آزمون عملکرد دست جبسن-تیلور
- معرفیشده توسط
- Jebsen, R. H., Taylor, N., Trieschmann, R. B., Trotter, M. J., & Howard, L. A.
- سال
- 1969
- نوع
- Performance-based, timed assessment by clinician
- خانواده
- hand and finger dexterity
این متن ترجمه ماشینی است و هنوز بازبینی نشده است. متن اصلی را به انگلیسی بخوانید
چه کاری انجام میدهد؟
آزمون عملکرد دست جبسن-تیلور (JHFT) معیاری استاندارد و مبتنی بر عملکرد برای سنجش عملکرد دست است که برای ارزیابی عینی و کمی چابکی دست و توانایی دست ایجاد شده است. این آزمون که توسط جبسن و همکاران (1969) در دانشگاه مینهسوتا ابداع شد، شامل هفت وظیفه عملکردی دست است که با زمانسنجی انجام میشوند و فعالیتهای روزمره دست را منعکس میکنند.
JHFT به طور گسترده در فیزیوتراپی دست، کاردرمانی و پزشکی توانبخشی برای ارزیابی عملکرد دست در افراد مبتلا به آرتریت، آسیب دست، سندرمهای فشردگی عصب، سکته مغزی و سایر شرایط مؤثر بر چابکی استفاده میشود.
شهود پشت روش
JHFT میزان سرعت و اثربخشی استفاده فرد از دستان خود برای انجام وظایف کاربردی را اندازهگیری میکند—نوشتن، برداشتن اشیاء کوچک، چیدن اشیاء، بلند کردن، غذا خوردن. برخلاف آزمونهای قدرت (دینامومترهای گریپ/پینچ) یا اندازهگیری دامنه حرکتی، JHFT هماهنگی یکپارچه، چابکی و سرعتی را که برای استفاده واقعی از دست لازم است، ارزیابی میکند. این آزمون عملی است: به حداقل تجهیزات نیاز دارد و در هر کلینیکی قابل اجرا است. با کمیسازی زمان تکمیل وظایف استاندارد، JHFT معیاری عینی و تکرارپذیر ارائه میدهد که به تغییرات کوچک در عملکرد دست حساس است. زمان، نتیجه اصلی است: زمانهای کندتر نشاندهنده عملکرد ضعیفتر دست است، چه به دلیل ضعف، درد، عدم هماهنگی یا از دست دادن چابکی باشد. هنجارهای سنی و جنسیتی به بالینگران اجازه میدهد تا عملکرد بیمار را در برابر افراد سالم با ویژگیهای جمعیتی مشابه بسنجند.
تاریخ
آزمون عملکرد دست جبسن-تیلور توسط جبسن، تیلور، تریشمن، تروتر و هاوارد در دانشگاه مینهسوتا در سال 1969 به عنوان جایگزینی عینی و استاندارد برای ارزیابی ذهنی عملکرد دست توسعه یافت. JHFT از نیاز به یک معیار سنجش عملکرد دست سریع، عملی و کمی که برای استفاده بالینی مناسب باشد، پدید آمد. انتشار اولیه شامل دادههای هنجاری برای بزرگسالان بود که اعتبار و کاربرد ابزار را تثبیت کرد. تا دهه 1980-1990، JHFT به طور گسترده در فیزیوتراپی دست، کاردرمانی و مراکز توانبخشی پذیرفته شد. صدها مطالعه از JHFT استفاده کردهاند؛ دادههای هنجاری به افراد مسنتر و جمعیتهای مختلف بیمار گسترش یافته است. تطبیق برای جمعیتهای کودکان و غیرانگلیسیزبان مورد بررسی قرار گرفته است. JHFT همچنان یکی از رایجترین آزمونهای عملکرد دست مبتنی بر عملکرد در عمل بالینی است.
چه زمانی استفاده شود
JHFT برای اندازهگیری عملکرد دست در افراد مبتلا به آسیب دست (بریدگی، شکستگی، له شدگی)، پس از جراحی دست (ترمیم تاندون، ترمیم عصب، آرتودز)، آسیب فشاری تکراری، سندرم تونل کارپال یا سایر فشردگیهای عصبی، آرتریت روماتوئید یا استئوآرتریت دست/مچ دست، سکته مغزی با درگیری دست/بازو، و سایر شرایط مؤثر بر چابکی یا قدرت دست، نشان داده شده است. این آزمون به ویژه در محیطهای فیزیوتراپی دست و کاردرمانی که ارزیابی دقیق عملکرد دست اهداف درمانی را هدایت میکند، ارزشمند است. JHFT برای بزرگسالان مناسب است؛ هنجارهای کودکان محدود هستند اما این آزمون برای کودکان تطبیق داده شده است. JHFT برای افراد مبتلا به فلج کامل دست (ناتوان از شروع حرکت دست) یا اختلال شناختی که مانع درک وظیفه میشود، کمتر مناسب است.
