Przejdź do treści
Wróć do wyników wyszukiwania

Kodowanie osiowe — Rozwój kategorii relacyjnych w badaniach jakościowych

Autor metody
Anselm Strauss and Juliet Corbin
Rok
1990
Typ
Qualitative research method
Rodzina
Qualitative Coding

Ten tekst jest tłumaczeniem maszynowym i nie został jeszcze sprawdzony. Przeczytaj oryginał po angielsku

Rozmiar czcionki

Do czego służy?

Kodowanie osiowe jest drugim głównym etapem analitycznym w analizie teorii ugruntowanej, wykonywanym po kodowaniu otwartym.

Wprowadzone przez Anselma Straussa i Juliet Corbin w 1990 roku, polega na systematycznym ponownym badaniu i reorganizacji wielu dyskretnych kodów wygenerowanych podczas kodowania otwartego poprzez zidentyfikowanie centralnej (osiowej) kategorii i zmapowanie warunków przyczynowych, czynników kontekstowych, warunków pośredniczących, strategii działania-interakcji oraz konsekwencji, które ją otaczają. Celem jest przejście od fragmentarycznej listy kodów do spójnej struktury relacyjnej, która odzwierciedla sposób, w jaki koncepcje wzajemnie się łączą w danych.

Intuicja stojąca za metodą

Proszę myśleć o kodowaniu otwartym jako o demontażu zegarka na najmniejsze części — sprężyny, koła zębate, wskazówki, śrubki. Kodowanie osiowe jest etapem, w którym ustala się, jak te części pasują do siebie: które części napędzają inne, jakie warunki muszą być spełnione, aby mechanizm działał, i co się dzieje, gdy działa lub nie. W terminach danych jakościowych identyfikuje się jedno kluczowe zjawisko (oś) i następnie zadaje się pytania: co je powoduje, kto jest zaangażowany, w jakich warunkach, jak ludzie reagują i z jakimi wynikami? Przekształca to zbiór odizolowanych etykiet w połączony obraz wyjaśniający.

Historia

Kodowanie osiowe zostało formalnie wprowadzone przez Anselma Straussa i Juliet Corbin w ich przełomowym podręczniku „Basics of Qualitative Research” z 1990 roku, który usystematyzował metodologię teorii ugruntowanej, pierwotnie opracowaną przez Straussa z Barneyem Glaserem w latach 60. XX wieku. Glaser, który preferował bardziej emergentne, mniej ustrukturyzowane podejście, później skrytykował paradygmat kodowania Straussa i Corbin jako nadmiernie preskryptywny. Konstruktywistyczna teoria ugruntowana Kathy Charmaz (2006) stanowiła dalszą krytykę, opowiadając się za elastycznym, iteracyjnym kodowaniem bez ustalonej struktury paradygmatu. Obecnie kodowanie osiowe pozostaje centralnym elementem tradycji Straussa w teorii ugruntowanej i jest szeroko nauczane na kursach metod badawczych w naukach o zdrowiu, edukacji i naukach społecznych.

Kiedy stosować

Kodowanie osiowe jest odpowiednie jako część badania teorii ugruntowanej, gdy badacz wygenerował już znaczną ilość kodów otwartych i jest gotowy przejść od opisu do wyjaśnienia. Najlepiej nadaje się do pytań badawczych typu „jak” lub „dlaczego” proces społeczny lub zjawisko się rozwija — nie tylko „jak wygląda”. Metoda wymaga bogatych, szczegółowych danych jakościowych (zazwyczaj 20 lub więcej wywiadów pogłębionych, uzupełnionych notatkami terenowymi lub dokumentami) i nie nadaje się jako samodzielna technika: jest analitycznie zależna od poprzedzającej fazy kodowania otwartego. Kodowanie osiowe nie jest zalecane, gdy celem badania jest wyłącznie opis, gdy zbiór danych jest mały, lub gdy wystarczyłoby podejście o mniejszym zakresie, takie jak analiza tematyczna.

Ograniczenia i uwagi

  • Wymagające analitycznie — wymaga od badacza biegłości w kodowaniu otwartym, pisaniu notatek i wrażliwości teoretycznej, zanim kodowanie osiowe będzie mogło być stosowane produktywnie.
  • Paradygmat kodowania Straussa i Corbin był krytykowany (zwłaszcza przez Charmaz) za narzucanie danych z góry ustalonej struktury pojęciowej, zamiast pozwalać kategoriom wyłaniać się wyłącznie z materiału.
  • Nieodpowiednie dla małych zbiorów danych; bez wystarczającej różnorodności danych mapa relacyjna będzie niedostatecznie wypełniona i spekulatywna.
  • Wynikiem jest model relacyjny, a nie ukończona teoria — do osiągnięcia kompletnej teorii ugruntowanej wymagane jest dalsze kodowanie selektywne.
  • Czasochłonne: stworzenie uzasadnionej mapy kodowania osiowego zazwyczaj wymaga wielu cykli kodowania, pisania notatek i powrotu do danych.

Warunki podane w źródle nie zastępują niezależnego przeglądu naukowego ani walidacji przez silnik analityczny.

