Metoda dziennikowa — Metoda dziennika badawczego
- Autor metody
- Gordon Allport (systematic social-science use); Nels Anderson (early fieldwork diaries)
- Rok
- 1920s–1940s (systematised by Allport, 1942)
- Typ
- Qualitative / mixed-methods data-collection technique
- Rodzina
- Data collection
Ten tekst jest tłumaczeniem maszynowym i nie został jeszcze sprawdzony. Przeczytaj oryginał po angielsku
Do czego służy?
Metoda dziennikowa to technika zbierania danych, w której uczestnicy zapisują swoje myśli, zachowania, zdarzenia lub doświadczenia własnymi słowami w regularnych odstępach czasu lub w odstępach zależnych od zdarzeń przez określony okres badania.
Rejestrując dane blisko w czasie zdarzenia, dzienniki ograniczają błąd retrospektywnego przypominania i zapewniają badaczom dostęp do faktury codziennego życia w miarę jego rozwoju — czegoś, czego nie mogą zapewnić jednorazowe ankiety i wywiady retrospektywne.
Intuicja stojąca za metodą
Proszę sobie wyobrazić prośbę do uczestników o prowadzenie osobistego dziennika na potrzeby badania. Każdego wieczoru piszą krótki wpis o swoim stresie, nawykach żywieniowych lub interakcjach społecznych — lub piszą wpis za każdym razem, gdy wystąpi określony czynnik wyzwalający. Ponieważ rejestrują doświadczenia w miarę ich występowania, a nie tygodnie później, dane odzwierciedlają doświadczenie w czasie rzeczywistym, a nie odtworzoną pamięć. Następnie badacze czytają dziesiątki lub setki wpisów, aby zidentyfikować wzorce między uczestnikami i w czasie, przekształcając intymne codzienne relacje w systematyczne dowody.
Historia
Dzienniki osobiste były używane jako źródła historyczne i biograficzne od wieków, ale systematyczne wykorzystanie dzienników przypisanych przez badacza jako narzędzie do zbierania danych w naukach społecznych zostało zapoczątkowane w latach 20. i 30. XX wieku przez socjologów Szkoły Chicagowskiej, takich jak Nels Anderson i W.I. Thomas. Monografia Gordona Allporta z 1942 roku na temat dokumentów osobistych w psychologii stanowiła pierwszą ramę metodologiczną dla badań dziennikowych. Metoda została odświeżona w latach 90. XX wieku wraz z pojawieniem się ekologicznej oceny momentalnej, a później aplikacji dziennikowych opartych na smartfonach, co doprowadziło do wpływowego przeglądu Bolgera, Davisa i Rafaeli z 2003 roku w czasopiśmie Annual Review of Psychology, który pozostaje standardowym odniesieniem metodologicznym.
Kiedy stosować
Należy stosować metodę dziennikową, gdy pytanie badawcze dotyczy zmiany, zmienności lub doświadczenia wewnątrzosobowego w czasie — i gdy bliskość zdarzenia ma znaczenie (np. wahania nastroju, codzienny stres, zachowania zdrowotne, dynamika relacji). Jest ona również dobrze dopasowana, gdy retrospektywne przypominanie wprowadzałoby systematyczne zniekształcenia, takie jak w badaniach nad zachowaniami żywieniowymi, bólem lub konfliktem interpersonalnym. Nie należy stosować dzienników, gdy: (a) zjawisko jest na tyle rzadkie, że uczestnicy mogą przez dni lub tygodnie nie doświadczać zdarzenia, które można by zarejestrować; (b) populacja nie jest w stanie sprostać obciążeniu powtarzającymi się wpisami (np. ciężkie upośledzenie poznawcze); (c) pytanie badawcze wymaga pojedynczego przekroju, a nie procesu czasowego; lub (d) wymagana jest ścisła kontrola eksperymentalna nad prezentacją bodźca.
Ograniczenia i uwagi
- Zgodność spada z czasem; dłuższe okresy badania charakteryzują się wyższym wskaźnikiem brakujących wpisów, selektywnych rezygnacji lub retrospektywnego wypełniania.
- Reaktywność: samo prowadzenie dziennika może zmienić zachowania lub myśli, które są rejestrowane, wprowadzając artefakt pomiarowy.
- Otwarte dzienniki narracyjne generują duże ilości tekstu, którego kodowanie i analiza są czasochłonne.
- Uczestnicy muszą być w stanie i chcieć konsekwentnie rejestrować wpisy — populacje o niskim poziomie umiejętności czytania i pisania, wysokim poziomie presji czasu lub ograniczonym dostępie cyfrowym stanowią bariery praktyczne.
Warunki podane w źródle nie zastępują niezależnego przeglądu naukowego ani walidacji przez silnik analityczny.