محدودیتها و ملاحظات
- وابسته به سن و جنس: زمانهای طبیعی به طور قابل توجهی بر اساس سن (مسنتر = کندتر) و برخی وظایف بر اساس جنسیت متفاوت است؛ مقایسه با هنجارهای مناسب ضروری است.
- تحت تأثیر عوامل متعدد: زمان تحت تأثیر قدرت دست، چابکی، هماهنگی، درد، انگیزه، بینایی و توانایی شناختی قرار میگیرد؛ یک سازه واحد را جدا نمیکند.
- قدرت یا دامنه حرکتی را جداگانه اندازهگیری نمیکند: JHFT عملکرد یکپارچه را منعکس میکند؛ ارزیابی قدرت یا دامنه حرکتی مجزا به آزمونهای مکمل نیاز دارد.
- عوامل فرهنگی/آموزشی: وظیفه نوشتن فرض سواد دارد؛ ممکن است در جمعیتهای بیسواد مشکلساز باشد.
- تنظیمات وابسته به معاینهکننده: تغییرات جزئی در تنظیم وظیفه (ارتفاع میز، محل قرارگیری اشیاء، موقعیت شروع) میتواند بر زمانها تأثیر بگذارد؛ استانداردسازی مهم است.
- محدود برای افراد با اختلال شدید: افرادی که قادر به انجام وظایف نیستند (به عنوان مثال، فلج کامل، لرزش شدید) ممکن است حداکثر زمان را کسب کنند که منجر به اثرات کف میشود.
- اثرات خستگی: عملکرد زمانبندی شده ممکن است تحت تأثیر خستگی بیمار، شعلهور شدن درد یا انگیزه قرار گیرد؛ شرایط آزمایش باید کنترل شود.
- ساختار زیرمقیاس ندارد: زمانهای هفت وظیفه به صورت جداگانه یا به عنوان مجموع گزارش میشوند؛ هیچ ساختار عاملی که وظایف را به زیرمقیاسهای مفهومی سازماندهی کند، وجود ندارد.
شرایط منبع جایگزین بررسی علمی مستقل یا اعتبارسنجی توسط موتور تحلیل نیست.
نقاط قوت
- عینی، کمی: امتیازدهی مبتنی بر زمان عینی است و تحت تأثیر سوگیری معاینهکننده قرار نمیگیرد (زمانهای سریعتر یا کندتر قابل اندازهگیری هستند).
- وظایف استاندارد و کاربردی: هر 7 وظیفه فعالیتهای واقعی دست (نوشتن، گرفتن، چیدن، بلند کردن) را تقلید میکنند؛ نتایج مستقیماً با ظرفیت عملکردی مرتبط هستند.
- اجرای سریع: معمولاً 10 تا 15 دقیقه؛ در محیطهای بالینی پرمشغله امکانپذیر است.
- تجهیزات حداقل: از اقلام رایج (کاغذ، کارت، اشیاء کوچک، قوطی) استفاده میکند؛ حداقل تنظیمات مورد نیاز است.
- دادههای هنجاری: هنجارهای منتشر شده بر اساس سن و جنس به بالینگران اجازه میدهد عملکرد را بسنجند و شدت ناتوانی را کمی کنند.
- حساس به تغییرات کوچک: اندازهگیری مبتنی بر زمان به بهبودهای تدریجی در عملکرد دست حساس است؛ به فیزیوتراپی دست پاسخگو است.
- مقایسه دوطرفه: مقایسه مستقیم دست آسیبدیده در مقابل دست غیرآسیبدیده به وضوح عدم تقارن یا اختلال عملکرد کانونی را نشان میدهد.
- تفسیر وظایف فردی: تحلیل زمانهای وظایف خاص نشان میدهد که آیا اختلال مربوط به حرکات ظریف، حرکات درشت، قدرت یا سرعت است.
کاربردها
- نتایج پس از جراحی دست: اندازهگیری بازیابی عملکرد دست پس از ترمیم تاندون، ترمیم عصب، تثبیت شکستگی یا جراحی آرتریت؛ پیگیری پیشرفت به سمت استقلال عملکردی.
- توانبخشی آسیب دست: ارزیابی سریال JHFT در افراد در حال بهبودی از تروما، بریدگی یا له شدگی دست؛ مستندسازی بازگشت چابکی و قدرت.
