Skip to content
بازگشت به نتایج جست‌وجو

آزمون نه سوراخ و میخ

معرفی‌شده توسط
Mathiowetz, V., Weber, K., Kashman, N., & Volland, G.
سال
1985
نوع
Performance-based, timed assessment by clinician
خانواده
finger dexterity and fine motor coordination

این متن ترجمه ماشینی است و هنوز بازبینی نشده است. متن اصلی را به انگلیسی بخوانید

اندازه قلم

چه کاری انجام می‌دهد؟

آزمون نه سوراخ و میخ (9HPT) یک معیار مختصر، کمی و مبتنی بر عملکرد برای سنجش ظرافت حرکتی دست و هماهنگی آن است. 9HPT که توسط ماتیووتز و همکاران (1985) در دانشگاه مینه‌سوتا ابداع شد، یکی از ساده‌ترین و پرکاربردترین آزمون‌های غربالگری برای عملکرد دست، به‌ویژه ظرافت انگشتان است. 9HPT در حوزه‌های کاردرمانی، فیزیوتراپی دست، نورولوژی و پزشکی توانبخشی برای اندازه‌گیری عملکرد حرکتی ظریف در شرایطی که بر ظرافت تأثیر می‌گذارند، استفاده می‌شود: آسیب دست، آرتریت، بیماری‌های عصبی (مولتیپل اسکلروزیس، بیماری پارکینسون، سکته مغزی)، تروماهای تجمعی و بهبودی دست پس از جراحی.

شهود پشت روش

9HPT به طرز فریبنده‌ای ساده است: 9 میخ را در 9 سوراخ قرار دهید، سپس آن‌ها را خارج کنید. با این حال، این وظیفه ظاهراً آسان به نقص‌های ظریف در هماهنگی انگشتان، کنترل حرکتی ظریف و سرعت حساس است. لرزش، ضعف، عدم هماهنگی، درد یا سفتی همگی باعث کند شدن این وظیفه می‌شوند. با زمان‌سنجی سرعت تکمیل صفحه میخ، 9HPT ظرافت را به طور عینی کمی می‌کند. این آزمون مختصر است (حدود 1-2 دقیقه برای هر دست)، به حداقل تجهیزات نیاز دارد و قابل تکرار است. هنجارهای سنی و جنسیتی به بالینگران اجازه می‌دهد تا تعیین کنند که عملکرد بیمار طبیعی، کند یا به شدت مختل است. 9HPT به‌ویژه در کارآزمایی‌های بالینی مولتیپل اسکلروزیس (MS) مفید است، جایی که به عنوان یک معیار پیامد اولیه برای تشخیص اختلال اندام فوقانی عمل می‌کند - حتی بهبودهای کوچک (چند ثانیه سریع‌تر) ممکن است نشان‌دهنده بهبودی عصبی مهم یا پاسخ دارویی باشد.

تاریخ

آزمون نه سوراخ و میخ توسط ماتیووتز، وِبر، کشمن و ولند در دانشگاه مینه‌سوتا در سال 1985 به عنوان معیاری سریع و عینی برای ظرافت انگشتان ابداع شد. 9HPT از نیاز به یک ابزار ارزیابی حرکتی ظریف ساده، استاندارد و کارآمد از نظر زمان که برای محیط‌های بالینی و تحقیقاتی مناسب باشد، پدید آمد. انتشار اولیه شامل داده‌های هنجاری جامع برای بزرگسالان در گروه‌های سنی مختلف بود که اعتبار ابزار را تثبیت کرد. تا دهه 1990-2000، 9HPT به طور گسترده در کاردرمانی، فیزیوتراپی دست و نورولوژی پذیرفته شد - به ویژه به عنوان یک معیار پیامد استاندارد در کارآزمایی‌های بالینی و تحقیقات مولتیپل اسکلروزیس. 9HPT اکنون یکی از پرکاربردترین آزمون‌های عملکرد دست مبتنی بر عملکرد در سطح جهانی است. داده‌های هنجاری گسترده‌ای برای بزرگسالان، سالمندان و برخی جمعیت‌های کودکان وجود دارد. چندین نسخه و زبان مختلف از 9HPT توسعه یافته و معتبر شده‌اند.

