نظریه دادهبنیاد استراوسی تفسیری
- معرفیشده توسط
- Anselm Strauss and Juliet Corbin (Straussian procedures); interpretivist framing draws on Dilthey, Weber, and Blumer
- سال
- 1990 (Strauss & Corbin seminal text); interpretivist grounded theory consolidation 1990s–2000s
- نوع
- Qualitative theory-building approach
- خانواده
- Qualitative design / analysis
این متن ترجمه ماشینی است و هنوز بازبینی نشده است. متن اصلی را به انگلیسی بخوانید
چه کاری انجام میدهد؟
نظریه دادهبنیاد استراوسی تفسیری، رویههای کدگذاری نظاممند توسعهیافته توسط آنسلم استراوس و ژولیت کوربین را با موضع معرفتشناختی تفسیری ترکیب میکند. این روش از کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده میکند — که حول یک مدل پارادایمی از شرایط، اقدامات و پیامدها ساختار یافته است — تا ضمن اذعان به اینکه پژوهشگر فعالانه معنا را میسازد نه اینکه حقایق از پیش موجود را کشف کند، به طور استقرایی یک نظریه محتوایی از دادههای کیفی بسازد.
شهود پشت روش
نظریه دادهبنیاد استراوسی را به عنوان راهی منضبط برای ساختن نظریه از ابتدا در نظر بگیرید — با شروع از دادههای خام (مصاحبهها، مشاهدات) و حرکت تدریجی به سمت مفاهیم انتزاعی. قید «تفسیري» نشان میدهد که پژوهشگر این فرآیند را به عنوان یک فرآیند کشف خنثی تلقی نمیکند: حساسیت نظری، پیشینه رشتهای و تعامل بازتابنده او با شرکتکنندگان، همگی آنچه را که پدیدار میشود شکل میدهند. مانند یک صنعتگر ماهر که هم از طرح پیروی میکند و هم آن را با مواد در دست تطبیق میدهد، پژوهشگر استراوسی تفسیری رویههای ساختاریافته را به کار میگیرد و در عین حال نسبت به آنچه شرکتکنندگان آشکار میکنند، پاسخگو باقی میماند.
تاریخ
نظریه دادهبنیاد به طور مشترک توسط بارنی گلسر و آنسلم استراوس در کتاب خود در سال ۱۹۶۷، «کشف نظریه دادهبنیاد» تأسیس شد. این دو بنیانگذار متعاقباً از هم جدا شدند: گلسر رویکردی پوزیتویستی و متمرکز بر ظهور را حفظ کرد، در حالی که استراوس — همراه با ژولیت کوربین — نوعی متغیر ساختاریافتهتر و رویهمدارتر را توسعه داد که به طور سیستماتیک در «مبانی پژوهش کیفی» (۱۹۹۰، بازبینی ۱۹۹۸، ۲۰۰8) ارائه شد. استراوس و کوربین مدل پارادایمی و توالی کدگذاری سهمرحلهای را معرفی کردند که اکنون نوع استراوسی را تعریف میکنند. چارچوب تفسیری رویههای استراوسی در طول دهههای ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ توسعه یافت، زیرا پژوهشگران کیفی به طور فزایندهای با فلسفه سازهانگارانه و تفسیری علوم اجتماعی درگیر شدند و عمل خود را از رویکرد بیشتر اکتشافی گلسر متمایز کردند.
چه زمانی استفاده شود
هنگامی که هدف پژوهش شما ساختن نظریهای محتوایی است که یک فرآیند یا پدیده اجتماعی که به خوبی درک نشده است را توضیح دهد — نه صرفاً توصیف آن — از نظریه دادهبنیاد استراوسی تفسیری استفاده کنید. این روش زمانی مناسب است که نظریههای موجود غایب یا ناکافی باشند، زمانی که معانی و اقدامات خود شرکتکنندگان در مرکز توجه قرار دارند، و زمانی که پژوهشگر نقش تفسیری خود را میپذیرد و برجسته میکند. منابع رایج داده مصاحبهها و مشاهدات هستند؛ حداقل ۱۵ تا ۲۵ شرکتکننده معمول است، اگرچه اشباع نظری — نه تعداد ثابت — معیار کفایت است. اگر به یک حساب توصیفی خنثی از نظر نظری نیاز دارید (به جای آن پدیدارشناسی یا تحلیل موضوعی را انتخاب کنید)، اگر نظریه تثبیتشدهای قبلاً پدیده را به اندازه کافی توضیح میدهد (آزمون کمی کارآمدتر خواهد بود)، یا اگر موضع معرفتشناختی شما اکیداً پوزیتویستی است (نظریه دادهبنیاد کلاسیک بر بیطرفی بیشتر پژوهشگر اصرار دارد)، از این رویکرد استفاده نکنید.
