Skip to content
بازگشت به نتایج جست‌وجو

پژوهش ترکیبی — ادغام شواهد کمی و کیفی

نوع
Research design framework

این متن ترجمه ماشینی است و هنوز بازبینی نشده است. متن اصلی را به انگلیسی بخوانید

اندازه قلم

چه کاری انجام می‌دهد؟

پژوهش ترکیبی، یک طرح پژوهشی نظام‌مند است که در آن داده‌های کمی و کیفی در یک مطالعه واحد جمع‌آوری و تحلیل می‌شوند. این روش که توسط کرسول و پلانو کلارک (2003، ویرایش سوم 2018) رسمی شد، سه نوع طرح اصلی — همزمان، متوالی و دگرگون‌کننده — را ارائه می‌دهد و از طریق سه‌گانه‌سازی (triangulation) در هر دو رشته داده، یافته‌ها را تقویت می‌کند.

شهود پشت روش

اعداد به تنهایی می‌توانند میزان یا دفعات را نشان دهند؛ کلمات به تنهایی می‌توانند چرایی یا چگونگی را بیان کنند. پژوهش ترکیبی هر دو را به شیوه‌ای اصولی ترکیب می‌کند تا نقاط ضعف یک نوع داده با نقاط قوت نوع دیگر جبران شود. به جای انتخاب بین یک مطالعه پیمایشی و یک مطالعه مصاحبه‌ای، هر دو را طراحی می‌کنید، نحوه تعامل آن‌ها را برنامه‌ریزی می‌کنید و اجازه می‌دهید شواهد ترکیبی به سؤالاتی پاسخ دهند که هیچ‌کدام به تنهایی قادر به پاسخگویی نبودند.

تاریخ

پژوهش ترکیبی به عنوان یک روش‌شناسی رسمی در علوم اجتماعی و بهداشت در دهه‌های 1980 و 1990 ظهور کرد، زیرا پژوهشگران جنگ پارادایمی بین سنت‌های کمی و کیفی را به چالش کشیدند. متن بنیادین جان دبلیو. کرسول و ویکی ال. پلانو کلارک، که اولین بار در سال 2003 منتشر شد و اکنون در ویرایش سوم خود (2018) قرار دارد، طبقه‌بندی طرح و استراتژی‌های ادغام را که این حوزه را تعریف می‌کنند، نظام‌مند کرد. این رویکرد بر عمل‌گرایی فلسفی — که با دیویی و جیمز مرتبط است — تکیه دارد، که معتقد است سؤالات پژوهشی، نه وابستگی‌های معرفت‌شناختی، باید روش انتخاب را هدایت کنند. پژوهش ترکیبی اکنون به طور گسترده در تحقیقات بهداشت، آموزش، علوم اجتماعی و رفتاری استفاده می‌شود.

چه زمانی استفاده شود

پژوهش ترکیبی زمانی مناسب است که یک نوع داده — به تنهایی کمی یا کیفی — برای پرداختن کامل به سؤال پژوهشی کافی نباشد. این روش برای اهداف اکتشافی (که در آن یافته‌های کیفی باید قبل از توسعه ابزار باشند)، اهداف توضیحی (که در آن نتایج آماری نیاز به توضیح زمینه‌ای دارند)، اهداف مقایسه‌ای (که در آن نتایج باید در بین گروه‌ها و زمینه‌ها بررسی شوند) و اهداف توصیفی که هم به گستردگی و هم به عمق نیاز دارند، مناسب است. انواع متغیرهای مناسب شامل داده‌های پیوسته، طبقه‌بندی شده، متنی و ترتیبی است. هم ساختارهای مقطعی و هم طولی پشتیبانی می‌شوند. پیش‌شرط این است که برنامه‌های نمونه‌گیری و تحلیل جداگانه برای هر رشته امکان‌پذیر باشد و موضع عمل‌گرایانه — پذیرش چارچوب‌های معرفت‌شناختی متعدد — اتخاذ شود.

محدودیت‌ها و ملاحظات

  • نیازمند تسلط بر هر دو سنت کمی و کیفی است که در یک پژوهشگر نادر است و اغلب به یک تیم نیاز دارد.
  • نیازمند تلاش‌های نمونه‌گیری و جمع‌آوری داده جداگانه و گاهی قابل توجه برای هر رشته است که هزینه و زمان را افزایش می‌دهد.
  • نقطه ادغام باید به صراحت برنامه‌ریزی شود؛ ادغام ضعیف برنامه‌ریزی شده، دو مطالعه موازی را به جای یک طرح ترکیبی واقعی ایجاد می‌کند.
  • تنش‌های پارادایمی بین معرفت‌شناسی‌های اثبات‌گرایانه و تفسیری باید به طور آگاهانه مدیریت شوند؛ عمل‌گرایی راه‌حل استاندارد است اما به طور جهانی پذیرفته نشده است.

