آزمون دنبال کردن مسیر (Trail Making Test)
- معرفیشده توسط
- Ralph Reitan
- سال
- 1958
- نوع
- Clinician-administered neuropsychological test of attention and executive function
- خانواده
- executive function and processing speed
این متن ترجمه ماشینی است و هنوز بازبینی نشده است. متن اصلی را به انگلیسی بخوانید
چه کاری انجام میدهد؟
آزمون دنبال کردن مسیر (TMT) یک آزمون عصب روانشناختی ساده و کوتاه است که توسط ریتان در سال ۱۹۵۸ ابداع شد و سرعت پردازش دیداری-حرکتی، توجه و کارکردهای اجرایی را میسنجد.
TMT شامل دو بخش است: بخش A که سرعت پردازش پایه و جستجوی دیداری را ارزیابی میکند، و بخش B که کارکردهای اجرایی، جابجایی وظیفه و انعطافپذیری شناختی را میسنجد. علیرغم سادگی، TMT به اختلالات شناختی در طیف وسیعی از شرایط عصبی و روانپزشکی بسیار حساس است و همچنان یکی از پرکاربردترین آزمونهای غربالگری در عصب روانشناسی محسوب میشود.
شهود پشت روش
TMT با این الزام که شرکتکننده باید نقاط شمارهگذاری شده (بخش A) یا نقاطی با اعداد و حروف متناوب (بخش B) را به ترتیب صعودی و در سریعترین زمان ممکن به هم وصل کند، عمل میکند. بخش A یک تکلیف نسبتاً خودکار حرکتی و ادراکی است؛ بخش B به حافظه کاری، جابجایی وظیفه و مهار نیاز دارد. تفاوت بین زمان بخش B و بخش A (B-A) اختلال کارکرد اجرایی را از سرعت پردازش خالص جدا میکند. این طراحی هوشمندانه - که از پیچیدگی به عنوان لنزی برای تفکیک فرآیندهای شناختی متمایز استفاده میکند - دلیل سودمندی پایدار TMT است.
تاریخ
آزمون دنبال کردن مسیر توسط رالف ریتان در دهه ۱۹۵۰ بر اساس کارهای قبلی ارتش ایالات متحده (آزمون فردی ارتش برای توانایی عمومی) ابداع شد. انتشار مقاله ریتان در سال ۱۹۵۸ اعتبار آن را در تشخیص اختلال عملکرد مغز تأیید کرد. TMT به یک جزء استاندارد از باتری عصب روانشناختی هالستد-ریتان تبدیل شد و اکنون در سراسر جهان در عصب روانشناسی بالینی، تحقیقات و بهداشت شغلی استفاده میشود. این آزمون به طور گسترده در جمعیتهای مختلف ترجمه و هنجاریابی شده است. این آزمون از زمان توسعه اولیه خود تا حد زیادی بدون تغییر باقی مانده است که نشاندهنده استحکام آن است.
چه زمانی استفاده شود
TMT برای غربالگری کارکرد اجرایی و سرعت پردازش در هر بیماری که مشکوک به اختلال شناختی است، به ویژه کسانی که آسیب لوب پیشانی یا زیرقشری دارند (مانند سکته مغزی، ضربه مغزی، بیماری پارکینسون، زوال عقل عروقی) اندیکاسیون دارد. این آزمون به هذیان، زوال عقل، اختلالات کمبود توجه و اختلال شناختی خفیف حساس است. TMT به تنهایی تشخیصی نیست و باید با ارزیابی بالینی، تصویربرداری و سایر آزمونهای عصب روانشناختی ادغام شود. این آزمون به دلیل اختصار و نیاز به حداقل تجهیزات، به ویژه در محیطهای پرمشغله مفید است.
محدودیتها و ملاحظات
- ویژگی محدود — عملکرد طولانی مدت TMT میتواند نشاندهنده کندی سرعت پردازش، اختلال حرکتی، اختلال دیداری-حرکتی، مشکلات توجه، یا اختلال کارکرد اجرایی باشد؛ آزمون مشخص نمیکند کدام یک است.
- آسیبپذیری در برابر محدودیتهای حرکتی و بینایی — آرتریت، لرزش، مشکلات بینایی، یا کندی حرکتی نامرتبط با شناخت، زمان تکمیل را افزایش میدهد.
- تأثیر سن و تحصیلات — افزایش قابل توجه در زمان تکمیل با افزایش سن و تحصیلات پایینتر؛ نمرات خام باید برای تفسیر به هنجارهای تعدیل شده بر اساس سن تبدیل شوند.
- اثرات تمرین — بهبود قابل توجهی میتواند با تست مکرر رخ دهد (معمولاً ۱۰ تا ۲۰ درصد کاهش زمان)، که سودمندی آن را برای نظارت سریالی مکرر محدود میکند.
شرایط منبع جایگزین بررسی علمی مستقل یا اعتبارسنجی توسط موتور تحلیل نیست.
