Skip to content
بازگشت به نتایج جست‌وجو

پژوهش تاریخ زندگی — روش روایت زندگی‌نامه‌ای

معرفی‌شده توسط
William I. Thomas and Florian Znaniecki (sociological tradition); Robert Atkinson (interview method)
سال
Early 20th century (Thomas & Znaniecki 1918–1920); systematised as interview method in the 1990s
نوع
Qualitative research method
خانواده
Narrative Inquiry

این متن ترجمه ماشینی است و هنوز بازبینی نشده است. متن اصلی را به انگلیسی بخوانید

اندازه قلم

چه کاری انجام می‌دهد؟

پژوهش تاریخ زندگی یک روش کیفی است که با مصاحبه‌های زندگی‌نامه‌ای طولانی‌مدت و تحلیل اسناد شخصی، کل قوس زندگی یک فرد — یا بخش قابل توجهی از آن — را در بر می‌گیرد. این روش که ریشه در جامعه‌شناسی اولیه مکتب شیکاگو دارد، هر داستان زندگی را پنجره‌ای به سوی نیروهای اجتماعی، فرهنگی و تاریخی گسترده‌تر می‌داند. پژوهشگر و شرکت‌کننده، روایتی مشترک می‌سازند که روشن می‌سازد چگونه تجربیات شخصی توسط ساختارها و فرایندهای اجتماعی وسیع‌تر شکل می‌گیرد و به نوبه خود آن‌ها را شکل می‌دهد.

شهود پشت روش

پژوهش تاریخ زندگی را مانند نوشتن یک زندگینامه عمیق با هدف علوم اجتماعی در نظر بگیرید. شما در یک یا چند جلسه طولانی با یک شرکت‌کننده می‌نشینید و از او می‌خواهید داستان زندگی خود — یا بخشی از آن را که بیشترین ارتباط را با پرسش پژوهشی شما دارد — بازگو کند. آنچه پدیدار می‌شود صرفاً حقایق نیست، بلکه معانی است: چگونه فرد آنچه را که برایش اتفاق افتاده درک می‌کند، چگونه تغییرات، نقاط عطف و هویت را در طول زمان روایت می‌کند. سپس پژوهشگر این داستان را به صورت تحلیلی می‌خواند و می‌پرسد که این داستان چه چیزی را درباره دنیای اجتماعی که شرکت‌کننده در آن زندگی می‌کند، آشکار می‌سازد. یک زندگی غنی و مستند می‌تواند الگوهایی را روشن کند که پیمایش هزاران نفر قادر به دستیابی به آن نیست.

تاریخ

پژوهش تاریخ زندگی از طریق مکتب جامعه‌شناسی شیکاگو وارد علوم اجتماعی شد، به‌ویژه در مطالعه برجسته ویلیام توماس و فلوریان زناینکی با عنوان «دهقان لهستانی در اروپا و آمریکا» (۱۹۱۸–۱۹۲۰)، که از نامه‌ها و خودزندگی‌نامه‌های شخصی برای ردیابی مهاجرت و تغییر اجتماعی استفاده کرد. این روش در دهه‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۴۰ شکوفا شد و توسط جنبش تاریخ شفاهی در دهه ۱۹۷۰ و توسط پژوهشگران فمینیست که از روش‌های زندگی‌نامه‌ای برای بازیابی تجربیات زنان از ناپیدایی تاریخی استفاده کردند، احیا شد. کتاب «مصاحبه داستان زندگی» اثر رابرت اتکینسون (۱۹۹۸) یک چارچوب عملی پرکاربرد ارائه داد. کتاب «اسناد زندگی» اثر کن پلامر (اولین بار در سال ۱۹۸۳ منتشر شد، تجدید چاپ در سال ۲۰۰۱) پایه‌ای انسانی نظری ارائه داد که همچنان تأثیرگذار است.

