پدیدارشناسی تفسیری — پژوهش پدیدارشناختی هرمنوتیکی
- معرفیشده توسط
- Martin Heidegger (philosophical foundation); Max van Manen (methodological systematisation)
- سال
- 1927 (Heidegger); systematised for human sciences by van Manen in 1990
- نوع
- Qualitative interpretive research design
- خانواده
- Qualitative design / analysis
این متن ترجمه ماشینی است و هنوز بازبینی نشده است. متن اصلی را به انگلیسی بخوانید
چه کاری انجام میدهد؟
پدیدارشناسی تفسیری یک طرح پژوهش کیفی است که با ترکیب توصیف پدیدارشناختی با تفسیر هرمنوتیکی، معنایی را که افراد به تجربیات زیسته خود نسبت میدهند، بررسی میکند. این روش که ریشه در هستیشناسی هایدگر دارد و توسط ماکس ون مانن برای علوم اجتماعی و انسانی نظاممند شده است، فراتر از توصیف میرود تا بپرسد یک تجربه در جهان زیسته گستردهتر فرد، بافت فرهنگی، و درک موقعیتی او چه معنایی دارد. افق تفسیری خود پژوهشگر به عنوان یک منبع تحلیلی در نظر گرفته میشود، نه یک سوگیری که باید حذف شود.
شهود پشت روش
در حالی که پدیدارشناسی توصیفی (هوسرلی) تلاش میکند تا پژوهشگر را کنار بگذارد و جوهرهای جهانی را آشکار کند، پدیدارشناسی تفسیری میپذیرد که درک همیشه از قبل توسط بافت شکل گرفته است. به پژوهشگری فکر کنید که در حال مطالعه معنای پناهنده بودن و شروع دوباره زندگی در کشوری جدید است: پدیدارشناسی تفسیری صرفاً آنچه را که شرکتکنندگان گزارش میدهند فهرست نمیکند؛ بلکه آن روایتها را در برابر پیشزمینه فرهنگی، تاریخی، و رابطهای که به آن تجربیات معنا میبخشد، میخواند. پژوهشگر در یک دایره هرمنوتیکی درگیر میشود — حرکت رفت و برگشتی بین بخشهایی از متن و کل — تا تفسیری لایهمند و مبتنی بر بافت ایجاد کند.
تاریخ
پدیدارشناسی تفسیری ریشه در کتاب «هستی و زمان» (۱۹۲۷) مارتین هایدگر دارد که پدیدارشناسی را از جستجوی جوهرهای جهانی هوسرل به یک کاوش هستیشناختی در مورد هستی-در-جهان انسانی موقعیتمند و بافتی تغییر داد. هانس-گئورگ گادامر این سنت را از طریق هرمنوتیک فلسفی در کتاب «حقیقت و روش» (۱۹۶۰) گسترش داد و بر نقش سنت و گفتوگو در درک تأکید کرد. ماکس ون مانن این جریانهای فلسفی را با کتاب «پژوهش درباره تجربه زیسته» (۱۹۹۰) به پژوهشهای اجتماعی و آموزشی آورد و یک چارچوب روششناختی — از جمله مفهوم مضامین وجودی و نوشتار پدیدارشناختی — ارائه داد که پدیدارشناسی هرمنوتیکی را برای پژوهشگران تجربی قابل دسترس ساخت. این رویکرد از آن زمان به طور گسترده در پرستاری، سلامت، آموزش، و علوم اجتماعی مورد استفاده قرار گرفته است.
