مشاهده مشارکتی آنلاین — مشاهده مشارکتی مجازی
- معرفیشده توسط
- Christine Hine (virtual ethnography); Robert Kozinets (netnography)
- سال
- Late 1990s–2000s
- نوع
- Qualitative data collection method
- خانواده
- Data collection
این متن ترجمه ماشینی است و هنوز بازبینی نشده است. متن اصلی را به انگلیسی بخوانید
چه کاری انجام میدهد؟
مشاهده مشارکتی آنلاین یک روش کیفی گردآوری داده است که در آن پژوهشگر، هم به عنوان شرکتکننده و هم به عنوان ناظر، وارد یک جامعه دیجیتال یا محیط آنلاین میشود — انجمنها، گروههای رسانههای اجتماعی، بازیهای چندنفره، محیطهای کاری مجازی — و به طور سیستماتیک تعاملات اجتماعی، شیوهها و معانی را همانطور که به طور طبیعی در فضای دیجیتال رخ میدهند، مستند میکند.
شهود پشت روش
مشاهده مشارکتی سنتی را در یک اتاق گفتگو، یک جامعه ردیت یا یک بازی آنلاین عظیم چندنفره تصور کنید. پژوهشگر به جامعه میپیوندد، به طور واقعی با اعضا تعامل میکند و همزمان یادداشتهای میدانی دقیقی از آنچه افراد میگویند و انجام میدهند، برمیدارد. برخلاف گوش دادن منفعلانه، حضور پژوهشگر تصدیق میشود — چه به طور آشکار اعلام شود و چه با توجه به هنجارهای جامعه مدیریت شود — و نقش دوگانه عضو داخلی-شرکتکننده و تحلیلگر-ناظر در طول دوره کار میدانی حفظ میشود. این روش بافت زندگی اجتماعی آنلاین را از درون ثبت میکند، نه اینکه آن را صرفاً از ردپاها استنباط کند.
تاریخ
مشاهده مشارکتی در انسانشناسی اوایل قرن بیستم با کار میدانی برونیسلاو مالینوفسکی در جزایر تروبریاند ریشه داشت و در سنت مکتب شیکاگو نظاممند شد. با گسترش جوامع اینترنتی در دهه ۱۹۹۰، پژوهشگران شروع به تطبیق این روش با محیطهای آنلاین کردند. انسانشناسی مجازی کریستین هاین (۲۰۰۰) یک چارچوب اولیه تأثیرگذار برای برخورد با اینترنت به عنوان یک سایت فرهنگی که شایسته توجه قومنگارانه است، ارائه داد. رابرت کوزینتس رویکرد مرتبطی — نتنگاری — را به طور خاص برای مطالعه جوامع مصرفکننده آنلاین تدوین کرد (۲۰۰۲، ۲۰۱۰). تا دهه ۲۰۱۰، مشاهده مشارکتی آنلاین در سراسر جامعهشناسی، مطالعات ارتباطات، بازاریابی و پژوهش آموزشی به عنوان یک تکنیک شناخته شده بود.
چه زمانی استفاده شود
مشاهده مشارکتی آنلاین زمانی مناسب است که سوال پژوهش مربوط به شیوههای اجتماعی، هنجارهای جامعه، هویت، یا ساخت معنا در یک جامعه آنلاین خاص یا پلتفرم دیجیتال باشد، و زمانی که تعامل طبیعی آموزندهتر از مصاحبهها یا نظرسنجیها باشد. این روش برای مطالعات فرهنگهای آنلاین، خردهفرهنگهای دیجیتال، جوامع مجازی و کار واسطهگری پلتفرم مناسب است. زمانی از آن استفاده کنید که پدیده ذاتاً دیجیتال باشد یا جامعه عمدتاً به صورت آنلاین وجود داشته باشد. زمانی از آن اجتناب کنید که سوال پژوهش نیازمند دادههای نماینده در سراسر جمعیت باشد (نظرسنجی مناسبتر است)، زمانی که جامعه آنقدر کوچک است که شناسایی شرکتکننده اجتنابناپذیر است، زمانی که شرایط خدمات پلتفرم استفاده پژوهشی را ممنوع میکند، یا زمانی که پژوهشگر نمیتواند زمان کار میدانی پایدار (معمولاً هفتهها تا ماهها) مورد نیاز برای غوطهوری معنادار را تعهد کند.