چه زمانی استفاده شود

پژوهش تاریخ زندگی زمانی انتخاب مناسبی است که پرسش پژوهش به چگونگی آشکار شدن تجربه فردی در طول زمان در رابطه با زمینه اجتماعی مربوط می‌شود — پرسش‌هایی در مورد شکل‌گیری هویت، تحرک اجتماعی، مهاجرت، تاب‌آوری، مسیرهای شغلی، یا تأثیر بلندمدت رویدادهای تاریخی بر زندگی شخصی. این روش زمانی بهترین کارایی را دارد که عمق درک موارد فردی ارزشمندتر از گستردگی پوشش باشد، زمانی که پدیده اجتماعی مورد نظر هنوز به‌خوبی درک نشده است، و زمانی که جمعیت شرکت‌کننده تجربه زندگی‌نامه‌ای غنی و مستقیمی از موضوع دارند. این روش زمانی مناسب نیست که هدف اندازه‌گیری شیوع، آزمون فرضیه‌ها، یا تعمیم آماری یافته‌ها در سراسر یک جمعیت باشد.

محدودیت‌ها و ملاحظات

  • یافته‌ها وابسته به زمینه هستند و از نظر آماری قابل تعمیم نیستند؛ قابلیت انتقال به قضاوت خواننده در مورد شباهت‌های زمینه‌ای بستگی دارد.
  • برای پژوهشگر و شرکت‌کننده بسیار زمان‌بر است — مصاحبه‌های کامل تاریخ زندگی ممکن است چندین جلسه در طول چندین هفته طول بکشد.
  • حافظه انتخابی و بازسازی‌کننده است؛ روایت‌های گذشته‌نگر شرکت‌کنندگان تحت تأثیر شرایط فعلی و خود عمل روایت‌گری قرار می‌گیرند.
  • پیچیدگی اخلاقی بالاست: افشای مطالب حساس شخصی نیازمند ناشناس‌سازی دقیق است و ماهیت مشارکتی روش می‌تواند مرزهای حرفه‌ای را مبهم کند.

شرایط منبع جایگزین بررسی علمی مستقل یا اعتبارسنجی توسط موتور تحلیل نیست.

نقاط قوت

  • عمق زمانی را ثبت می‌کند — چگونگی تغییر و تحول زندگی‌ها، هویت‌ها و موقعیت‌های اجتماعی در طول زمان — به شیوه‌ای که روش‌های مقطعی قادر به انجام آن نیستند.
  • تعامل بین عاملیت فردی و ساختار اجتماعی را از طریق شواهد زندگی‌نامه‌ای ملموس روشن می‌سازد.
  • به‌ویژه برای دادن صدا به جمعیت‌های حاشیه‌ای، خاموش‌شده، یا کمتر مطالعه‌شده که تجربیاتشان در سوابق جریان اصلی غایب است، قدرتمند است.
  • داده‌های متنی غنی تولید می‌کند که می‌تواند فرضیه‌ها و بینش‌های نظری جدیدی را مبتنی بر تجربه زیسته تولید کند.
  • سه‌گانه‌سازی با اسناد شخصی (خاطرات روزانه، نامه‌ها، سوابق) می‌تواند اعتبار روایت‌ها را تقویت کند.

کاربردها

  • ردیابی چگونگی ساخت هویت، تعلق و تحرک اجتماعی توسط مهاجران نسل اول در طول مسیر زندگی.
  • درک پیامدهای زندگی‌نامه‌ای بلندمدت فقر دوران کودکی، مراقبت نهادی، یا محرومیت آموزشی زودهنگام.
  • مستندسازی مسیرهای شغلی و شخصی معلمان، پرستاران، یا مددکاران اجتماعی برای درک هویت شغلی و فرسودگی شغلی.
  • بازیابی تجربیات بازماندگان تروماهای تاریخی — جنگ، آوارگی اجباری، زندان سیاسی — برای حفظ شهادت‌ها و درک تاب‌آوری.
  • بررسی چگونگی بازسازی پروژه‌های زندگی، روابط و خودپنداره توسط بیماری مزمن یا ناتوانی در طول زمان.
  • بررسی جنسیت، نژاد، یا طبقه به‌عنوان نیروهای زندگی‌نامه‌ای که شانس زندگی و خودارائه‌دهی روایی را شکل می‌دهند.