چه زمانی استفاده شود
از پدیدارشناسی تفسیری زمانی استفاده کنید که پرسش پژوهش به معنا، اهمیت، یا بافت یک تجربه زیسته در بستر اجتماعی و فرهنگی آن مربوط میشود، و زمانی که انتظار دارید بافت و تفسیر — نه فقط توصیف — برای درک آن تجربه محوری باشند. این روش برای مطالعات در حوزه سلامت، پرستاری، آموزش، مددکاری اجتماعی، و علوم انسانی بسیار مناسب است، و به ویژه زمانی که پژوهشهای قبلی عمدتاً کمی یا توصیفی بودهاند و نیاز به درک بافتی غنیتر وجود دارد، کاربرد دارد. اگر هدف شما تولید یک جوهر جهانی عاری از بافت (به جای آن از پدیدارشناسی استعلایی استفاده کنید)، آزمون یک فرضیه (از طرحهای کمی استفاده کنید)، ساخت یک نظریه ماهوی از یک فرآیند اجتماعی (از نظریه زمینهای استفاده کنید)، یا تحلیل متون و گفتمان در سطح کلان (از تحلیل گفتمان استفاده کنید) است، از پدیدارشناسی تفسیری استفاده نکنید. همچنین این روش به شرکتکنندگانی نیاز دارد که بتوانند درباره تجربه خود تأمل و آن را بیان کنند.
محدودیتها و ملاحظات
- یافتهها وابسته به بافت هستند و از نظر آماری قابل تعمیم نیستند؛ قابلیت انتقال به جای قابلیت تعمیم، معیار مناسب است.
- مستلزم تأملپذیری و مهارت تفسیری قابل توجهی از سوی پژوهشگر است؛ پژوهشگران کمتجربهتر در معرض خطر تحمیل معانی خود به جای روشن کردن تجربیات شرکتکنندگان هستند.
- نبود یک رویه تحلیلی استاندارد، اثبات و بررسی دقت روششناختی را دشوارتر میکند.
- زمانبر: نمونههای کوچک با درگیری عمیق نیازمند سرمایهگذاری قابل توجهی در جمعآوری داده، خواندن، و نوشتن هستند.
شرایط منبع جایگزین بررسی علمی مستقل یا اعتبارسنجی توسط موتور تحلیل نیست.
نقاط قوت
- ابعاد بافتی، رابطهای، و فرهنگی تجربه زیسته را که رویکردهای صرفاً توصیفی ممکن است از دست بدهند، به تصویر میکشد.
- درگیری تفسیری پژوهشگر به عنوان یک عامل تحلیلی مولد در نظر گرفته میشود، نه یک عامل مخدوشکننده که باید حذف شود.
- روایتهای غنی و برانگیزانندهای تولید میکند که با متخصصان و سیاستگذارانی که در حوزه مورد مطالعه کار میکنند، همخوانی دارد.
- به ویژه برای پدیدههایی که در بستر اجتماعی ریشه دارند — بیماری، هویت حرفهای، به حاشیهراندگی، مراقبت — قدرتمند است.
- منابع داده انعطافپذیر: مصاحبهها، خاطرات روزانه، یادداشتهای میدانی، و مصنوعات خلاقانه همگی میتوانند گنجانده شوند.
کاربردها
- کاوش معنای بیماری مزمن یا ناتوانی در جهان زیسته روزمره بیماران و مراقبان.
- درک اینکه معلمان تازهکار چگونه هویت حرفهای خود را در طول انتقالهای اولیه شغلی تفسیر و درک میکنند.
- بررسی تجربه زیسته مهاجرت، آوارگی، یا تعلق در محیطهای فرهنگی جدید.
- بررسی اینکه دانشجویان چگونه ارزیابی، بازخورد، یا شکست را در آموزش عالی تجربه میکنند.
- مطالعه معنای معضلات اخلاقی برای متخصصان مراقبتهای بهداشتی در محیطهای بالینی با ریسک بالا.
- درک تجربه تغییر سازمانی، رهبری، یا آسیبپذیری در محیط کار از دیدگاه افراد داخلی.
چگونه کار میکند
چگونه کار میکند
پژوهشگر پدیده مورد علاقه را بیان میکند و موضعی از گشودگی متفکرانه را اتخاذ میکند — نه کنار گذاشتن کامل پیشفرضها (مانند پدیدارشناسی استعلایی) بلکه صریح کردن آنها و درگیر شدن تأملی با آنها. یک پرسش پژوهشی واضح و معنا-محور تدوین میشود که مطالعه را به سمت تجربه زیسته به جای تبیین علّی سوق میدهد.
