Skip to content
بازگشت به نتایج جست‌وجو

تحلیل ژانر در سینما

معرفی‌شده توسط
Rick Altman, Steve Neale
سال
1984
نوع
Analytical method for identifying genre conventions, evolution, and ideological work in cinema
خانواده
Film classification and type analysis

این متن ترجمه ماشینی است و هنوز بازبینی نشده است. متن اصلی را به انگلیسی بخوانید

اندازه قلم

چه کاری انجام می‌دهد؟

تحلیل ژانر در سینما روشی برای بررسی نظام‌مند چگونگی تعلق فیلم‌ها به دسته‌بندی‌های قابل تشخیص و نوآوری در آن‌ها است—ژانرهایی چون وحشت، وسترن، علمی-تخیلی، ملودرام، کمدی—که هر کدام دارای قراردادها، سبک‌های بصری، ساختارهای روایی و دغدغه‌های ایدئولوژیک مشخصی هستند. این روش که از طریق مطالعات سینمایی توسط پژوهشگرانی چون ریک آلتمن و استیو نیل توسعه یافته است، اذعان دارد که ژانرهای سینمایی دسته‌های طبیعی ثابت نیستند، بلکه نظام‌هایی برساخته اجتماعی و وابسته به تاریخ هستند که هم تولید فیلم و هم انتظارات مخاطبان را ساختاربندی می‌کنند. تحلیل ژانر بررسی می‌کند که چه قراردادهایی یک ژانر را تعریف می‌کنند، چگونه فیلم‌های منفرد آن قراردادها را رعایت یا به چالش می‌کشند، چگونه ژانرها در طول زمان تکامل می‌یابند، و قراردادهای ژانر چه کارکرد ایدئولوژیکی را انجام می‌دهند.

شهود پشت روش

بینش اصلی این است که ژانرها قراردادهایی بین فیلمسازان و مخاطبان هستند. مخاطبان با انتظار موقعیت‌ها، درگیری‌ها، انواع شخصیت‌ها و راه‌حل‌های خاص به سراغ یک فیلم وسترن می‌روند؛ فیلمسازان فیلم‌هایی تولید می‌کنند که آن انتظارات را برآورده و گاهی اوقات زیر پا می‌گذارند. این قراردادها ذاتی فیلم نیستند، بلکه از طریق مواجهه با فیلم‌های دیگر و روایت‌های فرهنگی آموخته می‌شوند. با تحلیل اینکه چه قراردادهایی یک ژانر را مشخص می‌کنند، چگونه آن‌ها از نظر تاریخی تغییر کرده‌اند، و چگونه فیلم‌های منفرد با قراردادها تعامل می‌کنند، ما درک می‌کنیم که سینما چگونه اشکال روایی را شکل می‌دهد و چگونه ژانرها در ایدئولوژی مشارکت می‌کنند. یک ژانر ممکن است به طور مداوم نقش‌های جنسیتی، روابط قدرت، یا هویت ملی را به شیوه‌های خاصی بازنمایی کند. مطالعه ژانر، کارکرد فرهنگی سینما را آشکار می‌سازد.

تاریخ

نقد ژانر از مطالعات ادبی در دهه‌های ۱۹۷۰-۸۰ به مطالعات سینمایی تبدیل شد. کتاب «فیلم/ژانر» (۱۹۹۹) اثر ریک آلتمن پیشنهاد کرد که ژانرها نظام‌های معنایی (عناصر بصری و روایی)، نحوی (ساختارهای طرح داستان و شخصیت) و عملی (انتظارات مخاطب و شیوه‌های صنعتی) هستند. کار استیو نیل تأکید کرد که ژانر ذاتی فیلم‌ها نیست، بلکه در چگونگی بازاریابی، طبقه‌بندی و دریافت فیلم‌ها نهفته است. تزوتان تودوروف و رویکردهای ساختارگرا الگوهای روایی تکرارشونده در ژانرها را شناسایی کردند. نظریه معاصر ژانر، ژانرها را پویا می‌شناسد—به طور مداوم بین منافع صنعتی، طبقه‌بندی انتقادی و انتظارات مخاطب مذاکره می‌شوند، نه طبقه‌بندی‌های ثابت. پژوهشگران اکنون بررسی می‌کنند که ژانرها چگونه با ایدئولوژی سروکار دارند، چگونه سینمای جهانی ژانرهای جایگزین ایجاد می‌کند، و چگونه پلتفرم‌های دیجیتال تعریف ژانر را بازتعریف می‌کنند.

