Badanie ekologiczne — Agregowane badanie epidemiologiczne
- Autor metody
- Various; foundational work by John Snow (1854) and systematised in modern form by Brian MacMahon and colleagues
- Rok
- 19th century (Snow 1854); formalised mid-20th century
- Typ
- Observational epidemiological study
- Rodzina
- Clinical / epidemiology
Ten tekst jest tłumaczeniem maszynowym i nie został jeszcze sprawdzony. Przeczytaj oryginał po angielsku
Do czego służy?
Badanie ekologiczne to obserwacyjne badanie epidemiologiczne, w którym jednostką analizy jest grupa lub populacja — kraj, region, miasto lub okres czasu — a nie pojedyncza osoba.
Narażenia i wyniki są mierzone jako agregaty (wskaźniki, proporcje lub średnie), a następnie korelowane między grupami w celu generowania lub oceny hipotez dotyczących związków na poziomie populacji między czynnikami ryzyka a chorobą.
Intuicja stojąca za metodą
Można to sobie wyobrazić jako porównywanie wskaźników umieralności na raka w różnych krajach z przeciętnym spożyciem tłuszczu w diecie na mieszkańca. Nie uzyskuje się dostępu do indywidualnej diety ani historii zdrowia; zamiast tego, krajowe średnie z rejestrów zdrowia i danych o podaży żywności są łączone i przedstawiane na wykresie. Silna korelacja między krajami sugeruje związek na poziomie populacji, który warto dalej badać — ale ponieważ dane są zagregowane, nie można wyciągnąć wniosku, że osoby, które spożywały więcej tłuszczu, były tymi, u których rozwinął się rak. Ta luka między wnioskowaniem na poziomie grupy a wnioskowaniem na poziomie indywidualnym jest kluczowym wyzwaniem projektu ekologicznego.
Historia
Projekt ekologiczny ma swoje korzenie w mapowaniu przez Johna Snowa w 1854 roku zgonów na cholerę według okręgów zaopatrzenia w wodę w Londynie — prawdopodobnie pierwszym badaniu ekologicznym w epidemiologii. Formalna literatura metodologiczna rozwinęła się znacznie w połowie XX wieku wraz ze wzrostem krajowych statystyk zdrowotnych. Recenzje Hala Morgensterna z 1982 i 1995 roku stały się podstawowymi odniesieniami, które wyjaśniły zarówno użyteczność, jak i fundamentalne ograniczenia tego projektu, w szczególności błąd ekologiczny, termin przypisywany Williamowi S. Robinsonowi (1950). Metoda pozostaje szeroko stosowana w epidemiologii środowiskowej, epidemiologii żywieniowej i badaniach polityki zdrowotnej.
Kiedy stosować
Użyj badania ekologicznego, gdy dane na poziomie indywidualnym są niedostępne, zbyt kosztowne lub etycznie ograniczone, oraz gdy pytanie badawcze dotyczy narażenia na poziomie populacji — takiego jak polityka krajowa, zanieczyszczenie środowiska lub deprywacja społeczno-ekonomiczna — które różni się bardziej między grupami niż w ich obrębie. Projekt jest efektywny w generowaniu hipotez dotyczących rzadkich wyników lub chorób o długim okresie latencji, wykorzystując rutynowo zbierane dane. Nie używaj badań ekologicznych do wyciągania wniosków o przyczynowości na poziomie indywidualnym; błąd ekologiczny sprawia, że takie wnioski są nieuzasadnione. Unikaj tego projektu, gdy interesujące narażenie znacznie różni się w obrębie jednostek ekologicznych, gdy czynniki zakłócające na poziomie grupy nie mogą być zmierzone i skorygowane, lub gdy wymagane jest twierdzenie przyczynowe, a nie hipoteza asocjacyjna — w takich przypadkach konieczne są projekty kohortowe lub kliniczno-kontrolne na poziomie indywidualnym.
Ograniczenia i uwagi
- Podatne na błąd ekologiczny: korelacja obserwowana na poziomie grupy może nie występować na poziomie indywidualnym, a wnioski dotyczące jednostek na podstawie danych grupowych są logicznie nieprawidłowe.
- Zakłócenie na poziomie grupy jest często poważne i trudne do kontrolowania, ponieważ wiele skorelowanych czynników zmienia się razem w różnych jednostkach ekologicznych.
- Pomiar narażenia jest pośredni i często nieprecyzyjny — na przykład krajowe dane o podaży żywności nie odzwierciedlają tego, co faktycznie spożywali poszczególni ludzie.