چه زمانی استفاده شود

9HPT برای هر شرایطی که بر عملکرد حرکتی ظریف دست تأثیر می‌گذارد، مناسب است: آسیب یا جراحی دست (ترمیم تاندون، ترمیم عصب، شکستگی مچ)، آرتریت (روماتوئید یا استئوآرتریت)، آسیب فشاری تکراری، بیماری‌های عصبی (مولتیپل اسکلروزیس، بیماری پارکینسون، سکته مغزی، آتاکسی)، اختلال تروما تجمعی و توانبخشی دست پس از جراحی. 9HPT به ویژه به عنوان یک معیار غربالگری یا پیامد سریال در کارآزمایی‌های بالینی ارزشمند است. این آزمون به اندازه کافی ساده برای مراکز مراقبت اولیه یا محیط‌های اجتماعی است اما به اندازه کافی حساس برای تحقیقات. این آزمون برای بزرگسالان و سالمندان مناسب است؛ هنجارهای کودکان وجود دارد اما کمتر گسترده است. 9HPT برای افراد با ضعف شدید دست یا فلج (ناتوان در دستکاری میخ‌ها) یا اختلال شناختی شدید که مانع درک وظیفه می‌شود، کمتر مناسب است.

محدودیت‌ها و ملاحظات

  • محدوده محدود: فقط ظرافت حرکتی ظریف را اندازه‌گیری می‌کند؛ عملکرد حرکتی درشت دست، قدرت یا دامنه حرکتی را ارزیابی نمی‌کند.
  • محدودیت تک وظیفه‌ای: سرعت را در یک وظیفه تکراری ارزیابی می‌کند؛ توانایی انجام عملکردهای مختلف دست (نوشتن، گرفتن، رسیدن) را در بر نمی‌گیرد.
  • وابسته به سن/جنسیت: زمان‌های طبیعی به طور قابل توجهی با سن متفاوت است؛ مقایسه با هنجارهای مناسب سن ضروری است.
  • تحت تأثیر عوامل متعدد: زمان منعکس کننده ظرافت، قدرت، هماهنگی، سرعت، لرزش، درد، انگیزه است؛ یک سازه واحد را جدا نمی‌کند.
  • اثرات سقف در افراد با اختلال خفیف: افراد با عملکرد دست نزدیک به طبیعی ممکن است امتیاز مشابهی کسب کنند، که حساسیت به تفاوت‌های ظریف را محدود می‌کند.
  • اثرات تمرین: برخی افراد با اجرای دوم یا سوم به دلیل آشنایی با وظیفه، بهبود نشان می‌دهند؛ خط پایه باید شامل یک بار تمرین باشد.
  • حساسیت محیطی: ارتفاع میز، موقعیت صفحه میخ، نور و حواس‌پرتی‌های محیطی می‌توانند زمان‌ها را کمی تحت تأثیر قرار دهند؛ استانداردسازی مهم است.
  • به نقص‌های حس عمقی یا حسی حساس نیست: 9HPT مستقیماً حس را اندازه‌گیری نمی‌کند؛ از دست دادن حس که بر ظرافت تأثیر می‌گذارد، وظیفه را کند می‌کند، اما علت زمینه‌ای شناسایی نمی‌شود.

شرایط منبع جایگزین بررسی علمی مستقل یا اعتبارسنجی توسط موتور تحلیل نیست.

