امتیاز ولز برای ترومبوز ورید عمقی (DVT)
- معرفیشده توسط
- Philip S. Wells
- سال
- 1994
- نوع
- Venous thromboembolism risk stratification
- خانواده
- Clinical scoring
این متن ترجمه ماشینی است و هنوز بازبینی نشده است. متن اصلی را به انگلیسی بخوانید
چه کاری انجام میدهد؟
امتیاز ولز که توسط ولز و همکاران در سال ۱۹۹۴ توسعه یافت، یک قانون پیشبینی بالینی است که بیماران را به احتمال پیشآزمون کم، متوسط یا زیاد برای ترومبوز ورید عمقی (DVT) طبقهبندی میکند. این امتیاز هفت ویژگی بالینی را ترکیب میکند تا تصمیمگیری برای آزمایشهای تشخیصی را هدایت کرده و تصویربرداری غیرضروری را در بیماران مشکوک به DVT کاهش دهد.
شهود پشت روش
امتیاز ولز، قضاوت بالینی (gestalt) را که پزشکان باتجربه هنگام ارزیابی تورم پا به کار میبرند - سن بیمار، علائم، نشانههای التهاب و عوامل خطر - عملیاتی میکند تا تعیین کند آیا تصویربرداری لازم است یا خیر. با تخصیص امتیازات وزنی به یافتههای بالینی، این امتیاز این قضاوت را استاندارد کرده و تصمیمگیری مشترک را تسهیل میکند. امتیاز ولز پایین همراه با تست منفی D-dimer میتواند DVT را بدون سونوگرافی با اطمینان رد کند، در حالی که امتیاز ولز بالا صرف نظر از D-dimer، مستلزم تصویربرداری است. این رویکرد، حساسیت (اجتناب از DVT از دست رفته) را با کارایی (اجتناب از سونوگرافی غیرضروری در بیماران با خطر کم آشکار) متعادل میکند.
تاریخ
فیلیپ ولز این قانون پیشبینی بالینی را در دانشگاه مکمستر در اوایل دهه ۱۹۹۰ توسعه داد تا ارزیابی DVT را در عصر تست D-dimer استاندارد کند. کارهای اولیه (۱۹۹۴) امتیاز ولز را با پلتیسموگرافی امپدانس ترکیب کرد. اعتبارسنجی بعدی (۲۰۰۳) نشان داد که امتیاز ولز همراه با D-dimer میتواند DVT را در بیماران با خطر کم بدون سونوگرافی با اطمینان رد کند. این رویکرد با کاهش تصویربرداری غیرضروری ضمن حفظ ایمنی، تشخیص DVT را متحول کرد.
چه زمانی استفاده شود
امتیاز ولز در بخشهای اورژانس، مراقبتهای اولیه و مراکز درمانی فوری برای هدایت ارزیابی تورم یکطرفه پا استفاده میشود. این امتیاز زمانی بیشترین سودمندی را دارد که با تست D-dimer همراه شود: امتیاز ولز پایین + D-dimer منفی = عدم نیاز به تصویربرداری. با این حال، اگر امکانات تصویربرداری در دسترس نباشد یا اگر سوءظن بالینی علیرغم امتیاز ولز بسیار بالا باشد، نباید تصویربرداری را به تعویق انداخت.
محدودیتها و ملاحظات
- به طور قابل اعتماد، DVT را از سایر علل تورم پا (سلولیت، لنف ادم، کیست بیکر) تشخیص نمیدهد؛ قضاوت بالینی همچنان مورد نیاز است
- برخی از متغیرها ذهنی هستند (مانند 'حساسیت در طول سیستم DVT')؛ واریانس بین مشاهدهگران ممکن است رخ دهد
- حساسیت کمتر در بیماران بدون علامت (مانند غربالگری پیشگیری پس از عمل جراحی)؛ امتیاز ولز برای بیماران علامتدار طراحی شده است
- تست D-dimer دارای ویژگی (specificity) پایینی است، به ویژه در شرایط بستری در بیمارستان، بدخیم یا التهابی؛ افزایش D-dimer بدون DVT شایع است
- تورم دوطرفه اندام تحتانی یا اثرات تودهای ناشی از پاتولوژیهای دیگر را در نظر نمیگیرد
شرایط منبع جایگزین بررسی علمی مستقل یا اعتبارسنجی توسط موتور تحلیل نیست.
نقاط قوت
- ارزیابی ساده و سریع که نیازی به ابزار یا آزمایشگاهی ندارد
- ارزش پیشبینی منفی قوی هنگام ترکیب با D-dimer: تست منفی در بیماران با احتمال کم، DVT را با اطمینان رد میکند
- کاهش تصویربرداری سونوگرافی غیرضروری در بیماران با خطر کم آشکار، بهبود کارایی و هزینه
- اعتبارسنجی قوی در جمعیتهای متنوع با تمایز مداوم بین گروههای خطر
- به راحتی به خاطر سپرده شده و در محیطهای بالینی شلوغ قابل اجرا است
کاربردها
- تریاژ در بخش اورژانس برای تورم حاد پا به منظور تعیین نیاز به تصویربرداری و خطر DVT
- مراکز درمانی فوری و مراقبتهای اولیه برای هدایت تصمیمگیریهای تست D-dimer و ارجاع تصویربرداری
- نظارت بر بیماران پس از عمل جراحی: امتیاز ولز + D-dimer، DVT علامتدار پس از عمل را زود تشخیص میدهد
- ابتکارات بهبود کیفیت در پیشگیری و تشخیص آمبولی وریدی در سراسر بیمارستانها
- تحقیقات بالینی در مورد دقت تشخیصی D-dimer و سونوگرافی در جمعیتهای مختلف بیماران
چگونه کار میکند
چگونه کار میکند
پزشک به طور سیستماتیک هفت متغیر بالینی را بررسی میکند: سرطان فعال، فلج/ضعف اندام تحتانی، بیحرکتی/استراحت در بستر اخیر، حساسیت موضعی در طول سیستم وریدی عمقی، تورم کل پا، تورم ساق پا > ۳ سانتیمتر در مقابل سمت دیگر، ادم گودهگذار (pitting edema)، و وریدهای سطحی جانبی (collateral superficial veins). علاوه بر این، یک تشخیص افتراقی (مانند سلولیت، آسیب زانو) که به اندازه DVT یا محتملتر از آن در نظر گرفته میشود.
