PIF-MARCOS
PiF-MARCOS - MARCOS yönteminin Picture uzantısı
Picture üstünlük/sıralama - Resim Bulanık Küme (RBK: μ, η, ν; μ+η+ν ≤ 1)
Formül adımları
Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.
-
Adım 1 — r_ij = (μ_ij, η_ij, ν_ij), μ_ij+η_ij+ν_ij ≤ 1 olan Resim Bulanık karar matrisi X = [r_ij] oluşturulur.
LaTeX
X = [r_{ij}]_{m×n}, r_{ij} = (μ_{ij}, η_{ij}, ν_{ij}), μ_{ij}+η_{ij}+ν_{ij} ≤ 1 -
Adım 2 — Maliyet kriterleri için (μ,η,ν) → (ν,η,μ) tümleyen normalleştirme; fayda kriterleri değişmez. Sonuç: R = [r̂_ij].
LaTeX
r̂_{ij} = (ν_{ij}, η_{ij}, μ_{ij}) if j∈Cost; r̂_{ij} = (μ_{ij}, η_{ij}, ν_{ij}) if j∈Benefit -
Adım 3 — R'yi anti-ideal AAI ve ideal AI satırları ile genişlet: AAI_j = argmin_i s(r̂_ij), AI_j = argmax_i s(r̂_ij), s(α) = (1+μ−ν)/2.
LaTeX
AAI_j = r̂_{i*j} \text{ where } i* = \arg\min_i s(r̂_{ij}); \quad AI_j = r̂_{i**j} \text{ where } i** = \arg\max_i s(r̂_{ij}); \quad s(α) = (1+μ-ν)/2 -
Adım 4 — Her satır için PFWA ağırlıklı toplama: S_i = PFWA(r̂_i1,…,r̂_in; w). m alternatif satırı ile AAI ve AI satırlarına uygulanır.
LaTeX
S_i = \text{PFWA}(r̂_{i1},…,r̂_{in}; w) = \left(1 - \prod_{j=1}^{n}(1-μ_{ij})^{w_j},\; \prod_{j=1}^{n} η_{ij}^{w_j},\; \prod_{j=1}^{n} ν_{ij}^{w_j}\right) -
Adım 5 — Score fonksiyonu ile bulanıklıktan arındır: s_i = s(S_i) = (1+μ_i−ν_i)/2 her alternatif ve AAI, AI satırları için.
LaTeX
s_i = (1 + μ_i - ν_i)/2; \quad s_{AAI} = (1 + μ_{AAI} - ν_{AAI})/2; \quad s_{AI} = (1 + μ_{AI} - ν_{AI})/2 -
Adım 6 — İdeal ve anti-ideale göre fayda oranları: K_i^+ = s_i / s_AI, K_i^- = s_i / s_AAI.
LaTeX
K_i^+ = s_i / s_{AI}; \quad K_i^- = s_i / s_{AAI} -
Adım 7 — Fayda fonksiyonları: f(A_i^+) = K_i^- / (K_i^+ + K_i^-), f(A_i^-) = K_i^+ / (K_i^+ + K_i^-).
LaTeX
f(A_i^+) = K_i^- / (K_i^+ + K_i^-); \quad f(A_i^-) = K_i^+ / (K_i^+ + K_i^-) -
Adım 8 — Nihai fayda f(K_i) = (K_i^+ + K_i^-) / (1 + (1−f(A_i^+))/f(A_i^+) + (1−f(A_i^-))/f(A_i^-)); alternatifler f(K_i) azalan sıraya göre sıralanır.
LaTeX
f(K_i) = \frac{K_i^+ + K_i^-}{1 + \frac{1-f(A_i^+)}{f(A_i^+)} + \frac{1-f(A_i^-)}{f(A_i^-)}}
Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.
Sezgi
Picture outranking/ranking - Picture Fuzzy Set (PiFS: μ, η, ν; μ+η+ν ≤ 1). Output typically utility (higher value = preferred).
