Przejdź do treści
Wróć do wyników wyszukiwania

Narzędzie Oceny Ryzyka Opioidowego (ORT)

Autor metody
Webster, Webster
Rok
2005
Typ
Self-report
Rodzina
opioid-risk-assessment

Ten tekst jest tłumaczeniem maszynowym i nie został jeszcze sprawdzony. Przeczytaj oryginał po angielsku

Rozmiar czcionki

Do czego służy?

ORT to krótki, 10-punktowy kwestionariusz samoopisowy przeznaczony do identyfikacji pacjentów o podwyższonym ryzyku niewłaściwego stosowania opioidów, uzależnienia lub zachowań związanych z nadużywaniem leków przed rozpoczęciem terapii opioidowej.

Opracowane przez Webstera i Webstera w 2005 roku, narzędzie to dzieli pacjentów na kategorie niskiego, umiarkowanego i wysokiego ryzyka na podstawie osobistej i rodzinnej historii nadużywania substancji, współistniejących chorób psychicznych oraz czynników psychospołecznych. ORT jest szeroko stosowane w leczeniu bólu i w podstawowej opiece zdrowotnej w celu wspierania wspólnego podejmowania decyzji i strategii łagodzenia ryzyka przy przepisywaniu opioidów.

Intuicja stojąca za metodą

ORT operacjonalizuje ryzyko niewłaściwego stosowania opioidów jako wynikające z wielu czynników biopsychospołecznych, w tym stanów predysponujących (historia rodzinna uzależnień, historia osobistego nadużywania substancji), podatności psychiatrycznej (depresja, lęk, choroba afektywna dwubiegunowa, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) oraz społecznych markerów ryzyka (historia kryminalna, wsparcie społeczne). Narzędzie uznaje, że niewłaściwe stosowanie opioidów istnieje w pewnym spektrum, a ryzyko nie jest rozłożone równomiernie; osoby o pewnych cechach demograficznych lub klinicznych są obarczone znacznie wyższym ryzykiem problematycznego stosowania. Identyfikując osoby wysokiego ryzyka przed rozpoczęciem stosowania opioidów, lekarze mogą wdrożyć intensywniejsze monitorowanie, interwencje psychospołeczne lub alternatywne strategie leczenia bólu.

Historia

ORT zostało opracowane przez Webstera i współpracowników z Legacy Pain Center w Portland w stanie Oregon i opublikowane w czasopiśmie Pain Medicine w 2005 roku. Narzędzie zostało skonstruowane na podstawie danych retrospektywnych od pacjentów z przewlekłym bólem leczonych opioidami i zwalidowane w odniesieniu do udokumentowanych zachowań związanych z nadużywaniem leków (np. wielokrotne wizyty na pogotowiu, dystrybucja substancji kontrolowanych, pozytywny wynik badania moczu na obecność nielegalnych substancji). ORT zostało szeroko przyjęte w placówkach leczenia bólu i podstawowej opieki zdrowotnej i zostało przetłumaczone na kilka języków. Kolejne badania walidacyjne potwierdziły jego użyteczność w stratyfikacji ryzyka, chociaż udokumentowano również ograniczenia w przewidywaniu niewłaściwego stosowania na poziomie indywidualnym.

Kiedy stosować

ORT jest odpowiednie do stosowania w klinikach leczenia bólu, gabinetach podstawowej opieki zdrowotnej, oddziałach ratunkowych i innych placówkach, gdzie podejmowane są decyzje dotyczące przepisywania opioidów. Jest ono specjalnie zaprojektowane dla pacjentów z przewlekłym bólem rozważanych do długoterminowej terapii opioidowej. ORT powinno być stosowane przed rozpoczęciem terapii opioidowej w celu informowania decyzji o przepisywaniu leków i planowania łagodzenia ryzyka. Jest mniej przydatne w sytuacjach ostrego bólu, gdzie planuje się krótkotrwałe narażenie na opioidy, lub u pacjentów z istniejącym uzależnieniem od opioidów przechodzących terapię substytucyjną.

Ograniczenia i uwagi

  • Opiera się na samoopisie i może być podatne na niedoszacowanie wrażliwych informacji (nadużywanie substancji, historia kryminalna) z powodu pożądliwości społecznej
  • Nie ocenia wszystkich istotnych czynników ryzyka (np. jednoczesne stosowanie benzodiazepin, aktywna niestabilność psychiatryczna), które mogą wpływać na ryzyko niewłaściwego stosowania
  • Kategorie ryzyka opierają się na danych walidacyjnych retrospektywnych i mogą nie uogólniać się jednakowo na zróżnicowane populacje demograficzne lub kliniczne
  • Nie zapewnia ciągłego monitorowania ryzyka; ryzyko może się zmieniać podczas terapii opioidowej w miarę pojawiania się nowych informacji

Warunki podane w źródle nie zastępują niezależnego przeglądu naukowego ani walidacji przez silnik analityczny.

