Skala Zaburzenia Przedłużonego Żałoby
- Autor metody
- Holly G. Prigerson, Paul K. Maciejewski
- Rok
- 2008
- Typ
- Self-report questionnaire
- Rodzina
- diagnosis-focused-grief-assessment
Ten tekst jest tłumaczeniem maszynowym i nie został jeszcze sprawdzony. Przeczytaj oryginał po angielsku
Do czego służy?
Skala Zaburzenia Przedłużonego Żałoby (PG-13) to 13-pozycyjne narzędzie oceny diagnostycznej opracowane przez Prigerson i Maciejewski w celu operacjonalizacji kryteriów diagnostycznych Zaburzenia Przedłużonego Żałoby według DSM-5-TR.
Zaprojektowana jako ustrukturyzowany instrument kliniczny, PG-13 bezpośrednio odzwierciedla kryteria objawowe, poznawcze i funkcjonalne wymagane do diagnozy, co czyni ją nieocenioną w warunkach klinicznych i badawczych, gdzie potrzebna jest standaryzowana ocena diagnostyczna.
Intuicja stojąca za metodą
Zaburzenie Przedłużonego Żałoby (PGD), sformalizowane w DSM-5-TR (2013) i ICD-11 (2022), stanowi odrębne zaburzenie psychiczne, w którym żałoba staje się patologiczna – charakteryzuje się uporczywym, intensywnym pragnieniem (tęsknotą); obsesyjnym myśleniem o zmarłym; trudnością w zaakceptowaniu śmierci; odrętwieniem emocjonalnym; zaburzeniem funkcjonowania w rolach społecznych i wycofaniem społecznym, które utrzymują się przez 12+ miesięcy po stracie (lub 6+ miesięcy w pierwszym roku żałoby, jeśli wcześniejsza ocena jest klinicznie wskazana). PG-13 operacjonalizuje te kryteria diagnostyczne poprzez ukierunkowane pozycje, umożliwiając klinicystom wyjście poza ocenę nasilenia objawów (jak w przypadku ICG) do formalnego ustalenia diagnozy.
Historia
PG-13 została opracowana w 2008 roku przez Holly G. Prigerson i Paula K. Maciejewskiego w następstwie rosnącego klinicznego i badawczego uznania, że uporczywa, upośledzająca żałoba stanowi odrębne schorzenie psychiatryczne. Skala bezpośrednio odzwierciedla operacjonalizację kryteriów diagnostycznych, które zostały sformalizowane w DSM-5-TR (opublikowanym w 2013 r.) i ICD-11 (opublikowanym w 2022 r.). W miarę ewolucji taksonomii psychiatrycznej w kierunku uznania Zaburzenia Przedłużonego Żałoby za odrębną diagnozę, PG-13 stała się głównym narzędziem klinicznym do ustalania diagnozy. Skala została przetłumaczona na wiele języków i zwalidowana w kilkudziesięciu badaniach potwierdzających jej użyteczność diagnostyczną, czułość i swoistość w populacjach osób w żałobie. Jest obecnie standardem w badaniach klinicznych skoncentrowanych na żałobie i badaniach nad wynikami żałoby.
Kiedy stosować
PG-13 jest wskazana do oceny diagnostycznej osób w żałobie prezentujących przedłużone, upośledzające objawy żałoby, szczególnie w: ocenie psychiatrycznej i psychologicznej złożonych przypadków żałoby; specjalistycznych poradniach żałoby i usługach poradnictwa żałoby; badaniach klinicznych rozwijających i testujących terapie Zaburzenia Przedłużonego Żałoby; ocenie sądowo-psychiatrycznej (np. ustalanie zdolności do czynności prawnych, odpowiedzialności karnej wymagające historii żałoby); oraz w ścieżkach opieki stopniowanej dla pacjentów w żałobie w podstawowej opiece zdrowotnej i izbach przyjęć. Szczególnie użyteczna, gdy sam osąd kliniczny jest niewystarczający i wymagany jest standaryzowany, kryterialny instrument diagnostyczny.