محدودیتها و ملاحظات
- نیاز به تعامل پایدار در طول هفتهها یا ماهها دارد؛ این روش برای پروژههای با زمانبندی فشرده مناسب نیست.
- ابهامات اخلاقی پیرامون رضایت، ناشناسسازی، و مرز عمومی/خصوصی محتوای آنلاین میتواند واقعاً دشوار باشد.
- مشارکت خود پژوهشگر ممکن است پویایی جامعه را تغییر دهد و حتی در مشاهده مشارکتی، واکنشپذیری را معرفی کند.
- یافتهها جامعه خاصی را در متن توصیف میکنند؛ قابلیت انتقال به سایر محیطهای آنلاین باید با دقت استدلال شود نه اینکه فرض شود.
شرایط منبع جایگزین بررسی علمی مستقل یا اعتبارسنجی توسط موتور تحلیل نیست.
نقاط قوت
- تعاملات و شیوههای اجتماعی اصیل را همانطور که به طور طبیعی در فضاهای دیجیتال رخ میدهند، بدون اثرات واکنشی مصاحبهها، ثبت میکند.
- امکان دسترسی به جوامع پراکنده جغرافیایی را فراهم میکند که مطالعه آنها از طریق کار میدانی حضوری به طور عملی امکانپذیر نیست.
- دادههای متنی غنی — از جمله هنجارهای پلتفرم، تبادلات زودگذر، و ارتباطات چندوجهی — تولید میکند که مصاحبههای گذشتهنگر از دست میدهند.
- به پژوهشگر اجازه میدهد تا به مرور زمان رابطه ایجاد کند و به دانش عمیقتر جامعه نسبت به تحلیل بیرونی دادههای بایگانی شده دسترسی پیدا کند.
- به ویژه برای مطالعه جوامعی که وجود اصلی آنها آنلاین است و هیچ معادل آفلاینی وجود ندارد، مناسب است.
کاربردها
- مطالعه هنجارها و شیوههای هویت جوامع طرفداران آنلاین، گروههای بازی، یا انجمنهای بحث سیاسی.
- بررسی چگونگی اشتراکگذاری دانش و حمایت از همتایان توسط جوامع حرفهای عمل (معلمان، پرستاران، برنامهنویسان) از طریق پلتفرمهای آنلاین.
- بررسی چگونگی ساخت معنای مشترک پیرامون بیماری، درمان و بهبودی توسط گروههای حمایتی سلامت در رسانههای اجتماعی.
- پژوهش در مورد گسترش اطلاعات نادرست، جوامع تئوری توطئه، یا مسیرهای رادیکالیزاسیون در گروههای آنلاین بسته.
- مشاهده شیوههای کار مشارکتی در تیمهای از راه دور یا ترکیبی که از طریق پلتفرمهای دیجیتال فعالیت میکنند.
- مستندسازی چگونگی سازماندهی، هماهنگی و حفظ تعامل جنبشهای اجتماعی از طریق کانالهای آنلاین.
چگونه کار میکند
چگونه کار میکند
پژوهشگر یک یا چند سایت آنلاین مرتبط با سوال پژوهش را انتخاب میکند — یک سابردیت، یک گروه فیسبوک، یک سرور دیسکورد، یک بازی آنلاین عظیم چندنفره، یا یک پلتفرم حرفهای — و وارد آن میشود. دسترسی ممکن است باز باشد (انجمنهای عمومی) یا محدود (گروههای خصوصی که نیاز به درخواست عضویت دارند). تصمیمات اخلاقی در مورد افشاگری در این مرحله گرفته میشود: چه کسی به عنوان پژوهشگر معرفی شود، از نام مستعار استفاده شود، یا تحت عضویت استاندارد جامعه مشاهده شود، با پیروی از دستورالعملهای اخلاقی IRB یا معادل آن.
