MABAC
MABAC - Çok Nitelikli Sınır Yaklaşım Alanı Karşılaştırması
Sınır yaklaşım alanı (BAA'ya mesafe)
Formül adımları
Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.
-
Adım 1 — Kriter yönüne göre min-max normalleştirme.
LaTeX
n_{ij} = \begin{cases}\dfrac{x_{ij}-\min x_{ij}}{\max x_{ij}-\min x_{ij}} & j\in J^{+}\\\dfrac{\max x_{ij}-x_{ij}}{\max x_{ij}-\min x_{ij}} & j\in J^{-}\end{cases} -
Adım 2 — Ağırlıklı normalleştirme v_ij = w_j (n_ij + 1).
LaTeX
v_{ij} = w_{j}\,(n_{ij}+1) -
Adım 3 — Sınır Yaklaşım Alanı g_j = (Π v_ij)^(1/m) (geometrik ortalama).
LaTeX
g_{j} = \Big(\prod_{i=1}^{m} v_{ij}\Big)^{1/m} -
Adım 4 — BAA'dan uzaklık q_ij = v_ij − g_j.
LaTeX
q_{ij} = v_{ij} - g_{j} -
Adım 5 — Alternatif skoru S_i = Σ q_ij; azalan sıralama.
LaTeX
S_{i} = \sum_{j=1}^{n} q_{ij}
Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.
Sezgi
Border approximation area (distance from BAA). Output typically utility (higher value = preferred).
Sonucu okuma: S_i can be any real number. S_i > 0 means the alternative lies above the Border Approximation Area (BAA) - it is a good alternative for that criterion. S_i < 0 means below BAA - poor performance. Alternatives above BAA across all criteria are clearly best.
Varsayımlar
- Criteria preferences are independent (no synergistic interactions)
- Compensation is acceptable: high score on one criterion can offset low on another
- Decision matrix is complete (no missing values)
Ne zaman kullanılmaz
- Criteria strongly correlated → consider DEMATEL/ANP for interdependence
- Non-compensatory preferences → consider outranking (ELECTRE/PROMETHEE)
Sınırlılıklar
- Rank reversal known on alternative-set changes (ref: general MCDM literature)
- Assumes: Criteria preferences are independent (no synergistic interactions)
- Assumes: Compensation is acceptable: high score on one criterion can offset low on another
- Assumes: Decision matrix is complete (no missing values)
Sık yapılan hatalar
- Sabit kriter sütunu (max = min): normalleştirme paydası sıfırdır - E-4'ü kontrol edin.
- BAA geometrik ortalama kullandığından tüm v_ij pozitif olmalıdır - F2'deki +1 kaydırması normalleştirilmiş değerler [0,1]'de olduğunda bunu sağlar.
Hesap adımları ve dayanakları
-
Linear max-min normalisation per criterion type.
Dayanak: Pamucar-Cirovic 2015, p.3018 Eq.(2)
-
Weighted normalised matrix v_ij = w_j · (n_ij + 1).
Dayanak: Pamucar-Cirovic 2015, p.3018 Eq.(3)
-
Border Approximation Area (BAA) per criterion: geometric mean.
Dayanak: Pamucar-Cirovic 2015, p.3019 Eq.(4)
-
Distance from BAA: q_ij = v_ij − g_j.
Dayanak: Pamucar-Cirovic 2015, p.3019 Eq.(5)
-
Alternative score S_i = Σ q_ij and descending ranking.
Dayanak: Pamucar-Cirovic 2015, p.3019 Eq.(6)