- ارزیابی سندرم تونل کارپال: اندازهگیری تغییرات عملکرد دست قبل و بعد از جراحی رفع فشار یا در پاسخ به درمان محافظهکارانه.
- ظرفیت عملکردی آرتریت: پیگیری تغییرات عملکرد دست با فعالیت بیماری یا درمان تعدیلکننده بیماری در آرتریت روماتوئید یا استئوآرتریت؛ اندازهگیری توانایی انجام فعالیتهای روزمره زندگی (ADLs).
- اختلال تروما تجمعی و فشار کاری: اندازهگیری عملکرد دست در کارگران مبتلا به آسیب فشاری تکراری؛ اطلاعرسانی به ارزیابی ظرفیت کار و تصمیمگیری بازگشت به کار.
- بهبودی دست پس از سکته مغزی: ارزیابی بازیابی حرکات ظریف دست و بازو در بازماندگان سکته مغزی، که اغلب با معیارهای دیگر اندام فوقانی همراه است.
- ارزیابی ظرفیت کار و طب کار: ارزیابی عینی ظرفیت عملکردی دست در کارگران؛ اطلاعرسانی به تصمیمگیریهای مربوط به تطبیق شغل یا محدودیت.
- نتایج کارآزمایی دارویی یا مداخلهای: نتیجه اولیه یا ثانویه در کارآزماییهایی که بهبود عملکرد دست ناشی از داروها، فیزیوتراپی یا دستگاهها را ارزیابی میکنند.
چگونه کار میکند
چگونه کار میکند
JHFT شامل هفت زیروظیفه عملکرد دست است که به ترتیب استاندارد انجام میشوند. هر وظیفه با دست آسیبدیده (یا در آسیب دوطرفه دست، یک دست در هر زمان) انجام میشود. وظایف عبارتند از: (1) نوشتن: بیمار یک جمله استاندارد ('روباه قهوهای چابک از روی سگ تنبل پرید.') را روی کاغذ مینویسد؛ زمان از شروع تا پایان ثبت میشود. (2) برگرداندن کارت: بیمار کارتهای 3×5 اینچی را در یک دسته، یکی یکی، تا حد امکان سریع برمیگرداند؛ 30 کارت برگردانده میشود؛ زمان ثبت میشود. (3) برداشتن اشیاء کوچک: بیمار اشیاء کوچک رایج (سکه، گیره کاغذ، لوبیا) را از روی یک سطح صاف برداشته و در ظرفی قرار میدهد؛ زمان لازم برای برداشتن 10 شیء. (4) شبیهسازی غذا خوردن: بیمار با استفاده از قاشق، اشیاء کوچک (شبیهسازی غذا خوردن) را از یک کاسه به یک فنجان منتقل میکند؛ 10 تکرار. (5) چیدن مهرهها: بیمار مهرههای شطرنج (قطر 1 اینچ) را روی میخها میچیند؛ 10 مهره چیده میشود. (6) جابجایی اشیاء سبک بزرگ: بیمار پنج قوطی غذای 2.5 پوندی را از یک سطح قفسه به سطح دیگر منتقل میکند؛ جابجایی در یک فاصله؛ زمان ثبت میشود. (7) جابجایی اشیاء سنگین بزرگ: بیمار پنج قوطی 4.75 پوندی را جابجا میکند؛ فاصله مشابه؛ زمان ثبت میشود. هر وظیفه از تنظیمات و دستورالعملهای استاندارد استفاده میکند. زمان کلی اجرا معمولاً 10 تا 15 دقیقه است. معاینهکننده از کرونومتر برای زمانبندی هر وظیفه استفاده میکند.
فرمول
Client performs 7 timed hand function subtasks in standardized sequence: writing, card turning, picking up small objects, simulated feeding, stacking checkers, large light object moving, large heavy object moving. Each task timed from start to completion using stopwatch; completion time in seconds recorded.