چگونه کار می‌کند

چگونه کار می‌کند

1

پژوهشگر تمرکز زندگی‌نامه‌ای را تعیین می‌کند — چه کل مسیر زندگی باشد یا یک حوزه خاص از زندگی (مانند شغل، مهاجرت، بیماری) — و یک چارچوب نظری مانند کنش متقابل نمادین، زندگینامه فمینیستی، یا نظریه انتقادی را انتخاب می‌کند. برنامه‌ریزی اخلاقی به‌ویژه دقیق است زیرا شرکت‌کنندگان مطالب حساس شخصی را فاش می‌کنند؛ توافق‌نامه‌های محرمانگی، استراتژی‌های ناشناس‌سازی و رویه‌های بازبینی توسط شرکت‌کننده قبل از شروع هرگونه جمع‌آوری داده ایجاد می‌شوند.

2

شرکت‌کنندگان به‌طور هدفمند به دلیل تجربه مستقیم، غنی از پدیده یا موقعیت اجتماعی مورد بررسی انتخاب می‌شوند. از آنجایی که هر تاریخ زندگی به‌شدت جزئی است، حجم نمونه‌ها عمداً کوچک است — معمولاً ۱ تا ۲۰ نفر — و معیار انتخاب، غنای تجربی است نه نمایندگی. نمونه‌گیری گلوله‌برفی یا ارجاع جامعه‌ای هنگام مطالعه گروه‌های حاشیه‌ای یا دشوار برای دسترسی، رایج است.

3

داده‌ها از طریق یک یا چند مصاحبه زندگی‌نامه‌ای طولانی و باز جمع‌آوری می‌شوند. پژوهشگر با یک پرسش روایی کلی شروع می‌کند — «داستان زندگی‌ات را بگو» یا «بگو چگونه به جایی که امروز هستی رسیدی» — و بدون وقفه گوش می‌دهد و با پرسش‌هایی پیگیری می‌کند که دعوت به توضیح بیشتر در مورد قسمت‌های مهم، گذارها و نقاط عطف می‌کنند. جلسات متعدد برای تاریخچه‌های زندگی کامل رایج است. اسناد شخصی — خاطرات روزانه، نامه‌ها، عکس‌ها، سوابق رسمی — ممکن است برای سه‌گانه‌سازی روایت، مصاحبه را تکمیل کنند.

4

ضبط‌های مصاحبه به‌طور کلمه به کلمه رونویسی می‌شوند و مکث‌ها، تأکیدها و نشانه‌های عاطفی را که وزن تحلیلی دارند، حفظ می‌کنند. رونوشت‌ها در صورت امکان برای بررسی توسط اعضا به شرکت‌کنندگان بازگردانده می‌شوند و به آن‌ها امکان می‌دهد خطاهای واقعی را تصحیح کنند و بیشتر در مورد روایت خود تأمل کنند. یادداشت‌های میدانی که مشاهدات پژوهشگر از زمینه مصاحبه را ثبت می‌کنند، به رونوشت ضمیمه می‌شوند.

5

روایت به‌صورت کلی و موضوعی خوانده می‌شود. تحلیل کلی داستان را به‌مثابه یک کل در نظر می‌گیرد — بررسی قوس کلی، نقاط عطف، سکوت‌ها و نحوه جایگاه‌یابی راوی در طول زمان. تحلیل موضوعی موضوعات، استعاره‌ها و چارچوب‌های ارزشی تکرارشونده را در کل مجموعه شناسایی می‌کند. تحلیل متنی، روایت شخصی را در شرایط تاریخی و اجتماعی مستند قرار می‌دهد. پژوهشگرانی که از چارچوب اتکینسون پیروی می‌کنند، به دوران کودکی، خانواده، تحصیل، کار، عشق و جامعه به‌عنوان حوزه‌های زندگی که روایت را ساختاربندی می‌کنند، توجه دارند.

