Przejdź do treści
Wróć do wyników wyszukiwania

Model główny-agent

Autor metody
Michael Jensen, William Meckling, Bengt Holmstrom
Rok
1976
Typ
algorithm
Rodzina
Game-theoretic

Ten tekst jest tłumaczeniem maszynowym i nie został jeszcze sprawdzony. Przeczytaj oryginał po angielsku

Rozmiar czcionki

Do czego służy?

Model główny-agent analizuje, w jaki sposób główny (np. właściciel, pracodawca, decydent polityczny) może motywować agenta (np. menedżera, pracownika, firmę) do działania w interesie głównego, gdy agent posiada prywatną informację lub może podejmować ukryte działania.

Sformalizowany przez Jensena i Mecklinga w 1976 roku, model identyfikuje koszty agencji wynikające z hazardu moralnego (agent wkłada mniejszy wysiłek niż pożądany) i selekcji negatywnej (agent ukrywa niekorzystne informacje). Optymalne kontrakty równoważą bodźce z alokacją ryzyka.

Intuicja stojąca za metodą

Wyobraźmy sobie zatrudnienie kogoś do działania w naszym imieniu. Nie możemy obserwować jego wysiłku: może pracować ciężko lub się obijać. Ponieważ ponosi pewne ryzyko związane z wysiłkiem i czerpie korzyści w każdym przypadku, może wkładać mniejszy wysiłek, niż byśmy tego chcieli. Rozwiązaniem jest powiązanie jego wynagrodzenia z wynikiem: jeśli zadanie zakończy się sukcesem, zarobi więcej. Ale to naraża go na ryzyko, którego wolałby uniknąć. Optymalny kontrakt równoważy bodźce (skłaniające go do ciężkiej pracy) z ryzykiem (chroniącym go przed złym losem). Zbyt duża motywacja sprawia, że agent ponosi nadmierne ryzyko; zbyt mała usuwa motywację.

Historia

Michael Jensen i William Meckling wprowadzili teorię agencji w 1976 roku, wyjaśniając, jak rozdział własności i kontroli tworzy koszty agencji. Prace Bengta Holmstroma z lat 80. i 90. XX wieku dostarczyły rygorystycznych rozwiązań w zakresie optymalnego kontraktowania przy ukrytych działaniach i informacjach. Ich wkład przyniósł Holmstromowi i Hartowi Nagrodę Nobla w 2016 roku. Teoria agencji stała się podstawą finansów korporacyjnych, ekonomii organizacyjnej i projektowania kontraktów.

Kiedy stosować

Zastosowanie analizy główny-agent przy projektowaniu kontraktów dla zatrudnienia, wynagrodzeń kadry zarządzającej, zamówień, regulacji lub ubezpieczeń. Używać, gdy działania są nieobserwowalne, a agenci mogliby działać wbrew interesowi głównego. Ważne w ładzie korporacyjnym (uzgadnianie interesów menedżera i akcjonariuszy), zarządzaniu sektorem publicznym (monitorowanie urzędników państwowych) i kontraktach finansowych (motywowanie do wysiłku).

Ograniczenia i uwagi

  • Zakłada, że główny obserwuje wynik; gdy wyniki są nieobserwowalne lub znacznie opóźnione, kontrakty są trudniejsze do zaprojektowania
  • Zakłada, że agent jest awersyjny do ryzyka; agenci neutralni wobec ryzyka mogą nie wymagać tak dużego tłumienia bodźców
  • Nie obejmuje sytuacji z wieloma agentami, gdzie agenci wchodzą w interakcje (hazard moralny w zespole)
  • Wymaga użyteczności kardynalnej i specyficznych założeń dystrybucyjnych; statystyki porównawcze są wrażliwe na założenia

Warunki podane w źródle nie zastępują niezależnego przeglądu naukowego ani walidacji przez silnik analityczny.

