Skip to content
بازگشت به نتایج جست‌وجو

تحلیل روایی — کاوش روایی

معرفی‌شده توسط
Catherine Kohler Riessman (seminal synthesis, 2008); roots in Labov & Waletzky (1967)
سال
1967 (foundational); 2008 (canonical handbook)
نوع
Qualitative interpretive method

این متن ترجمه ماشینی است و هنوز بازبینی نشده است. متن اصلی را به انگلیسی بخوانید

اندازه قلم

چه کاری انجام می‌دهد؟

تحلیل روایی یک روش پژوهش کیفی است که توسط کاترین کوهلر ریسمن (2008) به صورت نظام‌مند تدوین شده و بررسی می‌کند که چگونه افراد تجربیات زیسته خود را داستان‌گونه بیان می‌کنند و از طریق روایت، معنا می‌سازند. این روش با بهره‌گیری از سنت‌های تاریخ زندگی، زندگینامه و کاوش روایی، خودِ داستان را - نه صرفاً محتوای آن - واحد تحلیل قرار می‌دهد و به توالی زمانی، ساختار پیرنگ و زمینه اجتماعی که روایت در آن تولید می‌شود، توجه می‌کند.

شهود پشت روش

هنگامی که افراد تجربیات مهم را بازگو می‌کنند، صرفاً حقایق را گزارش نمی‌دهند؛ بلکه آن حقایق را به داستانی با آغاز، میانه و پایان شکل می‌دهند. داستان نه تنها آنچه اتفاق افتاده، بلکه چگونگی درک آن توسط راوی را آشکار می‌سازد: چه چیزی را برجسته می‌کند، چه چیزی را حذف می‌کند و چگونه خود را نسبت به دیگران جایگاه‌بندی می‌کند. تحلیل روایی این عمل داستان‌سرایی را به عنوان داده در نظر می‌گیرد و به جای تقلیل دادن آن به کدهای یا مقوله‌ها، ساختار و معنای روایت‌ها را واکاوی می‌کند.

تاریخ

مطالعه نظام‌مند ساختار روایت در پژوهش اجتماعی با تحلیل زبانی لابوف و والتزکی (1967) از داستان‌های تجربیات شخصی شفاهی آغاز شد که معماری بند به بند روایت‌ها را شناسایی کردند. جامعه‌شناسان، روانشناسان و پژوهشگران آموزش، این چارچوب را در طول دهه‌های 1980 و 1990 تحت عنوان گسترده‌تر کاوش روایی گسترش دادند. کتاب راهنمای کاترین کوهلر ریسمن در سال 2008 این حوزه را تثبیت کرد و چهار حالت تحلیلی متمایز - موضوعی، ساختاری، دیالوژیک/اجرایی و بصری - را ترسیم نمود و تحلیل روایی را به عنوان یک روش‌شناسی شناخته‌شده در علوم انسانی معرفی کرد.

چه زمانی استفاده شود

تحلیل روایی برای سؤالات پژوهشی که بر تجربه زیسته، هویت، معناسازی یا تغییر در طول زمان متمرکز هستند - موقعیت‌هایی که چگونگی و چرایی یک روایت شخصی به اندازه چیستی آن اهمیت دارد - مناسب است. این روش به داده‌های مصاحبه عمیق یا تاریخ زندگی نیاز دارد؛ حداقل حدود سه شرکت‌کننده برای کارهای اکتشافی امکان‌پذیر است، اگرچه ده نفر یا بیشتر زمانی که هدف تحلیل الگو در سراسر روایت‌ها باشد، توصیه می‌شود. اگر مجموعه داده‌ها بسیار کوچک باشد (کمتر از سه شرکت‌کننده)، تحلیل پدیدارشناختی جایگزین امن‌تری است. این روش برای سؤالات پژوهشی که نیاز به تعمیم آماری دارند، مناسب نیست.