6

یافته‌ها به‌صورت پرتره‌های روایی با جزئیات غنی ارائه می‌شوند — حساب‌های موردی گسترده که کلمات خود شرکت‌کننده را با تفسیر تحلیلی پژوهشگر در هم می‌آمیزند. مقایسه‌های بین موردی، در صورت وجود چندین شرکت‌کننده، الگوهای مشترک را بدون از بین بردن تمایز فردی شناسایی می‌کنند. بازتاب در مورد نقش پژوهشگر در ساخت مشترک روایت در گزارش کتبی به‌طور صریح بیان می‌شود.

دام‌های رایج

  • در نظر گرفتن داستان زندگی به‌عنوان یک خودزندگی‌نامه واقعی به‌جای یک روایت ساخته‌شده — ارزش تحلیلی در نحوه درک معانی رویدادها توسط شرکت‌کنندگان است، نه صرفاً در اینکه چه رویدادهایی رخ داده است.
  • قطع زودهنگام با پرسش‌های هدایت‌شده توسط پژوهشگر، که روایت را از آنچه شرکت‌کننده مهم می‌داند منحرف می‌کند و چارچوب تفسیری پژوهشگر را به‌طور پیش‌هنگام تحمیل می‌کند.
  • نادیده گرفتن بازتاب — موقعیت اجتماعی، مفروضات و رابطه پژوهشگر با شرکت‌کننده به‌ناگزیر داستان‌هایی را که گفته می‌شوند و نحوه شنیده شدن آن‌ها را شکل می‌دهد؛ عدم رسیدگی به این موضوع، اعتبار مطالعه را تضعیف می‌کند.
  • وعده بیش از حد ناشناس بودن — تاریخچه‌های زندگی آن‌قدر خاص هستند که ناشناس‌سازی کامل (تغییر نام‌ها) اغلب غیرممکن است، به‌ویژه در جوامع کوچک؛ شرکت‌کنندگان باید قبل از افشای اطلاعات، محدودیت‌های محرمانگی را درک کنند.
  • تلاش برای نمونه‌ای بیش از حد بزرگ — تلاش برای انجام ۳۰ مصاحبه تاریخ زندگی کامل به‌ندرت امکان‌پذیر است؛ قدرت این روش در عمق آن نهفته است و یک نمونه هدفمند کوچک از ۳ تا ۱۰ مورد با مستندات غنی، یافته‌های قوی‌تری نسبت به یک نمونه بزرگ‌تر سطحی تولید خواهد کرد.

پرسش‌های متداول

تفاوت پژوهش تاریخ زندگی با تاریخ شفاهی چیست؟

هر دو روش از مصاحبه‌های زندگی‌نامه‌ای طولانی استفاده می‌کنند، اما تاریخ شفاهی در درجه اول به حفظ شهادت تاریخی و درک گذشته از دیدگاه شرکت‌کنندگان، اغلب برای اهداف تاریخی آرشیوی یا عمومی، می‌پردازد. پژوهش تاریخ زندگی یک هدف تحلیلی صریح علوم اجتماعی دارد — از روایت زندگی‌نامه‌ای برای نظریه‌پردازی در مورد فرایندهای اجتماعی، هویت، و رابطه بین زندگی فردی و ساختارهای اجتماعی استفاده می‌کند. این روش‌ها در عمل همپوشانی قابل توجهی دارند و پژوهشگران گاهی اوقات هر دو هدف را ترکیب می‌کنند.