شرایط منبع جایگزین بررسی علمی مستقل یا اعتبارسنجی توسط موتور تحلیل نیست.

نقاط قوت

  • گستردگی و قابلیت تعمیم شواهد کمی را با عمق و غنای زمینه‌ای شواهد کیفی ترکیب می‌کند.
  • سه‌گانه‌سازی در بین رشته‌ها، اطمینان به یافته‌ها را افزایش می‌دهد و می‌تواند ناهماهنگی‌هایی را آشکار کند که منجر به بررسی عمیق‌تر می‌شوند.
  • انواع طرح‌های انعطاف‌پذیر (همزمان، متوالی، دگرگون‌کننده) به پژوهشگر اجازه می‌دهند تا استراتژی ادغام را با سؤال پژوهشی خاص مطابقت دهد.
  • طیف وسیع‌تری از اهداف پژوهشی — اکتشاف، توضیح، مقایسه و توصیف — را در یک مطالعه واحد و منسجم پوشش می‌دهد.

کاربردها

  • علوم بهداشت: ترکیب نتایج کارآزمایی بالینی با مصاحبه‌های تجربه بیمار برای توضیح پایبندی و ریزش.
  • تحقیقات آموزشی: استفاده از داده‌های پیمایشی برای شناسایی الگوهای پیشرفت تحصیلی و مصاحبه‌های پیگیری برای درک علل زمینه‌ای.
  • تحقیقات اجتماعی و سیاستی: اندازه‌گیری کمی شیوع یک پدیده، سپس کاوش تجربیات زیسته به صورت کیفی برای اطلاع‌رسانی به طراحی مداخله.
  • مطالعات سازمانی: ادغام نتایج پیمایش کارکنان با روایت‌های گروه‌های کانونی برای تجزیه و تحلیل فرهنگ و تغییر در محیط کار.

چگونه کار می‌کند

چگونه کار می‌کند

1

پژوهشگر یکی از سه نوع طرح اصلی را انتخاب می‌کند. در طرح همزمان، هر دو رشته کمی و کیفی به طور همزمان جمع‌آوری شده و در مرحله تفسیر ادغام می‌شوند. در طرح متوالی، یک رشته بر دیگری تأثیر می‌گذارد — یا نتایج کمی نمونه‌گیری هدفمند کیفی را هدایت می‌کنند (متوالی توضیحی) یا یافته‌های کیفی ابزار یک پیمایش بعدی را شکل می‌دهند (متوالی اکتشافی). طرح دگرگون‌کننده، هر یک از طرح‌های فوق را در چارچوب یک چارچوب رهایی‌بخش یا مبتنی بر نظریه قرار می‌دهد. در این مرحله، نقطه ادغام — چه ادغام در مرحله طراحی، تحلیل یا تفسیر رخ دهد — به صراحت برنامه‌ریزی می‌شود.

2

برنامه‌های نمونه‌گیری و جمع‌آوری داده جداگانه برای هر رشته اجرا می‌شوند. رشته کمی از ابزارهای ساختاریافته (پیمایش‌ها، آزمون‌ها، سوابق) با نمونه‌ای به اندازه کافی بزرگ برای تحلیل آماری مورد نظر استفاده می‌کند. رشته کیفی از نمونه‌گیری هدفمند در کنار مصاحبه‌ها، مشاهدات یا اسناد استفاده می‌کند، با اندازه‌ای که توسط اشباع نظری هدایت می‌شود نه قدرت آماری. حداقل راهنمایی نمونه ترکیبی n ≥ 20 است، اما هر رشته باید به طور فردی معیارهای کفایت خود را برآورده کند.

3

هر رشته به طور مستقل با استفاده از روش‌های مناسب آن تحلیل می‌شود — تکنیک‌های آماری برای داده‌های کمی و تحلیل موضوعی، محتوایی یا تفسیری برای داده‌های کیفی. این استقلال، یکپارچگی هر سنت را حفظ کرده و از تحریف هر یک از مجموعه یافته‌ها توسط ادغام زودهنگام جلوگیری می‌کند.

4

نتایج هر دو رشته در نقطه ادغام از پیش تعیین شده گرد هم آورده می‌شوند. استراتژی‌های رایج ادغام شامل ادغام (ارائه نتایج در کنار هم)، اتصال (استفاده از خروجی یک رشته به عنوان ورودی برای دیگری) و تعبیه (قرار دادن یک رشته در داخل یک طرح بزرگتر) است. ماتریس‌ها، نمایش‌های مشترک و بافت روایی ابزارهای استانداردی برای آشکار و قابل حسابرسی کردن ادغام هستند.