دادههای تجربی غنی از طریق مصاحبههای عمیق، مصاحبههای گفتوگویی، روایتهای نوشتاری، مشاهدات میدانی، خاطرات روزانه، یا مصنوعات خلاقانه جمعآوری میشوند. برخلاف دادههای پیمایشی، این منابع با هدف ثبت بافت تجربه با کلمات خود شرکتکنندگان هستند. حجم نمونه معمولاً کوچک است (۶ تا ۲۰ شرکتکننده)، که به صورت هدفمند بر اساس تجربه زیسته پدیده مورد مطالعه انتخاب میشوند.
پژوهشگر به خوانش عمیق و تأملی دادهها میپردازد و متون را به عنوان سخن گفتن درباره تجربه انسانی در نظر میگیرد، نه مجموعهای از متغیرها برای کدگذاری. این تأمل تکراری است — تحلیلگر چندین بار رونوشتها را بازخوانی میکند، یادداشتها و توصیفات اکتشافی مینویسد تا درک توسعه یابد. هوشیاری هرمنوتیکی نسبت به ابهام، سکوت، و استعاره پرورش مییابد.
تفسیر از طریق دایره هرمنوتیکی پیش میرود: پژوهشگر بین روایتهای فردی شرکتکنندگان (اجزاء) و درک کلی در حال ظهور (کل) حرکت میکند و به تدریج تفسیر را عمیقتر میسازد. تحلیل مضمونی نه به عنوان یک رویه کدگذاری مکانیکی، بلکه به عنوان یک عمل پدیدارشناختی-هرمنوتیکی استفاده میشود که به دنبال مضامین وجودی — ساختارهای بنیادی معنایی که روشن میکنند زندگی کردن این تجربه چگونه است — میگردد.
یافتهها به صورت نوشتار پدیدارشناختی برانگیزاننده و غنی از بافت — اغلب با استفاده از توصیفات ترکیبی، روایتهای کوتاه شرکتکنندگان، یا بخشهای روایی — ارائه میشوند که بینشهای تفسیری را به خوانندگان منتقل میکند. خود نوشتار بخشی از فرآیند تحلیلی در نظر گرفته میشود، نه صرفاً گزارش آن. پژوهشگران درباره موقعیتمندی خود و محدودیتهای تفسیرشان تأمل میکنند.
دامهای رایج
- در نظر گرفتن دایره هرمنوتیکی به عنوان یک ضعف به جای یک روش — عدم مستندسازی رفت و برگشت تکراری بین اجزاء و کل به این معنی است که تصمیمات تفسیری نامرئی و غیرقابل توجیه هستند.
- کنار گذاشتن بیش از حد در معنای هوسرلی — اگر تلاش کنید تمام درک قبلی را به حالت تعلیق درآورید، اساس هرمنوتیکی این رویکرد را تضعیف میکنید؛ پدیدارشناسی تفسیری انتظار درگیری با افق پژوهشگر را دارد، نه تعلیق آن.
- اشتباه گرفتن پدیدارشناسی تفسیری با تحلیل پدیدارشناختی تفسیری (IPA) — IPA یک روش نزدیک به هم اما متمایز است که توسط جاناتان اسمیت توسعه یافته است؛ آنها ریشههای فلسفی مشترکی دارند اما در رویه تحلیلی و کاربرد معمول متفاوت هستند.
- دادههای ضعیف از مصاحبههای ساختاریافته — پرسشهای مصاحبه بسته یا هدایتکننده توصیفات سطحی تولید میکنند؛ محرکهای باز و تجربی ضروری هستند.
- نوشتن یافتهها به عنوان یک خلاصه مضمونی متعارف — پدیدارشناسی تفسیری نیازمند نوشتار پدیدارشناختی است که بافت تجربه را نشان دهد، نه فهرستی از مضامین با نقل قولهای پشتیبان.