چه زمانی استفاده شود

هنگام تحلیل چگونگی ارتباط فیلم‌های منفرد با قراردادهای ژانر، مطالعه تکامل ژانر در طول زمان یا سنت‌های ملی، بررسی الگوهای ایدئولوژیکی در سراسر یک ژانر، یا درک انتظارات مخاطبان و الگوهای تولید، از این روش استفاده کنید. این روش برای بررسی چگونگی واکنش ژانرها به لحظات تاریخی (چگونه وسترن‌ها در طول جنگ سرد تغییر کردند، چگونه وحشت اضطراب‌های اجتماعی را منعکس می‌کند)، تحلیل فیلم‌های ترکیبی یا تجربی که ژانرها را با هم ترکیب می‌کنند، یا مطالعه چگونگی عملکرد ژانرها در سطح بین‌فرهنگی ارزشمند است. این روش فرض می‌کند که ژانرها نظام‌مند، قابل تحلیل و از نظر ایدئولوژیکی پیامددار هستند.

محدودیت‌ها و ملاحظات

  • مرزهای ژانر مبهم هستند؛ فیلم‌ها اغلب از طبقه‌بندی مقاومت می‌کنند یا چندین ژانر را با هم ترکیب می‌کنند
  • تمرکز بر قراردادها ممکن است نوآوری، بینامتنیت، یا چگونگی فراتر رفتن فیلم‌های منفرد از دسته‌بندی‌های ژانر را نادیده بگیرد
  • ادراک مخاطب از ژانر ممکن است با طبقه‌بندی دانشگاهی متفاوت باشد؛ چندین چارچوب ژانر ممکن است همزیستی داشته باشند

شرایط منبع جایگزین بررسی علمی مستقل یا اعتبارسنجی توسط موتور تحلیل نیست.

نقاط قوت

  • نشان می‌دهد که چگونه قراردادها هم فیلمسازی و هم تفسیر مخاطب را ساختاربندی می‌کنند
  • چرایی آشنا یا غافلگیرکننده بودن برخی فیلم‌ها را توضیح می‌دهد—چگونه آن‌ها انتظارات ژانر را مدیریت می‌کنند
  • ویژگی‌های خاص فرهنگی و تاریخی دسته‌بندی‌های ژانر را نشان می‌دهد
  • الگوهای ایدئولوژیکی نهفته در قراردادهای ژانر را شناسایی می‌کند

کاربردها

  • تحلیل چگونگی تکامل ژانر وحشت از هیولاهای جهانی (دهه ۱۹۳۰) از طریق وحشت روانشناختی (دهه ۱۹۷۰) تا وحشت فوتیج‌یافته (found footage) (دهه ۲۰۰۰)، که منعکس‌کننده اضطراب‌های اجتماعی در حال تغییر است
  • بررسی چگونگی تغییر تصویر نژاد، جنسیت و سرزمین در ژانر وسترن در دوره‌های تاریخی مختلف و چگونگی پرسشگری یا بازتولید ایدئولوژی ژانر کلاسیک توسط وسترن‌های معاصر
  • مطالعه چگونگی ساخت هویت، احساسات و خانواده توسط ژانر ملودرام، و مقایسه قراردادهای ملودرام در سینمای هالیوود و سینمای بین‌المللی
  • تحلیل مفروضات ایدئولوژیکی پایدار علمی-تخیلی درباره فناوری، پیشرفت و طبیعت انسان در طول دهه‌ها و کاوش چگونگی پرداختن زیرژانرهای مختلف علمی-تخیلی (اتوپیا، دیستوپیا، سایبرپانک) به این مضامین

چگونه کار می‌کند

چگونه کار می‌کند

1

یک ژانر را انتخاب کرده و مجموعه‌ای از فیلم‌ها را که نماینده آن ژانر در طول زمان، زیرژانرها و سنت‌های ملی (در صورت لزوم) هستند، گردآوری کنید. نمونه‌های متعارف، فیلم‌های محبوب و مدخل‌های حاشیه‌ای را برای درک دامنه ژانر بگنجانید.