Mocne strony

  • Przesuwa analizę jakościową poza prosty opis poprzez ujawnianie relacji przyczynowych, kontekstowych i konsekwencyjnych między kategoriami.
  • Zapewnia systematyczny i przejrzysty schemat analityczny (paradygmat kodowania), który sprawia, że rozumowanie stojące za relacjami między kategoriami jest możliwe do audytu.
  • Produkuje strukturę relacyjną, która może zostać dopracowana do formalnej teorii ugruntowanej w kolejnej fazie kodowania selektywnego.
  • Dobrze nadaje się do zrozumienia złożonych procesów społecznych, w których wiele warunków oddziałuje na siebie, kształtując wyniki.
  • Zachęca do ciągłego porównywania wyłaniających się kategorii z surowymi danymi, utrzymując analizę empirycznie ugruntowaną przez cały czas.

Zastosowania

  • Opracowanie teorii ugruntowanej sposobu, w jaki pielęgniarki radzą sobie z dystresem moralnym w warunkach intensywnej terapii — mapowanie warunków przyczynowych, strategii radzenia sobie i wyników.
  • Analiza sposobu, w jaki przedsiębiorcy rozumieją porażkę biznesową — identyfikacja czynników kontekstowych, warunków pośredniczących i roli wsparcia społecznego.
  • Budowanie modelu relacyjnego zaangażowania studentów w środowiskach uczenia się online, łączącego warunki instruktażowe z reakcjami behawioralnymi.
  • Badanie sposobu, w jaki członkowie społeczności adaptują się do przesiedlenia środowiskowego — śledzenie warunków, strategii i długoterminowych konsekwencji w danych z wywiadów.
  • Badanie, jak zespoły opieki zdrowotnej koordynują opiekę ponad granicami zawodowymi — identyfikacja warunków, w których strategie współpracy odnoszą sukces lub się załamują.
  • Analiza doświadczeń pacjentów związanych z niepewnością diagnostyczną, mapowanie łańcucha przyczynowego od początku objawów poprzez strategie interpretacyjne do zachowań związanych z poszukiwaniem pomocy medycznej.

Jak to działa

Jak to działa

1

Zacznij od przeglądu wszystkich kodów otwartych i wstępnych notatek wygenerowanych w fazie kodowania otwartego. Szukaj kodów, które pojawiają się często, mają silną wagę koncepcyjną lub wydają się być punktami zwrotnymi, wokół których skupiają się inne kody. Grupuj blisko powiązane kody otwarte w szersze kategorie koncepcyjne, nadając każdej kategorii opisową etykietę, która oddaje jej znaczenie analityczne, zamiast po prostu powtarzać słowo z danych.

2

Wybierz centralną kategorię — koncepcję, która pojawia się najczęściej, jest najbardziej powiązana z innymi kategoriami i najlepiej wyjaśnia zmienność w danych. Jest to „oś” kodowania osiowego. Dodatkowe podkategorie są następnie organizowane wokół tej centralnej kategorii, z których każda reprezentuje odrębny wymiar lub właściwość badanego zjawiska.

3

Dla każdej pary kategoria-podkategoria określ naturę relacji: czy podkategoria jest warunkiem przyczynowym, który prowadzi do zjawiska centralnego, czynnikiem kontekstowym, który kształtuje jego przebieg, warunkiem pośredniczącym, który moderuje reakcję, czy też konsekwencją zjawiska? Zapisanie tych relacji w formie zdaniowej („Gdy X występuje w kontekście Y, aktorzy reagują strategią Z, prowadząc do wyniku W”) sprawia, że wyłaniająca się teoria jest testowalna i przejrzysta.

4

Zastosuj paradygmat kodowania zaproponowany przez Straussa i Corbin — ustrukturyzowany schemat analityczny, który organizuje mapę relacyjną w sześciu polach: warunki przyczynowe, samo zjawisko, kontekst, warunki pośredniczące, strategie działania-interakcji i konsekwencje. Nie każdy zbiór danych wypełni wszystkie sześć pól w równym stopniu, ale systematyczne przejście przez każde z nich zapewnia, że żaden ważny wymiar relacyjny nie zostanie pominięty.

5

Powróć do surowych danych — transkrypcji, notatek terenowych lub dokumentów — aby zweryfikować, czy proponowane relacje między kategoriami są ugruntowane w konkretnych dowodach. Przypadki negatywne (instancje, które nie pasują do wyłaniającej się mapy relacyjnej) są szczególnie ważne: mogą ujawnić granice warunkowe kategorii lub skłonić do doprecyzowania samej kategorii centralnej. Pisanie notatek na tym etapie dokumentuje rozumowanie stojące za każdą relacją.

