Krytyczne Badania Narracyjne — Kwestionowanie Władzy Poprzez Osobistą Historię
- Autor metody
- Synthesises D. Jean Clandinin & F. Michael Connelly (narrative inquiry) with critical theory traditions (Kincheloe, McLaren, hooks)
- Rok
- 1990s–2000s
- Typ
- Critical qualitative research approach
- Rodzina
- Qualitative design / analysis
Ten tekst jest tłumaczeniem maszynowym i nie został jeszcze sprawdzony. Przeczytaj oryginał po angielsku
Do czego służy?
Krytyczne badania narracyjne to jakościowe podejście badawcze, które gromadzi i analizuje osobiste historie, aby ujawnić, w jaki sposób struktury społeczne, relacje władzy i systemowe nierówności kształtują indywidualne doświadczenia.
Łączy ono interpretacyjne bogactwo badań narracyjnych z emancypacyjnymi zobowiązaniami teorii krytycznej, pytając nie tylko o to, co wydarzyło się w życiu, ale także dlaczego — i czyim interesom służy to, że dominujące historie pozostają nieopowiedziane lub niekwestionowane.
Intuicja stojąca za metodą
Konwencjonalne badania narracyjne pytają: jaka jest historia tego doświadczenia? Krytyczne badania narracyjne dodają drugie pytanie: co ta historia ujawnia na temat władzy, przywilejów i ucisku? Wyobraźmy sobie badanie narracji karier naukowców pierwszego pokolenia pochodzących ze środowisk mniejszościowych. Podejście czysto narracyjne odkrywa ich drogę. Podejście krytyczne idzie dalej — odczytuje te historie w kontekście norm instytucjonalnych i pyta, które głosy były historycznie wykluczane, które narracje są walidowane przez środowisko akademickie i jak systemowe nierówności wpłynęły na to, kto w ogóle mógł opowiedzieć historię sukcesu. Badacz nie jest neutralnym świadkiem, lecz aktywnym krytykiem warunków, które wytworzyły daną historię.
Historia
Badania narracyjne zostały usystematyzowane jako metodologia badawcza przez D. Jean Clandinin i F. Michaela Connelly'ego poprzez ich prace w dziedzinie edukacji w latach 80. i 90. XX wieku, czego kulminacją był ich fundamentalny tekst z 2000 roku. Krytyczny zwrot w badaniach narracyjnych wyłonił się z połączenia teorii krytycznej (Szkoła Frankfurcka), feministycznej epistemologii punktu widzenia i postkolonialnych badań w tym samym okresie. Uczeni tacy jak Joe Kincheloe, Peter McLaren, bell hooks i Antoinette Errante wprowadzili wyraźnie krytyczne ramy do pracy narracyjnej, argumentując, że historie nie są neutralnymi pojemnikami doświadczeń, ale są kształtowane przez — i mogą kwestionować — relacje władzy. Do 2010 roku krytyczne badania narracyjne ugruntowały swoją pozycję jako odrębna metodologia, szczególnie w edukacji, pracy socjalnej, równości zdrowotnej i studiach migracyjnych.
Kiedy stosować
Stosuj krytyczne badania narracyjne, gdy pytanie badawcze dotyczy tego, jak marginalizowane grupy doświadczają struktur społecznych — w edukacji, zdrowiu, pracy, migracji lub polityce społecznej — i gdy cel wykracza poza opis, obejmując krytykę i zmianę społeczną. Jest to odpowiednie, gdy historie uczestników prawdopodobnie odzwierciedlają systemowe nierówności, uciszanie lub opór. Wymaga danych narracyjnych od osób, które bezpośrednio doświadczyły danego zjawiska, oraz badacza przygotowanego do zaangażowania się w teorię krytyczną. Unikaj tego podejścia, jeśli cel badawczy jest czysto opisowy lub jeśli badacz nie chce uznać własnej pozycji; w takich przypadkach bardziej odpowiednie jest proste badanie narracyjne lub podejście fenomenologiczne.
Ograniczenia i uwagi
- Wyniki nie są uogólnialne statystycznie; głębia i krytyka odbywają się kosztem szerokości.
- Krytyczna rama badacza może dominować w interpretacji, ryzykując narzucenie z góry określonej interpretacji politycznej własnemu rozumieniu uczestników.
- Wymaga biegłości metodologicznej zarówno w badaniach narracyjnych, jak i teorii krytycznej, co wymaga znacznego przygotowania badacza.
- Nawigowanie dynamiką władzy między badaczem a uczestnikami jest złożone i intensywne etycznie.
- Recenzowanie może być wyzwaniem: recenzenci nieznający krytycznych tradycji jakościowych mogą kwestionować trafność, stosując nieodpowiednie kryteria pozytywistyczne.