2

برای هر فیلم، مستند کنید: موقعیت روایی، انواع شخصیت‌ها، درگیری مرکزی، نوع راه‌حل، قراردادهای سبک بصری (نورپردازی، رنگ، ترکیب‌بندی)، و عناصر کلیدی طرح داستان. فهرستی از عناصر تکرارشونده در نمونه را ایجاد کنید.

3

قراردادهای ژانر را در سطوح مختلف شناسایی کنید: (۱) موقعیت و جهان—فیلم‌ها در کجا/چه زمانی رخ می‌دهند؟ (۲) انواع شخصیت‌ها—چه کسانی مکرراً ظاهر می‌شوند؟ (۳) انواع درگیری—چه نوع مشکلاتی روایت‌ها را پیش می‌برند؟ (۴) کدهای بصری—آیا سبک‌های بصری شاخص (امضاگونه) وجود دارد؟ (۵) ساختار روایی—آیا فیلم‌ها از الگوهای مشخصی پیروی می‌کنند؟ (۶) انواع راه‌حل—درگیری‌ها چگونه پایان می‌یابند؟

4

با شناسایی قراردادهای اصلی که یک ژانر را تعریف می‌کنند، عناصر جانبی یا اختیاری، نحوه ارتباط قراردادها با یکدیگر، و اینکه چه مفروضات ایدئولوژیکی یا فرهنگی زیربنای آن‌ها هستند، نظریه‌ای برای ژانر تدوین کنید. بررسی کنید که چگونه قراردادها به صورت زمانی و در صنایع یا کارگردانان مختلف فیلم تکامل یافته‌اند.

5

تبیین کنید که ژانر چه کارکرد ایدئولوژیکی یا فرهنگی را انجام می‌دهد، چه جهان‌بینی‌ها یا ارزش‌هایی را به طور مداوم بازنمایی می‌کند، به چه اضطراب‌ها یا خواسته‌های اجتماعی می‌پردازد، و چگونه قراردادهای ژانر شکل می‌دهند که چه نوع داستان‌هایی می‌توانند گفته شوند و چه تفاسیری تشویق می‌شوند.

دام‌های رایج

  • در نظر گرفتن دسته‌بندی‌های ژانر به عنوان انواع طبیعی به جای دسته‌بندی‌های برساخته اجتماعی
  • فرض اینکه همه فیلم‌های یک ژانر محتوای ایدئولوژیکی یکسانی دارند به جای تشخیص مناقشه و معانی جایگزین در درون ژانرها
  • تعریف ثابت ژانر از نظر تاریخی—ژانرها تکامل می‌یابند؛ وحشت معاصر به طور قابل توجهی با وحشت دهه ۱۹۲۰ متفاوت است، با این حال هر دو «وحشت» هستند

پرسش‌های متداول

اگر فیلمی کاملاً در یک ژانر نگنجد، ژانر آن چیست؟

فیلم‌ها اغلب به طور همزمان به چندین ژانر تعلق دارند یا از طبقه‌بندی مقاومت می‌کنند. یک فیلم ممکن است «کمدی-عاشقانه-هیجان‌انگیز» یا «وسترن علمی-تخیلی» باشد. تحلیل ژانر به جای اجبار فیلم‌ها به دسته‌بندی‌های واحد، تشخیص می‌دهد که چگونه فیلم‌ها با قراردادهای متعدد ژانر تعامل می‌کنند و چه اثراتی از ترکیب ژانرها حاصل می‌شود. آمیزش (هیبرید شدن) ژانرها رایج و اغلب سازنده است—می‌تواند معانی جدیدی ایجاد کند یا مفروضات متعارف را نقد کند.