محدودیتها و ملاحظات
- مدل پارادایمی یک ساختار رابطهای خاص (شرایط → استراتژیها → پیامدها) را تحمیل میکند که ممکن است برای همه پدیدهها یا رشتهها مناسب نباشد.
- نیاز به جمعآوری و تحلیل همزمان دادهها در یک دوره زمانی طولانی دارد — در مقایسه با رویکردهای با طراحی ثابت، منابع فشرده است.
- قضاوت در مورد اشباع نظری دشوار است و در ادبیات مورد مناقشه است؛ پژوهشگران ممکن است زودتر متوقف شوند یا دادههای بسیار بیشتری نسبت به نیاز جمعآوری کنند.
- چارچوب تفسیری با ادعای اصلی استراوس مبنی بر رویههای نظاممند و قابل تأیید تنش ایجاد میکند — تعهدات فلسفی نیازمند حل صریح در طراحی مطالعه هستند.
شرایط منبع جایگزین بررسی علمی مستقل یا اعتبارسنجی توسط موتور تحلیل نیست.
نقاط قوت
- نظریه محتوایی میانی را تولید میکند که بر اساس دیدگاههای خود شرکتکنندگان استوار است نه وارداتی از ادبیات موجود.
- توالی کدگذاری ساختاریافته (باز → محوری → انتخابی) یک مسیر تحلیلی شفاف و قابل آموزش را فراهم میکند که بازبینان میتوانند آن را دنبال کنند.
- نمونهگیری نظری تضمین میکند که جمعآوری دادهها مستقیماً توسط نیازهای تحلیلی نوظهور هدایت میشود و حداکثر ارتباط را فراهم میکند.
- به خوبی با موضع تفسیری که ذهنیت پژوهشگر را میپذیرد بدون کنار گذاشتن دقت روششناختی، ادغام میشود.
- در علوم بهداشت، مدیریت، آموزش و مددکاری اجتماعی پذیرفته شده است، با ادبیات روششناختی گستردهای برای حمایت از پژوهشگران تازهکار.
کاربردها
- توسعه نظریهای در مورد چگونگی مدیریت تعارضات هویت حرفهای توسط پرستاران در تیمهای بینرشتهای.
- توضیح فرآیند انطباق استراتژیهای صاحبان کسبوکارهای کوچک در طول اختلالات اقتصادی.
- ساخت مدلی از چگونگی پیمایش بیماران در تصمیمگیری پس از تشخیص جدی.
- نظریهپردازی شرایطی که تحت آن رهبران مدرسه فناوری آموزشی را اتخاذ یا مقاومت میکنند.
- تولید یک حساب محتوایی از چگونگی مذاکره مهاجران برای تعلق در یک زمینه فرهنگی جدید.
- درک چگونگی تعادل مددکاران اجتماعی بین انطباق رویهای و مراقبت رابطهای در کار حفاظت از کودک.
چگونه کار میکند
چگونه کار میکند
قبل و در طول جمعآوری دادهها، پژوهشگر از حساسیت نظری — آگاهی از ادبیات مرتبط، تجربه حرفهای و بینش شخصی — برای توسعه مفاهیم حساسکننده اولیه استفاده میکند. برخلاف نظریه دادهبنیاد کلاسیک، نظریه دادهبنیاد استراوسی نیازی ندارد که پژوهشگر به عنوان یک لوح سفید وارد میدان شود؛ دانش قبلی تحلیل را آگاه میکند اما آن را از پیش تعیین نمیکند. در چارچوب تفسیری، این مرحله همچنین شامل تأمل صریح بر موقعیت پژوهشگر است.