Mocne strony

  • Krótkie, walidowane narzędzie przesiewowe wymagające minimalnego czasu i bez specjalnego sprzętu lub szkolenia
  • Identyfikuje specyficzne dla płci czynniki ryzyka, które mogą wpływać na podatność na niewłaściwe stosowanie opioidów
  • Stratyfikuje ryzyko na klinicznie znaczące kategorie, które informują o intensywności monitorowania i podejściu terapeutycznym
  • Wykazana czułość i swoistość w przewidywaniu zachowań związanych z nadużywaniem leków u pacjentów leczonych opioidami
  • Szeroko stosowane w leczeniu bólu i podstawowej opiece zdrowotnej o znaczącej użyteczności klinicznej i akceptacji

Zastosowania

  • Ocena ryzyka przed rozpoczęciem terapii opioidowej u pacjentów z przewlekłym bólem w celu informowania wspólnego podejmowania decyzji dotyczących ryzyka i korzyści terapii opioidowej
  • Stratyfikacja ryzyka w celu ukierunkowania częstotliwości i intensywności monitorowania, badań moczu na obecność narkotyków i ustrukturyzowanego nadzoru podczas terapii opioidowej
  • Identyfikacja pacjentów, u których należy priorytetowo traktować podejścia do leczenia bólu inne niż opioidy lub podejścia multimodalne
  • Badania naukowe dotyczące predyktorów niewłaściwego stosowania opioidów, zachowań związanych z nadużywaniem i uzależnień w populacjach pacjentów z bólem
  • Placówki medycyny pracy i ubezpieczeń społecznych w celu oceny ryzyka przy rozważaniu przepisania opioidów na urazy związane z pracą

Jak to działa

Jak to działa

1

ORT zawiera 10 pytań, chociaż konkretne pytania różnią się dla mężczyzn i kobiet, aby odzwierciedlić czynniki ryzyka specyficzne dla płci. Pytania ORT dla mężczyzn dotyczą historii nadużywania alkoholu, używania nielegalnych narkotyków, palenia tytoniu, wieku i stresorów psychospołecznych. Pytania ORT dla kobiet dotyczą historii nadużywania alkoholu, używania nielegalnych narkotyków, wieku, depresji i lęku. Każde pytanie jest oceniane za pomocą ważonej punktacji odzwierciedlającej siłę związku z ryzykiem niewłaściwego stosowania; wagi wahają się od 1 do 4 punktów za pytanie. Pomiar jest samoopisowy i zajmuje około 3–5 minut. Nie wymaga specjalnego szkolenia do przeprowadzenia, chociaż zaleca się przegląd wyników przez lekarza i omówienie ich z pacjentem.

Wzór
10 items (5 items for males, 5 items for females) assessing personal and family history of substance abuse, psychological disorders, and social factors related to opioid misuse risk
2

Wszystkie odpowiedzi na pytania są sumowane w celu uzyskania całkowitego wyniku ryzyka. Punktacja różni się w zależności od płci: dla mężczyzn całkowity zakres wynosi 0–26; dla kobiet całkowity zakres wynosi 0–20. Kategorie ryzyka są stosowane na podstawie całkowitego wyniku: Niskie ryzyko (wynik 0–3 dla obu płci), Umiarkowane ryzyko (wynik 4–7 dla obu płci) i Wysokie ryzyko (wynik ≥8 dla obu płci). Osoby z brakującymi lub częściowo wypełnionymi pytaniami mogą być oceniane na podstawie dostępnych odpowiedzi, chociaż pełne wypełnienie jest preferowane dla optymalnej dokładności.

Wzór
Sum weighted item scores. Males: total range 0–26; Females: total range 0–20. Risk categories: Low (males 0–3, females 0–3), Moderate (males 4–7, females 4–7), High (males ≥8, females ≥8).
3

Niższe wyniki ORT (kategoria niskiego ryzyka) wskazują na minimalne podwyższenie ryzyka niewłaściwego stosowania opioidów na podstawie udokumentowanej historii osobistej i rodzinnej. Wyniki umiarkowanego ryzyka sugerują podwyższone czynniki ryzyka wymagające zwiększonego monitorowania, edukacji pacjenta i ustrukturyzowanego nadzoru podczas terapii opioidowej. Wyniki wysokiego ryzyka wskazują na znaczne ryzyko niewłaściwego stosowania opioidów, dystrybucji lub uzależnienia i wymagają starannego rozważenia, czy terapia opioidowa jest odpowiednia, lub jeśli została rozpoczęta, wymagają intensywnego monitorowania (np. częste wizyty w gabinecie, badanie moczu na obecność narkotyków, umowa dotycząca substancji kontrolowanych, konsultacja psychiatryczna lub z lekarzem specjalizującym się w uzależnieniach).