محدودیت‌ها و ملاحظات

  • زمان‌بر است: رونویسی کامل، خوانش ساختاری و لایه‌بندی تفسیری حتی برای یک مجموعه داده کوچک، نیازمند تلاش قابل توجه پژوهشگر است.
  • یافته‌ها وابسته به زمینه هستند و به طور آماری قابل تعمیم به جمعیت‌های بزرگتر نیستند.
  • نتیجه‌گیری‌های تفسیری به شدت به مهارت پژوهشگر و نظم بازتابنده بستگی دارد؛ یک روایت واحد می‌تواند چندین تفسیر را پشتیبانی کند.
  • تحلیل الگو در سراسر روایت‌ها زمانی که نمونه بسیار کوچک باشد (کمتر از ده شرکت‌کننده) محدود می‌شود.

شرایط منبع جایگزین بررسی علمی مستقل یا اعتبارسنجی توسط موتور تحلیل نیست.

نقاط قوت

  • تمامیت و منطق زمانی تجربه زیسته را که رویکردهای کدگذاری تکه‌تکه شده، از بین می‌برند، حفظ می‌کند.
  • نشان می‌دهد که چگونه افراد هویت و معنا را می‌سازند، نه فقط آنچه را که گزارش می‌دهند.
  • به زمینه اجتماعی و فرهنگی که در آن داستان‌ها تولید و روایت می‌شوند، حساس است.
  • در سنت‌های رشته‌ای انعطاف‌پذیر است - جامعه‌شناسی، روانشناسی، آموزش، بهداشت و مطالعات سازمانی همگی از آن استفاده می‌کنند.

کاربردها

  • پژوهش سلامت و بیماری: درک چگونگی ساخت روایت‌های بیماران از تشخیص، درمان و بهبودی.
  • مطالعات هویت و سیر زندگی: ردیابی چگونگی روایت افراد از گذارها مانند مهاجرت، تغییر شغل یا سوگ.
  • پژوهش آموزشی: بررسی چگونگی داستان‌سرایی دانش‌آموزان و معلمان از تجربیات حرفه‌ای و یادگیری خود.
  • مطالعات سازمانی و مدیریتی: واکاوی چگونگی روایت بنیان‌گذاران، رهبران یا کارکنان از تاریخچه‌ها و تغییرات سازمانی.
  • پژوهش سیاست اجتماعی: دادن صدا به گروه‌های به حاشیه رانده شده با تحلیل داستان‌هایی که آن‌ها درباره برخوردشان با نهادها روایت می‌کنند.

چگونه کار می‌کند

چگونه کار می‌کند

1

داده‌های روایی غنی از طریق مصاحبه‌های عمیق، گفتگوهای تاریخ زندگی یا روایت‌های زندگینامه‌ای جمع‌آوری می‌شوند که در آن‌ها از شرکت‌کنندگان دعوت می‌شود تا داستان‌های خود را با حداقل وقفه بیان کنند. طرح‌های مقطعی یا طولی هر دو امکان‌پذیر هستند، اما تمامیت زمانی - حفظ قوس هر داستان - باید از ابتدا اولویت‌بندی شود.

2

ضبط‌های صوتی یا تصویری به طور کامل رونویسی می‌شوند و مکث‌ها، هم‌پوشانی‌ها و ویژگی‌های آوایی که حامل معنا هستند، حفظ می‌شوند. رونویس به عنوان یک متن ساخته‌شده در نظر گرفته می‌شود، نه یک رکورد خنثی، و تصمیمات رونویسی - آنچه گنجانده می‌شود، چگونه طرح‌بندی قالب‌بندی می‌شود - به عنوان انتخاب‌های روش‌شناختی مستند می‌شوند.

3

هر روایت از نظر معماری درونی آن بررسی می‌شود: توالی رویدادها (جهت‌گیری، پیچیدگی، راه‌حل، کد در چارچوب لابوف)، منطق پیرنگ، نقاط عطف و ترتیب زمانی اپیزودها. این خوانش ساختاری، چگونگی ساخته شدن داستان را پیش از آغاز تفسیر، ترسیم می‌کند.

4

مضامین، ارزش‌ها و الگوهای معناسازی تکرارشونده در سراسر روایت‌ها شناسایی می‌شوند. تحلیلگر بین داستان‌های فردی و مجموعه گسترده‌تر حرکت می‌کند و همگرایی‌ها و تضادها را یادداشت می‌کند. تفسیر به جای تحمیل مقوله‌های خارجی، در زبان خودِ شرکت‌کننده و خط داستانی باقی می‌ماند.

