RAM
RAM - Kök Değerlendirme Yöntemi
Fayda/maliyet ayrımlı güç fonksiyonu agregasyonu
Formül adımları
Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.
-
Adım 1 — Toplam normalleştirme (yön-bağımsız). Fayda/maliyet ayrımı F3'te yapılır.
LaTeX
r_{ij} = \frac{x_{ij}}{\sum_k x_{kj}} -
Adım 2 — Ağırlıklı normalleştirilmiş matris.
LaTeX
y_{ij} = w_j \cdot r_{ij} -
Adım 3 — Fayda ve maliyet sütunlarını ayır, topla.
LaTeX
S^{+}_{i} = \sum_{j \in J^{+}} y_{ij};\quad S^{-}_{i} = \sum_{j \in J^{-}} y_{ij} -
Adım 4 — RAM puanı RI_i = (2 + S+_i)^(1/(2 + S−_i)). Azalan sıralama (yüksek = daha iyi). Daha büyük bir maliyet toplamı S−_i, 2 + S−_i paydasını büyütmekte, bu da üssü küçültüp RI_i'yi düşürmektedir; daha büyük bir fayda toplamı S+_i ise tabanı büyütmekte ve RI_i'yi yükseltmektedir.
LaTeX
r_i = (2 + S^{+}_{i})^{\frac{1}{2 + S^{-}_{i}}},\quad \text{rank descending}
Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.
Sezgi
Power-function aggregation with benefit/cost separation. Output typically ranking.
Sonucu okuma: r_i > 1 always (since base ≥ 2, exponent > 0). Higher r_i = better. RAM naturally penalises cost criteria through the exponent denominator.
Sık yapılan hatalar
- Toplam normalleştirme yön-bağımsız: maliyet kriterlerini önceden çevirme.
Hesap adımları ve dayanakları
-
Sum normalization (direction-unaware: r_ij = x_ij / Σ_k x_kj). All columns treated uniformly; benefit/cost distinction applied in F3 by separating columns.
Dayanak: Sotoudeh-Anvari 2023 §2
-
Weighted normalized matrix y_ij = w_j · r_ij.
Dayanak: Sotoudeh-Anvari 2023 §2
-
Separate benefit and cost sums: S+_i = sum of wnmatrix columns for benefit criteria; S-_i = sum of cost criteria columns.
Dayanak: Sotoudeh-Anvari 2023 §2
-
RAM score r_i = (2 + S+_i)^(1/(2 + S-_i)). Rank descending (higher = better). Note: high S-_i (cost) decreases the exponent's denominator → lowers r_i; high S+_i (benefit) increases base → raises r_i.
Dayanak: Sotoudeh-Anvari 2023 §2 Eq.(main)