پرسشهای متداول
پدیدارشناسی تفسیری چه تفاوتی با پدیدارشناسی توصیفی (استعلایی) دارد؟
پدیدارشناسی توصیفی، به پیروی از هوسرل، از پژوهشگر میخواهد که تمام پیشفرضهای قبلی را کنار بگذارد و هدف آن کشف جوهرهای جهانی تجربه است. پدیدارشناسی تفسیری، به پیروی از هایدگر و ون مانن، معتقد است که درک همیشه بافتی و از نظر تاریخی موقعیتمند است؛ افق تفسیری پژوهشگر درگیر و صریح میشود، نه به حالت تعلیق درمیآید. هدف، معنای مبتنی بر بافت است، نه جوهر جهانی.
آیا پدیدارشناسی تفسیری همان تحلیل پدیدارشناختی تفسیری (IPA) است؟
آنها ریشههای فلسفی مشترکی دارند اما روشهای متمایزی هستند. IPA، که توسط جاناتان اسمیت در دهه ۱۹۹۰ توسعه یافت، از یک رویه تحلیلی تعریفشده (مضامین تجربی برای هر شرکتکننده، سپس الگوهای بین موردی) پیروی میکند و معمولاً از نمونههای کوچک و هدفمند ۳ تا ۱۰ شرکتکننده استفاده میکند. پدیدارشناسی تفسیری ون مانن از نظر رویهای کمتر سفت و سخت است و تأکید بیشتری بر نوشتار پدیدارشناختی به عنوان یک عمل تحلیلی و ارتباطی دارد. پژوهشگران باید بر اساس سنت روششناختی و هنجارهای رشتهای خود انتخاب کنند.
به چند شرکتکننده نیاز دارم؟
اندازه نمونههای معمول ۶ تا ۲۰ شرکتکننده است، اما منطق آن اشباع نظری یا هدفمند است، نه یک عدد ثابت. از آنجا که پدیدارشناسی تفسیری به دنبال معنای غنی از بافت است، نه شیوع یا ساخت نظریه، نمونههای کوچکتر زمانی که شرکتکنندگان با دقت انتخاب شده و جمعآوری دادهها عمیق باشد، قابل دفاع هستند. با کمتر از شش شرکتکننده، ممکن است دشوار باشد که فراتر از داستانهای فردی به بینشهای تفسیری درباره ساختارهای مشترک معنا حرکت کنیم.
«دایره هرمنوتیکی» در عمل به چه معناست؟
دایره هرمنوتیکی به رابطه تکراری بین درک بخشی از یک متن و درک کل اشاره دارد. در عمل، به معنای خواندن مکرر رونوشتهای شماست — هر بار خواندن با تفسیر کلی در حال ظهور شکل میگیرد — و بازنگری خوانش شما از بخشهای فردی با توسعه تصویر کلی. به جای کدگذاری و شمارش، تحلیلگر یادداشتهای تفسیری مینویسد و بازنویسی میکند که به تدریج درک را عمیقتر میکند. این حرکت دایرهای یک ویژگی است، نه یک نقص.
آیا میتوانم پدیدارشناسی تفسیری را با روشهای دیگر ترکیب کنم؟
بله. پژوهشگران گاهی پدیدارشناسی تفسیری را با پژوهش روایی، مشاهده قومنگارانه، یا تحلیل اسناد ترکیب میکنند تا درک خود را از جهان زیسته مورد مطالعه غنیتر سازند. طرحهای روشهای ترکیبی که یافتههای پدیدارشناختی تفسیری را با دادههای پیمایشی جفت میکنند نیز استفاده میشوند، اگرچه مؤلفه پدیدارشناختی باید به تنهایی گزارش و ارزیابی شود. ترکیب آن با رویکردهای صرفاً آماری نیازمند دقت برای حفظ یکپارچگی روششناختی است.
روشهای مرتبط
منابع
van Manen, M. (1990). Researching Lived Experience: Human Science for an Action Sensitive Pedagogy. State University of New York Press.
شابک: 978-0791404645کپی شد.Heidegger, M. (1962). Being and Time (J. Macquarrie & E. Robinson, Trans.). Harper & Row. (Original work published 1927).
باز کردن مرجع انتشارکپی شد.