هر یک از 7 زیروظیفه به ثانیه زمانبندی میشود. زمان برای هر وظیفه ثبت میشود (با یک حد قطع استاندارد، به عنوان مثال، حداکثر 120 ثانیه در صورت عدم توانایی در تکمیل). امتیاز کل JHFT = مجموع زمانهای تمام 7 وظیفه. به عنوان مثال، اگر نوشتن 30 ثانیه، برگرداندن کارت 45 ثانیه، برداشتن اشیاء 20 ثانیه و غیره طول بکشد، مجموع ممکن است 120 تا 200+ ثانیه باشد. زمان کلی سریعتر نشاندهنده عملکرد بهتر دست است. به طور جایگزین، میانگین زمان (میانگین 7 وظیفه) را میتوان برای برخی تحلیلها محاسبه کرد. امتیازات با دادههای هنجاری منتشر شده توسط جبسن و همکاران مقایسه میشوند که بر اساس سن (20 تا 59 سال، 60 تا 84 سال) و تسلط دست (راست در مقابل چپ) طبقهبندی شدهاند. زمانهای وظایف فردی نیز میتوانند به طور جداگانه برای شناسایی نقصهای خاص تحلیل شوند (به عنوان مثال، نوشتن ضعیف اما دستکاری سریع اشیاء).
فرمول
Time (in seconds) recorded for each of 7 subtasks. Total JHFT score = sum of all 7 task times (range approximately 25–120+ seconds depending on hand function level). Alternatively, mean time across subtasks calculated. Faster time = better hand function. Normative data by age and gender available for comparison.
مقایسه با دادههای مرجع هنجاری برای تفسیر ضروری است. به عنوان مثال، یک مرد بالغ 30 تا 59 ساله با عملکرد طبیعی دست معمولاً تمام 7 وظیفه JHFT را در 120 تا 150 ثانیه تکمیل میکند؛ امتیاز 200+ ثانیه نشاندهنده اختلال عملکرد قابل توجه دست است. افراد مسنتر (70+) به دلیل کند شدن، زمانهای طبیعی طولانیتری نشان میدهند؛ زمانهای کلی معمول 200 تا 250+ ثانیه است. اختلاف زیاد بین دست آسیبدیده و غیرآسیبدیده (به عنوان مثال، دست غالب 130 ثانیه، دست غیرغالب 300 ثانیه) نشاندهنده اختلال عملکرد کانونی دست است. تحلیل وظایف فردی نقصهای خاصی را آشکار میکند: نوشتن بسیار کند ممکن است نشاندهنده از دست دادن حرکات ظریف باشد؛ جابجایی کند اشیاء سنگین ممکن است نشاندهنده ضعف گریپ باشد؛ برگرداندن کند کارت ممکن است نشاندهنده از دست دادن کلی چابکی باشد. بهبود زمان کلی JHFT در طول هفتهها/ماهها نشاندهنده بازیابی عملکرد دست است. تغییرات 20 تا 30 ثانیهای در زمان کلی معنیدار بالینی تلقی میشود؛ بهبودهای خاص وظیفه (به عنوان مثال، 10 ثانیه سریعتر نوشتن) نیز میتواند قابل توجه باشد.
فرمول
Completion times compared to normative reference data stratified by age and gender. Slower times indicate hand dysfunction (weakness, incoordination, pain). Individual task analysis reveals specific hand deficits (e.g., fine motor slower than gross motor, or vice versa). Changes in total time or individual task times reflect improvement or deterioration in hand function. Comparison to age-matched norms determines severity of disability.
دامهای رایج
- مقایسه امتیازات بدون نرمالسازی: زمانهای مطلق بدون ارجاع به هنجارهای سنی/جنسیتی بیمعنی هستند؛ همیشه با دادههای هنجاری مناسب مقایسه کنید.
- تشویق یا استانداردسازی ناکافی: تغییرات در نشانههای کلامی (مانند 'هرچه سریعتر میتوانی' در مقابل خنثی) یا تنظیمات فیزیکی میتواند بر زمانهای تکمیل تأثیر بگذارد.
- توقف زودهنگام یک وظیفه: برخی وظایف (مانند برگرداندن کارت) تعداد مشخصی تکرار دارند؛ دیگران ممکن است مبهم باشند (مانند، چه زمانی 'غذا خوردن' متوقف میشود؟)؛ نقاط پایانی را روشن کنید.
- در نظر نگرفتن درد یا علائم: اگر درد در طول آزمون افزایش یابد، باید یادداشت شود؛ کند شدن ناشی از درد ممکن است نشاندهنده بهبود واقعی چابکی نباشد.
- استفاده از JHFT برای نقصهای صرفاً شناختی یا ادراکی: JHFT عملکرد دست را اندازهگیری میکند، نه شناخت یا ادراک؛ آزمونهای تکمیلی برای آن حوزهها مورد نیاز است.
- تغییر دست بدون مستندسازی: اگر در خط پایه دست غیرآسیبدیده و سپس در پیگیری دست آسیبدیده آزمایش شود، مقایسه نامعتبر است؛ همیشه همان دست را آزمایش کنید.