نقاط قوت
- سادگی و سرعت — اجرای آن ۵ تا ۱۰ دقیقه طول میکشد؛ فقط به کاغذ و مداد نیاز دارد؛ اجرا و نمرهگذاری آن آسان است.
- حساسیت عالی به اختلال شناختی — اختلال کارکرد اجرایی و کندی را در شرایط متنوع (زوال عقل، سکته مغزی، ضربه مغزی، ADHD، افسردگی) تشخیص میدهد.
- طراحی دو بخشی، فرآیندهای متمایز را جدا میکند — تفاوت بخش A-B، سرعت پردازش را از کارکرد اجرایی متمایز میکند.
- دادههای هنجاری گسترده — هنجارهای منتشر شده در گروههای سنی، سطوح تحصیلی و جمعیتهای بالینی در سراسر جهان در دسترس است.
کاربردها
- نظارت بر بهبودی پس از سکته مغزی: یک متخصص مغز و اعصاب از TMT برای پیگیری بهبودی کارکرد اجرایی و سرعت پردازش در بیماری ۶ هفته پس از سکته مغزی استفاده میکند. تفاوت پایه B-A برابر با ۹۵ ثانیه بود؛ در پیگیری ۳ ماهه، تفاوت B-A به ۶۰ ثانیه بهبود یافته است که با بهبودی نسبی شناختی سازگار است.
- غربالگری ADHD در مراقبتهای اولیه: یک پزشک خانواده TMT را به عنوان بخشی از غربالگری ADHD در یک بیمار ۴۵ ساله که از دشواری در انجام کارهای پیچیده در محل کار گزارش میدهد، اجرا میکند. زمان به طور قابل توجهی طولانی بخش B (۱۱۵ ثانیه، هنجار تعدیل شده بر اساس سن ۷۵) با بخش A فقط به طور خفیف طولانی، نشاندهنده اختلال کارکرد اجرایی است؛ ارزیابی عصب روانشناختی بیشتری ترتیب داده میشود.
- مرحلهبندی زوال عقل: یک متخصص سالمند از نمرات سریالی TMT برای پیگیری زوال شناختی در بیماری با تشخیص بیماری آلزایمر استفاده میکند. در طول ۱۸ ماه، زمان بخش B از ۸۵ به ۱۲۰ ثانیه افزایش مییابد که نشاندهنده پیشرفت اختلال کارکرد اجرایی و زوال عقل است.
- توانبخشی پس از ضربه مغزی: یک عصب روانشناس توانبخشی هر ۴ هفته یک بار از TMT در بیماری که از ضربه مغزی متوسط بهبود مییابد، استفاده میکند. بهبود TMT (از ۱۰۵ ثانیه در هفته ۴ به ۷۵ ثانیه در هفته ۱۲) پیشرفت در کارکرد اجرایی را مستند میکند و در برنامهریزی توانبخشی گنجانده میشود.
چگونه کار میکند
چگونه کار میکند
TMT به صورت دو فرم کاغذی اجرا میشود. بخش A شامل ۲۵ دایره شمارهگذاری شده (۱–۲۵) است که به صورت تصادفی روی صفحه توزیع شدهاند؛ شرکتکننده خطوطی را برای اتصال آنها به ترتیب عددی صعودی رسم میکند. بخش B شامل ۲۵ دایره است که حاوی اعداد (۱–۱۳) و حروف (A–L) به صورت متناوب هستند؛ شرکتکننده آنها را به ترتیب متناوب (۱-A-۲-B-۳-C و غیره) به هم وصل میکند، در حالی که از تقاطع خطوط اجتناب میکند. از شرکتکننده خواسته میشود تا حد امکان سریع و بدون برداشتن مداد کار کند. زمان (بر حسب ثانیه) برای هر بخش ثبت میشود و هرگونه خطا یادداشت میگردد. زمان اجرای معمول ۵ تا ۱۰ دقیقه است.
TMT با ثبت زمان تکمیل هر بخش (A و B) به صورت جداگانه بر حسب ثانیه نمرهگذاری میشود. نمرهگذاری استاندارد همچنین تفاوت B-A را محاسبه میکند که کارکرد اجرایی (جابجایی وظیفه، انعطافپذیری شناختی) را از سرعت پردازش جدا میکند. زمانهای برش (cut-off times) بسته به سن و تحصیلات متفاوت است؛ هنجارهای منتشر شده به طور گسترده در دسترس هستند. به عنوان مثال، میانگین زمان تکمیل در بزرگسالان غیربالینی معمولاً ۲۵ تا ۳۵ ثانیه برای بخش A و ۵۰ تا ۸۰ ثانیه برای بخش B است؛ مقادیری که ۲ انحراف معیار بالاتر از هنجارهای تعدیل شده بر اساس سن، نشاندهنده اختلال است.
