Przejdź do treści
Wróć do wyników wyszukiwania

Rekonstrukcja diety na podstawie analizy izotopów

Autor metody
Margaret Schoeninger
Rok
1983
Typ
Geochemical diet analysis
Rodzina
Biogeochemistry

Ten tekst jest tłumaczeniem maszynowym i nie został jeszcze sprawdzony. Przeczytaj oryginał po angielsku

Rozmiar czcionki

Do czego służy?

Rekonstrukcja diety na podstawie analizy izotopów wykorzystuje stosunki stabilnych izotopów węgla (C13/C12) i azotu (N15/N14) w kolagenie kostnym człowieka do wnioskowania o składzie dawnych diet.

Metoda ta, zapoczątkowana przez Margaret Schoeninger i Michaela DeNiro w latach 80. XX wieku, ujawnia długoterminowe wzorce żywieniowe poprzez analizę chemicznego sygnatury pokarmu wchłoniętego do tkanki kostnej. Stabilne izotopy dostarczają ilościowych informacji o względnym udziale pokarmów lądowych i morskich, a także roślinnych i zwierzęcych, co czyni je potężnym narzędziem do zrozumienia dawnych praktyk subsystencji.

Intuicja stojąca za metodą

Spożywane przez nas pożywienie staje się częścią naszego organizmu. Rośliny preferencyjnie przyswajają lekkie izotopy węgla i azotu podczas fotosyntezy, ale stosunek izotopów ciężkich do lekkich różni się w zależności od szlaku fotosyntetycznego (rośliny C3 vs. C4) i źródła pokarmu (morskiego vs. lądowego). Zwierzęta jedzące rośliny włączają te stosunki izotopowe do swoich tkanek, a drapieżniki dziedziczą stosunki izotopowe po swojej ofierze ze przewidywalnym wzbogaceniem (przesunięciem w kierunku cięższych izotopów). Mierząc stosunki stabilnych izotopów w kolagenie kostnym człowieka, antropolodzy mogą określić, jakie pokarmy dominowały w diecie. Wysokie wzbogacenie w azot-15 wskazuje na spożycie białka zwierzęcego; wzorce węgla-13 ujawniają względny udział roślin C3, roślin C4 (jak kukurydza) i pokarmów morskich.

Historia

Analiza izotopów stabilnych diety wyłoniła się w latach 70.-80. XX wieku dzięki pracom Margaret Schoeninger, Michaela DeNiro i innych, którzy zauważyli, że stosunki izotopów w kolagenie kostnym odzwierciedlają skład diety. Wczesne badania w Ameryce Południowej i Afryce wykazały moc tej metody w wykrywaniu rolnictwa opartego na kukurydzy i kwantyfikacji wykorzystania zasobów morskich. Lata 90.-2000. przyniosły udoskonalenie linii bazowych izotopów i rozwój bardziej zaawansowanych podejść modelowania. Obecnie analiza izotopów stabilnych jest standardowym narzędziem w rekonstrukcji paleodiety, często używanym obok analizy mikrozużycia szkliwa i analizy zooarcheologicznej.

Kiedy stosować

Zastosuj rekonstrukcję diety na podstawie analizy izotopów, gdy poszukujesz ilościowych informacji o diecie ze szczątków kostnych. Najbardziej informatywna w kontekstach, gdzie szczątki fauny lub flory są rzadkie lub gdzie różnorodność diety jest wysoka. Szczególnie cenna do rozróżniania pokarmów morskich i lądowych, lub do śledzenia adopcji roślin uprawnych, takich jak kukurydza. Najlepiej działa z dobrze zachowanym kolagenem w kościach lub zębach. Najbardziej niezawodna, gdy bazowa linia izotopowa dostępnych pokarmów w regionie jest dobrze scharakteryzowana poprzez badania fauny i flory.

Ograniczenia i uwagi

  • Silnie zależna od lokalnej linii bazowej izotopów; słabo scharakteryzowane źródła pokarmu ograniczają interpretację
  • Nie potrafi rozróżnić między izotopowo podobnymi źródłami pokarmu bez dodatkowych informacji
  • Zakłada dobrą konserwację kolagenu; kolagen zmieniony przez diagenezę daje nierzetelne wyniki
  • Odzwierciedla tylko źródła białka; wkład węglowodanów i tłuszczów nie jest bezpośrednio mierzalny
  • Wymaga większych próbek kości niż niektóre inne analizy izotopowe, co może być problematyczne w przypadku delikatnych szczątków

Warunki podane w źródle nie zastępują niezależnego przeglądu naukowego ani walidacji przez silnik analityczny.