نقاط قوت

  • بسیار سریع: اجرا در مجموع 5 تا 10 دقیقه طول می‌کشد (هر دو دست، دو بار تکرار)؛ در محیط‌های بالینی پرمشغله امکان‌پذیر است.
  • تجهیزات حداقل: فقط به صفحه میخ و میخ نیاز دارد؛ ارزان و قابل حمل.
  • عینی، کمی: امتیازدهی مبتنی بر زمان عینی و قابل تکرار است؛ نیازی به قضاوت ارزیاب نیست.
  • حساس به تغییرات کوچک: به بهبودهای ظریف در عملکرد حرکتی ظریف پاسخ می‌دهد؛ به فیزیوتراپی دست و توانبخشی پاسخ می‌دهد.
  • داده‌های هنجاری: هنجارهای منتشر شده گسترده بر اساس سن، جنسیت و تسلط دست به بالینگران اجازه می‌دهد تا عملکرد را بسنجند و شدت را کمی کنند.
  • به طور گسترده معتبر شده است: در صدها مطالعه در کاردرمانی، نورولوژی و توانبخشی استفاده شده است؛ شواهد گسترده قابلیت اطمینان و اعتبار دارد.
  • مناسب برای اجرای سریال: قابل تکرار؛ اثرات تمرینی حداقل؛ ایده‌آل برای ردیابی پیشرفت در طول هفته‌ها/ماه‌ها.
  • ایده‌آل برای کارآزمایی‌های MS و نورولوژیک: معیار پیامد استاندارد در کارآزمایی‌های مولتیپل اسکلروزیس و تحقیقات سایر بیماری‌های عصبی دژنراتیو.
  • مقایسه دوطرفه: مقایسه مستقیم دست مبتلا در مقابل دست سالم به وضوح عدم تقارن را نشان می‌دهد.

کاربردها

  • کارآزمایی‌های بالینی مولتیپل اسکلروزیس: معیار پیامد اولیه یا ثانویه استاندارد برای تشخیص تغییرات اختلال اندام فوقانی در کارآزمایی‌های درمان تعدیل‌کننده بیماری MS.
  • آسیب دست و بهبودی پس از جراحی: ارزیابی سریال 9HPT برای ردیابی بهبودی ظرافت حرکتی پس از بریدگی دست، شکستگی، ترمیم تاندون یا جراحی ترمیم عصب.
  • ارزیابی عملکردی آرتریت: اندازه‌گیری تغییرات ظرافت دست در آرتریت روماتوئید یا استئوآرتریت با پیشرفت بیماری یا درمان تعدیل‌کننده بیماری.
  • نظارت بر بیماری‌های عصبی: ارزیابی تغییرات ظرافت انگشتان در بیماری پارکینسون، آتاکسی، بیماری مخچه یا سایر اختلالات حرکتی.
  • ارزیابی ظرفیت کاری طب کار: ارزیابی عینی ظرفیت حرکتی ظریف برای کارگران؛ اطلاع‌رسانی به تصمیمات مربوط به تطابق شغلی یا محدودیت‌ها.
  • ردیابی پیامد توانبخشی: امتیازات سریال 9HPT که بهبود ظرافت انگشتان را در طول کاردرمانی یا فیزیوتراپی دست مستند می‌کند.
  • بهبودی اندام فوقانی پس از سکته مغزی: اندازه‌گیری ظرافت حرکتی ظریف در بازماندگان سکته مغزی، که اغلب با سایر معیارهای اندام فوقانی همراه است.
  • کارآزمایی‌های مداخله دارویی: معیار پیامد در کارآزمایی‌هایی که پاسخ عملکرد دست به داروها یا تعدیل عصبی (مانند rTMS) را ارزیابی می‌کنند.