تفاوت پژوهش تاریخ زندگی با تحلیل روایی چگونه است؟

پژوهش تاریخ زندگی یک طرح جمع‌آوری داده و مطالعه است: این روش تعیین می‌کند که چه نوع داده‌ای را جمع‌آوری می‌کنید (روایت‌های زندگی‌نامه‌ای طولانی در طول زمان) و چگونه آن را جمع‌آوری می‌کنید (مصاحبه‌های چند جلسه‌ای، اسناد شخصی). تحلیل روایی یک رویکرد تحلیلی است که می‌تواند بر روی انواع داده‌های روایی، از جمله اما نه محدود به تاریخچه‌های زندگی، اعمال شود. شما می‌توانید پژوهش تاریخ زندگی را انجام دهید و سپس تحلیل روایی را بر روی رونوشت‌های خود اعمال کنید — این دو مکمل یکدیگر هستند و بسیاری از مطالعات تاریخ زندگی از تکنیک‌های تحلیلی روایی به‌عنوان حالت اصلی تفسیر خود استفاده می‌کنند.

برای مطالعه تاریخ زندگی به چند شرکت‌کننده نیاز دارم؟

حجم نمونه در پژوهش تاریخ زندگی عمداً کوچک است زیرا هدف، عمق است نه گستردگی. یک تاریخ زندگی فشرده می‌تواند یک مطالعه کامل و قابل انتشار را تشکیل دهد اگر مورد از نظر نظری مهم باشد. مطالعات با ۳ تا ۱۰ شرکت‌کننده رایج هستند؛ مطالعات با بیش از ۲۰ شرکت‌کننده غیرمعمول هستند و اغلب به مصاحبه کیفی موضوعی نزدیک‌ترند تا کار کلاسیک تاریخ زندگی. اصل راهنما، انتخاب هدفمند شرکت‌کنندگانی است که غنی‌ترین و مستقیم‌ترین تجربه از پدیده مورد مطالعه را دارند.

آیا می‌توانم مصاحبه‌های تاریخ زندگی را با منابع داده دیگر ترکیب کنم؟

بله — سه‌گانه‌سازی به‌شدت تشویق می‌شود. اسناد شخصی مانند خاطرات روزانه، نامه‌ها، عکس‌ها و سوابق رسمی (گزارش‌های مدرسه، سوابق شغلی، یادداشت‌های پزشکی) می‌توانند روایت را تأیید، پیچیده یا غنی کنند. مشاهدات میدانی و منابع تاریخی ثانویه زمینه بیشتری را اضافه می‌کنند. همگرایی یا واگرایی این منابع به‌خودی‌خود معنادار تحلیلی است، زیرا جنبه‌هایی از زندگی را که شرکت‌کننده انتخاب می‌کند در روایت شفاهی خود برجسته کند یا حذف نماید، آشکار می‌سازد.

چگونه چالش اخلاقی شناسایی شرکت‌کننده را مدیریت کنم؟

از آنجایی که تاریخچه‌های زندگی بسیار خاص هستند — نام مکان‌ها، تاریخ‌ها، روابط و رویدادها — ناشناس‌سازی استاندارد (تغییر نام‌ها) اغلب برای جلوگیری از شناسایی، به‌ویژه در جوامع کوچک، کافی نیست. بهترین شیوه‌ها عبارتند از: مذاکره با شرکت‌کنندگان در مورد اینکه دقیقاً چه چیزی می‌تواند منتشر شود، ناشناس‌سازی ترکیبی (ادغام جزئیات غیرضروری در بین شرکت‌کنندگان)، اشتراک‌گذاری پیش‌نویس نمایش‌ها با شرکت‌کنندگان برای بازبینی و تأیید، و شفاف‌سازی با شرکت‌کنندگان که ناشناس بودن کامل همیشه قابل تضمین نیست. تأییدیه اخلاق از یک هیئت بررسی سازمانی باید قبل از شروع استخدام دریافت شود.

روش‌های مرتبط

منابع

  1. Atkinson, R. (1998). The Life Story Interview. Sage.

    شابک: 978-0761904496
    کپی شد.
  2. Plummer, K. (2001). Documents of Life 2: An Invitation to a Critical Humanism. Sage.

    باز کردن مرجع انتشار
    کپی شد.