NORM-VECTOR
Vektör Normalleştirme - Öklid sütun normu ölçekleme (L2 normalleştirme)
Normalizasyon (L2, birim küre izdüşümü)
Formül adımları
Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.
-
Adım 1 — Her kriter j için sütun Öklid normu ||x_j||₂ = √(Σ_i x_ij²) hesapla.
LaTeX
\|\mathbf{x}_j\|_2 = \sqrt{\sum_{i=1}^{m} x_{ij}^2} -
Adım 2 — Her girişi sütun normuna böl: r_ij = x_ij / ||x_j||₂. Yön farkındalığı (fayda/maliyet) normalleştirme sırasında değil, aşağı akış sıralama yöntemi tarafından işlenir.
LaTeX
r_{ij} = \frac{x_{ij}}{\sqrt{\sum_{k=1}^{m} x_{kj}^2}}
Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.
Sezgi
Normalization (L2, unit-sphere projection). Output typically normalized_matrix (higher value = preferred).
Sonucu okuma: After vector normalisation, each column has unit Euclidean norm (Σ_i r_ij² = 1). The normalised values preserve the ratio structure of the original data. Cost/benefit direction is NOT applied during this step - it must be handled downstream (e.g. by selecting A⁺/A⁻ in TOPSIS).
Sık yapılan hatalar
- Tümü sıfır sütun: L2 normu = 0, bölme tanımsız. Hiçbir kriterin tümü sıfır performans değeri olmadığından emin olun.
- Negatif değerler: r_ij negatif olabilir (L2 normu hâlâ iyi tanımlı). Aşağı akış yöntemleri negatif olmayan girdiler gerektirebilir.
Hesap adımları ve dayanakları
-
For each criterion j compute the column Euclidean norm ||x_j||₂ = √(Σ_i x_ij²).
Dayanak: Hwang & Yoon 1981, p.130 Eq.(4.1) (pending PDF page verification)
-
Divide each entry by its column norm: r_ij = x_ij / ||x_j||₂. Direction awareness (benefit/cost) is handled by the downstream ranking method, not during normalisation.
Dayanak: Hwang & Yoon 1981, p.130 Eq.(4.1) (pending PDF page verification)