติโดยให้หลักฐานเชิงอะคูสติกของหมวดหมู่ทางสัทวิทยาและขอบเขตของมัน

วิธีการทำงาน

วิธีการทำงาน

1

บันทึกเสียงพูดจากผู้พูดภาษาเป้าหมายหรือระบบเสียงที่ต้องการ โดยใช้อุปกรณ์เสียงคุณภาพสูงและสภาวะที่ควบคุมเพื่อลดเสียงรบกวนรอบข้างให้เหลือน้อยที่สุด

2

แปลงไฟล์บันทึกเสียงเป็นดิจิทัลและแบ่งส่วนเป็นหน่วยเสียง (สระ พยัญชนะ พยางค์) เพื่อการวิเคราะห์

3

สกัดการวัดเชิงอะคูสติกโดยใช้การวิเคราะห์สเปกตรัม: ความถี่ฟอร์แมนต์สำหรับสระ, เวลาเริ่มต้นของการเปล่งเสียง (VOT) สำหรับพยัญชนะกัก, โมเมนต์ของสเปกตรัมสำหรับพยัญชนะเสียดแทรก เป็นต้น

4

สร้างแผนภาพเชิงอะคูสติก (เช่น แผนภูมิสระโดยใช้ฟอร์แมนต์ 1 และฟอร์แมนต์ 2 เป็นแกน) และกำหนดความสัมพันธ์เชิงอะคูสติก-สัทศาสตร์สำหรับหมวดหมู่ทางสัทวิทยา

5

เชื่อมโยงคุณสมบัติเชิงอะคูสติกกับความแตกต่างทางสัทวิทยา กลไกการออกเสียง และสัญญาณการรับรู้; ตรวจสอบการจำแนกประเภททางสัทวิทยากับหลักฐานเชิงอะคูสติก

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • การปฏิบัติต่อค่าเชิงอะคูสติกเสมือนว่าคงที่สำหรับหน่วยเสียงหนึ่งๆ หน่วยเสียงมีการเปลี่ยนแปลงภายในและระหว่างผู้พูด ภาษา และบริบทต่างๆ รายงานช่วงและการกระจายตัว ไม่ใช่ค่าเดียว
  • การละเลยผลของการออกเสียงร่วมกันและบริบท ฟอร์แมนต์ของสระจะเปลี่ยนไปขึ้นอยู่กับพยัญชนะที่อยู่ข้างเคียง วัดสระในบริบททางสัทศาสตร์ที่สอดคล้องกัน
  • การตีความความแตกต่างเชิงอะคูสติกที่ละเอียดอ่อนเกินไปว่าเป็นความหมายทางสัทวิทยาโดยไม่มีหลักฐานการรับรู้หรือการกระจายตัว ใช้ข้อมูลเชิงอะคูสติกเพื่อทดสอบและปรับปรุงสมมติฐานทางภาษาศาสตร์ ไม่ใช่เพื่อทดแทน
  • การยอมรับการสกัดฟอร์แมนต์อัตโนมัติโดยไม่มีการตรวจสอบด้วยตนเอง ซอฟต์แวร์วิเคราะห์อะคูสติกอาจระบุฟอร์แมนต์ผิดพลาดในคุณภาพเสียงที่ผิดปกติหรือการเปล่งเสียงที่ไม่ปกติ ตรวจสอบสเปกโตรแกรมด้วยสายตา

คำถามที่พบบ่อย

สเปกโตรแกรมคืออะไร และจะอ่านได้อย่างไร

สเปกโตรแกรมคือการแสดงภาพของเสียง: เวลาจะวิ่งจากซ้ายไปขวา (แกน x) ความถี่ (ระดับเสียง) จะวิ่งจากล่างขึ้นบน (แกน y โดยทั่วไปคือ 0-5000 Hz หรือสูงกว่า) และความเข้มของสีแสดงถึงความดัง (เข้มกว่า = ดังกว่า) สระปรากฏเป็นแถบแนวนอน (ฟอร์แมนต์ ซึ่งเป็นการสะท้อนของช่องเสียง) พยัญชนะปรากฏเป็นเสียงรบกวนสั้นๆ หรือความเงียบ ตำแหน่งของฟอร์แมนต์บอกคุณว่าสระใด การเคลื่อนที่ของฟอร์แมนต์บ่งชี้ถึงการออกเสียงร่วมกัน สเปกโตรแกรมเปรียบเสมือนบรรทัดห้าเส้นสำหรับเสียงพูด