چگونه کار می‌کند

چگونه کار می‌کند

1

9HPT شامل یک صفحه میخ استاندارد با 9 سوراخ با فاصله مساوی در یک ردیف (معمولاً 1 اینچ فاصله) و 9 میخ (تقریباً 1.5 اینچ طول، 5/16 اینچ قطر) است که در ظرفی در کنار صفحه قرار داده شده‌اند. بیمار پشت میزی می‌نشیند و صفحه میخ در مقابل او قرار دارد، میخ‌ها در ظرفی در یک طرف. ارزیاب وظیفه را نشان می‌دهد: (1) تمام 9 میخ را در سوراخ‌ها، یکی یکی، تا حد امکان سریع قرار دهید؛ (2) تمام 9 میخ را از سوراخ‌ها خارج کرده و یکی یکی، تا حد امکان سریع به داخل ظرف برگردانید. ارزیاب کرونومتر را زمانی که بیمار شروع به قرار دادن اولین میخ می‌کند، روشن کرده و زمانی که آخرین میخ قرار داده شد یا خارج شد، متوقف می‌کند. امتیاز 9HPT تک، زمان ترکیبی برای قرار دادن و خارج کردن (چرخه کامل) است. سپس وظیفه برای دست مقابل تکرار می‌شود. هر دست دو بار آزمایش می‌شود؛ میانگین دو بار تکرار برای هر دست، امتیاز 9HPT آن دست می‌شود. اگر میخی افتاد یا به طور کامل قرار داده نشد، زمان ادامه می‌یابد؛ وظیفه متوقف نمی‌شود. کل زمان اجرا تقریباً 5 تا 10 دقیقه است (شامل هر دو دست و دو بار تکرار برای هر کدام).

فرمول
Client sits at table with standardized pegboard (9 holes in a row) and 9 pegs. Client removes pegs one at a time using finger/thumb and places them in a container; then returns pegs one at a time to the holes. Total task time (in seconds) from start to completion recorded. Separate trial for each hand.
2

امتیاز 9HPT زمان بر حسب ثانیه برای تکمیل یک چرخه کامل (قرار دادن تمام 9 میخ، سپس خارج کردن تمام 9 میخ) است. هر دست دو بار آزمایش می‌شود؛ میانگین زمان در دو بار تکرار برای هر دست، امتیاز 9HPT مخصوص آن دست است. زمان سریع‌تر = ظرافت بهتر. امتیازات معمول بزرگسالان: دست غالب 15-20 ثانیه، دست غیرغالب 16-22 ثانیه. امتیازات پیشرفته همچنین امتیاز عدم تقارن (اختلاف بین دو دست) را گزارش می‌کنند که در صورت کند بودن قابل توجه یک دست، می‌تواند اختلال عملکرد کانونی دست را برجسته کند. برخی تحلیل‌ها برای ارزیابی دقیق‌تر، 'زمان قرار دادن' و 'زمان خارج کردن' را جداگانه گزارش می‌کنند؛ با این حال، 9HPT استاندارد، زمان کل چرخه است.

فرمول
Time in seconds to place and remove 9 pegs (full cycle) recorded for each hand. Baseline calculation: mean of two trials per hand. 9HPT score = average time (in seconds) across trials. Faster time indicates better finger dexterity. Normative data by age and hand dominance available for comparison.
3

تفسیر امتیاز به مقایسه با داده‌های هنجاری منتشر شده بر اساس سن و تسلط دست بستگی دارد. به عنوان مثال، یک بزرگسال 20 تا 49 ساله با عملکرد طبیعی دست معمولاً 9HPT را در 15 تا 20 ثانیه برای هر دست تکمیل می‌کند. امتیاز 25+ ثانیه نشان‌دهنده کندی است؛ 40+ ثانیه نشان‌دهنده اختلال قابل توجه دست است. بزرگسالان مسن‌تر (70+) زمان‌های طبیعی کندتری دارند (25-30 ثانیه). عدم تقارن زیاد (به عنوان مثال، دست غالب 18 ثانیه، دست غیرغالب 45 ثانیه) نشان‌دهنده اختلال کانونی دست است. اجرای سریال 9HPT پیشرفت یا زوال ظرافت را ردیابی می‌کند. تغییرات 5-10 ثانیه‌ای برای هر دست معنی‌دار بالینی تلقی می‌شود، اگرچه در برخی جمعیت‌ها (به ویژه MS) تغییرات 2-3 ثانیه‌ای ممکن است نشان‌دهنده پاسخ دارویی یا درمانی باشد. مقایسه با خط پایه بیمار اغلب آموزنده‌تر از امتیاز مطلق است.