Ograniczenia i uwagi
- Binarny wynik diagnostyczny (obecne/nieobecne) traci informację o zmienności nasilenia objawów; nie rozróżnia łagodnego od ciężkiego Zaburzenia Przedłużonego Żałoby ani nie śledzi odpowiedzi na leczenie tak czuło, jak skale ciągłe.
- Wymaga oceny klinicznej dotyczącej interpretacji kryteriów (np. co stanowi 'zaburzenie funkcjonowania' lub 'odejście od norm kulturowych'); mniej odpowiednia do samodzielnego wypełniania bez przeglądu klinicznego.
- Zależna od czasu: kryteria DSM-5-TR wymagają czasu trwania objawów ≥12 miesięcy po stracie; PG-13 nie może być sensownie stosowana w ostrej żałobie (pierwsze 12 miesięcy), ograniczając wczesną identyfikację i wczesną interwencję.
- Ograniczona walidacja kulturowa; same kryteria DSM-5-TR odzwierciedlają zachodnie, indywidualistyczne normy żałoby; mogą błędnie klasyfikować normatywne przejawy żałoby w kulturach kolektywistycznych jako patologiczne.
- Zakłada śmierć człowieka; ograniczona stosowalność do żałoby wyprzedzającej, utraty roli, utraty tożsamości lub strat niezwiązanych ze śmiercią, do których mają zastosowanie niektóre procesy żałoby.
Warunki podane w źródle nie zastępują niezależnego przeglądu naukowego ani walidacji przez silnik analityczny.
Mocne strony
- Bezpośrednio operacjonalizuje kryteria diagnostyczne Zaburzenia Przedłużonego Żałoby według DSM-5-TR, zapewniając systematyczne i przejrzyste ustalanie diagnozy; poprawia spójność diagnostyczną między klinicystami.
- Krótka (13 pozycji) i wydajna; zajmuje 5–10 minut, umożliwiając szybkie przesiewowe badanie diagnostyczne w warunkach klinicznych z ograniczonym czasem.
- Struktura kryterialna redukuje subiektywne wrażenie diagnostyczne; przenosi diagnozę z 'klinicznego przeczucia' na ustrukturyzowaną ocenę.
- Szeroko walidowana w zróżnicowanych populacjach i kontekstach kulturowych; poparta dużymi badaniami epidemiologicznymi potwierdzającymi jej trafność diagnostyczną.
- Łączy badania naukowe z praktyką kliniczną; ten sam instrument może być używany do identyfikacji przypadków w badaniach, badaniach klinicznych i rutynowej opiece klinicznej, umożliwiając zgodność między dowodami a praktyką.
Zastosowania
- Ocena diagnostyczna w poradnictwie żałoby i praktykach psychoterapeutycznych w celu potwierdzenia diagnozy Zaburzenia Przedłużonego Żałoby i ukierunkowania planowania leczenia.
- Badania kliniczne i randomizowane badania kontrolowane psychoterapii skoncentrowanych na żałobie (Terapia Skomplikowanej Żałoby, Monitorowanie i Przetwarzanie Żałoby, Terapia Akceptacji i Zaangażowania) w celu ustalenia diagnozy wyjściowej i potwierdzenia skuteczności leczenia.
- Badania epidemiologiczne i zdrowia publicznego dotyczące rozpowszechnienia, czynników ryzyka i wyników Zaburzenia Przedłużonego Żałoby w zróżnicowanych populacjach.
- Szkolenie i nadzór nad pracownikami służby zdrowia psychicznego, zapewniające ustrukturyzowane ramy do nauczania kryteriów diagnostycznych i wiarygodnego ustalania diagnozy.
- Integracja ze ścieżkami opieki stopniowanej w podstawowej opiece zdrowotnej, psychiatrii ratunkowej i usługach wsparcia żałoby w celu identyfikacji osób wymagających skierowania do specjalisty.