Częste pułapki

  • Stosowanie kodowania osiowego przed zakończeniem kodowania otwartego — przedwczesne zamknięcie wokół centralnej kategorii zbyt wcześnie w analizie zmusza dane do dopasowania do z góry ustalonych pól i tłumi dowody zaprzeczające.
  • Traktowanie paradygmatu kodowania jako sztywnej listy kontrolnej — nie każdy zbiór danych będzie wykazywał wszystkie sześć elementów paradygmatu w równym stopniu; zmuszanie danych do dopasowania do pól, które nie są uzasadnione dowodami, osłabia trafność.
  • Ignorowanie przypadków negatywnych lub odchylonych — instancje, które nie pasują do wyłaniającej się mapy relacyjnej, są cenne analitycznie; odłożenie ich na bok zamiast wykorzystania do doprecyzowania granic kategorii jest powszechnym i kosztownym błędem.
  • Mylenie kodowania osiowego z analizą tematyczną — kodowanie osiowe jest specjalnie zaprojektowane do budowania modeli relacyjnych procesów społecznych, a nie tylko do identyfikacji powtarzających się tematów; użycie tej nazwy bez logiki relacyjnej błędnie przedstawia metodę.
  • Utrata kontaktu z surowymi danymi — w miarę jak analiza staje się bardziej abstrakcyjna, badacze czasami przestają wracać do transkrypcji, aby zweryfikować twierdzenia o relacjach; każda proponowana relacja powinna być możliwa do prześledzenia do konkretnych fragmentów danych.

Najczęściej zadawane pytania

Czy kodowanie osiowe jest tym samym co analiza tematyczna?

Nie. Analiza tematyczna identyfikuje powtarzające się wzorce (tematy) w zbiorze danych i jest przede wszystkim opisowa. Kodowanie osiowe, przeciwnie, jest procedurą jednoznacznie relacyjną: dąży do wyjaśnienia, jak i dlaczego występuje centralne zjawisko, poprzez mapowanie warunków przyczynowych, czynników kontekstowych, warunków pośredniczących, strategii i konsekwencji. Kodowanie osiowe należy do tradycji teorii ugruntowanej i jest analitycznie bardziej wymagające niż analiza tematyczna.

Czy mogę używać kodowania osiowego bez reszty teorii ugruntowanej?

Kodowanie osiowe jest zaprojektowane jako druga faza analizy teorii ugruntowanej, po kodowaniu otwartym. Opiera się na kodach otwartych i notatkach wyprodukowanych w tej pierwszej fazie. Używanie terminu „kodowanie osiowe” do samodzielnej analizy relacyjnej jest technicznie niewłaściwym użyciem tej nazwy. Jeśli chcesz mapować relacje między kategoriami jakościowymi poza ramami teorii ugruntowanej, bardziej odpowiednie mogą być podejścia takie jak analiza ramowa lub mapowanie systemów.

Jaka jest różnica między podejściem Straussa-Corbin a podejściem Charmaz do kodowania?

Strauss i Corbin opowiadają się za ustrukturyzowanym paradygmatem kodowania z określonymi polami (warunki przyczynowe, zjawisko, kontekst, warunki pośredniczące, strategie, konsekwencje). Konstruktywistyczna teoria ugruntowana Charmaz odrzuca ten paradygmat jako zbyt preskryptywny, preferując otwarte, iteracyjne kodowanie, które pozwala kategoriom koncepcyjnym wyłaniać się swobodniej. Podejście Strauss-Corbin jest odpowiednie dla badaczy ceniących systematyczną strukturę; podejście Charmaz jest odpowiednie dla tych, którzy priorytetowo traktują elastyczność interpretacyjną i obawiają się narzucania kategorii na dane.

Skąd mam wiedzieć, kiedy kodowanie osiowe jest zakończone?

Kodowanie osiowe jest wystarczająco zakończone, gdy każda główna kategoria w danych została powiązana z kategorią centralną, relacje między kategoriami są poparte konkretnymi fragmentami danych, przypadki negatywne zostały zbadane i albo uwzględnione, albo wyjaśnione, a mapa relacyjna jest stabilna po wielokrotnych powrotach do danych. Następnym krokiem jest kodowanie selektywne, które integruje kategorie wokół kategorii rdzeniowej w formalne stwierdzenie teorii ugruntowanej.

Jakie oprogramowanie może wspierać kodowanie osiowe?

ATLAS.ti, NVivo i MAXQDA obsługują przepływy pracy kodowania osiowego: pozwalają badaczom tworzyć hierarchiczne rodziny kodów, łączyć kody za pomocą łączników relacji i wizualizować mapy kategorii. Żadne z oprogramowań nie wykonuje pracy analitycznej — przypisywanie ról relacyjnych kategoriom i walidacja ich na podstawie fragmentów danych jest intelektualnym zadaniem badacza. Oprogramowanie zmniejsza obciążenie administracyjne związane z zarządzaniem dużymi zestawami kodów i notatek.

Pokrewne metody

Źródła

  1. Strauss, A., & Corbin, J. (1990). Basics of Qualitative Research: Grounded Theory Procedures and Techniques. Sage.

    ISBN: 978-0803932456
    Skopiowano.
  2. Charmaz, K. (2006). Constructing Grounded Theory: A Practical Guide Through Qualitative Analysis. Sage.

    Otwórz odnośnik do publikacji
    Skopiowano.