روشهای ترکیب شواهد کیفی
- معرفیشده توسط
- George Noblit and Dwight Hare
- سال
- 1988
- نوع
- Method
- خانواده
- synthesis-method
این متن ترجمه ماشینی است و هنوز بازبینی نشده است. متن اصلی را به انگلیسی بخوانید
چه کاری انجام میدهد؟
ترکیب شواهد کیفی (QES) یک روش نظاممند برای ترکیب و تفسیر یافتههای حاصل از مطالعات متعدد پژوهش کیفی است تا به درک و نظریهپردازی سطح بالاتر منجر شود. رویکردهای مختلف—فرا-قومنگاری (meta-ethnography)، ترکیب مضمونی (thematic synthesis)، مرور فرا-روایتی (meta-narrative review)، و ترکیب تفسیری انتقادی (critical interpretive synthesis)—هر یک دارای مبانی فلسفی و رویههای تحلیلی متمایز هستند. ترکیب کیفی که توسط نوبلیت و هیر (1988) با فرا-قومنگاری معرفی شد، در کنار مرورهای نظاممند پژوهش کمی تکامل یافته است. برخلاف فرا-تحلیل کمی که اندازههای اثر عددی را تجمیع میکند، ترکیب کیفی مفاهیم، مضامین و تفاسیر را از مطالعات اولیه یکپارچه میسازد و الگوها، تعارضات و نظریههای نوظهور را شناسایی میکند.
QES به طور فزایندهای در پژوهشهای سلامت، علوم اجتماعی و آموزش برای درک پدیدههای پیچیده، تبدیل پژوهش به عمل و شناسایی شکافهای شواهد مورد استفاده قرار میگیرد.
شهود پشت روش
یک مطالعه کیفی منفرد، درک غنی از یک پدیده را در یک زمینه خاص فراهم میکند. اما مطالعات منفرد نمیتوانند به این سوالات پاسخ دهند: ادبیات در زمینههای مختلف چه چیزی را آشکار میکند؟ شواهد در کجا قوی و در کجا ضعیف است؟ چه نظریه یکپارچهای یافتههای متنوع را توضیح میدهد؟ ترکیب کیفی با جمعآوری، ارزیابی و ترکیب نظاممند یافتههای کیفی به این سوالات پاسخ میدهد. فرا-قومنگاری میپرسد: گزارشهای قومنگاری در مطالعات مختلف چگونه با یکدیگر مرتبط هستند؟ آیا میتوانیم تبیینهای فرهنگی فراگیر ایجاد کنیم؟ ترکیب مضمونی میپرسد: هنگام کدگذاری یافتهها در مطالعات مختلف، چه مضامینی پدیدار میشوند؟ ترکیب تفسیری انتقادی میپرسد: سنتهای پژوهشی مختلف چگونه یک پدیده مشابه را مفهومسازی میکنند؟ QES به ویژه برای درک مکانیسمها (چگونگی و چرایی عملکرد مداخلات)، بررسی تجربه (چگونگی درک پدیدهها توسط بیماران یا متخصصان) یا شناسایی شکافها (چه چیزی ناشناخته یا کمتر مطالعه شده است) ارزشمند است. QES شواهد سطح بالاتری را در مورد آنچه درک شده است، جایی که شواهد قوی است و چه چیزی نامشخص باقی مانده است، تولید میکند.
تاریخ
فرا-قومنگاری توسط نوبلیت و هیر (1988) به عنوان روشی برای ترکیب مطالعات قومنگاری، با تکیه بر مفاهیم ترجمه و تفسیر، معرفی شد. ساندلوسکی و باروسو (2006) رویکردهای فرا-ترکیب را برای پژوهشهای پرستاری و سلامت توسعه دادند. توماس و هاردن (2008) ترکیب مضمونی را معرفی کردند که رویکردی نظاممندتر از روشهای روایتی قبلی ارائه میداد. مرور نظاممند مطالعات کیفی با ابزارهایی مانند CASP (کیفی)، GRADE (کیفی) و ENTREQ (راهنمای گزارشدهی) امکانپذیر شده است. رویکردهای معاصر تشخیص میدهند که ترکیب کیفی تفسیری و بازتابی است؛ یک ترکیب «صحیح» واحد وجود ندارد، بلکه تفاسیر معتبر متعددی بسته به دیدگاه پژوهشگر و سوال پژوهش وجود دارد. ترکیب کیفی به طور فزایندهای در عمل مبتنی بر شواهد و ارزیابی فناوری سلامت مورد نیاز است که دیدگاه آن را در پژوهشهای دانشگاهی افزایش میدهد.