قبل از شروع گردآوری دادههای سیستماتیک، پژوهشگر زمانی را صرف آشنایی با هنجارهای جامعه، قراردادهای زبانی، موضوعات تکرارشونده، اعضای کلیدی و امکانات پلتفرم میکند. این مرحله غوطهوری، تمرکز مشاهده را شکل میدهد و به پژوهشگر کمک میکند تا رویدادها و تعاملات معنادار فرهنگی را که شایسته مستندسازی دقیق هستند، شناسایی کند.
پژوهشگر همزمان در فعالیتهای جامعه شرکت میکند و تعاملات جاری را مشاهده میکند. مشارکت بسته به طرح پژوهش میتواند از اظهارنظر گاه به گاه تا مشارکت فعال منظم متغیر باشد. مشاهده بر شیوههای اجتماعی، الگوهای گفتمان، اجراهای هویت، اپیزودهای تعارض و اجرای هنجار تمرکز دارد. سطح مشارکت بر تعاملاتی که پژوهشگر میتواند به آنها دسترسی داشته باشد و آنچه را که میتواند از درون درک کند، تأثیر میگذارد.
مشاهدات به عنوان یادداشتهای میدانی دیجیتال مستند میشوند — گزارشهای زمانبندی شده از تعاملات، اسکرینشاتها یا پستهای بایگانی شده در صورت مجاز بودن اخلاقی، و یادداشتهای تأملی. نقل قولهای کلمه به کلمه از پستهای عمومی میتوانند با ناشناسسازی مناسب ثبت شوند. یادداشتهای میدانی بین سوابق توصیفی از آنچه رخ داده و تفاسیر تحلیلی تمایز قائل میشوند.
در طول کار میدانی و پس از آن، پژوهشگر یک حساب بازتابی از چگونگی تأثیر حضور، هویت و مشارکت خود بر دادههای مشاهده شده حفظ میکند. این گزارش بازتابی تصمیمات روششناختی، پاسخهای عاطفی، مذاکرات نقش و تغییرات در درک پژوهشگر را مستند میکند — موازی با عمل براکتینگ در پژوهش پدیدارشناختی.
دامهای رایج
- سرک کشیدن بدون افشاگری زمانی که اعضای جامعه انتظار حریم خصوصی معقولی دارند — دسترسی عمومی به طور خودکار به معنای رضایت اخلاقی برای استفاده پژوهشی نیست؛ هنجارهای پلتفرم و راهنمایی IRB باید هر دو مشورت شوند.
- غوطهوری ناکافی — ورود به جامعه فقط برای چند روز، برداشتهای سطحی به جای درک درونی که روش را توجیه میکند، ایجاد میکند؛ حداقل چندین هفته معمولاً لازم است.
- مخلوط کردن مشاهده با داده — اسکرینشاتهای خام و پستهای بایگانی شده هنوز داده نیستند؛ یادداشتهای میدانی برای تبدیل شدن به شواهد قابل تفسیر به چارچوب تحلیلی پژوهشگر نیاز دارند.
- نادیده گرفتن امکانات پلتفرم — اینکه چگونه فناوری تعامل را ساختار میدهد (رشتهها، رأی مثبت، ناشناس بودن، پیامرسانی زودگذر) اساساً آنچه را که قابل مشاهده است شکل میدهد و باید در تحلیل گنجانده شود.
- شناسایی بیش از حد با جامعه — غوطهوری طولانی مدت میتواند فاصله تحلیلی مورد نیاز برای تفسیر انتقادی یافتهها را محو کند.
