کیفیت زندگی در صرع-۸۹ (QOLIE-89)
- معرفیشده توسط
- Orrin Devinsky, NYU
- سال
- 1995
- نوع
- Self-report questionnaire
- خانواده
- disease-specific quality of life
این متن ترجمه ماشینی است و هنوز بازبینی نشده است. متن اصلی را به انگلیسی بخوانید
چه کاری انجام میدهد؟
QOLIE-89 یک ابزار جامع کیفیت زندگی ویژه بیماری است که به طور خاص برای افراد مبتلا به صرع طراحی شده است. این پرسشنامه که در سال ۱۹۹۵ توسط Devinsky و همکاران معرفی شد، تأثیر گسترده صرع بر عملکرد جسمی، عاطفی، اجتماعی و شناختی را در بر میگیرد. با ۸۹ آیتم که در ۱۷ حوزه مجزا سازماندهی شدهاند، همچنان یکی از دقیقترین ارزیابیهای کیفیت زندگی برای صرع محسوب میشود و به طور گسترده در کارآزماییهای بالینی، تحقیقات خدمات بهداشتی و پایش پیامدها مورد استفاده قرار میگیرد.
شهود پشت روش
تأثیر صرع بر کیفیت زندگی فراتر از کنترل تشنج است. افراد مبتلا به صرع اغلب با انگ اجتماعی، موانع شغلی، محدودیتهای رانندگی، عوارض جانبی داروها و نگرانی در مورد مرگ ناگهانی مواجه هستند. معیارهای عمومی کیفیت زندگی این بار بیماریهای خاص صرع را نادیده میگیرند. QOLIE-89 تمام حوزههای ضروری برای زندگی با صرع را پوشش میدهد: نگرانی از تشنج، عوارض دارویی، تغییرات شناختی، محدودیتهای اجتماعی، عملکرد نقش و سلامت عاطفی. ساختار ۱۷ حوزهای اذعان دارد که فراوانی و شدت تشنج به تنهایی کیفیت زندگی را تعیین نمیکند؛ بلکه درک بیمار در حوزههای مختلف زندگی، اولویت دارد.
تاریخ
QOLIE-89 در سال ۱۹۹۵ توسط Orrin Devinsky در دانشگاه نیویورک با همکاری Barbara Vickrey و همکاران در UCLA ساخته شد و در مجله Epilepsia منتشر گردید. این ابزار به طور خاص برای رفع محدودیتهای ابزارهای عمومی کیفیت زندگی در ثبت بار منحصر به فرد صرع بر زندگی بیماران طراحی شد. این ابزار تحت آزمایشهای روانسنجی دقیقی در گروههای بزرگ بیماران مبتلا به صرع قرار گرفت و به بیش از ۳۰ زبان ترجمه و اعتبارسنجی شده است. نسخه کوتاهتر ۳۱ آیتمی (QOLIE-31) بعداً برای استفاده در مواردی که زمان اجرا باید به حداقل برسد، استخراج شد. QOLIE-89 اصلی همچنان استاندارد طلایی برای ارزیابی دقیق کیفیت زندگی خاص صرع باقی مانده و توسط انجمنهای حرفهای صرع در سراسر جهان توصیه میشود.
چه زمانی استفاده شود
QOLIE-89 ابزار ارجح برای ارزیابی جامع کیفیت زندگی در کارآزماییهای بالینی صرع است، به ویژه هنگام ارزیابی داروهای ضد صرع جدید یا مداخلات جراحی که عوارض جانبی و درک بیمار اهمیت دارد. این ابزار در مطالعات کوهورت طولی که مسیرهای کیفیت زندگی را در طول سالها پیگیری میکنند، در عمل بالینی روتین برای پایش دقیق پیامدهای گزارش شده توسط بیمار، تحقیقات خدمات بهداشتی که توانبخشی، حمایت شغلی یا مداخلات روانی-اجتماعی را ارزیابی میکنند، و مطالعات اثربخشی مقایسهای ارزشمند است. کمتر مناسب است زمانی که فقط غربالگری مختصر مورد نیاز است (نسخه کوتاهتر QOLIE-31 ممکن است ارجح باشد) یا زمانی که ارزیابیهای سریالی سریع مورد نیاز است (بار ۸۹ آیتم ممکن است مانع باشد).
محدودیتها و ملاحظات
- ۸۹ آیتم نیازمند زمان تکمیل قابل توجهی (۲۰-۲۵ دقیقه) است که منجر به خستگی احتمالی پاسخدهنده در برخی محیطها میشود.
- نیاز به تفسیر ۱۷ نمره حوزه جداگانه به جای یک معیار خلاصه واحد دارد که ممکن است در کلینیک روتین کمتر راحت باشد.
- برخی حوزهها (مانند نگرانی رانندگی) ممکن است برای بیمارانی که در ابتدا قادر به رانندگی نیستند، کمتر مرتبط باشند.