به هر یافته ۱ امتیاز تعلق میگیرد (سرطان، فلج، بیحرکتی، حساسیت، تورم پا، اختلاف در ساق پا، ادم گودهگذار، وریدهای جانبی)؛ عدم وجود تشخیص افتراقی نیز ۱ امتیاز دارد. مجموع امتیاز ولز از ۰ تا ۸ متغیر است.
ولز ≤ ۱ = احتمال کم (خطر DVT حدود ۱–۵٪)، ولز ۲ = احتمال متوسط (خطر DVT حدود ۱۵–۲۰٪)، ولز ≥ ۳ = احتمال زیاد (خطر DVT بیش از ۴۰٪)؛ در بیماران با احتمال کم و تست منفی D-dimer، DVT با اطمینان رد میشود؛ بیماران با احتمال زیاد صرف نظر از D-dimer، نیازمند سونوگرافی وریدی هستند.
دامهای رایج
- به کار بردن امتیاز ولز برای بیماران بدون علامت (مانند غربالگری روتین پس از عمل جراحی)؛ این امتیاز برای بیماران علامتدار طراحی شده است.
- نادیده گرفتن سونوگرافی در بیماران با امتیاز ولز بالا بدون تست D-dimer؛ اگر D-dimer در دسترس نباشد، امتیاز ولز بالا مستلزم تصویربرداری است.
- تفسیر بیش از حد مثبت تست D-dimer منفی در بیماران با احتمال متوسط یا زیاد ولز؛ D-dimer در این گروهها کمتر قابل اعتماد است و نباید سونوگرافی را به تأخیر بیندازد.
- عدم بررسی تشخیصهای افتراقی؛ امتیاز ولز بالا برای DVT ممکن است همزمان با سلولیت وجود داشته باشد و نیاز به تشخیص هر دو باشد.
پرسشهای متداول
اگر امتیاز ولز بالا باشد، آیا هنوز به D-dimer نیاز دارم؟
اگر امتیاز ولز بالا باشد (≥ ۳)، تست D-dimer اغلب نادیده گرفته میشود و بیماران مستقیماً به سونوگرافی میروند زیرا احتمال پیشآزمون بالا، D-dimer را کمتر مفید میکند. با این حال، اگر سونوگرافی بلافاصله در دسترس نباشد، D-dimer گاهی اوقات میتواند به اولویتبندی کمک کند. همیشه پروتکل موسسه خود را دنبال کنید.
آیا میتوانم DVT را فقط با امتیاز ولز (بدون D-dimer) رد کنم؟
خیر. امتیاز ولز به تنهایی برای رد DVT کافی نیست. ترکیب امتیاز ولز پایین و D-dimer منفی، چیزی است که DVT را با اطمینان رد میکند. امتیاز ولز پایین همراه با D-dimer در دسترس یا مثبت، همچنان مستلزم سونوگرافی است.
اگر بیمار تورم پا دوطرفه داشته باشد چه؟
امتیاز ولز برای تورم یکطرفه طراحی شده است. تورم دوطرفه پا نشاندهنده تشخیصهای افتراقی (نارسایی قلبی، لنف ادم، انسداد وریدی) یا DVT دوطرفه است. علل افتراقی را بررسی کنید و در صورت مشکوک بودن به DVT، تصویربرداری انجام دهید.
آیا امتیاز ولز برای بیماران سرطانی دقیق است؟
امتیاز ولز شامل 'سرطان فعال' به عنوان یک امتیاز است؛ بیماران سرطانی ذاتاً در معرض خطر بیشتری هستند. با این حال، D-dimer در بیماران سرطانی کمتر اختصاصی است (اغلب بدون DVT افزایش مییابد). امتیاز ولز متوسط یا بالا، صرف نظر از D-dimer، در بیماران سرطانی مستلزم سونوگرافی است.
روشهای مرتبط
منابع
Wells, P. S., Hirsh, J., Anderson, D. R., et al. (1994). A simple clinical model for the diagnosis of deep-vein thrombosis combined with impedance plethysmography. Archives of Internal Medicine, 154(13), 1541-1546.
باز کردن مرجع انتشارکپی شد.Wells, P. S., Anderson, D. R., Rodger, M., et al. (2003). Evaluation of D-dimer in the diagnosis of suspected deep-vein thrombosis. New England Journal of Medicine, 349(13), 1227-1235.
باز کردن مرجع DOIکپی شد.