دادهها از طریق نمونهگیری نظری جمعآوری میشوند: شرکتکنندگان اولیه به صورت هدفمند انتخاب میشوند و تصمیمات نمونهگیری بعدی توسط نیازهای تحلیلی نوظهور هدایت میشوند نه معیارهای جمعیتی. منابع رایج داده شامل مصاحبههای عمیق، گروههای کانونی، مشاهدات میدانی و اسناد است. جمعآوری و تحلیل دادهها همزمان انجام میشود و پژوهشگر در طول فرآیند یادداشتبرداری میکند تا ایدههای تحلیلی نوپا را ثبت کند.
هر خط یا بخش از دادهها برای شناسایی رویدادها، اتفاقات و اقدامات مورد بررسی قرار میگیرد، سپس با کدی که آنچه در حال وقوع است را ثبت میکند، برچسبگذاری میشود. استراوس و کوربین کدگذاری باز را به عنوان فرآیند تجزیه، بررسی، مقایسه، مفهومسازی و طبقهبندی دادهها متمایز میکنند. کدها با استفاده از روش مقایسه مداوم در داخل و بین اسناد مقایسه میشوند؛ کدهای مفهومی مشابه در دستهها گروهبندی میشوند.
دستههای توسعهیافته در کدگذاری باز با استفاده از مدل پارادایمی اصلاح و به یکدیگر پیوند داده میشوند: برای هر دسته اصلی، پژوهشگر شرایط علی (چه چیزی باعث آن میشود)، خود پدیده، زمینه، شرایط مداخلهگر، استراتژیها (چگونه شرکتکنندگان پاسخ میدهند) و پیامدها را شناسایی میکند. این پیوند متقابل نظاممند، لیستی از دستهها را به یک ساختار رابطهای تبدیل میکند.
پژوهشگر یک دسته مرکزی یا اصلی را شناسایی میکند — مفهومی که بیشترین ارتباط را با سایر دستهها دارد و بهترین نماینده موضوع اصلی مطالعه است. تمام دستههای دیگر از طریق کدگذاری انتخابی پیرامون این هسته ادغام میشوند، به طوری که پژوهشگر روابط پیشنهادی را با دادهها تأیید میکند و شکافها را از طریق نمونهگیری نظری هدفمند پر میکند.
ساختار دسته ادغامشده به یک نظریه دادهبنیاد محتوایی تبدیل میشود: یک حساب توضیحی منسجم از فرآیند اجتماعی مورد مطالعه. نظریه با شواهد حمایتی از دادهها (نقل قولها، یادداشتهای میدانی) ارائه میشود و معمولاً به صورت توصیف روایی یا نمودار بصری ارائه میگردد. یک روایت استراوسی تفسیری همچنین به چگونگی تأثیر دیدگاه پژوهشگر بر نظریه حاصل میپردازد.
دامهای رایج
- برخورد با کدها به عنوان برچسبهای صرف به جای دستههای مفهومی — کدگذاری باز باید انتزاعات تولید کند، نه صرفاً خلاصهای از آنچه شرکتکنندگان گفتند.
- نادیده گرفتن نمونهگیری نظری و جایگزینی آن با نمونهگیری در دسترس — این امر منطق نظریه دادهبنیاد را تضعیف میکند و توصیف به جای نظریه تولید میکند.
- درهم آمیختن نظریه دادهبنیاد استراوسی و گلسری — مدل پارادایمی و کدگذاری محوری نوآوریهای استراوسی هستند که گلسر صراحتاً رد کرد؛ ترکیب این دو باعث ناسازگاری روششناختی میشود.
- نادیده گرفتن یادداشتنویسی — یادداشتها جایی هستند که ایدههای تحلیلی توسعه مییابند؛ پژوهشگرانی که این مرحله را نادیده میگیرند معمولاً یافتههای سطحیتر و کمتر توسعهیافته نظری تولید میکنند.
- ادعای اشباع بدون مستندسازی چگونگی دستیابی به آن — بازبینان به درستی ادعاهای اشباع را که با شواهد تصمیمات عمدی نمونهگیری نظری پشتیبانی نمیشوند، زیر سوال میبرند.