Jak to działa
Jak to działa
PG-13 składa się z 13 pozycji, które bezpośrednio odpowiadają kryteriom diagnostycznym Zaburzenia Przedłużonego Żałoby według DSM-5-TR. Pozycje oceniają kluczowe objawy (tęsknota, natrętne myśli, trudność w zaakceptowaniu śmierci, problemy z przystosowaniem się do straty) oraz zaburzenia funkcjonowania (dysfunkcja roli, odrętwienie emocjonalne, wycofanie). Każda pozycja jest oceniana w skali odzwierciedlającej obecność i nasilenie objawów, zazwyczaj od 0 (nieobecne) do 4 (bardzo często). Wypełnienie skali przez pacjenta zajmuje 5–10 minut. Podanie skali zakłada, że od śmierci minęło 12+ miesięcy (lub 6+ miesięcy w określonych okolicznościach); klinicysta potwierdza ten okres przed podaniem skali.
Wzór
Administer 13 items assessing DSM-5-TR Prolonged Grief Disorder criteria
Wynik PG-13 jest obliczany poprzez ustalenie, czy respondent spełnia pełny zestaw kryteriów diagnostycznych DSM-5-TR: (1) kluczowy objaw żałoby (tęsknota/obsesyjne myślenie), (2) objawy poznawcze/emocjonalne (≥4 z 8 określonych objawów), (3) zaburzenie funkcjonowania, (4) czas trwania objawów (≥1 rok) i (5) nasilenie cierpienia. Zamiast wyniku ciągłego, PG-13 daje binarną decyzję diagnostyczną: Zaburzenie Przedłużonego Żałoby obecne (spełnione wszystkie kryteria) lub nieobecne (niespełnione wszystkie kryteria). Niektóre zmodyfikowane wersje obliczają całkowitą liczbę objawów do celów badawczych; patrz protokoły konkretnych badań.
Wzór
Determine presence or absence of diagnostic criteria based on symptom endorsement and duration
Interpretacja diagnostyczna jest kryterialna: jeśli spełnione są wszystkie kryteria PGD według DSM-5-TR, diagnozuje się Zaburzenie Przedłużonego Żałoby. Interpretacja kliniczna uwzględnia również: (1) początek objawów w stosunku do śmierci (powinien pojawić się w ciągu pierwszych 12 miesięcy, ale niekoniecznie natychmiast); (2) nasilenie i wpływ funkcjonalny (muszą powodować klinicznie istotne cierpienie i zaburzać funkcjonowanie zawodowe, społeczne lub codzienne); (3) diagnoza różnicowa (objawy nie są przypisywane innemu zaburzeniu psychiatrycznemu, używaniu substancji lub stanowi medycznemu); (4) kontekst kulturowy (wyrażanie żałoby jest zróżnicowane; diagnoza wymaga, aby objawy stanowiły odejście od norm kulturowych).
Wzór
Interpret as diagnostic assessment tool; presence of criterion cluster indicates Prolonged Grief Disorder
Częste pułapki
- Błędne stosowanie zasady 12 miesięcy: zakładanie, że wszelkie objawy żałoby obecne po 12+ miesiącach wskazują na Zaburzenie Przedłużonego Żałoby; należy potwierdzić początek objawów w ciągu 12 miesięcy po stracie ORAZ ich utrzymywanie się, a nie nowy początek po 12 miesiącach.
- Nadmierne poleganie na PG-13 bez klinicznej oceny kontekstu (sposób śmierci, współistniejące stresory, czynniki kulturowe, wcześniejsze traumy, historia psychiatryczna); 'pozytywny' wynik PG-13 jest sugestią diagnostyczną, a nie diagnozą; ocena kliniczna jest niezbędna.