ฟอร์แมนต์คืออะไร และทำไมจึงมีความสำคัญ

ฟอร์แมนต์คือความถี่เรโซแนนซ์ของช่องเสียง ซึ่งเป็นความถี่ที่พลังงานอะคูสติกมีความเข้มข้น ฟอร์แมนต์แรก (F1) จะสัมพันธ์กับความเปิดของสระ (ความสูงของลิ้น) โดยประมาณ ฟอร์แมนต์ที่สอง (F2) จะสัมพันธ์กับตำแหน่งหน้า-หลัง F1 และ F2 เป็นตัวบ่งชี้เชิงอะคูสติกหลักของเอกลักษณ์ของสระ การพล็อตสระบนแผนภูมิ F1-F2 นักภาษาศาสตร์สามารถจำแนกสระได้อย่างแม่นยำและเปรียบเทียบระบบสระระหว่างผู้พูดและภาษาต่างๆ ได้

สัทศาสตร์เชิงอะคูสติกเกี่ยวข้องกับสัทศาสตร์เชิงการออกเสียงอย่างไร

สัทศาสตร์เชิงการออกเสียงอธิบายว่าอวัยวะในช่องปาก (ลิ้น ริมฝีปาก สายเสียง) เคลื่อนไหวเพื่อสร้างเสียงอย่างไร สัทศาสตร์เชิงอะคูสติกวัดคลื่นเสียงที่เกิดขึ้น ทั้งสองมีความสมบูรณ์ซึ่งกันและกัน: สัทศาสตร์เชิงการออกเสียงบอกคุณว่า 'อย่างไร' ที่เสียงถูกสร้างขึ้น สัทศาสตร์เชิงอะคูสติกบอกคุณว่า 'อะไร' ถูกผลิตขึ้น การทำความเข้าใจทั้งสองอย่างมีพลัง คุณสามารถอธิบายได้ว่าทำไมการออกเสียงบางอย่างจึงให้คุณสมบัติเชิงอะคูสติกที่เฉพาะเจาะจง

การวัดเชิงอะคูสติกสามารถแยกความแตกต่างของคู่เสียงที่น้อยที่สุดทั้งหมดได้หรือไม่

โดยทั่วไป แต่ไม่เสมอไป คู่เสียงที่น้อยที่สุดบางคู่มีความแตกต่างในลักษณะที่การวัดเชิงอะคูสติกตรวจจับได้ (เช่น [p] เทียบกับ [b] แตกต่างกันที่เวลาเริ่มต้นของการเปล่งเสียง) อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างทางสัทวิทยาบางอย่างส่วนใหญ่เป็นการรับรู้ หรืออาจเกี่ยวข้องกับความแตกต่างเชิงอะคูสติกที่ละเอียดอ่อนมาก นอกจากนี้ การออกเสียงร่วมกันและความแปรปรวนของผู้พูดอาจทำให้ขอบเขตเชิงอะคูสติกพร่ามัว รวมข้อมูลเชิงอะคูสติกกับการทดลองการรับรู้และการวิเคราะห์การกระจายตัวเพื่อให้ได้ภาพที่สมบูรณ์

วิธีการที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง

  1. Ladefoged, P., & Johnson, K. (2006). A Course in Phonetics (5th ed.). Boston: Cengage Learning.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว
  2. Stevens, K. N. (2000). Acoustic Phonetics. Cambridge, MA: MIT Press.

    เปิดเอกสารอ้างอิง DOI
    คัดลอกแล้ว
  3. Gordon, M. (2004). Phonetic structures of Turkish. Journal of the International Phonetic Association, 34(1), 34-52.

    เปิดเอกสารอ้างอิงสิ่งพิมพ์
    คัดลอกแล้ว