پرسشهای متداول
آیا باید به اعضای جامعه بگویم که پژوهشگر هستم؟
هنجارهای افشاگری به زمینه، کدهای رشتهای و الزامات IRB بستگی دارد. برای انجمنهای عمومی که پستها به طور آشکار در دسترس هستند، عدم افشاگری ممکن است تحت برخی از دستورالعملها مجاز باشد، اما بسیاری از چارچوبهای اخلاقی اکنون افشاگری یا حداقل یک مجوز از هیئت اخلاق را الزامی میکنند. برای جوامع خصوصی یا نیمهخصوصی، افشاگری و رضایت معمولاً الزامی است. شفافیت همیشه در صورت امکان ترجیح داده میشود و تصمیم اخلاقی باید مستند و توجیه شود.
مشاهده مشارکتی آنلاین چه تفاوتی با نتنگاری دارد؟
نتنگاری، همانطور که توسط کوزینتس تعریف شده است، یک روش خاص است که برای مطالعه جوامع مصرفکننده آنلاین و گفتمان مرتبط با برند، با پروتکل ساختاریافته برای ورود، گردآوری دادهها و تحلیل، طراحی شده است. مشاهده مشارکتی آنلاین یک روش گستردهتر است که از سنتهای قومنگاری کیفی گرفته شده و در بسیاری از زمینههای پژوهشی به کار میرود. نتنگاری را میتوان به عنوان یک نوع تخصصی از مشاهده مشارکتی آنلاین که برای تحقیقات بازاریابی و مصرفکننده تطبیق داده شده است، درک کرد.
چگونه با دادههای پلتفرمهایی که شرایط خدمات آنها تحقیق را محدود میکند، برخورد کنم؟
بسیاری از پلتفرمهای تجاری (فیسبوک، ردیت، دیسکورد) بندهایی در شرایط خدمات خود دارند که ممکن است جمعآوری دادهها برای تحقیق را محدود کند. پژوهشگران باید شرایط فعلی پلتفرم را بررسی کنند، با دفاتر حقوقی و اخلاقی موسسه خود مشورت کنند و در صورت لزوم مجوزهای سطح پلتفرم را دریافت کنند یا فقط از دادههایی استفاده کنند که پلتفرم از طریق API یا توافقنامههای اشتراکگذاری داده به طور رسمی برای تحقیق در دسترس قرار میدهد. نقض شرایط خدمات، ریسک قانونی و اعتباری را برای پژوهشگر ایجاد میکند.
کار میدانی چقدر باید طول بکشد؟
قانون ثابتی وجود ندارد، اما یک دوره غوطهوری معنادار — معمولاً حداقل چهار تا هشت هفته تعامل منظم، و اغلب چندین ماه — برای فراتر رفتن از برداشتهای سطحی به درک واقعی درونی ضروری است. نقطه پایان یک تاریخ ثابت نیست، بلکه قضاوتی است که پژوهشگر به اندازه کافی چرخههای زندگی جامعه (رویدادهای تکراری، تعارضات، جشنها، اجتماعی شدن اعضای جدید) را مشاهده کرده است تا شیوههای اساسی آن را توصیف کند.
آیا میتوانم مشاهده مشارکتی آنلاین را با مصاحبه ترکیب کنم؟
بله، و این ترکیب اغلب توصیه میشود. مشاهده رفتار طبیعی را مستند میکند؛ مصاحبهها به پژوهشگر اجازه میدهند تا معانی را که شرکتکنندگان به اعمال خود نسبت میدهند، بررسی کند. طرحهای متوالی — ابتدا مشاهده، سپس مصاحبه با اطلاعدهندگان کلیدی — رایج هستند و مصاحبههای بررسی عضو نیز میتوانند اعتبار تفاسیر مشاهدهای را تقویت کنند.
روشهای مرتبط
منابع
Hine, C. (2000). Virtual Ethnography. SAGE Publications.
شابک: 978-0761958956کپی شد.Kozinets, R. V. (2010). Netnography: Doing Ethnographic Research Online. SAGE Publications.
شابک: 978-1847875167کپی شد.