پرسشهای متداول
نظریه دادهبنیاد استراوسی چگونه با نظریه دادهبنیاد گلسری (کلاسیک) تفاوت دارد؟
تفاوت اصلی در رویه تحلیلی و مفروضات معرفتشناختی است. گلسر اصرار دارد که نظریه باید بدون تحمیل چارچوبهای کدگذاری از پیش تعیینشده ظهور کند — او مدل پارادایمی را به عنوان وادار کردن دادهها به یک قالب ثابت رد میکند. استراوس و کوربین استدلال میکنند که رویههای کدگذاری ساختاریافته (باز، محوری، انتخابی) و مدل پارادایمی برای تحلیل نظاممند ضروری هستند. در عمل، نظریه دادهبنیاد استراوسی از نظر رویهای صریحتر و قابل تأییدتر است؛ نظریه دادهبنیاد گلسری نیازمند آن است که پژوهشگر با حداقل تعهدات نظری قبلی وارد میدان شود.
«تفسیري» به نظریه دادهبنیاد استراوسی چه چیزی اضافه میکند؟
قید «تفسیري» یک تعهد معرفتشناختی را نشان میدهد: پژوهشگر اذعان میکند که پیشینه رشتهای، حساسیت نظری و رابطه او با شرکتکنندگان، به طور فعال آنچه را که دستهها پدیدار میشوند و چگونگی ساخت نظریه حاصل را شکل میدهند. این با دیدگاه سادهلوحانهای که در آن نظریه به سادگی از دادهها ظهور میکند، در تضاد است. در یک مطالعه استراوسی تفسیری، بازتابندگی — بررسی مداوم تأثیر خود پژوهشگر — به عنوان یک منبع روششناختی تلقی میشود تا یک منبع سوگیری که باید حذف شود.
به چند شرکتکننده نیاز دارم؟
نظریه دادهبنیاد استراوسی اندازه نمونه ثابتی را مشخص نمیکند؛ معیار اشباع نظری است — نقطهای که در آن دادههای جدید دیگر دستههای جدیدی تولید نمیکنند یا دستههای موجود را به چالش نمیکشند. در عمل، این اغلب به معنای ۱۵ تا ۲۵ مصاحبه عمیق برای یک پدیده با دامنه متوسط است، اما برخی مطالعات بسته به غنای داده و پیچیدگی پدیده به بیشتر یا کمتر نیاز دارند. برنامهریزی برای حداقل ۱۵ شرکتکننده و مستندسازی صریح تصمیمات اشباع توصیه میشود.
آیا میتوانم از نظریه دادهبنیاد استراوسی استفاده کنم اگر از قبل یک چارچوب نظری در ذهن دارم؟
یک چارچوب موجود میتواند حساسیت نظری و مفاهیم حساسکننده شما را آگاه کند — استراوس و کوربین صراحتاً این را مجاز میدانند. با این حال، اگر چارچوب دستهها یا فرضیههای شما را از پیش تعیین کند، دیگر نظریه دادهبنیاد انجام نمیدهید؛ شما در حال انجام پژوهش کیفی استنتاجی هستید. آزمون این است که آیا شما به طور واقعی نسبت به دستهها و روابطی که چارچوب اولیه شما را به چالش میکشند یا بر آن غلبه میکنند، باز هستید.
آیا مدل پارادایمی اجباری است؟
در نظریه دادهبنیاد استراوسی، مدل پارادایمی ابزار متعارف برای کدگذاری محوری است، اما بازبینیهای بعدی کوربین (۲۰۰۸، ۲۰۱۵) وضعیت تجویزی آن را تعدیل کرده است. برخی از پژوهشگران استراوسی تفسیری از آن به عنوان یک راهنمای اکتشافی استفاده میکنند تا یک قالب سفت و سخت، و در صورت عدم تناسب با پدیده، آن را تطبیق میدهند. خروجها باید به صراحت در بخش روشها توجیه شوند.
روشهای مرتبط
منابع
Strauss, A., & Corbin, J. (1990). Basics of Qualitative Research: Grounded Theory Procedures and Techniques. Sage.
شابک: 978-0803932517کپی شد.Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory (3rd ed.). Sage.
شابک: 978-1412906449کپی شد.