Warunki podane w źródle nie zastępują niezależnego przeglądu naukowego ani walidacji przez silnik analityczny.
Mocne strony
- Centruje głosy marginalizowanych i kwestionuje dominujące narracje, które zacierają lub fałszywie przedstawiają doświadczenia mniejszości.
- Łączy indywidualne doświadczenia ze strukturalnymi i systemowymi siłami, tworząc wyniki istotne dla polityki i rzecznictwa.
- Pozycja badacza jest jawna, a nie ukryta, co wzmacnia rygor metodologiczny w tradycjach krytycznych.
- Elastyczne formy danych — wywiady, dokumenty, teksty kreatywne — sprawiają, że jest ono adaptowalne w różnych dyscyplinach.
- Wyraźnie zorientowane na sprawiedliwość społeczną, dające uczestnikom i społecznościom udział w wynikach badań.
Zastosowania
- Badanie narracji karier i tożsamości nauczycieli z rasowych grup mniejszościowych w celu ujawnienia systemowych barier w instytucjach edukacyjnych.
- Badanie, jak nieudokumentowani migranci opowiadają o przynależności i wykluczeniu w społeczeństwach przyjmujących, aby wesprzeć krytykę polityki imigracyjnej.
- Badanie historii pacjentów z marginalizowanych społeczności dotyczących spotkań z opieką zdrowotną w celu ujawnienia strukturalnych nierówności w świadczeniu usług.
- Analizowanie, jak kobiety w zawodach zdominowanych przez mężczyzn opowiadają o dyskryminacji ze względu na płeć, aby ujawnić instytucjonalne mechanizmy podtrzymujące nierówności.
- Badanie narracji edukacyjnych studentów rdzennych, aby skupić się na wiedzy rdzennej i kwestionować kolonialne założenia programowe.
- Badanie, jak młodzież LGBTQ+ opowiada o doświadczeniach szkolnych, aby zidentyfikować wrogie środowiska i luki w polityce ochronnej.
Jak to działa
Jak to działa
Badacz rozpoczyna od sprecyzowania własnej pozycji — swojego położenia społecznego, założeń i zobowiązań politycznych — oraz umiejscawia badanie w ramach krytycznej ramy teoretycznej (np. krytyczna teoria rasy, teoria feministyczna, teoria postkolonialna). To refleksyjne pozycjonowanie jasno określa, w jaki sposób zostaną rozwiązane relacje władzy między badaczem a uczestnikami oraz w jaki sposób badanie ma przyczynić się do sprawiedliwości społecznej.
Osobiste narracje i historie życia są zbierane poprzez pogłębione wywiady, wspólne opowiadanie historii, notatki terenowe, dzienniki lub dokumenty. Proces zbierania danych jest wyraźnie relacyjny: badacz uznaje i negocjuje dynamikę władzy z uczestnikami, dąży do ich aktywnego zaangażowania w kształtowanie opowiadanych historii i zwraca uwagę na to, które głosy są nieobecne lub uciszane w dominujących relacjach.
Narracje są analizowane przy użyciu narzędzi zaczerpniętych zarówno z badań narracyjnych (identyfikacja struktury historii, sekwencji czasowej, nadawania znaczenia), jak i teorii krytycznej (kwestionowanie, czyja wiedza się liczy, jak rasa, klasa, płeć lub inne osie różnic pośredniczą w doświadczeniu oraz jak dyskursy instytucjonalne lub społeczne ograniczają lub umożliwiają konkretne historie).
Krytyczna warstwa analizy łączy osobiste historie z makrospołecznymi strukturami. Wzorce marginalizacji, oporu i współudziału widoczne w narracjach są nazywane i badane. Badacz pyta: kto czerpie korzyści z warunków, które ukształtowały te historie? Jakie kontr-narracje zostały stłumione? Ten krok odróżnia krytyczne badania narracyjne od opisowej pracy narracyjnej.
Wyniki są przedstawiane w sposób, który szanuje głosy uczestników, jednocześnie promując krytyczny argument. Może to obejmować kompozyty, transkrypcję poetycką lub standardowy tekst akademicki — z formą wybraną celowo, aby zmaksymalizować dostępność i wpływ. Zobowiązanie do sprawdzania przez członków, przeglądu przez uczestników lub wspólnego pisania jest powszechne w celu zmniejszenia ryzyka ponownego zawłaszczania marginalizowanych głosów.
Częste pułapki
- Traktowanie uczestników instrumentalnie — zbieranie historii tylko po to, by zilustrować z góry określony argument krytyczny, zamiast prawdziwego angażowania się w złożoność tego, co mówią uczestnicy.
- Zaniedbywanie refleksyjności — brak analizy tego, jak własna pozycja społeczna badacza kształtuje zbieranie i interpretację danych, podważa krytyczną wiarygodność podejścia.
