ROUGH-VIKOR
Rough-VIKOR - VIKOR yönteminin Rough uzantısı
Rough üstünlük/sıralama - Kaba sayı (alt yaklaşım L, üst yaklaşım U)
Formül adımları
Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.
-
Adım 1 — Kriter başına en iyi ve en kötü crisp değerler, rough sınır uç noktalarından türetilir (defuzzifikasyon yok).
LaTeX
f_j^{*}=\begin{cases}\max_i(x_{ij}^{U}) & j\in\Omega_{+}\\\min_i(x_{ij}^{L}) & j\in\Omega_{-}\end{cases},\quad f_j^{-}=\begin{cases}\min_i(x_{ij}^{L}) & j\in\Omega_{+}\\\max_i(x_{ij}^{U}) & j\in\Omega_{-}\end{cases}\\[4pt]\text{(}f_j^{*},f_j^{-}\text{ are crisp scalars — extremes of rough bounds)} -
Adım 2 — Sınır-özgü oran aritmetiği ile rough grup faydası S_i ve rough bireysel pişmanlık R_i.
LaTeX
\Delta_j=\bigl|f_j^{-}-f_j^{*}\bigr|\;(\text{unsigned span});\\[4pt]\text{benefit }j:\;\rho_{ij}^{L}=\frac{f_j^{*}-x_{ij}^{U}}{\Delta_j},\;\rho_{ij}^{U}=\frac{f_j^{*}-x_{ij}^{L}}{\Delta_j};\quad\text{cost }j:\;\rho_{ij}^{L}=\frac{x_{ij}^{L}-f_j^{*}}{\Delta_j},\;\rho_{ij}^{U}=\frac{x_{ij}^{U}-f_j^{*}}{\Delta_j}\\[4pt]S_i^{L}=\sum_j w_j^{L}\rho_{ij}^{L},\quad S_i^{U}=\sum_j w_j^{U}\rho_{ij}^{U}\\[4pt]R_i^{L}=\max_j\bigl(w_j^{L}\rho_{ij}^{L}\bigr),\quad R_i^{U}=\max_j\bigl(w_j^{U}\rho_{ij}^{U}\bigr) -
Adım 3 — Crisp uç noktalar S*/S^-/R*/R^- ve v parametresi (0.5) ile rough VIKOR uzlaşma indeksi Q_i^[L,U].
LaTeX
S^{*}=\min_i S_i^{L},\;S^{-}=\max_i S_i^{U},\;R^{*}=\min_i R_i^{L},\;R^{-}=\max_i R_i^{U}\;(\text{all crisp})\\[4pt]Q_i^{L}=v\,\frac{S_i^{L}-S^{*}}{S^{-}-S^{*}}+(1-v)\,\frac{R_i^{L}-R^{*}}{R^{-}-R^{*}}\\[4pt]Q_i^{U}=v\,\frac{S_i^{U}-S^{*}}{S^{-}-S^{*}}+(1-v)\,\frac{R_i^{U}-R^{*}}{R^{-}-R^{*}};\quad v=0.5 -
Adım 4 — VIKOR uzlaşma sıralaması: kabul edilebilir avantaj (C1) ve kararlılık (C2) kontrolü.
LaTeX
\bar{Q}_i=\frac{Q_i^{L}+Q_i^{U}}{2};\quad DQ=\frac{1}{m-1};\quad C1:\bar{Q}(A^{(2)})-\bar{Q}(A^{(1)})\ge DQ;\quad C2:A^{(1)}\text{ best in }\bar{S}\text{ or }\bar{R};\quad\text{rank by }\bar{Q}_i\uparrow\text{ (lower}=\text{better)};\quad \mathcal{C}=\{A^{(1)}\}\text{ if C1 and C2; }\{A^{(1)},A^{(2)}\}\text{ if only C2 fails; otherwise include ordered }A^{(k)}\text{ while }Q(A^{(k)})-Q(A^{(1)})<DQ
Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.
Sezgi
Sonucu okuma: ROUGH-VIKOR (Zhu et al. 2015) extends VIKOR to rough [L,U] intervals. PIS/NIS (f*/f-) are crisp scalars derived from bound extremes - no defuzzification at this step. S and R are rough intervals computed via bound-specific ratio arithmetic (w^L with ratio^L, w^U with ratio^U). Rough Q [L,U] is computed component-wise using crisp extremes S*/S^-/R*/R^-. Final ranking is by Q midpoint (L+U)/2 ascending - lower Q means better rank.
Varsayımlar
- Decision matrix entries are valid Rough numbers/tuples
- Underlying crisp method's compensation assumption holds in uncertain space
- All decision-maker(s) and experts use the same linguistic/uncertainty scale
Ne zaman kullanılmaz
- Classical data sufficient - use base VIKOR directly (avoid unnecessary uncertainty layer)
- Aggregation operator (PFWA/PFOWA/etc.) not specified - output ambiguous
Sık yapılan hatalar
- Değer-uzayı ihlali: hesaplamadan önce tüm girişlerin Rough: L ≤ U; approximations defined by equivalence classes koşulunu sağladığından emin olun.
- Defuzzifikasyon yöntemi sıralamayı etkiler: midpoint (L+U)/2 kanonik seçimdir.