- Trudno wykluczyć odwróconą przyczynowość, gdy dane dotyczące narażenia i wyniku pochodzą z tego samego okresu.
- Zależne od dostępności i jakości rutynowych danych, które znacznie różnią się w zależności od krajów i okresów.
Warunki podane w źródle nie zastępują niezależnego przeglądu naukowego ani walidacji przez silnik analityczny.
Mocne strony
- Niezwykle efektywne kosztowo: wykorzystuje istniejące rutynowe dane nadzorcze i administracyjne bez konieczności zbierania danych pierwotnych.
- Dobrze dopasowane do narażeń działających na poziomie populacji (normy jakości powietrza, polityki dotyczące podaży żywności, wskaźniki nierówności społeczno-ekonomicznych).
- Może badać rzadkie choroby lub stany o długim okresie latencji, gdzie indywidualne śledzenie byłoby niepraktyczne.
- Szybkie w realizacji — wyniki można uzyskać w ciągu tygodni, korzystając z publicznie dostępnych zbiorów danych.
- Cenne dla generowania hipotez i informowania o projektowaniu droższych badań na poziomie indywidualnym.
Zastosowania
- Badanie związków między krajowymi wskaźnikami spożycia owoców i warzyw a wskaźnikami umieralności z powodu chorób sercowo-naczyniowych w różnych krajach.
- Badanie, czy spożycie alkoholu na mieszkańca na poziomie regionalnym koreluje ze wskaźnikami zapadalności na marskość wątroby.
- Porównywanie stężeń zanieczyszczeń powietrza w różnych miastach lub hrabstwach z populacyjnymi wskaźnikami hospitalizacji z powodu chorób układu oddechowego.
- Analiza trendów czasowych — czy świeckie wzrosty częstości występowania otyłości śledzą zmiany w środowiskach aktywności fizycznej w różnych stanach.
- Ocena związku między wskaźnikami deprywacji społeczno-ekonomicznej na poziomie sąsiedztwa a wskaźnikami przedwczesnej umieralności.
- Generowanie hipotez dotyczących obciążenia chorobami zakaźnymi i wskaźników pokrycia szczepieniami w różnych krajowych systemach opieki zdrowotnej.
Jak to działa
Jak to działa
Wybierz ekologiczne jednostki analizy — zazwyczaj zgrupowania geograficzne lub czasowe, takie jak kraje, stany, hrabstwa, miasta lub lata kalendarzowe. Wybór jednostki określa, jakie dane są dostępne i jakie czynniki zakłócające można kontrolować; drobniejsze jednostki (np. okręgi spisowe) pozwalają na bardziej precyzyjną analizę, ale mogą mieć mniejsze, bardziej zaszumione statystyki.
Zbierz rutynowe dane zagregowane dla każdej jednostki: wskaźniki chorobowości z rejestrów umieralności lub systemów nadzoru, oraz wskaźniki narażenia z oficjalnych statystyk, baz danych o podaży żywności, monitoringu środowiska lub spisów ludności. Dane rzadko są zbierane od podstaw dla badań ekologicznych; projekt zazwyczaj wykorzystuje istniejące dane administracyjne i nadzorcze.
Standaryzuj liczby na porównywalne wskaźniki — zazwyczaj standaryzowane wiekowo wskaźniki zapadalności lub umieralności na 100 000 ludności — tak aby różnice w strukturze wieku populacji między jednostkami nie zakłócały korelacji ekologicznej.
Oszacuj związek między miarą narażenia na poziomie grupy a wskaźnikiem wyniku na poziomie grupy. Standardem są regresja liniowa lub korelacja Pearsona/Spearmana; modele wielopoziomowe lub regresja przestrzenna mogą być dodane, gdy dane na to pozwalają. Współczynnik korelacji r podsumowuje siłę i kierunek związku ekologicznego.
Wzór
r = \frac{\sum (X_i - \bar{X})(Y_i - \bar{Y})}{\sqrt{\sum (X_i-\bar{X})^2 \sum (Y_i-\bar{Y})^2}}Interpretuj związek ekologiczny ostrożnie. Pozytywna korelacja generuje hipotezy, ale nie stanowi dowodu przyczynowego. Oceń potencjalne czynniki zakłócające mierzalne na poziomie grupy, sprawdź pod kątem błędu ekologicznego (korelacja grupowa nie implikuje korelacji na poziomie indywidualnym) i omów, czy związek może wynikać z różnic w jakości danych, praktykach raportowania lub niemierzonych czynnikach na poziomie grupy.