زمان طولانی در بخش A (>۷۸ ثانیه در هنجارهای تعدیل شده بر اساس سن) نشاندهنده کندی سرعت پردازش یا اختلال دیداری-حرکتی است. زمان طولانی در بخش B نسبت به بخش A، یا تفاوت بزرگ B-A (>۶۰ ثانیه) نشاندهنده اختلال کارکرد اجرایی، دشواری جابجایی وظیفه، یا اختلال انعطافپذیری شناختی است. عملکرد همیشه باید در بستر سن، تحصیلات و توانایی بینایی/حرکتی تفسیر شود. عملکرد بسیار کند در بخش A، تفسیر بخش B را بیاعتبار میکند (زیرا بخش B شامل بار سرعت پردازش بخش A است).
دامهای رایج
- استفاده از زمانهای خام TMT بدون تعدیل سنی — نمرات خام بیمعنی هستند؛ همیشه برای تفسیر بالینی به هنجارهای تعدیل شده بر اساس سن تبدیل کنید.
- تفسیر بیش از حد کندی TMT به تنهایی به عنوان زوال عقل — کندی TMT میتواند نشاندهنده افسردگی، کندی حرکتی، اختلال بینایی، یا انگیزه پایین باشد نه اختلال شناختی اولیه.
- اجرای بخش B زمانی که بخش A به شدت مختل است — اگر زمان بخش A به طور فوقالعادهای طولانی باشد (>۹۰ ثانیه)، بخش B را نمیتوان به طور معتبر تفسیر کرد.
- نادیده گرفتن محدودیتهای حرکتی، بینایی، یا دیداری-حرکتی — TMT به اختلال شناختی حساس است اما اختصاصی نیست؛ اختلالات حرکتی یا حسی باید از نظر بالینی رد شوند.
پرسشهای متداول
اگر بیمار در TMT خطا کند، چه کاری باید انجام دهم؟
خطاهای رایج شامل نادیده گرفتن یک عدد یا حرف، یا اتصال نقاط خارج از توالی است. اگر خطاها کم و بلافاصله اصلاح شوند، نمرهگذاری معمولاً فقط شامل زمان تکمیل است. اگر خطاها مکرر (>۳) یا اصلاح نشده باشند، آنها را جداگانه ثبت کنید؛ خطاهای مکرر نشاندهنده مشکلات توجه یا پیروی از دستورالعملها است. برخی از پزشکان از تعداد خطا به عنوان یک نتیجه اضافی استفاده میکنند؛ هنجارها را در جمعیت مرجع خود مشورت کنید.
چگونه تفاوت زیاد بین بخش B و بخش A (B-A > ۶۰ ثانیه) را تفسیر کنم؟
تفاوت B-A بیش از ۶۰ ثانیه نشاندهنده اختلال کارکرد اجرایی، دشواری جابجایی وظیفه، یا اختلال انعطافپذیری شناختی است. با این حال، همیشه تأیید کنید که زمان بخش A طبیعی است؛ تفاوت بزرگ B-A که ناشی از کندی بیش از حد بخش A است، ممکن است صرفاً نشاندهنده کندی سرعت پردازش باشد تا اختلال کارکرد اجرایی. هر دو بخش A و B را به طور جداگانه در برابر هنجارهای تعدیل شده بر اساس سن ترسیم کنید.
آیا میتوانم TMT را از راه دور یا دیجیتالی استفاده کنم؟
نسخههای دیجیتالی وجود دارند اما ممکن است مستقیماً با هنجارهای کاغذی قابل مقایسه نباشند. اگر اجرای دیجیتالی ضروری است، پلتفرم را مستند کنید و در نظر بگیرید که آیا هنجارهای این نسخه منتشر شدهاند یا خیر. اجرای حضوری کاغذی همچنان استاندارد است؛ بینایی، توانایی حرکتی و توجه را میتوان راحتتر مشاهده کرد.
کندی پردازش در آزمونهای دیگر با TMT طبیعی به چه معناست؟
TMT حساس است اما جامع نیست. بیمار ممکن است TMT طبیعی داشته باشد اما عملکرد مختل در سایر معیارهای سرعت پردازش یا کارکرد اجرایی (مانند آزمون جایگزینی ارقام نمادین، آزمون مرتبسازی کارت ویسکانسین) داشته باشد. TMT یک ابزار غربالگری مفید است؛ نتایج غیرطبیعی نیاز به تست بیشتر را ایجاب میکند، اما نتایج طبیعی اختلال شناختی را رد نمیکند.
روشهای مرتبط
منابع
Reitan, R. M. (1958). Validity of the Trail Making Test as an indicator of organic brain damage. Perceptual and Motor Skills, 8(3), 271-276.
باز کردن مرجع DOIکپی شد.Sanchez-Cubillo, I., Perianez, J. A., Adrover-Roig, D., et al. (2009). Construct validity of the Trail Making Test: Role of task-switching, working memory, inhibition/interference control, and visuomotor abilities. Journal of the International Neuropsychological Society, 15(3), 438-450.
باز کردن مرجع DOIکپی شد.Corrigan, J. D., & Hinkeldey, N. S. (1987). Relationships between parts A and B of the Trail Making Test. Journal of Clinical Psychology, 43(4), 402-409.
باز کردن مرجع DOIکپی شد.