چه زمانی استفاده شود
ترکیب کیفی زمانی مناسب است که به دنبال درک یک پدیده در زمینههای مختلف (تعمیمپذیری درک، نه تعمیمپذیری آماری)؛ درک مکانیسمها یا فرآیندها (چگونگی و چرایی)؛ شناسایی شکافها و فرصتهای پژوهشی؛ یا تبدیل پژوهش به عمل باشیم. QES به ویژه زمانی ارزشمند است که مطالعات اولیه متنوع باشند (جمعیتها، تنظیمات، طرحهای مختلف) اما به سوالات مرتبط بپردازند. زمانی که تعداد بسیار کمی مطالعه کیفی در مورد یک موضوع وجود دارد (مرور ادبیات روایتی ممکن است مناسبتر باشد) یا زمانی که سوال پژوهش محدود است و یک مطالعه اولیه منفرد کافی است، کمتر مناسب است.
محدودیتها و ملاحظات
- ناهمگونی مطالعات کیفی: مطالعات از طرحها، اصطلاحات و رویکردهای تحلیلی متفاوتی استفاده میکنند؛ ترکیب نیازمند ترجمه بین زبانها و چارچوبهای مختلف است که خطر تفسیر بیش از حد را به همراه دارد.
- مسائل کیفی: اگر مطالعات شامل شده کیفیت پایینی داشته باشند، ترکیب یافتههای با کیفیت پایین را بازتولید میکند به جای اینکه آنها را اصلاح کند.
- چالشهای تفسیری: برخلاف فرا-تحلیل کمی (که دادههای عددی را تجمیع میکند)، ترکیب کیفی نیازمند قضاوت تفسیری است؛ بازبینان مختلف ممکن است به طور متفاوتی ترکیب کنند.
- تعداد کم مطالعات: پژوهش کیفی در مورد برخی موضوعات ممکن است محدود باشد؛ ترکیب مبتنی بر 5 تا 10 مطالعه کوچکتر و کمتر قویتر از ترکیب 50+ مطالعه کمی است.
- سوگیری انتشار: یافتههای کیفی کمتر از یافتههای کمی تهی منتشر میشوند؛ ادبیات موجود ممکن است شواهد را به اشتباه نشان دهد.
شرایط منبع جایگزین بررسی علمی مستقل یا اعتبارسنجی توسط موتور تحلیل نیست.
نقاط قوت
- رویکرد نظاممند: معیارهای شمول/عدم شمول صریح، بازبینی دوگانه و ارزیابی کیفیت، سوگیری را در مقایسه با مرور ادبیات روایتی کاهش میدهد.
- مشارکتهای مفهومی و نظری را ترکیب میکند: فراتر از خلاصهسازی یافتهها برای توسعه تفاسیر و نظریههای جدید میرود.
- شفاف و قابل بازتولید: دقت روششناختی مستند شده است؛ منطق ترکیب صریح است و میتوان آن را ارزیابی و نقد کرد.
- پیچیدگی را مورد توجه قرار میدهد: ظرافت و تنوع یافتهها را به جای میانگینگیری از آنها (مانند فرا-تحلیل کمی) به تصویر میکشد.
- شکافها را شناسایی میکند: نشان میدهد که شواهد در کجا قوی است، در کجا محدود است و چه چیزی ناشناخته باقی مانده است.
کاربردها
- پژوهش خدمات سلامت: ترکیب تجربیات بیماران از بیماریهای مزمن، موانع مراقبتهای بهداشتی یا پذیرش درمان در مطالعات مختلف.
- علم پیادهسازی: ترکیب شواهد کیفی در مورد موانع و تسهیلکنندههای پیادهسازی مداخلات مبتنی بر شواهد.
- پژوهش آموزش: ترکیب دیدگاههای معلم و دانشآموز در مورد نوآوریهای آموزشی، شیوههای آموزشی یا تجربیات یادگیری.
- پژوهش سیاست اجتماعی: ترکیب شواهد در مورد دیدگاههای جامعه، انگ اجتماعی یا شیوههای فرهنگی در جمعیتهای مختلف.
- سلامت محیطی و جهانی: ترکیب شواهد کیفی در مورد واکنشهای جامعه به خطرات زیستمحیطی یا مداخلات سلامت در زمینههای جغرافیایی مختلف.
