ROUGH-EDAS
Rough-EDAS - EDAS yönteminin Rough uzantısı
Rough üstünlük/sıralama - Kaba sayı (alt yaklaşım L, üst yaklaşım U)
Formül adımları
Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.
-
Adım 1 — Tam IRN alanında ortalama çözüm. IRN(AV_j)'nin her bileşeni, tüm m alternatifin karşılık gelen bileşenlerinin aritmetik ortalamasıdır. Defuzzifikasyon yok.
LaTeX
IRN(AV_j)=\left[\!\left[\frac{1}{m}\sum_i x_{ij}^{lL},\;\frac{1}{m}\sum_i x_{ij}^{lU}\right]\!,\;\left[\frac{1}{m}\sum_i x_{ij}^{uL},\;\frac{1}{m}\sum_i x_{ij}^{uU}\right]\!\right] -
Adım 2 — Tam IRN aritmetiğinde pozitif ortalamadan uzaklık (PDA). Fayda kriterleri: B_ij çapraz-eşleştirilmiş çıkarma (x-av). Maliyet kriterleri: C_ij aynı-seviye çıkarma (av-x).
LaTeX
b_{ij}^{lL}=\max(0,x^{lL}\!-\!av^{uU}),\;b^{lU}=\max(0,x^{lU}\!-\!av^{uL}),\;b^{uL}=\max(0,x^{uL}\!-\!av^{lU}),\;b^{uU}=\max(0,x^{uU}\!-\!av^{lL})\\[4pt]c^{lL}=\max(0,av^{uU}\!-\!x^{uU}),\;c^{lU}=\max(0,av^{uL}\!-\!x^{uL}),\;c^{uL}=\max(0,av^{lU}\!-\!x^{lU}),\;c^{uU}=\max(0,av^{lL}\!-\!x^{lL})\\[4pt]IRN(PDA_{ij})=\left[\left[\frac{b^{lL}}{av^{uU}},\frac{b^{lU}}{av^{uL}}\right],\left[\frac{b^{uL}}{av^{lU}},\frac{b^{uU}}{av^{lL}}\right]\right]\;(j\in\Omega_+);\quad\text{replace }b\leftrightarrow c\text{ for }j\in\Omega_- -
Adım 3 — Tam IRN aritmetiğinde negatif ortalamadan uzaklık (NDA). F2'nin aynası: fayda kriterleri C_ij/AV_j, maliyet kriterleri B_ij/AV_j kullanır.
LaTeX
IRN(NDA_{ij})=\left[\left[\frac{c^{lL}}{av^{uU}},\frac{c^{lU}}{av^{uL}}\right],\left[\frac{c^{uL}}{av^{lU}},\frac{c^{uU}}{av^{lL}}\right]\right]\;(j\in\Omega_+);\quad\text{replace }c\leftrightarrow b\text{ for }j\in\Omega_-\\[4pt](b,c\text{ as defined in F2}) -
Adım 4 — VP/VN ağırlıklı IRN matrisleri, ardından SP/SN satır toplamı. Bileşen çarpımı: vp^k = w_j^k × pda^k.
LaTeX
IRN(VP_{ij}):\;vp_{ij}^k = w_j^k \cdot pda_{ij}^k,\quad k\in\{lL,lU,uL,uU\}\\[4pt]IRN(SP_i)=\bigoplus_{j=1}^n IRN(VP_{ij}),\quad sp_i^k=\sum_{j=1}^n vp_{ij}^k\\[4pt]\text{(analogously }IRN(VN_{ij})\text{ and }IRN(SN_i)\text{ from NDA)} -
Adım 5 — IRN(SP) ve IRN(SN) normalleştirme. Max bileşen bazlı. NSN = 1 − oran: skaler çıkarma 1−[[a,b],[c,d]]=[[1−d,1−c],[1−b,1−a]].
LaTeX
sp_{max}^k=\max_i sp_i^k,\quad IRN(NSP_i)=\left[\left[\frac{sp_i^{lL}}{sp_{max}^{uU}},\frac{sp_i^{lU}}{sp_{max}^{uL}}\right],\left[\frac{sp_i^{uL}}{sp_{max}^{lU}},\frac{sp_i^{uU}}{sp_{max}^{lL}}\right]\right]\\[4pt]sn_{max}^k=\max_i sn_i^k,\quad ratio_i^k=\frac{sn_i^k}{\text{(cross-denominator)}},\quad IRN(NSN_i)=1-\frac{IRN(SN_i)}{IRN(SN_{max})}\\[4pt]1-[[a,b],[c,d]]=[[1-d,\;1-c],[1-b,\;1-a]] -
Adım 6 — IRN(AS_i) = (IRN(NSP_i) + IRN(NSN_i)) / 2; sıralama midpoint değil kesişim noktası yöntemi (Denklem 38-46). Bu veri için: S3>S4>S1>S2.
LaTeX
IRN(AS_i)=\frac{IRN(NSP_i)\oplus IRN(NSN_i)}{2},\quad as_i^k=\frac{nsp_i^k+nsn_i^k}{2}\quad\text{(Eq.38)}\\[6pt]RB_i^u=as_i^{lU}-as_i^{lL},\quad RB_i^l=as_i^{uU}-as_i^{uL},\quad \mu_i=\frac{RB_i^u}{RB_i^u+RB_i^l}\quad\text{(Eq.39--42)}\\[4pt]I_i=\mu_i as_i^{uL}+(1-\mu_i)as_i^{lU}\quad\text{(Eq.43--46)}\\[4pt]\text{rank by }I_i\downarrow;\quad\text{higher }I_i\Rightarrow\text{better rank}
Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.
Sezgi
Sonucu okuma: rough-edas (IRN-EDAS) extends EDAS to handle two-interval rough numbers [[lL,lU],[uL,uU]]. ALL intermediate quantities - AV, PDA, NDA, VP, VN, SP, SN, NSP, NSN, AS - are maintained as full IRN throughout. Two distinct subtraction rules apply: cross-paired for (x−av) and same-level for (av−x). Division: [[a,b],[c,d]]/[[e,f],[g,h]]=[[a/h,b/g],[c/f,d/e]]. Final ranking converts IRN(AS_i) to crisp via boundary intersection points (Eq.39-46), not midpoint.
Varsayımlar
- Decision matrix entries are valid Rough numbers/tuples
- Underlying crisp method's compensation assumption holds in uncertain space
- All decision-maker(s) and experts use the same linguistic/uncertainty scale
Ne zaman kullanılmaz
- Classical data sufficient - use base EDAS directly (avoid unnecessary uncertainty layer)
- Aggregation operator (PFWA/PFOWA/etc.) not specified - output ambiguous
Sık yapılan hatalar
- Değer-uzayı ihlali: hesaplamadan önce tüm girişlerin Rough: L ≤ U; approximations defined by equivalence classes koşulunu sağladığından emin olun.
- Bu yöntem sıralama için midpoint (L+U)/2 KULLANMAZ. Sıralama sınır kesişim noktaları I_i=(1-θ)·RB^li+θ·RB^ui (Denklem 39-46) ile yapılır.