Funkcja przenoszenia związana z głową
- Autor metody
- Fredrik Wightman, Doris Kistler
- Rok
- 1989
- Typ
- Frequency-dependent spatial filtering function
- Rodzina
- Psychoacoustics
Ten tekst jest tłumaczeniem maszynowym i nie został jeszcze sprawdzony. Przeczytaj oryginał po angielsku
Do czego służy?
Funkcja przenoszenia związana z głową (HRTF) opisuje, jak ludzka głowa, uszy i tułów filtrują dźwięk z różnych kierunków.
HRTF rejestrują zmiany akustyczne, które zachodzą, gdy dźwięk przemieszcza się wokół głowy, docierając do każdego ucha, co umożliwia percepcję lokalizacji dźwięku w przestrzeni trójwymiarowej. Mierzone lub modelowane HRTF są niezbędne do tworzenia przekonującego dźwięku 3D przez słuchawki w wirtualnej rzeczywistości, grach przestrzennych i aplikacjach immersyjnych.
Intuicja stojąca za metodą
Gdy dźwięk dochodzi z przodu, dociera do obu uszu z niemal równą intensywnością i w tym samym czasie. Gdy dochodzi z prawej strony, prawe ucho odbiera go nieco wcześniej i głośniej (z powodu cienia akustycznego głowy). Te subtelne wskazówki – zwane międzyusznymi różnicami czasowymi i poziomowymi (ITD i ILD) – informują mózg o lokalizacji dźwięku. Głowa i uszy modyfikują również zawartość częstotliwościową dźwięku, szczególnie przy wyższych częstotliwościach, gdzie długości fal są porównywalne z rozmiarem głowy. HRTF kwantyfikują te efekty filtrowania, umożliwiając cyfrowemu dźwiękowi odtworzenie percepcji przestrzennej 3D za pomocą słuchawek stereofonicznych.
Historia
Akustycy i psychologowie badali wskazówki słyszenia przestrzennego przez cały XX wiek. Wightman i Kistler (1989) opublikowali wpływowe pomiary HRTF i zademonstrowali syntezę dźwięku 3D opartą na słuchawkach. Manekin KEMAR (używany na MIT) stał się standardem w pomiarach HRTF. Nowoczesne bazy danych (CIPIC 2001, ARI) rozszerzyły dostępność; obecnie HRTF są fundamentalne dla dźwięku VR.
Kiedy stosować
Wykorzystanie HRTF do renderowania przestrzennego dźwięku 3D przez słuchawki dla VR/AR, gier i muzyki immersyjnej. Są one niezbędne w każdej aplikacji, gdzie dźwięk przestrzenny musi być odbierany przez słuchawki stereofoniczne. Stosowanie HRTF dopasowanych do morfologii głowy słuchacza dla najlepszych rezultatów (ogólne HRTF działają wystarczająco dobrze). Unikać dla odtwarzania głośnikowego (HRTF dla wolnego pola są inne) lub produkcji muzycznej bez odpowiedniego modelowania akustyki pomieszczenia.
Ograniczenia i uwagi
- Różnice indywidualne: ogólne HRTF działają słabo dla osób o bardzo odmiennej morfologii głowy
- Mylenie przód-tył: źródła znajdujące się powyżej wysokości głowy są trudne do zlokalizowania wyłącznie za pomocą HRTF
- Wysoki koszt obliczeniowy: splot w czasie rzeczywistym długich filtrów FIR wymaga optymalizacji
- Założenie odległego źródła; HRTF dla bliskiego pola są bardziej złożone i mniej znormalizowane
Warunki podane w źródle nie zastępują niezależnego przeglądu naukowego ani walidacji przez silnik analityczny.