- Mylenie wszystkich podejść narracyjnych — krytyczne badania narracyjne mają wyraźne zobowiązania polityczne; nazywanie badania „krytycznym” bez angażowania teorii krytycznej jest metodologicznie nieuczciwe.
- Ignorowanie kontr-narracji w danych — historie uczestników często zawierają jednocześnie ambiwalencję, współudział i opór; spłaszczanie tej złożoności, aby pasowała do prostej narracji ucisku, zniekształca wyniki.
- Niedostateczne raportowanie procesu analitycznego — krytyczne ruchy analityczne muszą być widoczne, aby czytelnicy mogli ocenić, czy krytyka jest ugruntowana w danych, czy narzucona przez badacza.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różnią się krytyczne badania narracyjne od zwykłych badań narracyjnych?
Oba podejścia zbierają i analizują osobiste historie. Kluczową różnicą jest cel i perspektywa. Zwykłe badania narracyjne mają na celu zrozumienie i przedstawienie doświadczeń życiowych i nadawania znaczenia przez uczestników. Krytyczne badania narracyjne dodają wyraźnie polityczną warstwę: odczytują historie przez krytyczną ramę teoretyczną (krytyczna teoria rasy, feminizm, postkolonializm itp.), aby ujawnić, jak władza, przywileje i strukturalne nierówności kształtują to, czyje historie są opowiadane, jak są opowiadane i kto na tym korzysta. Wersja krytyczna jest otwarcie zaangażowana w zmianę społeczną; wersja zwykła może pozostać opisowa.
Czy krytyczne badania narracyjne mogą być uznane za rygorystyczne?
Tak, ale rygor jest oceniany inaczej niż według kryteriów pozytywistycznych. W krytycznych tradycjach jakościowych rygor obejmuje przejrzystość pozycji, spójność między ramami teoretycznymi a ruchami analitycznymi, dokładne zaangażowanie w głosy uczestników, a nie selektywne cytowanie, oraz wiarygodność ustanowioną poprzez sprawdzanie przez członków lub debriefing rówieśniczy. Krytyczne stanowisko nie jest słabością w rygorze — jest to inny standard odpowiedzialności, który obejmuje odpowiedzialność wobec uczestników i społeczności, a nie tylko wobec neutralności naukowej.
Ilu uczestników potrzebuję?
Nie ma ustalonej reguły. Krytyczne badania narracyjne priorytetyzują głębię nad szerokością: badania często obejmują 5–20 uczestników, których historie są badane ze znaczną szczegółowością. Wielkość próby jest kierowana kryterium nasycenia narracyjnego — punktu, w którym dodatkowe historie nie ujawniają już nowych wymiarów struktury społecznej poddawanej krytyce. Bardziej niż wielkość próby, kluczowe jest to, że uczestnicy bezpośrednio przeżyli dane doświadczenie i mają zdolność oraz chęć do krytycznej refleksji nad nim.
Czy krytyczne badania narracyjne są odpowiednie do pracy doktorskiej?
Tak, szczególnie w programach doktoranckich z edukacji, pracy socjalnej, nauk o zdrowiu i nauk społecznych. Jest to dobrze dopasowane do badaczy, którzy mają osobisty udział lub związek ze badaną społecznością, ponieważ refleksyjność jest tutaj atutem metodologicznym. Studenci powinni upewnić się, że ich komisja lub promotorzy obejmują kogoś zaznajomionego z krytyczną metodologią jakościową, ponieważ podejście może być źle ocenione przez recenzentów stosujących konwencjonalne kryteria pozytywistyczne.
Co oznacza „kontr-narracja” w tym podejściu?
Kontr-narracja to historia, która kwestionuje lub zaprzecza dominującej, powszechnie akceptowanej narracji na temat grupy społecznej lub sytuacji. Na przykład, dominująca narracja o sukcesie akademickim może przypisywać go indywidualnemu wysiłkowi i talentowi; kontr-narracje od naukowców pierwszego pokolenia z środowisk robotniczych ujawniają strukturalne i relacyjne bariery, które dominująca historia zaciera. Krytyczne badania narracyjne w szczególności poszukują i wzmacniają kontr-narracje jako formę oporu epistemicznego.
Pokrewne metody
Źródła
Clandinin, D. J., & Connelly, F. M. (2000). Narrative Inquiry: Experience and Story in Qualitative Research. Jossey-Bass.
ISBN: 978-0787943999Skopiowano.Kincheloe, J. L., & McLaren, P. (2002). Rethinking Critical Theory and Qualitative Research. In Y. Zou & E. T. Trueba (Eds.), Ethnography and Schools: Qualitative Approaches to the Study of Education (pp. 87–138). Rowman & Littlefield.
Otwórz odnośnik do publikacjiSkopiowano.