Mocne strony

  • Dostarcza ilościowych, długoterminowych informacji o diecie zintegrowanych w ciągu lat do dekad życia
  • Rozróżnia źródła pokarmu morskiego i lądowego z wysoką niezawodnością
  • Potrafi wykryć adopcję nowych upraw (szczególnie roślin C4, takich jak kukurydza) w diecie
  • Dobrze działa w zespołach pozbawionych dobrze zachowanych szczątków fauny
  • Możliwe jest pobieranie próbek nieniszczących z małych fragmentów kości lub zębów

Zastosowania

  • Wykrywanie przejścia do rolnictwa opartego na kukurydzy w obu Amerykach poprzez śledzenie wzbogacenia węgla-13 w czasie na stanowiskach archeologicznych
  • Kwantyfikacja eksploatacji zasobów morskich w populacjach przybrzeżnych poprzez identyfikację wysokich sygnatur azotu-15 w szczątkach kostnych
  • Wnioskowanie o szerokości i specjalizacji diety wśród dawnych łowców-zbieraczy poprzez porównanie zmienności izotopowej w obrębie populacji
  • Dokumentowanie zmian diety związanych z migracją lub kontaktem kulturowym poprzez analizę izotopową szczątków kostnych imigrantów w porównaniu do lokalnych
  • Ocena statusu odżywienia i adekwatności białka w diecie wczesnych populacji rolniczych przechodzących transformację subsystencji

Jak to działa

Jak to działa

1

Pobierz próbki kości lub zębów z archeologicznych szczątków kostnych. Wybierz materiał z kontekstów o pewnych powiązaniach kulturowych i chronologicznych. Zbierz materiał od wielu osobników, jeśli to możliwe, aby ocenić zmienność na poziomie populacji.

2

Usuń zanieczyszczenia powierzchniowe i przetwórz próbki kości/zębów w celu ekstrakcji czystego kolagenu. Odkwasz próbki kwasem, usuń konserwujące oleje i wyizoluj frakcję kolagenu białkowego poprzez procesy chemiczne.

3

Zmierz stosunki węgla-13/węgla-12 i azotu-15/azotu-14 za pomocą spektrometrii mas. Analizuj ekstrakty kolagenu, aby uzyskać stosunki stabilnych izotopów znormalizowane względem międzynarodowych standardów. Oceń jakość konserwacji kolagenu poprzez stosunki C:N i skład aminokwasów.

4

Nanieś zmierzone wartości izotopowe na lokalną lub regionalną bazę izotopową (mierzoną na podstawie szczątków fauny i potencjalnych źródeł pokarmu). Użyj danych izotopowych do oszacowania względnego udziału roślinożerców lądowych, zasobów morskich i różnych typów roślin (C3 vs. C4) w diecie.

5

Wywnioskuj skład diety na podstawie wzorców izotopowych. Użyj modelowania wielowymiarowego, gdy wiele potencjalnych źródeł pokarmu komplikuje interpretację. Porównaj wyniki izotopowe w różnych okresach, stanowiskach lub osobnikach, aby śledzić zmiany i zmienność diety. Zintegruj z danymi zooarcheologicznymi i archeobotanicznymi w celu holistycznej rekonstrukcji subsystencji.

Częste pułapki

  • Używanie opublikowanych linii bazowych izotopów z odległych regionów bez weryfikacji lokalnych wariacji w wartościach izotopowych roślin i zwierząt
  • Zakładanie stałych czynników frakcjonowania izotopów w różnych populacjach lub okresach; wzbogacenie na poziomie troficznym może się różnić
  • Włączanie słabo zachowanego kolagenu (zidentyfikowanego przez słabe stosunki C:N lub skład aminokwasów) do analiz, wprowadzając szum
  • Nadmierna interpretacja wyników izotopowych, gdy potencjalne źródła pokarmu są niewystarczająco scharakteryzowane izotopowo

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza wzbogacona wartość węgla-13 w kontekście diety?