Mocne strony
- Rejestruje naturalnie występujące zachowania i doświadczenia w kontekście, blisko w czasie zdarzenia, znacznie ograniczając błąd retrospektywnego przypominania.
- Umożliwia analizę wewnątrzosobową, ujawniając, jak ta sama osoba zmienia się w ciągu dni lub sytuacji — poziom szczegółowości niemożliwy do osiągnięcia za pomocą jednorazowych ankiet.
- Elastyczny format: otwarte wpisy narracyjne nadają się do pytań jakościowych; ustrukturyzowane skale ocen nadają się do projektów ilościowych lub mieszanych.
- Uczestnicy stają się aktywnymi rejestratorami własnego życia, co samo w sobie może zwiększyć zaangażowanie i świadomość refleksyjną.
- Nadaje się do badań podłużnych bez konieczności powtarzania wizyt w laboratorium lub klinice, co umożliwia realizację dużych, geograficznie rozproszonych próbek.
Zastosowania
- Śledzenie codziennego stresu, nastroju i radzenia sobie w badaniach psychologii klinicznej i zdrowia.
- Badanie zachowań żywieniowych, aktywności fizycznej lub wzorców snu w badaniach nad zdrowiem i żywieniem.
- Badanie jakości relacji, konfliktów i wsparcia społecznego w badaniach bliskich relacji i rodziny.
- Rejestrowanie codziennych doświadczeń zawodowych, wymagań zadaniowych i obciążenia emocjonalnego pracowników w badaniach organizacyjnych.
- Dokumentowanie użycia języka, zdarzeń związanych z umiejętnością czytania i pisania lub epizodów uczenia się w badaniach edukacyjnych i językoznawstwa stosowanego.
- Badanie fluktuacji objawów i zarządzania chorobą w badaniach chorób przewlekłych i doświadczeń pacjentów.
Jak to działa
Jak to działa
Badacz decyduje o formacie dziennika (otwarta narracja, ustrukturyzowane skale ocen lub kombinacja), harmonogramie rejestracji (zależny od odstępów: stałe pory każdego dnia; zależny od sygnału: losowe podpowiedzi; zależny od zdarzenia: wyzwalany przez docelowe zdarzenie), czasie trwania badania i medium (papierowa broszura, e-mail, aplikacja lub SMS). Format musi być wystarczająco lekki, aby uczestnicy mogli go konsekwentnie wypełniać bez zmęczenia.
Wybiera się uczestników, którzy mają bezpośrednie doświadczenie badanego zjawiska, i w pełni ich instruuje. Otrzymują oni jasne instrukcje, przykładowy wpis i wszelkie potrzebne narzędzia (papierowy dziennik, login do aplikacji). Co kluczowe, są oni szkoleni, aby rejestrować wpisy niezwłocznie i nie wypełniać pominiętych dni retrospektywnie, ponieważ opóźnione wpisy ponownie wprowadzają błąd przypominania, któremu metoda ma zapobiegać.
Uczestnicy wypełniają wpisy do dziennika przez uzgodniony okres badania — zazwyczaj od kilku dni do kilku tygodni, rzadko dłużej niż trzy miesiące bez ryzyka rezygnacji. Każdy wpis rejestruje zmienne docelowe (uczucia, zachowania, zdarzenia) w momencie doświadczenia lub blisko niego. Podpowiedzi lub powiadomienia przypominające pomagają utrzymać zgodność, nie będąc na tyle częstymi, by czuć się inwazyjnymi.
Badacz sprawdza zgodność w okresie zbierania danych: przegląda wskaźniki przesłanych wpisów, wysyła delikatne przypomnienia o pominiętych wpisach i przeprowadza krótkie rozmowy kontrolne w połowie badania, jeśli jest ono długie. Wczesne rezygnacje i problemy z jakością wpisów są identyfikowane i rozwiązywane, zanim skompromitują zbiór danych, ponieważ żadna analiza post hoc nie może odzyskać danych, które nigdy nie zostały zarejestrowane.
Ukończone dzienniki są kompilowane i analizowane zgodnie z typem danych. Wpisy jakościowe podlegają analizie tematycznej lub narracyjnej w celu zidentyfikowania powtarzających się tematów i wzorców wewnątrzosobowych. Ilościowe oceny wspierają modelowanie wielopoziomowe lub analizę szeregów czasowych w celu podziału wariancji międzyosobowej i wewnątrzosobowej. Dzienniki mieszane pozwalają na triangulację obu strumieni analitycznych.
Częste pułapki
- Ustalenie zbyt dużego obciążenia wpisami: proszenie o długie, szczegółowe wpisy wielokrotnie w ciągu dnia prowadzi do zmęczenia, powierzchownych wpisów i rezygnacji. Należy przeprowadzić pilotaż formatu, aby skalibrować realistyczną długość.