Mocne strony

  • Wyjaśnia koszty agencji w organizacjach hierarchicznych i ich wpływ na efektywność
  • Dostarcza ram dla optymalnego projektowania bodźców, równoważąc motywację z ryzykiem
  • Rozszerza się na selekcję negatywną, wielozadaniowość i obawy dotyczące kariery
  • Bardzo przydatne w rzeczywistych kontraktach (wynagrodzenia kadry kierowniczej, dzierżawa za udział w plonach, udziały własne w ubezpieczeniach)

Zastosowania

  • Wynagrodzenia kadry kierowniczej: projektowanie opcji na akcje i struktur premiowych w celu motywowania do tworzenia długoterminowej wartości dla akcjonariuszy
  • Kontrakty ubezpieczeniowe: ustalanie udziałów własnych i współpłatności w celu zniechęcenia do hazardu moralnego przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony
  • Umowy dzierżawy za udział w plonach i umowy rolne: podział produkcji między właściciela ziemskiego a dzierżawcę w celu uzgodnienia bodźców
  • Zamówienia i partnerstwa publiczno-prywatne: strukturyzacja schematów płatności w celu minimalizacji kosztów i zapewnienia jakości
  • Kontrakty regulacyjne: projektowanie kar i subsydiów dla przedsiębiorstw użyteczności publicznej i regulowanych firm w celu zachęcenia do efektywności

Jak to działa

Jak to działa

1

Określenie głównego i agenta, celu głównego oraz zdolności głównego do obserwacji działań i wyników.

2

Identyfikacja przestrzeni działań agenta i działań, które są nieobserwowalne przez głównego (ukryte działania powodujące hazard moralny).

3

Określenie schematu wynagrodzeń (zazwyczaj płacy jako funkcji obserwowalnego wyniku), który maksymalizuje oczekiwany zysk głównego, z zastrzeżeniem ograniczeń motywacyjnych agenta.

4

Potwierdzenie, że optymalny kontrakt skłania agenta do wyboru preferowanego przez głównego działania (agent nie ma motywacji do odejścia od niego).

Częste pułapki

  • Zakładając, że silne bodźce zawsze poprawiają zysk głównego; nadmierne bodźce narażają agentów na ryzyko, którego nie cenią
  • Mylenie ukrytego działania (hazard moralny) z ukrytą informacją (selekcja negatywna); każde wymaga innego projektu kontraktu
  • Przeoczenie, że koszty agencji istnieją w równowadze; kontrakty nie mogą ich wyeliminować, jedynie zminimalizować
  • Zapominanie, że agenci o heterogenicznej awersji do ryzyka mogą wymagać różnych kontraktów (separujący równowaga)

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego główny nie monitoruje agenta, aby zaobserwować jego wysiłek?

Monitorowanie jest kosztowne i często niewykonalne. Wysiłek jest zazwyczaj nieobserwowalny (agent pracuje zdalnie) lub koszty monitorowania przewyższają korzyści z eliminacji hazardu moralnego. Kontrakty uzależniające płacę od obserwowalnych wyników (takich jak zyski) zapewniają bodźce przy niższych kosztach.

Jaka jest różnica między hazardem moralnym a selekcją negatywną?

Hazard moralny występuje po podpisaniu kontraktu: agent podejmuje ukryte działania, które pogarszają zysk głównego. Selekcja negatywna występuje przed zawarciem kontraktu: agent posiada ukrytą informację o typie (np. zdolnościach), której główny nie może zweryfikować. Oba wymagają kontraktów zgodnych z motywacją, ale na różnych etapach.

Dlaczego optymalne kontrakty często wiążą płacę z niedoskonałymi miarami wyników?

Ponieważ doskonałe miary wysiłku są niewykonalne. Powiązanie płacy z szumiącymi miarami wyników (np. zyskiem firmy) niedoskonale motywuje do wysiłku, ale naraża agenta na losowe fluktuacje wyników. Optymalny kontrakt równoważy siłę motywacji z ekspozycją na ryzyko.

Pokrewne metody

Źródła

  1. Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305-360.

    Otwórz odnośnik DOI
    Skopiowano.
  2. Holmstrom, B. (1991). The firm as a subpoena server. Journal of Law, Economics and Organization, 7(2), 53-64.

    Otwórz odnośnik do publikacji
    Skopiowano.