5

پژوهشگر معنای شواهد ادغام شده را به طور کلی تفسیر می‌کند — با توجه به اینکه رشته‌ها در کجا همگرا می‌شوند (سه‌گانه‌سازی)، در کجا واگرا می‌شوند (نیاز به توضیح) و ترکیب چه چیزی را آشکار می‌کند که هیچ‌کدام به تنهایی قادر به آن نبودند. معرفت‌شناسی عمل‌گرایانه (pragmatist epistemology)، که می‌پذیرد روش‌های مختلف می‌توانند جنبه‌های مختلفی از یک سؤال پژوهشی را پاسخ دهند، اساس این مرحله است.

دام‌های رایج

  • رفتار با دو رشته به عنوان دو مطالعه کاملاً جداگانه و گزارش مستقل آن‌ها — ادغام واقعی در مرحله طراحی، تحلیل یا تفسیر، ویژگی تعیین‌کننده پژوهش ترکیبی است.
  • عدم تعیین نقطه ادغام از قبل: قبل از جمع‌آوری داده تصمیم بگیرید که رشته‌ها ادغام، متصل یا تعبیه خواهند شد و این را در بخش روش‌ها مستند کنید.
  • اعمال منطق نمونه‌گیری کمی (مانند نمونه‌گیری تصادفی برای قدرت آماری) بر رشته کیفی — نمونه‌گیری کیفی هدفمند است و توسط اشباع نظری هدایت می‌شود، نه نمایندگی آماری.
  • استفاده از طرح همزمان زمانی که یک رشته واقعاً به نتایج رشته دیگر وابسته است — در این شرایط، طرح متوالی انتخاب مناسبی است.
  • نادیده گرفتن یافته‌های واگرا: هنگامی که رشته‌ها با هم اختلاف نظر دارند، این اختلاف نظر خود یک یافته است که نیاز به توضیح دارد، نه سرکوب.

پرسش‌های متداول

تفاوت پژوهش ترکیبی با صرفاً استفاده از هر دو پیمایش و مصاحبه چیست؟

ویژگی تعیین‌کننده پژوهش ترکیبی، ادغام برنامه‌ریزی شده است — دو رشته به گونه‌ای طراحی شده‌اند که در یک نقطه مشخص (طراحی، تحلیل یا تفسیر) با یکدیگر تعامل داشته باشند. اجرای یک پیمایش و یک مصاحبه در یک پروژه واحد بدون ادغام یافته‌های آن‌ها، پژوهش چند روشی (multi-method research) است، نه پژوهش ترکیبی. ادغام می‌تواند به شکل ادغام نتایج، استفاده از خروجی یک رشته برای اطلاع‌رسانی به دیگری، یا تعبیه یک رشته در داخل دیگری باشد.

کدام نوع طرح را باید استفاده کنم — همزمان، متوالی یا دگرگون‌کننده؟

طرح همزمان را انتخاب کنید زمانی که می‌خواهید هر دو نوع داده را به طور همزمان جمع‌آوری کرده و در طول تفسیر آن‌ها را مقایسه یا ادغام کنید. طرح متوالی-توضیحی را انتخاب کنید زمانی که نتایج کمی نیاز به توضیح کیفی دارند، یا طرح متوالی-اکتشافی را زمانی که بینش‌های کیفی باید مقدم بر توسعه ابزار باشند. طرح دگرگون‌کننده را انتخاب کنید زمانی که یک نظریه رهایی‌بخش (مانند فمینیسم، نژاد انتقادی) کل مطالعه را چارچوب‌بندی می‌کند و هر دو رشته در خدمت آن هدف نظری هستند.

اندازه هر نمونه چقدر باید باشد؟

هر رشته باید به طور مستقل معیارهای کفایت خود را برآورده کند. رشته کمی به نمونه‌ای با اندازه مناسب برای آزمون آماری برنامه‌ریزی شده (تحلیل توان آماری) نیاز دارد. رشته کیفی از نمونه‌گیری هدفمند با اندازه‌ای برای اشباع نظری استفاده می‌کند — معمولاً 6 تا 30 شرکت‌کننده بسته به همگنی و روش، نه یک عدد ثابت. حداقل ترکیبی n ≥ 20 در هر دو رشته یک کف حداقلی تقریبی است، نه یک هدف.

اتخاذ موضع عمل‌گرایانه به چه معناست؟

عمل‌گرایی معتقد است که سؤالات پژوهشی، نه وابستگی‌های معرفت‌شناختی، باید تعیین‌کننده انتخاب روش باشند. در عمل، این بدان معناست که پذیرفته شود داده‌های کمی و کیفی می‌توانند دانش معتبری در مورد یک پدیده واحد ارائه دهند، ادعاهای حقیقت بر اساس پیامدهای عملی آن‌ها ارزیابی می‌شوند و پژوهشگر نیازی به انتخاب بین اثبات‌گرایی و تفسیری‌گرایی به عنوان تعهدات فلسفی ثابت ندارد.

روش‌های مرتبط

منابع

  1. Creswell, J.W. & Plano Clark, V.L. (2018). Designing and Conducting Mixed Methods Research (3rd ed.). Sage.

    شابک: 978-1483344379
    کپی شد.