- عدم در نظر گرفتن اثرات تمرین: اجرای مکرر JHFT اثرات تمرین جزئی (زمانهای سریعتر) را نشان میدهد؛ هنگام تفسیر بهبودهای کوچک باید به آن توجه شود.
پرسشهای متداول
تفاوت JHFT با آزمون نه سوراخ پگ (9HPT) چیست؟
JHFT شامل 7 وظیفه متنوع عملکرد دست (نوشتن، گرفتن، چیدن، بلند کردن) است؛ 9HPT سرعت را در یک وظیفه حرکتی ظریف (صفحه پگ) اندازهگیری میکند. JHFT گستردهتر است و عملکرد دست حرکتی درشت و ظریف را ارزیابی میکند؛ 9HPT محدودتر و خاصتر برای چابکی حرکتی ظریف است. زمان کلی JHFT معمولاً 120 تا 200 ثانیه است؛ 9HPT سریعتر است (حدود 1 تا 2 دقیقه). هر دو به فیزیوتراپی دست پاسخگو هستند، اگرچه JHFT ممکن است در اختلالات بسیار خفیف اثرات سقف بیشتری نشان دهد.
اگر بیمار در طول JHFT درد داشته باشد چه؟ آیا باید آزمایش متوقف شود؟
درد در طول JHFT باید یادداشت و مستند شود. اگر درد شدید یا در حال افزایش باشد، ممکن است آزمایش متوقف یا متوقف شود؛ ایمنی در اولویت است. درد خفیف تا متوسط که بیمار آن را مدیریت میکند معمولاً مجاز است (زیرا عملکرد واقعی دست را با ناراحتی منعکس میکند). با این حال، کند شدن ناشی از درد باید از کند شدن ناشی از اختلال متمایز شود؛ قضاوت بالینی لازم است. آزمایش مجدد باید تحت شرایط درد ثابت انجام شود تا از مقایسه معتبر اطمینان حاصل شود.
تغییر معنیدار بالینی در زمان کلی JHFT چقدر است؟
تغییر 20 تا 30 ثانیهای در زمان کلی JHFT (مجموع هر 7 وظیفه) به طور کلی معنیدار بالینی تلقی میشود. تغییرات خاص وظیفه 5 تا 10 ثانیهای (مانند نوشتن یا برگرداندن کارت سریعتر) نیز قابل توجه است. در اوایل پس از آسیب یا جراحی دست، بهبود 30 تا 60 ثانیه در طول 4 تا 8 هفته معمول است. در شرایط مزمن، افزایش 10 تا 20 ثانیهای نشاندهنده پیشرفت مهم است.
آیا JHFT را میتوان در کودکان استفاده کرد؟
JHFT را میتوان برای کودکان سن مدرسه (6+) تطبیق داد، اگرچه دادههای هنجاری برای کودکان محدود است. درک وظیفه مهم است؛ کودکان کوچکتر ممکن است دستورالعملهای وظایف زمانبندی شده را به طور کامل درک نکنند. نباید از هنجارهای بزرگسالان استفاده کرد؛ باید به دنبال هنجارهای کودکان منتشر شده یا دادههای مرجع کودکان محلی بود. برخی از مراکز فیزیوتراپی دست تطبیقهای دوستدار کودک را توسعه دادهاند (مانند استفاده از زبان 'مسابقه' به جای 'هرچه سریعتر میتوانی').
اگر کسی نتواند یک وظیفه را کامل کند (مثلاً نتواند بنویسد) چه؟
اگر وظیفهای نتواند در یک محدوده زمانی معقول (مثلاً 120 ثانیه) تکمیل شود، وظیفه با زمان قطع ثبت میشود. وظایف ناتمام باید مستند شوند. اگر چندین وظیفه قابل تکمیل نباشند، امتیازات کلی JHFT نشاندهنده اختلال شدید دست است. ارزیابی تکمیلی (قدرت، دامنه حرکتی، حس) ممکن است به توضیح دلیل ناتوانی در تکمیل وظایف کمک کند (مانند فلج، سفتی شدید یا از دست دادن حس).
روشهای مرتبط
منابع
Jebsen, R. H., Taylor, N., Trieschmann, R. B., Trotter, M. J., & Howard, L. A. (1969). An objective and standardized test of hand function. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 50(6), 311-319.
باز کردن مرجع انتشارکپی شد.Hackel, M. E., Wolfe, G. A., Bang, S. M., & Canfield, J. S. (1992). Changes in hand function in the aging adult as determined by the Jebsen Test of Hand Function. Physical Therapy, 72(5), 373-377.
باز کردن مرجع DOIکپی شد.