چگونه کار میکند
چگونه کار میکند
سوال پژوهش را به اندازه کافی خاص تعریف کنید تا معیارهای شمول/عدم شمول را هدایت کند. یک پروتکل (که برای پژوهشهای سلامت در PROSPERO ثبت میشود) تهیه کنید که روشها، استراتژی جستجو و رویکرد تحلیل را مشخص کند. به طور نظاممند جستجو کنید: پایگاههای داده متعدد، ادبیات خاکستری، ردیابی استنادات به عقب و جلو، مشاوره با متخصصان. مطالعات کیفی (مصاحبهها، گروههای کانونی، قومنگاری، مطالعات موردی) منتشر شده به زبان انگلیسی (یا زبانهای شمول را مشخص کنید) را شامل شوید. معیارهای شمول را تعریف کنید: طرح مطالعه (مطالعات تجربی کیفی، نه نظر یا نظری)، جمعیت، پدیده مورد علاقه، محدوده زمانی، دامنه جغرافیایی. چکیدهها و متون کامل را به طور مستقل (بازبینی دوگانه) با استفاده از معیارهای شمول/عدم شمول غربالگری کنید. دادهها را از مطالعات شامل شده استخراج کنید: ویژگیهای مطالعه (نویسنده، تاریخ، کشور، طرح)، ویژگیهای شرکتکنندگان، روشهای جمعآوری و تحلیل دادهها، یافتهها (مضامین، مفاهیم، تفاسیر). کیفیت روششناختی مطالعات شامل شده را با استفاده از چکلیست کیفیت کیفی (مانند CASP برای مطالعات کیفی) برای ارزیابی اعتبار، قابلیت اطمینان و قابلیت انتقال ارزیابی کنید.
رویکرد ترکیبی را بر اساس سوال پژوهش و مطالعات شامل شده انتخاب کنید. فرا-قومنگاری (Noblit & Hare): استعارهها یا مفاهیم کلیدی را در هر مطالعه شناسایی کنید، مفاهیم را در مطالعات مختلف مقایسه و مقایسه کنید، با شناسایی چگونگی ارتباط مفاهیم (ترجمه متقابل، ترکیب ردکننده، ترکیب خطوط استدلال) ترکیب کنید. ترکیب مضمونی (Thomas & Harden): یافتهها را از هر مطالعه برای مضامین کدگذاری کنید، مضامین را به صورت سلسله مراتبی سازماندهی کنید، با تفسیر چگونگی ارتباط مضامین و شناسایی مفاهیم مرتبه بالاتر ترکیب کنید. ترکیب فرا-روایتی (Greenhalgh et al.): سنتهای پژوهشی و رویکردهای مفهومی مختلف را در ادبیات ردیابی کنید، با شناسایی مشارکتها و تضادها ترکیب کنید. ترکیب تفسیری انتقادی: پژوهشگر را به عنوان مفسر به رسمیت بشناسید؛ به طور تکراری ترکیب کنید، پدیده را بر اساس ادبیات مورد سوال قرار دهید و بازتعریف کنید. فرآیند ترکیب را مستند کنید: کدام مطالعات کدام یافتهها را ارائه کردند؟ مفاهیم با پیشرفت ترکیب چگونه تغییر کردند؟ از نقشهبرداری بصری (شبکههای مفهومی، ماتریسها) برای سازماندهی و نمایش ترکیب استفاده کنید. کامل بودن را بررسی کنید: آیا ترکیب به سوال پژوهش پاسخ داد؟ آیا همه مطالعات شامل شده را یکپارچه کرد یا فقط برخی را؟
دامهای رایج
- کدگذاری مکانیکی بدون تفسیر: برخورد با ترکیب مانند تحلیل محتوا (شمارش فراوانی کدها) به جای یک کار تفسیری.
- همگنسازی اجباری: نادیده گرفتن تعارضات و تنوع واقعی بین مطالعات برای ایجاد یک ترکیب یکپارچه.
- عدم حساسیت به کیفیت: شامل کردن مطالعات با کیفیت پایین در کنار مطالعات با کیفیت بالا بدون وزندهی یا تحلیل حساسیت.
- منطق ترکیب نامشخص: عدم توضیح چگونگی حرکت از یافتههای مطالعه اولیه به تفسیر ترکیبی؛ منطق خودسرانه به نظر میرسد.
- جستجوی ناکافی: از دست دادن مطالعات مرتبط (به ویژه ادبیات خاکستری) جامعیت را محدود کرده و سوگیری را معرفی میکند.
