MPSI
MPSI - Nesnel Ağırlıklandırma için Değiştirilmiş PSI Yöntemi
Değiştirilmiş PSI varyans tabanlı nesnel ağırlıklandırma (PSI tercih değişiminden ağırlık türetme)
Formül adımları
Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.
-
Adım 1 — Doğrusal normalizasyon (Denk. 2–3): fayda r_ij = x_ij / max_i x_ij; maliyet r_ij = min_i x_ij / x_ij. Kesinlikle pozitif veri gerekmektedir (0 < r_ij ≤ 1).
LaTeX
r_{ij} = \frac{x_{ij}}{\max_i x_{ij}} \text{ (benefit)};\quad r_{ij} = \frac{\min_i x_{ij}}{x_{ij}} \text{ (cost)} -
Adım 2 — Her kriter için normalize değerlendirmelerin ortalaması v_j = (1/m) Σ_i r_ij (Denk. 5) ve tercih değişim değeri p_j = Σ_i (r_ij − v_j)² (Denk. 6).
LaTeX
v_j = \frac{1}{m}\sum_{i=1}^{m} r_{ij};\quad p_j = \sum_{i=1}^{m} (r_{ij} - v_j)^2 -
Adım 3 — Kriter ağırlıkları w_j = p_j / Σ_k p_k (Denk. 7). MPSI, PSI'nın (1 − p_j) sapma adımını kaldırmaktadır; böylece tercih değişimi daha büyük olan bir kriter daha büyük ağırlık almaktadır.
LaTeX
w_j = \frac{p_j}{\sum_{k=1}^{n} p_k}
Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.
Sezgi
Modified PSI variance-based objective weighting (weight extraction from PSI preference variation). Output typically weight (higher value = preferred).
Sonucu okuma: MPSI extracts criterion weights from PSI's Preference Variation Values. Criteria with LOWER Φ_j (less variance, more consistent discrimination) get HIGHER weight. This is counterintuitive - it differs from ENTROPY and CRITIC which give higher weight to higher-variance criteria.
Varsayımlar
- Decision matrix exists with measurable criteria
- Sufficient inter-alternative variation per criterion
Ne zaman kullanılmaz
- No data variation (constant criterion) → weight degenerates
- Expert judgment is the actual driver → use subjective weighting
Sınırlılıklar
- Assumes: Decision matrix exists with measurable criteria
- Assumes: Sufficient inter-alternative variation per criterion
Sık yapılan hatalar
- Sabit kriter sütunu: Φ_j = 0, bu nedenle (1 − Φ_j) = 1 - kriter sıfır değil ortalama ağırlık alır.
Hesap adımları ve dayanakları
-
Linear-max normalisation: for benefit x_ij / max_k(x_kj); for cost min_k(x_kj) / x_ij.
Dayanak: Maniya & Bhatt 2010, p.1786 Eqs.(1)-(2)
-
Compute mean x̄_j and Preference Variation Value Φ_j = Σ_i (x̄_ij − x̄_j)² for each criterion.
Dayanak: Maniya & Bhatt 2010, p.1786 Eqs.(3)-(4)
-
Compute weights from deviation from maximum variance: Ω_j = (1 − Φ_j) / Σ_k (1 − Φ_k). This is the MPSI weight extraction (distinct from PSI's I_i which ranks alternatives).
Dayanak: Maniya & Bhatt 2010, p.1786 Eq.(5)