فرمول
Score compared to age- and gender-matched norms. Slower times indicate poor finger dexterity, weakness, or incoordination. Asymmetry (significant difference between hands) indicates focal hand impairment. Typical adult mean times: dominant hand 15-20 seconds, non-dominant hand 16-22 seconds. Improved times on follow-up indicate better fine motor control. Changes of 5+ seconds considered meaningful improvement.

دام‌های رایج

  • مقایسه امتیازات مطلق بدون نرمال‌سازی: زمان‌های خام بدون هنجارهای سنی/جنسیتی بی‌معنی هستند؛ همیشه با داده‌های مرجع مناسب مقایسه کنید.
  • استفاده از فقط یک بار تکرار: پروتکل استاندارد شامل دو بار تکرار برای هر دست است؛ استفاده از فقط یک بار تکرار، واریانس بیشتری را معرفی می‌کند.
  • دستورالعمل یا نمایش ناکافی: بیماران باید وظیفه را به وضوح درک کنند؛ دستورالعمل‌های نامشخص یا نمایش ناقص می‌تواند بر عملکرد تأثیر بگذارد.
  • اجازه دادن به کمک یا راهنمایی بیش از حد: وظیفه باید خود-هدایت شده باشد؛ مربیگری کلامی بیش از حد می‌تواند عملکرد را افزایش دهد.
  • عدم در نظر گرفتن درد، لرزش یا خستگی: اگر درد، لرزش یا خستگی در طول آزمایش افزایش یابد، باید یادداشت شود؛ ممکن است نشان‌دهنده بهبود واقعی ظرافت نباشد.
  • مقایسه صفحات میخ متفاوت: تفاوت در اندازه میخ، فاصله سوراخ‌ها یا وضعیت صفحه می‌تواند بر زمان‌ها تأثیر بگذارد؛ تجهیزات را استاندارد کنید.
  • تغییر دست‌ها بدون مستندسازی: همیشه دست یکسان را آزمایش کنید؛ مقایسه دست غالب در خط پایه با دست غیرغالب در پیگیری نامعتبر است.
  • نادیده گرفتن عدم تقارن: تفاوت‌های زیاد بین دو دست (بیش از 10 ثانیه) نیاز به بررسی دارد؛ ممکن است نشان‌دهنده اختلال کانونی، درد یا عوامل تلاش باشد.

پرسش‌های متداول

تفاوت 9HPT با آزمون عملکرد دست جبسن-تیلور (JHFT) چیست؟

9HPT یک وظیفه حرکتی ظریف واحد (قرار دادن/خارج کردن صفحه میخ) است؛ JHFT شامل 7 وظیفه مختلف عملکرد دست (نوشتن، گرفتن، چیدن، بلند کردن) است. 9HPT سریع‌تر است (حدود 1-2 دقیقه) و دامنه محدودتری دارد؛ JHFT جامع‌تر اما زمان‌برتر است (حدود 10-15 دقیقه). 9HPT برای اجرای مکرر و تحقیقات (مانند کارآزمایی‌های MS) ایده‌آل است؛ JHFT برای ارزیابی دقیق عملکرد دست در محیط‌های بالینی بهتر است. هر دو به فیزیوتراپی دست پاسخ می‌دهند.

آیا یک بار تکرار کافی است، یا باید هر دو بار تکرار انجام شود؟

پروتکل استاندارد شامل دو بار تکرار برای هر دست است؛ میانگین دو بار تکرار، امتیاز 9HPT است. هر دو بار تکرار باید برای ایجاد یک خط پایه قابل اعتماد و کاهش واریانس ناشی از تغییرپذیری تک بار تکرار انجام شود. اگر زمان بسیار محدود است، یک بار تکرار برای هر دست قابل قبول است اما کمتر قابل اعتماد است و باید یادداشت شود. برای ارزیابی‌های سریال، ثبات (همیشه دو بار تکرار، محیط یکسان) برای مقایسه معتبر مهم است.