پرسشهای متداول
چند مطالعه برای انجام ترکیب کیفی نیاز دارم؟
حداقلی وجود ندارد، اما ترکیب تنها زمانی معنادار است که مطالعات کافی برای شناسایی الگوها یا توسعه مفهومی داشته باشید. اکثر پروژههای ترکیبی شامل 10 تا 30 مطالعه هستند؛ کمتر از 5 مطالعه ممکن است تنوع کافی برای ترکیب معنادار را به همراه نداشته باشد. مطالعات بیشتر (30+) ممکن است از آنچه برای تحلیل دقیق عملی است فراتر رود. کیفیت و ارتباط بیشتر از کمیت اهمیت دارد.
آیا میتوانم مطالعات کیفی و کمی را در ترکیب با هم ترکیب کنم؟
نه در روشهای سنتی ترکیب کیفی. با این حال، ترکیب روشهای ترکیبی (mixed-methods synthesis) یا ترکیب واقعگرایانه (realist synthesis) میتوانند یافتههای کیفی و کمی را یکپارچه کنند. اگر سوال پژوهش شما به هر دو نوع شواهد نیاز دارد (مثلاً «چه چیزی کار میکند و چرا کار میکند؟»)، از ترکیب روشهای ترکیبی استفاده کنید یا ترکیبهای کیفی و کمی جداگانه انجام دهید و آنها را در بحث یکپارچه کنید.
چگونه با مطالعاتی که با یکدیگر در تضاد هستند یا یکدیگر را نقض میکنند، برخورد کنم؟
تضاد از نظر تحلیلی مهم است. بررسی کنید که چرا مطالعات متفاوت هستند: جمعیتها، زمینهها، چارچوبهای نظری یا سوالات پژوهش متفاوت ممکن است واگرایی را توضیح دهند. ترکیب ردکننده (اصطلاح Noblit & Hare) به صراحت به تضادها میپردازد و معنای آنها را بررسی میکند. تضادها را به طور شفاف ارائه دهید: «مطالعه A X را یافت، مطالعه B Y متضاد را یافت، که نشان میدهد تفاوتهای زمینه/جمعیت اهمیت دارند.» این یک ترکیب صادقانه و روشنگرانه است.
آیا باید مطالعات را بر اساس کیفیت ارزیابی و وزندهی کنم؟
بله. از ابزار ارزیابی کیفیت کیفی (CASP, MMAT, JBI) برای ارزیابی اعتبار، قابلیت اطمینان و قابلیت انتقال هر مطالعه استفاده کنید. کیفیت مطالعه را در ترکیب در نظر بگیرید: مطالعات با کیفیت بالاتر باید وزن بیشتری داشته باشند؛ مطالعات با کیفیت پایینتر ممکن است سوگیری ایجاد کنند. به طور جایگزین، تحلیل حساسیت انجام دهید: همه مطالعات را ترکیب کنید، سپس فقط مطالعات با کیفیت بالا را ترکیب کنید و نتایج را مقایسه کنید.
آیا باید پروتکل ترکیبی خود را ثبت کنم؟
ثبت (PROSPERO, OSF) به طور فزایندهای مورد انتظار است، به ویژه برای پژوهشهای سلامت. ثبت شفافیت را بهبود میبخشد و از گزارشدهی انتخابی جلوگیری میکند. پیشثبت پروتکل خود قبل از تکمیل ترکیب، اعتبار را تقویت میکند. حتی اگر ثبت رسمی الزامی نباشد، مستندسازی پروتکل خود قبل از تحلیل از سوگیری نتایج ناشی از تصمیمات پسینی جلوگیری میکند.
روشهای مرتبط
منابع
Noblit, G. W., & Hare, R. D. (1988). Meta-ethnography: Synthesizing Qualitative Studies. SAGE Publications.
شابک: 978-0803931725کپی شد.Thomas, J., & Harden, A. (2008). Methods for the thematic synthesis of qualitative research in systematic reviews. BMC Medical Research Methodology, 8(1), 45.
باز کردن مرجع DOIکپی شد.Sandelowski, M., Docherty, S., & Emden, C. (2006). Qualitative metasynthesis: Issues and techniques. Research in Nursing & Health, 20(4), 365-371.
باز کردن مرجع DOIکپی شد.Britten, N., Campbell, R., Pope, C., Donovan, J., Morgan, M., & Pill, R. (2002). Using meta ethnography to synthesise qualitative research: A worked example. Journal of Health Services Research & Policy, 7(4), 209-215.
باز کردن مرجع DOIکپی شد.