مخاطبان هنگام تماشای فیلم‌ها چقدر به ژانر فکر می‌کنند؟

مخاطبان به طور شهودی از دانش ژانر استفاده می‌کنند. کسی که اولین وسترن خود را تماشا می‌کند، از طریق مواجهه فرهنگی و فیلم‌های قبلی، عناصر ژانر (موقعیت، لباس، درگیری‌ها) را فوراً تشخیص می‌دهد. با این حال، پیچیدگی تشخیص ژانر متفاوت است؛ پژوهشگران سینما ژانر را به طور نظام‌مندتر از بینندگان عادی تحلیل می‌کنند. تحلیل ژانر، دانشی را که بینندگان به طور ناخودآگاه به کار می‌برند، آشکار می‌سازد.

آیا قراردادهای ژانر در سطح جهانی یکسان هستند؟

خیر. صنایع مختلف سینمایی ژانرها و قراردادهای متمایزی را توسعه می‌دهند. وحشت ژاپنی با وحشت آمریکایی متفاوت است؛ ملودرام فرانسوی با ملودرام هالیوودی متفاوت است. در حالی که برخی ژانرها فراملی هستند (اکشن، علمی-تخیلی)، آن‌ها در سنت‌های ملی مختلف به طور متفاوتی نمود پیدا می‌کنند. تحلیل ژانر در سطح جهانی هم الگوهای داستانی جهانی و هم قراردادهای خاص فرهنگی را آشکار می‌سازد.

آیا یک فیلم واحد می‌تواند یک ژانر کامل را تعریف یا بازتعریف کند؟

به ندرت، اما فیلم‌های به طور قابل توجهی نوآورانه می‌توانند قراردادهای ژانر را تغییر دهند. «روانی» (Psycho، ۱۹۶۰) وحشت روانشناختی را معرفی کرد که ژانر وحشت را از روایت‌های مبتنی بر هیولا دور کرد. «آرواره‌ها» (Jaws، ۱۹۷۵) فرمول بلاک‌باستر تابستانی را ایجاد کرد. «حس ششم» قراردادهای هیجان‌انگیز با پایان پیچشی را احیا کرد. بیشتر فیلم‌ها در چارچوب قراردادهای موجود عمل می‌کنند؛ فیلم‌های تأثیرگذار، قراردادهایی را که فیلم‌های بعدی بر اساس آن‌ها بنا می‌کنند، تغییر می‌دهند.

آیا شناسایی قراردادهای ژانر راهی برای رد کردن فیلم‌ها به عنوان قالبی است؟

لزوماً نه. تشخیص قراردادها امکان درک چگونگی کارکرد فیلم‌ها در چارچوب آن‌ها یا در تضاد با آن‌ها را فراهم می‌کند، نه رد کردن آن‌ها. بسیاری از شاهکارها با قراردادهای ژانر کار می‌کنند نه اینکه آن‌ها را نادیده بگیرند. تحلیل ژانر می‌تواند ظرافت در چگونگی دستکاری کارگردانان در انتظارات را آشکار سازد. انتخاب دیدن قراردادها به عنوان محدودکننده یا به عنوان چارچوب‌هایی که خلاقیت را ممکن می‌سازند، تفسیری است.

روش‌های مرتبط

منابع

  1. Altman, R. (1999). Film/Genre. British Film Institute.

    باز کردن مرجع انتشار
    کپی شد.
  2. Neale, S. (2000). Genre and Hollywood. Routledge.

    باز کردن مرجع انتشار
    کپی شد.
  3. Grant, B. K. (Ed.). (2007). Film Genre Reader III. University of Texas Press.

    باز کردن مرجع انتشار
    کپی شد.
  4. Todorov, T. (1975). The Fantastic: A Structural Approach to a Literary Genre. Cornell University Press.

    باز کردن مرجع انتشار
    کپی شد.