Wzbogacenie węgla-13 (wyższe wartości delta-13C) może wskazywać na spożycie roślin C4, takich jak kukurydza, sorgo lub proso, lub może wskazywać na zasoby morskie (które również są wzbogacone w C13). Aby rozróżnić między tymi źródłami, analizuje się wartości azotu-15: diety morskie wykazują wysoki poziom azotu-15, podczas gdy diety zdominowane przez rośliny C4 wykazują pośredni poziom azotu-15. Kontekst regionalny i dane pomocnicze pomagają wyjaśnić, które źródło jest odpowiedzialne za wzbogacenie węgla-13.

Jak jakość konserwacji kolagenu wpływa na wyniki analizy izotopów?

Zmiany diagenetyczne mogą modyfikować stosunki izotopowe w kolagenie kostnym w czasie. Wskaźnikami jakości kolagenu są stosunek atomowy węgla do azotu (powinien wynosić 2,9-3,6) oraz skład aminokwasów. Słabo zachowane próbki o nietypowych stosunkach C:N lub oznakach kolonizacji bakteryjnej powinny być wykluczone z analiz. Nowoczesne laboratoria spektrometrii mas rutynowo oceniają jakość kolagenu przed podaniem wyników analizy izotopów.

Czy rekonstrukcja diety na podstawie analizy izotopów może rozróżnić między różnymi źródłami białka zwierzęcego?

Sama analiza izotopów nie jest w stanie wiarygodnie rozróżnić między białkiem roślinożerców (np. jelenia) a drapieżników (np. niedźwiedzia) bez dodatkowych informacji. Oba są wzbogacone w azot-15 w stosunku do roślin, ale wielkość wzbogacenia nieznacznie się różni. Połączenie wyników analizy izotopów z dowodami zooarcheologicznymi (szczątki fauny i modyfikacje powierzchni kości) stanowi najlepsze podejście do identyfikacji źródeł białka.

Jak ustala się linię bazową izotopową do interpretacji?

Linia bazowa jest konstruowana poprzez pomiar stosunków izotopów ze szczątków fauny (roślinożerców, drapieżników, ryb morskich) i szczątków roślinnych z tego samego regionu i okresu co szczątki ludzkie. Pozwala to ustalić zakres wartości izotopowych dla potencjalnych pokarmów. Jeśli linie bazowe są niedostępne, można użyć opublikowanych wartości z ekologicznie podobnych regionów, chociaż wprowadza to niepewność. Szczegółowe badania fauny i flory są idealnie prowadzone równolegle z analizą izotopów diety.

Co oznacza wysokie wzbogacenie w azot-15?

Wysokie wzbogacenie w azot-15 (wysokie wartości delta-15N) wskazuje na dietę bogatą w białko zwierzęce, szczególnie pochodzące ze źródeł morskich lub zwierząt drapieżnych. Diety morskie konsekwentnie wykazują najwyższe wzbogacenie w azot-15, ponieważ morskie sieci pokarmowe są dłuższe (więcej poziomów troficznych) niż systemy lądowe, co wzmacnia wzbogacenie w azot-15. Populacje żywiące się mięsem zwierząt lądowych i rybami słodkowodnymi również wykazują podwyższony poziom azotu-15. Diety wegetariańskie wykazują niskie wartości azotu-15.

Pokrewne metody

Źródła

  1. Schoeninger, M. J., & DeNiro, M. J. (1983). Nitrogen and carbon isotopic composition of bone collagen from marine and terrestrial animals. Geochimica et Cosmochimica Acta, 47(4), 625-639.

    Otwórz odnośnik DOI
    Skopiowano.
  2. Ambrose, S. H. (1990). Preparation and characterization of bone and tooth collagen for isotopic analysis. Journal of Archaeological Science, 17(4), 431-451.

    Otwórz odnośnik DOI
    Skopiowano.
  3. Katzenberg, M. A. (2008). Stable isotope analysis: a tool for studying past diet, demography, and life history. In M. A. Katzenberg & S. R. Saunders (Eds.), Biological Anthropology of the Human Skeleton (pp. 413-441). Wiley-Liss.

    Otwórz odnośnik do publikacji
    Skopiowano.