Mocne strony
- Umożliwia przekonujący dźwięk 3D na dowolnych słuchawkach stereofonicznych, bez potrzeby specjalnego sprzętu
- Oparte na pomiarach fizycznych i zasadach psychoakustyki
- Zależne od częstotliwości; rejestruje złożone wskazówki spektralne dla lokalizacji pionowej
- Publicznie dostępne bazy danych HRTF (CIPIC, KEMAR, ARI) umożliwiają szerokie zastosowanie
Zastosowania
- Przestrzenny dźwięk 3D w goglach VR i grach (Oculus, HTC Vive, PlayStation VR)
- Immersyjna muzyka i nagrania koncertowe z przestrzennym panoramowaniem
- Dostępność: renderowanie dźwięku 3D dla nawigacji przestrzennej osób niewidomych
- Dźwięk przestrzenny dla doświadczeń kinowych i wideo 360 stopni na słuchawkach
Jak to działa
Jak to działa
Pomiar odpowiedzi akustycznej ze źródła dźwięku w każdym kierunku (θ, φ) do każdego ucha za pomocą specjalistycznej macierzy mikrofonów w komorze bezechowej.
Normalizacja względem referencyjnej odpowiedzi w wolnym polu w celu wyizolowania filtrowania związanego z głową.
Wzór
\text{Measure or model HRTF for target directions and subject}Obliczenie funkcji przenoszenia zależnej od częstotliwości (amplitudy i fazy) dla każdego kierunku i ucha.
Wzór
H(f, \theta, \phi) = \frac{P_\text{ear}(f, \theta, \phi)}{P_\text{ref}(f)}Reprezentacja HRTF jako filtrów o skończonej odpowiedzi impulsowej (FIR); zastosowanie do dźwięku mono lub przestrzennego poprzez splot.
Wzór
\text{Apply HRTF convolution in frequency domain via FFT}Walidacja wskazówek lokalizacyjnych (ITD, ILD, wskazówki spektralne) i testy z udziałem osób w celu oceny dokładności percepcyjnej.
Częste pułapki
- Używanie ogólnych HRTF dla osób o nietypowym rozmiarze/kształcie głowy; zindywidualizowane HRTF poprawiają dokładność lokalizacji
- Pomijanie ITD (międzyusznej różnicy czasowej), która jest kluczowa poniżej 1 kHz; sama amplituda HRTF pomija wskazówki czasowe
- Stosowanie filtrowania związanego z głową do ambisoniki bez odpowiedniego dekodowania; niekompatybilne przetwarzanie niszczy integralność przestrzenną
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego ogólne HRTF czasami wydają się niedokładne?
HRTF są wysoce indywidualne ze względu na różnice w morfologii głowy, uszu i tułowia. Ogólne HRTF (np. KEMAR) są kompromisem; osoby o nietypowych kształtach głowy mogą doświadczać błędów w lokalizacji przód-tył lub bocznej. Zindywidualizowane HRTF (mierzone lub szacowane na podstawie skanów głowy) poprawiają dokładność.
Jaka jest różnica między HRTF dla dalekiego i bliskiego pola?
HRTF dla dalekiego pola zakładają, że źródło dźwięku jest odległe (>1 m), więc dźwięk dociera jako fala płaska. HRTF dla bliskiego pola uwzględniają kulistą falę od bliskich źródeł; filtrowanie zmienia się wraz z odległością. HRTF dla bliskiego pola są bardziej złożone i mniej znormalizowane.
Czy mogę zmierzyć własne HRTF?
Tak, ale wymaga to specjalistycznego sprzętu (komora bezechowa, macierz mikrofonów). Dostępne są metody DIY (z użyciem mikrofonów telefonów), ale dają niższą jakość. Łatwiej jest oszacować HRTF na podstawie skanu głowy 3D i użyć modeli obliczeniowych.
Pokrewne metody
Źródła
Wightman, F. L., & Kistler, D. J. (1989). Headphone simulation of free-field listening. I: Stimulus synthesis. The Journal of the Acoustical Society of America, 85(2), 858-867.
Otwórz odnośnik DOISkopiowano.Blauert, J. (1997). Spatial Hearing: The Psychophysics of Human Sound Localization. The MIT Press.
ISBN: 978-0-262-52432-9Skopiowano.Møller, H., Sørensen, M. F., Hammershøi, D., & Jensen, C. B. (1995). Head-related transfer functions of human subjects. Journal of the Audio Engineering Society, 43(5), 300-321.
Otwórz odnośnik do publikacjiSkopiowano.