5

پژوهشگر موقعیت خود و چگونگی تأثیر آن بر جمع‌آوری داده‌ها و تفسیر را مستند می‌کند - عملی که به عنوان بازتابندگی (reflexivity) شناخته می‌شود. اعتبار از طریق بررسی اعضا (member-checking)، توصیف غنی (thick description) و مسیر حسابرسی (audit trails) به دست می‌آید، نه شاخص‌های قابلیت اطمینان آماری.

دام‌های رایج

  • در نظر گرفتن رونویس به عنوان یک پنجره شفاف بر رویدادها، به جای یک متن ساخته‌شده که تحت تأثیر زمینه مصاحبه و انتخاب‌های رونویسی قرار گرفته است.
  • تقلیل دادن روایت‌ها به کدهای موضوعی در مراحل اولیه و از دست دادن منطق ساختاری و زمانی که تحلیل روایی را متمایز می‌کند.
  • نادیده گرفتن بازتابندگی پژوهشگر - عدم مستندسازی چگونگی تأثیر موقعیت، مفروضات و رابطه تحلیلگر با شرکت‌کنندگان بر تفسیر.
  • تلاش برای تحلیل الگو در سراسر روایت‌ها با کمتر از ده شرکت‌کننده؛ با نمونه‌های بسیار کوچک، به تحلیل پدیدارشناختی روی آورید.

پرسش‌های متداول

برای تحلیل روایی به چند شرکت‌کننده نیاز دارم؟

حداقل سه شرکت‌کننده برای کارهای روایی اکتشافی یا تک موردی امکان‌پذیر است. هنگامی که هدف شناسایی الگوها یا تضادها در سراسر روایت‌های متعدد است، ده شرکت‌کننده یا بیشتر توصیه می‌شود. اگر کمتر از سه نفر دارید، تحلیل پدیدارشناختی انتخاب مناسب‌تری است.

تفاوت تحلیل روایی و تحلیل موضوعی چیست؟

تحلیل موضوعی متن را به کدهای و مضامینی تقسیم می‌کند که می‌توانند در موارد مختلف مقایسه شوند و توالی داستان و منطق پیرنگ را کنار می‌گذارد. تحلیل روایی هر داستان را به عنوان یک کل در نظر می‌گیرد و به ترتیب و ساختار رویدادها و همچنین معنایی که راوی می‌سازد - 'چگونگی' روایت، نه فقط محتوای آن - توجه می‌کند.

آیا تحلیل روایی همان تحلیل گفتمان است؟

آن‌ها در علاقه به زبان و معنا مشترک هستند اما در تمرکز متفاوتند. تحلیل گفتمان به کاربرد زبان، قدرت و عمل اجتماعی به معنای گسترده می‌پردازد؛ تحلیل روایی به طور خاص بر ساختار داستان، توالی زمانی و معنایی که افراد درباره تجربیات خود می‌سازند، تمرکز دارد. این دو رویکرد گاهی ترکیب می‌شوند.

چگونه می‌توانم اعتبار (rigour) را در تحلیل روایی بدون قابلیت اطمینان آماری برقرار کنم؟

اعتبار بر بازتابندگی (مستندسازی موقعیت پژوهشگر)، توصیف غنی (ارائه جزئیات کافی از زمینه برای ارزیابی قابلیت انتقال توسط خوانندگان)، بررسی اعضا (بازگرداندن تفسیرها به شرکت‌کنندگان برای اظهار نظر) و مسیر حسابرسی (ثبت هر تصمیم تحلیلی) استوار است. این شیوه‌ها جایگزین شاخص‌های قابلیت اطمینان آماری می‌شوند که برای کارهای تفسیری کیفی قابل اعمال نیستند.

روش‌های مرتبط

منابع

  1. Riessman, C.K. (2008). Narrative Methods for the Human Sciences. Sage.

    باز کردن مرجع انتشار
    کپی شد.