اگر میخ‌ها افتادند یا به طور کامل در سوراخ‌ها قرار نگرفتند چه؟

کرونومتر به کار خود ادامه می‌دهد؛ بیمار میخ افتاده را برمی‌دارد و قرار دادن را تکمیل می‌کند. وظیفه از نو شروع نمی‌شود. افتادن میخ‌ها ممکن است نشان‌دهنده لرزش، ضعف یا عدم هماهنگی باشد و به زمان کلی کندتر کمک می‌کند که برای اندازه‌گیری ظرافت در دنیای واقعی مناسب است. اگر تعداد زیادی میخ افتاد، این باید به عنوان نشان‌دهنده آتاکسی شدید یا از دست دادن هماهنگی فراتر از کندی ساده، مستند شود.

تغییر معنی‌دار بالینی در امتیاز 9HPT چیست؟

تغییر 5-10 ثانیه برای هر دست به طور کلی معنی‌دار بالینی تلقی می‌شود. در جمعیت‌های حساس (کارآزمایی‌های MS)، حتی بهبودهای 2-3 ثانیه‌ای ممکن است نشان‌دهنده پاسخ دارویی باشد. در اوایل دوره پس از آسیب/جراحی دست، بهبود 10-20 ثانیه در طول 4-8 هفته معمول است. زمینه بیمار فردی مهم است؛ برای کسی که سعی در بازگشت به نواختن پیانو دارد، بهبود 3 ثانیه‌ای ممکن است از نظر عملکردی قابل توجه باشد.

آیا باید ابتدا دست غالب آزمایش شود، یا ترتیب مهم است؟

پروتکل استاندارد معمولاً ابتدا دست غالب و سپس دست غیرغالب را آزمایش می‌کند. ترتیب باید ثابت باشد. ممکن است برخی اثرات خستگی یا یادگیری رخ دهد؛ دست دوم آزمایش شده ممکن است به دلیل خستگی کمی کندتر یا به دلیل آشنایی با وظیفه سریع‌تر باشد. ثبات در ترتیب در طول اجراها مهم‌تر از این است که کدام دست ابتدا آزمایش می‌شود.

آیا می‌توان از 9HPT در کودکان استفاده کرد؟

9HPT را می‌توان در کودکان سن مدرسه (6+) استفاده کرد؛ هنجارهای کودکان در دسترس است اما کمتر از هنجارهای بزرگسالان گسترده است. درک وظیفه مهم است؛ کودکان کوچکتر ممکن است به دستورالعمل یا نمایش دقیق‌تری نیاز داشته باشند. اندازه میخ ممکن است برای کودکان بسیار جوان (اندازه دست کوچکتر) نیاز به بزرگتر بودن داشته باشد. باید به داده‌های مرجع کودکان مراجعه شود؛ نباید از هنجارهای بزرگسالان استفاده کرد.

روش‌های مرتبط

منابع

  1. Mathiowetz, V., Weber, K., Kashman, N., & Volland, G. (1985). Adult norms for the Nine-Hole Peg Test of finger dexterity. Occupational Therapy Journal of Research, 5(1), 24-38.

    باز کردن مرجع DOI
    کپی شد.
  2. Cutter, N. C., Baier, M. L., Cohen, J. L., Batalden, K. A., Courtney, T., Eckert, S. L., ... & Bhuiyan, C. B. (1993). Brain white matter hyperintensity volume and the Neuropsychological Impairment Scale in multiple sclerosis. Archives of Neurology, 56(12), 1524-1530.

    باز کردن مرجع انتشار
    کپی شد.