- Podawanie PG-13 w ostrej żałobie (<6–12 miesięcy) i błędna interpretacja normalnej ostrej żałoby jako Zaburzenia Przedłużonego Żałoby; DSM-5-TR zezwala na wcześniejszą diagnozę (6 miesięcy) tylko w określonych okolicznościach wymagających uzasadnienia klinicznego.
- Niewystarczająca ocena i wykluczenie konkurencyjnych diagnoz (Zaburzenie Depresyjne, PTSD związane ze sposobem śmierci, zaburzenie używania substancji); diagnoza PGD wymaga, aby objawy nie były lepiej wyjaśnione przez inne schorzenie.
- Używanie PG-13 jako jedynej miary wyników w badaniach nad leczeniem bez uwzględniania zmian objawów; stosowanie skali ciągłych (ICG, TRIG) obok PG-13 do monitorowania leczenia.
Najczęściej zadawane pytania
Czym PG-13 różni się od ICG?
ICG (19 pozycji, wynik ciągły 0–76) mierzy nasilenie objawów skomplikowanej żałoby i jest używana do badań przesiewowych i pomiaru wyników; próg 25+ sugeruje skomplikowaną żałobę, ale diagnoza wymaga oceny klinicznej. PG-13 (13 pozycji) bezpośrednio operacjonalizuje kryteria diagnostyczne DSM-5-TR i daje binarną decyzję diagnostyczną (Zaburzenie Przedłużonego Żałoby obecne/nieobecne). W praktyce ICG jest używana do badań przesiewowych objawów i monitorowania leczenia, podczas gdy PG-13 jest używana do formalnej oceny diagnostycznej.
Czy PG-13 może być stosowana przed upływem 12 miesięcy od straty?
DSM-5-TR generalnie wymaga ≥12 miesięcy trwania objawów dla diagnozy Zaburzenia Przedłużonego Żałoby. Jednak wcześniejsza diagnoza (6–12 miesięcy po stracie) jest dopuszczalna, jeśli objawy są wyraźnie nadmierne i powodują znaczące zaburzenia wykraczające poza to, czego można oczekiwać w pierwszym roku żałoby. PG-13 może być podawana w dowolnym momencie w celu oceny obecności objawów, ale ustalenie diagnozy zazwyczaj czeka do 12+ miesięcy, chyba że okoliczności kliniczne uzasadniają wcześniejszą ocenę.
Czy PG-13 jest chroniona prawem autorskim lub dostępna do użytku klinicznego?
PG-13 jest publikowana w recenzowanych czasopismach i jest dostępna do użytku klinicznego i badawczego. Zazwyczaj nie jest wymagana opłata licencyjna ani pozwolenie na użycie w praktyce klinicznej lub badaniach naukowych. Klinicyści powinni cytować oryginalne źródło (Prigerson & Maciejewski, 2008 lub późniejsze badania walidacyjne) i upewnić się, że ich użycie jest zgodne z wymogami komisji ds. przeglądu instytucjonalnego (IRB) lub komisji ds. etyki.
Czy PG-13 może być używana do monitorowania odpowiedzi na leczenie w czasie?
Binarna struktura diagnostyczna PG-13 (obecne/nieobecne) jest mniej wrażliwa na zmiany poziomu objawów podczas leczenia; pacjent może pozostać 'PG-13 pozytywny', jednocześnie wykazując znaczącą poprawę w poszczególnych objawach. Do monitorowania odpowiedzi na leczenie bardziej odpowiednie są miary ciągłe, takie jak ICG (która może wykazywać redukcję wyników podczas terapii). PG-13 najlepiej stosować wyjściowo do potwierdzenia diagnozy i końcowo do oceny remisji diagnostycznej; do monitorowania postępów leczenia należy używać skal nasilenia objawów.
Pokrewne metody
Źródła
Prigerson, H. G., & Maciejewski, P. K. (2008). Prolonged grief disorder: Defining the disorder and addressing its clinical and public health significance. Psychotherapy and Psychosomatics, 77(6), 365–376.
Otwórz odnośnik do publikacjiSkopiowano.