Wzór
Lower scores indicate lower risk for opioid misuse. Moderate and high scores indicate elevated risk for aberrant drug-related behaviors, diversion, addiction, or nonmedical use when prescribed opioids.

Częste pułapki

  • Wykorzystywanie samego wyniku ORT do odmowy terapii opioidowej; narzędzie ma na celu informowanie o planowaniu łagodzenia ryzyka, a nie kategoryczne wykluczanie pacjentów
  • Niewdrożenie strategii monitorowania i łagodzenia ryzyka nawet u pacjentów wysokiego ryzyka; ustrukturyzowane monitorowanie i wsparcie psychospołeczne znacznie zmniejszają ryzyko niewłaściwego stosowania
  • Zakładanie, że niski wynik ORT oznacza brak ryzyka niewłaściwego stosowania opioidów; indywidualna zmienność i nieprzewidziane okoliczności mogą prowadzić do niewłaściwego stosowania u osób niskiego ryzyka
  • Zaniedbanie ponownej oceny ryzyka podczas terapii opioidowej; w czasie mogą pojawić się nowe stresory psychospołeczne, dekompensacja psychiatryczna lub nadużywanie substancji

Najczęściej zadawane pytania

Czy wysoki wynik ORT oznacza, że uzależnię się od opioidów?

Nie. Wysoki wynik ORT wskazuje na podwyższone ryzyko oparte na udokumentowanej historii osobistej i rodzinnej, ale nie przewiduje uzależnienia z całą pewnością. Wiele osób wysokiego ryzyka stosuje opioidy prawidłowo, gdy zapewnione jest im intensywne monitorowanie, wsparcie psychospołeczne i ustrukturyzowane umowy. Strategie łagodzenia ryzyka mogą znacznie zmniejszyć prawdopodobieństwo niewłaściwego stosowania.

Czy ORT może być stosowane do monitorowania ryzyka opioidowego podczas leczenia?

ORT jest przeznaczone przede wszystkim do oceny ryzyka przed leczeniem. Podczas terapii opioidowej bardziej odpowiednia jest bieżąca ocena kliniczna (w tym okresowa ponowna ocena czynników psychospołecznych), badania moczu na obecność narkotyków i monitorowanie zachowań. ORT może być ponownie stosowane corocznie lub w przypadku wystąpienia istotnych zmian życiowych.

Co powinienem zrobić, jeśli mój wynik ORT jest wysoki?

Wysoki wynik ORT nie wyklucza terapii opioidowej, ale wskazuje na potrzebę intensywnego monitorowania i strategii łagodzenia ryzyka. Omów z lekarzem strategie takie jak częstsze wizyty w gabinecie, badania moczu na obecność narkotyków, konsultacja psychiatryczna lub z lekarzem specjalizującym się w uzależnieniach, umowy behawioralne i rozważenie alternatywnych metod leczenia bólu.

Jak dokładne jest ORT w przewidywaniu niewłaściwego stosowania opioidów?

ORT ma umiarkowaną czułość i swoistość w identyfikacji osób, które angażują się w zachowania związane z nadużywaniem podczas przepisywania opioidów. Jest skuteczne w stratyfikacji ryzyka, ale nie może doskonale przewidzieć indywidualnych zachowań. W połączeniu z oceną kliniczną i bieżącym monitorowaniem poprawia wyniki.

Czy wyniki ORT różnią się dla mężczyzn i kobiet?

Tak. ORT wykorzystuje pytania i punktację specyficzne dla płci, ponieważ mężczyźni i kobiety mają różne profile czynników ryzyka. Mężczyźni są pytani o nadużywanie alkoholu i narkotyków; kobiety są pytane o depresję i lęk. Poprawia to dokładność oceny ryzyka u każdej płci.

Czy ORT może być stosowane u pacjentów przyjmujących opioidy z powodu bólu nowotworowego lub opieki paliatywnej?

ORT zostało opracowane i zwalidowane dla populacji z przewlekłym bólem nienowotworowym. Jego zastosowanie w leczeniu bólu nowotworowego lub opiece paliatywnej nie zostało dokładnie zbadane; ocena kliniczna ryzyka w stosunku do korzyści jest kluczowa w tych kontekstach, ponieważ ryzyko niedostatecznego leczenia opioidami jest również ważne.

Pokrewne metody

Źródła

  1. Webster, L. R., & Webster, R. M. (2005). Predicting aberrant behaviors in opioid-treated patients: preliminary validation of the Opioid Risk Tool. Pain Medicine, 6(6), 432–442.

    Otwórz odnośnik DOI
    Skopiowano.