- حداقل تفاوت بالینی مهم (MCID) در هر حوزه و جمعیت متفاوت است؛ همه حوزهها دارای آستانههای مشخصی نیستند.
شرایط منبع جایگزین بررسی علمی مستقل یا اعتبارسنجی توسط موتور تحلیل نیست.
نقاط قوت
- ۱۷ حوزه درک دقیقی از اینکه کدام جنبههای زندگی بیشتر تحت تأثیر صرع قرار گرفتهاند، ارائه میدهد و امکان مداخله هدفمند را فراهم میکند.
- پوشش جامع نگرانیهای خاص صرع (نگرانی از تشنج، رانندگی، عوارض جانبی داروها، انگ اجتماعی) که اغلب توسط ابزارهای عمومی کیفیت زندگی نادیده گرفته میشوند.
- اعتبارسنجی شده در جمعیتهای متنوع مبتلا به صرع (کانونی و عمومی، تشنجهای کنترل شده و کنترل نشده، سنین مختلف).
- ویژگیهای روانسنجی قوی با سازگاری داخلی، پایایی آزمون-بازآزمون و حساسیت به تغییرات بالینی مستند.
- به طور گستردهای بینالمللی ترجمه و مورد استفاده قرار گرفته است، که امکان کارآزماییهای چندمرکزی و تحقیقات بین فرهنگی را تسهیل میکند.
کاربردها
- کارآزماییهای بالینی داروهای ضد صرع جدید یا درمان جراحی صرع برای اندازهگیری مزایای درک شده توسط بیمار، مستقل از کاهش تشنج به تنهایی.
- مطالعات پیامد طولی که چگونگی تکامل کیفیت زندگی پس از جراحی صرع، شروع دارو یا مداخلات سبک زندگی در طول ماهها تا سالها را بررسی میکنند.
- ارزیابی خدمات بهداشتی که تأثیر برنامههای آموزشی روانی، توانبخشی شغلی یا حمایت همسالان بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به صرع را ارزیابی میکند.
- تحقیقات اثربخشی مقایسهای که تعیین میکند کدام مسیرهای درمانی (تکدارویی در مقابل چنددارویی، پزشکی در مقابل جراحی) کیفیت زندگی را در جمعیتهای مبتلا به صرع بهینه میکنند.
- پایش بالینی روتین در مراکز تخصصی صرع برای پیگیری پیشرفت بیمار فردی و شناسایی نگرانیهای قابل اصلاح کیفیت زندگی (مانند عوارض جانبی داروها، انگ اجتماعی).
چگونه کار میکند
چگونه کار میکند
QOLIE-89 یک پرسشنامه خود-اجرا شونده است که شامل ۸۹ آیتم با مقیاسهای پاسخدهی از نوع لیکرت (معمولاً ۱-۵ یا مشابه) میباشد. زمان اجرا تقریباً ۲۰-۲۵ دقیقه است. بیمار بدون محدودیت زمانی پاسخ میدهد؛ نیازی به آموزش بالینی نیست. مناسب برای سنین ۱۸ سال و بالاتر با تشخیص تأیید شده صرع. آیتمها به زبان ساده و قابل فهم برای بیمار و پوشش دهنده تجربیات زندگی روزمره هستند. میتواند به صورت کاغذی یا الکترونیکی تکمیل شود.
آیتمها در ۱۷ حوزه دستهبندی میشوند: نگرانی از تشنج، کیفیت کلی زندگی، سلامت عاطفی، انرژی/خستگی، عملکرد شناختی، عوارض دارویی، عملکرد اجتماعی، نگرانی رانندگی، عملکرد شغلی/تحصیلی، انگ اجتماعی، درک کلی سلامت، عملکرد جنسی، درد/ناراحتی، نگرانی مالی، حمایت اجتماعی، و دو حوزه نگرانی خاص اضافی. هر حوزه به طور مستقل در مقیاس ۰-۱۰۰ نمرهدهی میشود (پس از معکوس کردن نمرهدهی در صورت لزوم). هیچ نمره ترکیبی کلی محاسبه نمیشود؛ در عوض، هر یک از ۱۷ حوزه به طور جداگانه تفسیر میشود. نمرات بالاتر نشاندهنده کیفیت زندگی بهتر است.
تمام نمرات ۱۷ حوزه در محدوده ۰-۱۰۰ قرار دارند، که مقادیر بالاتر نشاندهنده کیفیت زندگی بهتر در آن حوزه است. هیچ آستانه برش بالینی جهانی مشخصی وجود ندارد؛ تفسیر معمولاً مقایسهای است. تغییر درونبیمار در طول زمان یک معیار کلیدی است—کاهش ۱۰-۱۵ امتیازی در نگرانی از تشنج یا سلامت عاطفی ممکن است نشاندهنده وخامت قابل توجهی باشد که نیاز به توجه بالینی دارد. مقایسههای بینگروهی (درمان در مقابل کنترل) از اندازههای اثر استفاده میکنند. دادههای مرجع از گروههای بیماران مبتلا به صرع میتواند راهنمای تفسیر باشد؛ به عنوان مثال، میانگین نمرات نگرانی از تشنج ۷۰+ نشاندهنده نگرانی قابل توجه حتی در صورت کنترل تشنجها است.