Częste pułapki
- Popełnienie błędu ekologicznego — wnioskowanie, że skoro kraje o diecie wysokotłuszczowej mają wyższe wskaźniki zachorowań na raka, to osoby, które jedzą więcej tłuszczu, mają wyższe ryzyko zachorowania na raka. Ten wniosek nie jest uzasadniony danymi na poziomie grupy.
- Ignorowanie zmienności wewnątrzgrupowej — gdy poziomy narażenia znacznie różnią się między osobami w każdej jednostce, średnia grupowa jest słabym wskaźnikiem zastępczym, a błąd osłabienia może maskować lub wyolbrzymiać prawdziwe związki.
- Wybieranie jednostek ekologicznych post hoc w celu uzyskania pożądanego wyniku (problem modyfikowalnej jednostki powierzchniowej): korelacja może znacznie się zmieniać w zależności od sposobu wytyczania granic geograficznych.
- Traktowanie związków ekologicznych jako wystarczającego dowodu dla polityki bez replikacji w badaniach na poziomie indywidualnym lub dowodów eksperymentalnych.
- Zaniedbywanie heterogeniczności jakości danych — niedostateczne zgłaszanie chorób i niespójności klasyfikacji między jednostkami mogą prowadzić do fałszywych korelacji.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest błąd ekologiczny i dlaczego ma znaczenie?
Błąd ekologiczny (Robinson 1950) to błąd polegający na założeniu, że korelacja obserwowana na poziomie grupy obowiązuje również dla jednostek w tych grupach. Na przykład, kraje o wyższych średnich dochodach mogą mieć wyższe wskaźniki zachorowań na raka — ale nie wynika z tego, że zamożniejsze osoby w jakimkolwiek kraju są bardziej narażone na rozwój raka. Do testowania hipotez na poziomie indywidualnym wymagane są dane na poziomie indywidualnym z badań kohortowych lub kliniczno-kontrolnych.
Czym różni się badanie ekologiczne od badania przekrojowego?
Badanie przekrojowe zbiera dane dotyczące narażenia i wyniku od poszczególnych uczestników w jednym punkcie czasowym, umożliwiając analizę na poziomie indywidualnym. Badanie ekologiczne wykorzystuje zagregowane dane na poziomie grupy — nie ma w nim indywidualnych zapisów. Projekt ekologiczny jest szybszy i tańszy, ale jest podatny na błąd ekologiczny; projekt przekrojowy unika tego błędu, ale wymaga pierwotnego zbierania danych.
Czy badania ekologiczne mogą ustalić przyczynowość?
Nie. Badania ekologiczne generują hipotezy. Nawet silna korelacja międzykrajowa jest zgodna z wieloma historiami przyczynowymi i wieloma mechanizmami zakłócającymi. Ustalenie przyczynowości wymaga dowodów na poziomie indywidualnym z badań kohortowych lub randomizowanych badań kontrolowanych, najlepiej popartych wiarygodnością biologiczną i gradientami dawka-reakcja.
Czym jest problem modyfikowalnej jednostki powierzchniowej?
Problem modyfikowalnej jednostki powierzchniowej (MAUP) odnosi się do stwierdzenia, że rozmiar i kształt wybranych jednostek geograficznych mogą znacząco zmienić obserwowaną korelację ekologiczną. Jeśli zagregujesz dane na poziomie krajowym, możesz zaobserwować inny związek niż na poziomie stanu lub hrabstwa. Analizy wrażliwości wykorzystujące wiele poziomów agregacji pomagają ocenić solidność wyników.
Kiedy badanie ekologiczne jest lepsze od badania kohortowego?
Gdy narażenie jest zjawiskiem na poziomie populacji — takim jak polityka krajowa, wspólne narażenie środowiskowe lub trend świecki — które z definicji nie może być przypisane jednostkom niezależnie od ich przynależności do grupy. W takich sytuacjach jednostka ekologiczna jest naturalną jednostką analizy, a projekty na poziomie indywidualnym nie mogą uchwycić istotnej zmienności.
Pokrewne metody
Źródła
Morgenstern, H. (1995). Ecologic studies in epidemiology: concepts, principles, and methods. Annual Review of Public Health, 16(1), 61–81.
Otwórz odnośnik DOISkopiowano.Ecological study. Wikipedia.
Otwórz odnośnik do publikacjiSkopiowano.