Sonucu okuma: pif-marcos extends MARCOS to handle Picture uncertainty. All arithmetic operations (normalisation, weighting, distance computation) are performed using Picture Fuzzy Set (PiFS: μ, η, ν; μ+η+ν ≤ 1) algebra. The final scores are defuzzified via score function S = μ − ν before ranking.
Varsayımlar
- Decision matrix entries are valid Picture Fuzzy numbers/tuples
- Underlying crisp method's compensation assumption holds in uncertain space
- All decision-maker(s) and experts use the same linguistic/uncertainty scale
Ne zaman kullanılmaz
- Classical data sufficient - use base MARCOS directly (avoid unnecessary uncertainty layer)
- Aggregation operator (PFWA/PFOWA/etc.) not specified - output ambiguous
Sınırlılıklar
- Rank reversal known on alternative-set changes (ref: inherited from crisp base; cf. Belton-Gear 1983, Wang-Luo 2009)
- Assumes: Decision matrix entries are valid Picture Fuzzy numbers/tuples
- Assumes: Underlying crisp method's compensation assumption holds in uncertain space
- Assumes: All decision-maker(s) and experts use the same linguistic/uncertainty scale
Sık yapılan hatalar
- Değer-uzayı ihlali: hesaplamadan önce tüm girişlerin PiFS: μ (membership), η (neutral), ν (non-membership); μ+η+ν ≤ 1 koşulunu sağladığından emin olun.
- Defuzzifikasyon yöntemi sıralamayı etkiler: score function S = μ − ν kanonik seçimdir.
- Bu manifestin B.extensions bloğunda kaynak gösterilen Wei (2017), 'Picture fuzzy aggregation operators...' (DOI 10.3233/JIFS-161798) GERİ ÇEKİLMİŞTİR (RETRACTED); bu kaynağı PFWA/agregasyon gerekçesi olarak KULLANMAYIN.
Hesap adımları ve dayanakları
-
Form Picture Fuzzy decision matrix X = [r_ij] with r_ij = (μ_ij, η_ij, ν_ij), μ_ij+η_ij+ν_ij ≤ 1.
Dayanak: Cuong 2013, Definition 1
-
Cost-complement normalize: for cost criteria, (μ,η,ν) → (ν,η,μ); benefit criteria unchanged. Result: R = [r̂_ij] all in benefit direction.
Dayanak: Tatar & Ayvaz 2024, §3.3 step 2; Cuong 2013 complement
-
Extend R with anti-ideal AAI and ideal AI rows: AAI_j = argmin_i s(r̂_ij), AI_j = argmax_i s(r̂_ij), where s(α) = (1+μ−ν)/2 is the score function.
Dayanak: Stević 2020 Eq.(1); Tatar & Ayvaz 2024 §3.3 step 3
-
Per-row PFWA weighted aggregation: S_i = PFWA(r̂_i1,…,r̂_in; w). Apply to all m alternative rows plus AAI and AI rows.
Dayanak: Wei 2017 Eq.(8); Tatar & Ayvaz 2024 §3.3 step 4
-
Defuzzify via score function: s_i = s(S_i) = (1+μ_i−ν_i)/2 for each alternative and for AAI, AI rows.
Dayanak: Cuong 2013 score function; Stević 2020 Eq.(2)-(4) crisp analogue
-
Utility ratios vs ideal and anti-ideal: K_i^+ = s_i / s_AI, K_i^- = s_i / s_AAI.
Dayanak: Stević 2020 Eqs.(5)-(6); Tatar & Ayvaz 2024 §3.3 step 5
-
Utility functions: f(A_i^+) = K_i^- / (K_i^+ + K_i^-), f(A_i^-) = K_i^+ / (K_i^+ + K_i^-).
Dayanak: Stević 2020 Eqs.(7)-(8); Tatar & Ayvaz 2024 Table 2 confirms constants f(A^-)=0.4634, f(A^+)=0.5366 in their example
-
Final utility f(K_i) = (K_i^+ + K_i^-) / (1 + (1−f(A_i^+))/f(A_i^+) + (1−f(A_i^-))/f(A_i^-)); rank alternatives in descending order of f(K_i).
Dayanak: Stević 2020 Eq.(9); Tatar & Ayvaz 2024 Table 2