دامهای رایج
- تمام ۱۷ نمره حوزه را در یک نمره کل واحد تجمیع نکنید؛ هر حوزه معنا و تفسیر بالینی مستقلی دارد.
- از QOLIE-89 به عنوان معیاری برای کنترل تشنج یا فعالیت بیماری استفاده نکنید؛ این ابزار فقط کیفیت زندگی درک شده را اندازهگیری میکند، نه فراوانی تشنج را.
- از تجویز در طول گیجی حاد پس از تشنج یا در بیماران با اختلال شدید اجتناب کنید؛ زمانبندی باید اطمینان از وضوح شناختی و درک مطلب را تضمین کند.
- بدون تأیید همارزی روانسنجی، نمرات بین زبانهای مختلف را مقایسه نکنید؛ ترجمهها ممکن است ویژگیهای روانسنجی متفاوتی داشته باشند.
پرسشهای متداول
آیا باید از QOLIE-89 یا QOLIE-31 کوتاهتر استفاده کنم؟
QOLIE-89 نمرات ۱۷ حوزه و ارزیابی دقیقی را ارائه میدهد؛ QOLIE-31 (زیرمجموعه استخراج شده) کوتاهتر است (حدود ۱۰ دقیقه) و برای کلینیک روتین مناسب است. از QOLIE-89 در کارآزماییهای تحقیقاتی یا زمانی که پروفایل جامع کیفیت زندگی مورد نیاز است، استفاده کنید. از QOLIE-31 برای غربالگری سریع یا زمانی که بار پاسخدهنده باید به حداقل برسد، استفاده کنید. هر دو به خوبی با یکدیگر همبستگی دارند؛ انتخاب به زمینه و زمان موجود بستگی دارد.
آیا نمره ۵۰ در حوزه نگرانی از تشنج خوب تلقی میشود یا نگرانکننده؟
نمره ۵۰ (در مقیاس ۰-۱۰۰) نشاندهنده نگرانی متوسط در مورد تشنج است. نمرات بالاتر (۷۰+) نشاندهنده نگرانی خوب مدیریت شده علیرغم زندگی با صرع است؛ نمرات پایینتر (۰-۳۰) نشاندهنده نگرانی قابل توجهی است که ممکن است نیاز به مداخله شناختی-رفتاری یا اطمینانبخشی داشته باشد. زمینه مهم است—بیماری با تشنجهای روزانه کنترل نشده که نمره نگرانی او ۵۰ است، ممکن است نیاز به بهینهسازی درمان تشنج داشته باشد، در حالی که بیماری بدون تشنج با نمره ۴۰، اضطراب مداوم علیرغم کنترل را نشان میدهد که میتواند از حمایت روانی بهرهمند شود.
آیا QOLIE-89 میتواند در صرع کودکان استفاده شود؟
QOLIE-89 استاندارد برای سنین ۱۸ سال به بالا اعتبارسنجی شده است. برای کودکان و نوجوانان، نسخه QOLIE-AD (نوجوانان) وجود دارد و توصیه میشود. برخی مراکز بزرگسالان از QOLIE-89 تطبیق یافته در نوجوانان بزرگتر (۱۶+) با توجه دقیق به درک آیتمها استفاده کردهاند، اما نسخه مخصوص کودکان برای تناسب رشدی و ویژگیهای روانسنجی معتبر، ارجح است.
چگونه افت قابل توجه در نمره عوارض دارویی بین دو ارزیابی را تفسیر کنم؟
کاهش قابل توجه در حوزه عوارض دارویی (به عنوان مثال، از ۶۰ به ۳۵) ممکن است نشاندهنده بروز عوارض جانبی غیرقابل تحمل، افزایش دوز یا افزودن داروهایی با بار جانبی بیشتر باشد. این یک سیگنال برای بازبینی رژیم دارویی با بیمار و بحث در مورد تحملپذیری است. همراه با کنترل پایدار تشنج، ممکن است نیاز به تنظیم دارو باشد. برعکس، بهبود در این حوزه پس از تغییر دارو نشان میدهد که تغییر از نظر کیفیت زندگی به خوبی تحمل شده است.
روشهای مرتبط
منابع
Devinsky, O., Vickrey, B. G., Cramer, J., Edwards, B., Perrine, K., Hamberger, M. J., & Towle, V. L. (1995). Development of the Quality of Life in Epilepsy Inventory. Epilepsia, 36(11), 1089-1104.
باز کردن مرجع DOIکپی شد.