- Pozwalanie na retrospektywne wypełnianie: jeśli uczestnicy uzupełniają pominięte wpisy po kilku dniach, traci się główną zaletę metody — bliskość zdarzenia. Należy wbudować znaczniki czasu lub okna czasowe przesyłania, aby to wykryć.
- Ignorowanie rezygnacji: uczestnicy, którzy rezygnują, rzadko robią to losowo; zazwyczaj są to osoby doświadczające najtrudniejszych wersji zjawiska. Należy analizować wzorce rezygnacji przed wyciągnięciem wniosków tylko na podstawie osób, które ukończyły badanie.
- Mylenie metody dziennikowej z metodą próbkowania doświadczeń (ESM): ESM wykorzystuje losowo wyzwalane sygnałem podpowiedzi — zazwyczaj wielokrotnie w ciągu dnia — do rejestrowania chwilowych stanów z minimalnym błędem pamięci. Metoda dziennikowa jest szersza i zazwyczaj o niższej częstotliwości; należy traktować je jako odrębne projekty o różnych założeniach analitycznych.
- Zaniedbanie fazy szkoleniowej: uczestnicy, którzy otrzymują tylko krótkie instrukcje, generują niespójne wpisy. Odpowiednia orientacja — w tym wpis próbny — jest niezbędna dla jakości danych.
Najczęściej zadawane pytania
Jak długi powinien być okres badania dziennikowego?
Nie ma uniwersalnej zasady; okres powinien być wystarczająco długi, aby uchwycić znaczącą zmienność wewnątrzosobową, ale wystarczająco krótki, aby utrzymać zgodność. Większość opublikowanych badań trwa od jednego do czterech tygodni. Badania krótsze niż trzy dni ryzykują pominięcie interesującego zjawiska; badania dłuższe niż dwa miesiące charakteryzują się gwałtownym spadkiem uczestników, chyba że wpisy są bardzo krótkie, a uczestnicy są bardzo zmotywowani.
Ilu uczestników potrzebuję?
Wielkość próby zależy od celu analitycznego. W przypadku jakościowej analizy tematycznej często wystarcza 10–20 uczestników generujących bogate wpisy narracyjne, aby osiągnąć nasycenie. W przypadku modelowania wielopoziomowego danych ilościowych, co najmniej 30–50 uczestników i 10–20 okazji na osobę to często zalecane minimum, chociaż moc zależy w dużej mierze od oczekiwanego rozmiaru efektu i korelacji wewnątrzklasowej.
Jaka jest różnica między metodą dziennikową a próbkowaniem doświadczeń (ESM)?
Metoda próbkowania doświadczeń (ESM) to specyficzny wariant, który wykorzystuje losowo wyzwalane sygnałem podpowiedzi — zazwyczaj wielokrotnie w ciągu dnia — do rejestrowania chwilowych stanów z minimalnym błędem pamięci. Metoda dziennikowa jest szerszą rodziną, która obejmuje projekty zależne od odstępów (koniec dnia) i zależne od zdarzeń o niższej częstotliwości, i często obejmuje dane narracyjne, jak i ustrukturyzowane. ESM jest silniejszym projektem dla chwilowych stanów; dzienniki są bardziej praktyczne dla codziennych podsumowań lub rzadziej występujących zdarzeń.
Czy dane z dziennika można analizować ilościowo?
Tak. Gdy wpisy do dziennika zawierają ustrukturyzowane skale ocen lub liczby, wynikowe dane wielopoziomowe (okazje zagnieżdżone w osobach) są zazwyczaj analizowane za pomocą modelowania wielopoziomowego (HLM / modele mieszanych efektów), które dzieli wariancję na komponenty wewnątrzosobowe i międzyosobowe. Pozwala to badaczom zadawać pytania zarówno o to, jak ludzie różnią się średnio, jak i o to, jak ta sama osoba zmienia się w zależności od sytuacji.
Jak zminimalizować reaktywność?
Całkowite wyeliminowanie jest rzadko możliwe, ale reaktywność można zmniejszyć poprzez: stosowanie krótszych, mniej inwazyjnych formatów wpisów; przedstawianie wpisów jako prostych zapisów, a nie ćwiczeń samodoskonalenia; włączenie krótkiego okresu wstępnego, którego dane są wykluczone z analizy, aby pozwolić na zmniejszenie początkowej reaktywności; oraz mierzenie reaktywności bezpośrednio poprzez włączenie elementu kontroli reaktywności.
Pokrewne metody
Źródła
Alaszewski, A. (2006). Using Diaries for Social Research. Sage.
ISBN: 978-0761941415Skopiowano.Bolger, N., Davis, A., & Rafaeli, E. (2003). Diary methods: Capturing life as it is lived. Annual Review of Psychology, 54(1), 579–616.
Otwórz odnośnik DOISkopiowano.